Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Ustawa określa zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego, a także zasady realizacji zadań z zakresu edukacji prawnej.

1.

Niniejsza ustawa nie zwalnia organów administracji publicznej od wykonywania określonych

w ustawach zadań w zakresie poradnictwa prawnego, poradnictwa obywatelskiego oraz

edukacji prawnej.

2.

Niniejsza ustawa nie ogranicza działalności w zakresie nieodpłatnego poradnictwa prawnego,

poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.

1.

Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje

1)

poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej „osobą uprawnioną”, o obowiązującym stanie

prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach,

w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym

lub sądowoadministracyjnym lub

2)

wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub

3)

sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem

pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w

toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, lub

3a)

nieodpłatną mediację, lub

4)

sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika

z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy

podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz poinformowanie

o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę

sądową.

2.

(uchylony)

1.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do indywidualnej

sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących

jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym

rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną

planu działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje

w szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych

oraz zabezpieczenia społecznego.

2.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje również nieodpłatną mediację.

1.

Edukacja prawna obejmuje działania edukacyjne zmierzające do zwiększenia świadomości

prawnej społeczeństwa, dotyczące w szczególności upowszechniania wiedzy o

1)

prawach i obowiązkach obywatelskich;

2)

działalności krajowych i międzynarodowych organów ochrony prawnej;

3)

mediacji oraz sposobach polubownego rozwiązywania sporów;

4)

możliwościach udziału obywateli w konsultacjach publicznych oraz procesie stanowienia

prawa;

5)

dostępie do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

2.

Zadania, o których mowa w ust. 1, mogą być realizowane w formach, które w szczególności

polegają na opracowaniu informatorów i poradników, prowadzeniu otwartych wykładów

i warsztatów oraz rozpowszechnianiu informacji za pośrednictwem środków masowego przekazu

i innych zwyczajowo przyjętych form komunikacji, w tym prowadzeniu kampanii społecznych.

1

Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie przysługują osobie

uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym

osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającą

innych osób w ciągu ostatniego roku.

2

Osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów

odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej dodatkowo

składa oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku. Oświadczenie

składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącej nieodpłatne

poradnictwo obywatelskie.

3.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, przechowuje się w warunkach uniemożliwiających

dostęp do niego osób trzecich.

4.

Administratorem danych osobowych zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2,

jest starosta.

5.

W celu umożliwienia kontroli prawidłowości udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej

i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego starosta przechowuje oświadczenie,

o którym mowa w ust. 2, przez trzy lata od końca roku kalendarzowego, w którym oświadczenie

zostało sporządzone.

6.

Wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, określa załącznik nr 1 do ustawy.

1.

Nieodpłatna mediacja obejmuje

1)

poinformowanie osoby uprawnionej o możliwościach skorzystania z polubownych metod

rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji oraz korzyściach z tego wynikających;

2)

przygotowanie projektu umowy o mediację lub wniosku o przeprowadzenie mediacji;

3)

przygotowanie projektu wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie

karnej;

4)

przeprowadzenie mediacji;

5)

udzielenie pomocy w sporządzeniu do sądu wniosku o zatwierdzenie ugody zawartej przed

mediatorem.

2.

Nieodpłatna mediacja nie obejmuje spraw, w których

1)

sąd lub inny organ wydały postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji lub postępowania

mediacyjnego;

2)

zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.

3.

W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do nieodpłatnej mediacji stosuje się

odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 i 1578) o mediacji.

4.

Nieodpłatna mediacja może być prowadzona pomiędzy stronami dążącymi do polubownego

rozwiązania sporu. Stroną inicjującą przeprowadzenie nieodpłatnej mediacji może być

wyłącznie osoba uprawniona.

5.

Nieodpłatną mediację prowadzi mediator.

6.

Mediatorem może być osoba wpisana na listę stałych mediatorów prowadzoną przez prezesa

sądu okręgowego, o której mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2020 r. poz. 365, 288, 875 i 1086), lub wpisana na listę mediatorów prowadzoną przez organizację pozarządową w zakresie

swoich zadań statutowych lub uczelnię, o której mowa w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, o której informacje przekazano prezesowi sądu okręgowego.

7.

Nieodpłatnej mediacji, w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie może prowadzić

osoba, która w sprawie którejkolwiek ze stron uprzednio świadczyła pomoc prawną lub

poradnictwo obywatelskie, była świadkiem, wydawała opinię, sporządzała wywiad środowiskowy

lub prowadziła terapię, a także osoba, co do której zachodzi okoliczność tego rodzaju,

że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, z wyłączeniem udzielania

pomocy, w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. W takim przypadku mediator odmawia

przeprowadzenia nieodpłatnej mediacji, informując osobę uprawnioną o możliwości skorzystania

z nieodpłatnej mediacji prowadzonej przez innego mediatora w tym samym punkcie lub

innych punktach, w których udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone

nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, zwanych dalej „punktami”.

8.

Nieodpłatną mediację, w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5, a w zakresie,

o którym mowa w ust. 1 pkt 4, z uwzględnieniem ust. 6 i 7, może również prowadzić

osoba udzielająca nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadcząca nieodpłatne poradnictwo

obywatelskie.

1.

Nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osobiście adwokat lub radca prawny, a w szczególnie

uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant adwokacki lub aplikant radcowski.

2.

Przed udzieleniem nieodpłatnej pomocy prawnej można zażądać od osoby uprawnionej okazania

dokumentu stwierdzającego tożsamość.

3.

Adwokat lub radca prawny może z ważnych powodów odmówić udzielenia nieodpłatnej pomocy

prawnej, informując osobę uprawnioną o innych punktach, w których udzielana jest nieodpłatna

pomoc prawna, na obszarze powiatu.

4.

W przypadku stwierdzenia, że przedstawiony przez osobę uprawnioną problem nie może

być rozwiązany w całości albo części poprzez udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej,

w szczególności stwierdzenia, że problem nie ma wyłącznie charakteru prawnego, adwokat

lub radca prawny informują osobę uprawnioną o możliwościach uzyskania innej stosownej

pomocy w jednostkach nieodpłatnego poradnictwa, wskazanych na liście sporządzanej

przez starostę, o której mowa w art. 8a ust. 1.

5.

Udzielenie informacji, o której mowa w ust. 4, może polegać również na przekazaniu

oferty jednostki nieodpłatnego poradnictwa, w formie karty informacyjnej poradnictwa.

1.

Adwokat lub radca prawny udziela nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej

z powiatem.

2.

Umowa zawiera w szczególności

1)

wskazanie miejsca i czasu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej;

1a)

informację o możliwości wydłużenia, na żądanie starosty, czasu trwania dyżuru do co

najmniej 5 godzin dziennie, w przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 6, w ramach wynagrodzenia,

o którym mowa w pkt 2;

2)

określenie wynagrodzenia za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej;

3)

określenie sposobu korzystania z lokalu, w którym będzie usytuowany punkt;

4)

wskazanie niezbędnych urządzeń technicznych, w tym zapewniających dostęp do bazy aktów

prawnych umożliwiający udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej;

5)

zasady zapewniania dostępu do bazy aktów prawnych umożliwiającego udzielanie nieodpłatnej

pomocy prawnej;

6)

zasady zapewniania przez adwokata lub radcę prawnego zastępstwa w przypadku, gdy nie

będzie on w stanie osobiście udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej;

6a)

sposób organizowania w punkcie spotkania z mediatorem, o którym mowa w art. 8 ust.

12 pkt 1;

6b)

w przypadku określenia specjalizacji, o której mowa w art. 8 ust. 9, wskazanie specjalizacji

nieodpłatnej pomocy prawnej udzielanej podczas poszczególnych dyżurów;

7)

zasady jej rozwiązania.

3.

Suma wynagrodzeń wynikających z umów, o których mowa w ust. 1, nie może przekroczyć

kwoty dotacji, o której mowa w art. 20 ust. 1, w części przypadającej na wynagrodzenia

w punkcie. Wynagrodzenie mediatora, o którym mowa w art. 4a ust. 6, oblicza się proporcjonalnie

do czasu przeznaczonego na prowadzenie przez niego nieodpłatnej mediacji.

1

Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego dokumentuje się w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej lub

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zwanej dalej „kartą pomocy”, przez podanie

w szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny

prawa, której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu

poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,

ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,

wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych dotyczących

punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia. Karta pomocy zawiera część

obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy. Wypełnienie przez osobę uprawnioną

tej części karty pomocy, w tym podanie numeru telefonu w celu zasięgnięcia dalszej

opinii, jest uzależnione od zgody osoby uprawnionej. W karcie pomocy nie podaje się

danych osobowych osoby uprawnionej, które mogą bezsprzecznie identyfikować osobę.

1a

Karta pomocy jest dokumentowana drogą elektroniczną za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Karta pomocy zawierająca część obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy

może być przekazywana przez osoby uprawnione poprzez wypełnienie ankiety w miejscu

świadczenia pomocy lub przekazywana drogą elektroniczną bezpośrednio do urzędu starostwa

powiatowego.

2.

W przypadku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 4, kartę pomocy wypełnia się tylko

raz, po zakończeniu mediacji, wskazując dodatkowo liczbę i łączny czas trwania posiedzeń

mediacyjnych oraz wynik mediacji.

3

Adwokat lub radca prawny do dziesiątego dnia następnego miesiąca kalendarzowego

1)

dokumentuje w systemie teleinformatycznym kartę pomocy, z wyjątkiem części obejmującej

opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy;

2)

przekazuje oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 2, w sposób uniemożliwiający

powiązanie go z kartą pomocy, w szczególności po usunięciu oznaczenia dnia złożenia

oświadczenia.

4.

Dokumentacja sprawy, niezbędna do udzielenia pomocy, może być przechowywana w punkcie

na czas udzielania pomocy. Dokumentacja sprawy przedłożona przez osobę uprawnioną

oraz dokumentacja dotycząca udzielonej pomocy, może być po usunięciu z jej treści

danych osobowych dołączona do karty pomocy.

5.

Starosta analizuje opinie osób uprawnionych o udzielonej pomocy, mając na względzie

potrzebę wprowadzenia usprawnień oraz podniesienia jakości nieodpłatnej pomocy prawnej

i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

1.

Minister Sprawiedliwości prowadzi centralny system teleinformatyczny do obsługi nieodpłatnej

pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.

2.

W systemie teleinformatycznym, o którym mowa w ust. 1, przetwarzane są dane osób zgłaszających

się na wizytę, osób udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczących nieodpłatne

poradnictwo obywatelskie, osób reprezentujących organizacje pozarządowe, okręgowe

rady adwokackie lub rady okręgowe izb radców prawnych, pracowników urzędów starostw

powiatowych i urzędów wojewódzkich, doradców wykonujących recenzje, o których mowa

w art. 11d ust. 11, a także osób, które ukończyły szkolenie, o którym mowa w art.

11a ust. 1, oraz kurs doszkalający, o którym mowa w art. 11a ust. 2, i otrzymały stosowne

zaświadczenia.

3.

Administratorami danych osobowych przetwarzanych w systemie są: Minister Sprawiedliwości,

starostowie oraz wojewodowie, w zakresie realizowanych zadań wynikających z ustawy.

Dane są przetwarzane przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zakończono

realizację zadań wynikających z ustawy, z wyjątkiem danych osobowych osób zgłaszających

się na wizytę, które przetwarzane są przez okres roku od zakończenia roku kalendarzowego,

w którym udzielono nieodpłatnej porady prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

1.

Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art. 11 ust. 7

zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi

przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie.

2.

Na każdy powiat przypada liczba punktów odpowiadająca mnożnikowi, o którym mowa w

art. 20 ust. 4.

3.

Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego

odbywa się w punkcie w przeciętnym wymiarze 5 dni w tygodniu podczas dyżuru trwającego

co najmniej 4 godziny dziennie, z wyłączeniem dni, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1920).

4

Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego

odbywa się według kolejności zgłoszeń po umówieniu terminu wizyty. Z ważnych powodów

dopuszcza się ustalenie innej kolejności udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub

świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Kobiecie, która jest w ciąży,

udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego

odbywa się poza kolejnością. Prowadząc rejestrację zgłoszeń, dąży się do równomiernej

rejestracji zgłoszeń osób uprawnionych odpowiednio do dyżurów w punktach nieodpłatnej

pomocy prawnej lub w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym powiecie.

5.

Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez starostę.

Starosta oprócz dokonywania zgłoszeń telefonicznych może również umożliwić dokonywanie

zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

6.

W przypadku, gdy liczba osób uprawnionych, którym ma zostać udzielona nieodpłatna

pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, uniemożliwia sprawne

umawianie terminów wizyt w punktach na obszarze danego powiatu, czas trwania dyżuru

może ulec wydłużeniu do co najmniej 5 godzin dziennie we wszystkich punktach na obszarze

tego powiatu. Wydłużenie czasu trwania dyżuru następuje na żądanie starosty. Możliwość

wydłużenia czasu trwania dyżuru w trakcie roku określa się jako jeden z warunków otwartego

konkursu ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1057).

7.

Wydłużenie czasu trwania dyżuru, o którym mowa w ust. 6, nie powoduje zwiększenia

środków przeznaczonych na realizację zadania w danym roku.

8

Osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie

osobiście, oraz osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się, o których mowa

w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania

się

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1824), może być udzielana nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo

obywatelskie, także poza punktem albo za pośrednictwem środków porozumiewania się

na odległość.

9.

Wszystkie lub wybrane dyżury w punkcie mogą posiadać określoną specjalizację. Specjalizację

dyżuru określa się w szczególności poprzez wskazanie dziedziny prawa lub problematyki

nieodpłatnej pomocy prawnej udzielanej podczas dyżuru lub nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego świadczonego podczas dyżuru, albo poprzez wskazanie grupy osób uprawnionych,

do której w szczególności adresuje się nieodpłatną pomoc prawną udzielaną podczas

dyżuru lub nieodpłatne poradnictwo obywatelskie świadczone podczas dyżuru.

10.

Punkt może być usytuowany w jednym albo większej liczbie lokali, do którego tytuł

prawny posiada powiat lub gmina, w ramach posiadanych zasobów. W jednym lokalu może

być usytuowany więcej niż jeden punkt. Lokale powinny być usytuowane z uwzględnieniem

konieczności zapewnienia dogodnego dostępu do nich osób uprawnionych, w tym w zakresie

połączeń komunikacyjnych na terenie powiatu. Jeżeli specjalizacja dyżuru jest powiązana

tematycznie z usługami z zakresu pomocy społecznej, lokale, w których odbywają się

te dyżury, powinny być usytuowane, w miarę możliwości, w pobliżu miejsca świadczenia

tych usług.

11.

W ramach dyżurów nie określa się z góry przedziału czasu na prowadzenie nieodpłatnej

mediacji w zakresie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 4, z wyjątkiem przypadku,

o którym mowa w ust. 13.

12.

W zależności od bieżącego zapotrzebowania na nieodpłatną mediację, zgłaszanego przez

osoby uprawnione, w punkcie

1)

organizuje się spotkanie z mediatorem poświęcone nieodpłatnej mediacji w zakresie,

o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 4, z tym że czas trwania jednego spotkania z mediatorem

podczas dyżuru nie może przekroczyć połowy czasu trwania dyżuru lub

2)

kieruje się osobę uprawnioną na dyżur, którego specjalizację określono jako nieodpłatna

mediacja, odbywający się w innym punkcie, pod warunkiem, że na terenie danego powiatu

taki dyżur został zorganizowany.

13.

W przypadku określenia specjalizacji jako nieodpłatna mediacja, wszystkie lub wybrane

dyżury w danym punkcie mogą być poświęcone jedynie nieodpłatnej mediacji.

1.

Starosta sporządza i aktualizuje listę jednostek nieodpłatnego poradnictwa, dostępnego

dla mieszkańców powiatu, które obejmuje w szczególności

1)

poradnictwo rodzinne, psychologiczne, pedagogiczne, z zakresu pomocy społecznej, w

sprawie rozwiązywania problemów alkoholowych i innych uzależnień, w sprawie przeciwdziałania

przemocy w rodzinie, w ramach interwencji kryzysowej, dla bezrobotnych, dla osób pokrzywdzonych

przestępstwem, a także z zakresu praw konsumentów, praw dziecka, praw pacjenta, ubezpieczeń

społecznych, prawa pracy, prawa podatkowego, dla osób w sporze z podmiotami rynku

finansowego i inne;

2)

nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie ze wskazaniem punktów

i dyżurów, o których mowa w art. 8, wraz z ich specjalizacją, o ile została określona.

2.

Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera dane jednostek nieodpłatnego poradnictwa uporządkowane

według tematyki poradnictwa, w tym jednostek publicznych, jednostek niepublicznych

działających na zlecenie oraz jednostek prowadzących działalność pożytku publicznego

działających na zlecenie, którym powierzono zadania z zakresu poradnictwa specjalistycznego

na podstawie odrębnych przepisów, obejmujące informacje o nazwie jednostek, zakresie

poradnictwa, adresach i danych kontaktowych, w tym o stronach internetowych i numerach

telefonicznych, dniach i godzinach działalności oraz kryteriach dostępu do usługi.

3.

Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera informacje o sposobie dokonywania zgłoszeń,

o których mowa w art. 8 ust. 4, w tym informację o numerze telefonu, o którym mowa

w art. 8 ust. 5, oraz w miarę możliwości informacje umożliwiające dokonywanie zgłoszeń

za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

4.

Listę, o której mowa w ust. 1, starosta udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Ponadto informacje te udostępnia się w szczególności

1)

na stronach internetowych urzędu starostwa powiatowego i urzędów gmin na obszarze

tego powiatu;

2)

co najmniej raz w roku w lokalnych środkach masowego przekazu;

3)

w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie powiatu.

1.

Powiat, realizując zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1, może zawierać porozumienia

z gminami na obszarze tego powiatu, określające w szczególności

1)

wykaz planowanych dyżurów na terenie gminy zawierający

a)

dni oraz, jeżeli to możliwe, godziny, w których planuje się dyżury,

b)

informację, czy dyżur przeznaczony będzie na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej

czy świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

c)

informację o rodzaju podmiotu udzielającego nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącego

nieodpłatne poradnictwo obywatelskie podczas dyżurów,

d)

preferowaną specjalizację dyżurów, o ile stwierdzono potrzebę określenia specjalizacji,

e)

adresy lokali, w których planuje się dyżury;

2)

zasady współpracy w zakresie zapewnienia warunków lokalowych i urządzeń technicznych

podmiotom udzielającym nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącym nieodpłatne poradnictwo

obywatelskie.

2.

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) corocznie, nie później niż do dnia 30 września,

może złożyć do starosty wniosek dotyczący potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie

nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na kolejny

rok kalendarzowy, zawierający preferowany sposób wykonywania tych zadań na terenie

gminy w szczególności poprzez wskazanie informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.

3.

W przypadku niezawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 1, starosta przygotowuje

wykaz planowanych dyżurów na terenie powiatu, zawierający informacje, o których mowa

w ust. 1 pkt 1.

4.

Starosta odpowiada za upowszechnianie wiedzy o działalności systemu nieodpłatnej pomocy

prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wśród mieszkańców powiatu.

5.

W celu koordynacji realizacji zadań wynikających z ustawy starosta może powołać pełnomocnika.

1.

Powiat corocznie zawiera z okręgową radą adwokacką i radą okręgowej izby radców prawnych

właściwymi dla siedziby władz powiatu porozumienia w sprawie udzielania nieodpłatnej

pomocy prawnej na obszarze tego powiatu, określające w szczególności

1)

liczbę adwokatów i radców prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej

na obszarze powiatu, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia równomiernego udziału adwokatów

i radców prawnych w wykonywaniu tego zadania, w tym z zakresu nieodpłatnej mediacji;

2)

zobowiązanie okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych do

imiennego wskazywania adwokatów lub radców prawnych oraz ich zastępców, którymi są

adwokaci lub radcowie prawni, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej

zgodnie z wykazem planowanych dyżurów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust.

3, uwzględniające dni oraz, jeśli to możliwe, godziny, w których planuje się dyżury,

a także specjalizację dyżurów;

3)

zasady wynagradzania adwokatów i radców prawnych udzielających nieodpłatnej pomocy

prawnej;

4)

zasady wykorzystania urządzeń technicznych w punkcie.

2.

W przypadku niezawarcia porozumienia do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok,

którego dotyczyłoby to porozumienie, starosta przekazuje dziekanom informacje w zakresie

określonym w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz e albo ust. 3. Na podstawie tych informacji

dziekan okręgowej rady adwokackiej lub dziekan rady okręgowej izby radców prawnych

wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej

pomocy prawnej.

3.

O każdym zawartym porozumieniu albo wskazaniu adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych

do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w trybie, o którym mowa w ust. 2, powiat

niezwłocznie zawiadamia właściwego wojewodę.

1.

Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem

na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej

działalność pożytku publicznego, zwanej dalej „organizacją pozarządową”, z przeznaczeniem

na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego. Jeżeli iloraz liczby punktów i liczby dwa stanowi liczbę niecałkowitą,

zaokrągla się ją w górę do liczby całkowitej.

1a.

Jeżeli na powiat przypadają dwa punkty, adwokatom lub radcom prawnym powierza się

prowadzenie jednego punktu, a prowadzenie drugiego powierza się organizacji pozarządowej,

która udziela nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie

w tym punkcie w zakresie czasowym wskazanym w umowie.

1b.

Jeżeli na powiat przypadają trzy punkty organizacji pozarządowej, powierza się prowadzenie

dwóch punktów, przy czym jeden przeznacza się na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej,

a drugi na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

1c.

Połowę punktów przeznaczonych do prowadzenia przez organizację pozarządową przeznacza

się na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli liczba punktów

przeznaczonych do prowadzenia przez organizację pozarządową stanowi liczbę nieparzystą,

większą o jeden liczbę punktów przeznacza się na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego, mniejszą liczbę punktów - na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej.

1d.

W razie potrzeb wspólnoty samorządowej, starosta może, po uzyskaniu akceptacji wojewody,

w ramach liczby punktów przeznaczonych do prowadzenia przez organizację pozarządową,

przeznaczyć większą liczbę punktów na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

niż to wynika z ust. 1b i 1c.

2.

Organizację pozarządową wyłania się corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym

mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie na powierzenie prowadzenia punktów przeznaczonych na

udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

W skład komisji konkursowej, o której mowa w tej ustawie, może wchodzić dodatkowo

przedstawiciel wojewody.

2a.

W otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ust. 2, mogą być składane oferty na powierzenie

prowadzenia punktu przeznaczonego na

1)

udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego

albo

2)

udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenie nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego.

2b.

W przypadku gdy w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ust. 2, nie wpłynęła żadna

oferta na powierzenie prowadzenia punktu przeznaczonego na świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego albo żadna ze złożonych ofert nie spełnia wymogów konkursu

w części dotyczącej świadczenia w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

organizacji pozarządowej powierza się prowadzenie wszystkich punktów z przeznaczeniem

na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej.

3.

Nieodpłatnej pomocy prawnej w punktach powierzonych do prowadzenia organizacji pozarządowej

może udzielać także

1)

doradca podatkowy - w zakresie prawa podatkowego, z wyłączeniem spraw podatkowych

związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

2)

osoba, która

a)

ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra lub zagraniczne studia

prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu wymagających wiedzy prawniczej

czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej,

c)

korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych,

d)

nie była karana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo

skarbowe;

3)

mediator w zakresie nieodpłatnej mediacji.

3a.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie może świadczyć osoba, która

1)

posiada wykształcenie wyższe,

2)

ukończyła z oceną pozytywną szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego,

zwane dalej „szkoleniem”, albo posiada doświadczenie w świadczeniu poradnictwa obywatelskiego

i uzyskała zaświadczenie potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności w tym zakresie

wydane przez podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego,

o którym mowa w art. 11a ust. 2,

3)

spełnia wymogi, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. c i d

- zwana dalej „doradcą”.

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej

pomocy prawnej składa pisemne oświadczenie, że jest świadoma uzyskania nieodpłatnej

pomocy prawnej od osoby niebędącej adwokatem, radcą prawnym albo doradcą podatkowym.

5.

Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, przepisy art. 4 ust. 3-5 oraz art. 7 ust.

3 stosuje się odpowiednio.

6.

O powierzenie prowadzenia punktu na obszarze danego województwa może ubiegać się organizacja

pozarządowa, w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie, wpisana na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1, prowadzoną przez właściwego wojewodę,

w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego.

6a.

W przypadku, o którym mowa w art. 8 ust. 13, jeżeli wszystkie dyżury w danym punkcie

poświęcone będą jedynie nieodpłatnej mediacji, o powierzenie prowadzenia takiego punktu

może ubiegać się również organizacja pozarządowa, w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie, wpisana na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej

mediacji.

6b.

Organizacja pozarządowa w ramach oferty może przedstawić dodatkowo porozumienia o

wolontariacie zawarte z osobami, które będą wykonywały świadczenia w ramach prowadzonego

punktu, w tym służyły asystą osobom uprawnionym mającym trudności w samodzielnej realizacji

porady, w szczególności z powodu niepełnosprawności, podeszłego wieku albo innych

okoliczności życiowych.

7.

Organizacja pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem, do

której stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a i 3-6b. W ramach umowy,

organizacji pozarządowej powierza się jednocześnie zadania z zakresu edukacji prawnej,

realizowane w związku z problemami zgłaszanymi w trakcie udzielania nieodpłatnej pomocy

prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w wymiarze co najmniej

jednego zadania na rok na każdy punkt, w szczególności w formach, o których mowa w

art. 3b ust. 2. W umowie starosta może określić preferowane formy realizacji zadań

z zakresu edukacji prawnej.

8.

Starosta kontroluje wykonywanie umowy przez organizację pozarządową na zasadach określonych

w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

8a.

W ramach kontroli, o której mowa w ust. 8, starosta dokonuje również sprawdzenia,

czy organizacja pozarządowa udziela nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczy nieodpłatne

poradnictwo obywatelskie zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 11d ust. 2 pkt

3 lub 4, ust. 3 pkt 3 lub 4 lub ust. 4 pkt 3 lub 4.

9.

W przypadku zaprzestania spełniania warunku, o którym mowa w art. 11d

1)

ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 - starosta nie zawiera umowy z organizacją

pozarządową albo rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym;

2)

ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 - starosta nie zawiera umowy z organizacją

pozarządową albo rozwiązuje ją za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

9a.

O każdym przypadku niezawarcia lub rozwiązania umowy z organizacją pozarządową powiat

niezwłocznie zawiadamia właściwego wojewodę.

10.

Organizacja pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w art. 5 ust. 2-5,

art. 7 oraz art. 8 ust. 2-13.

11.

(uchylony)

12.

W przypadku gdy

1)

do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby powierzenie prowadzenia

punktu nie zostanie wyłoniona organizacja pozarządowa do jego prowadzenia,

2)

starosta nie zawrze umowy z organizacją pozarządową albo rozwiąże umowę

- stosuje się art. 10 ust. 2.

13.

Wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, określa załącznik nr 2 do ustawy.

1.

Minimalny zakres szkolenia obejmuje 70 godzin zajęć z zakresu poradnictwa obywatelskiego,

z których co najmniej 15 godzin przeznacza się na zajęcia z zakresu metodyki pracy

doradcy oraz co najmniej 20 godzin na zajęcia z zakresu poradnictwa dla osób zadłużonych.

Szkolenie kończy się oceną wiedzy i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa

obywatelskiego. Po zakończeniu szkolenia podmiot prowadzący szkolenie wydaje zaświadczenie

potwierdzające ukończenie szkolenia osobom, które ukończyły je z oceną pozytywną.

2.

Doradca jest obowiązany do uczestnictwa w kursie doszkalającym co najmniej raz w roku,

począwszy od roku następnego po roku, w którym ukończył szkolenie albo uzyskał zaświadczenie,

o którym mowa w art. 11 ust. 3a pkt 2. Kurs doszkalający obejmuje co najmniej 8 godzin

zajęć z zakresu praktycznych aspektów związanych ze świadczeniem poradnictwa obywatelskiego,

w tym dotyczących poszczególnych jego dziedzin. Po zakończeniu kursu doszkalającego

podmiot prowadzący kurs wydaje zaświadczenie potwierdzające uczestnictwo w kursie

doszkalającym.

3.

Część zajęć szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w ust. 2, może być

prowadzona z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość, z wyłączeniem

zajęć z zakresu metodyki pracy doradcy.

4.

Wojewoda może wspierać organizację szkoleń oraz kursów doszkalających, o których mowa

w ust. 2, w szczególności poprzez przekazywanie powiatom informacji o nich, udostępnianie

tych informacji na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego lub udostępnianie sal

wykładowych, pod warunkiem zapewnienia możliwości nieodpłatnego udziału w szkoleniach

i kursach doszkalających pracowników urzędu wojewódzkiego lub starostwa powiatowego,

których obowiązki służbowe wiążą się z wykonywaniem przez wojewodę lub starostę zadań

wynikających z ustawy.

1.

Szkolenie oraz kurs doszkalający, o którym mowa w art. 11a ust. 2, może prowadzić

podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego.

2.

Za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym

mowa w art. 11a ust. 2, może zostać uznany związek, o którym mowa w art. 22 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach

(Dz. U. z 2019 r. poz. 713 oraz z 2020 r. poz. 695 i 1086), który zrzesza co najmniej siedem organizacji pozarządowych świadczących poradnictwo

obywatelskie nieprzerwanie w okresie co najmniej siedmiu lat bezpośrednio poprzedzających

złożenie wniosku o uznanie za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu

doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2.

3.

Minister Sprawiedliwości, na wniosek związku, o którym mowa w ust. 2, wydaje decyzję

w przedmiocie uznania tego związku, za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia

oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2. Do wniosku dołącza się

dokumenty potwierdzające spełnianie warunku, o którym mowa w ust. 2.

4.

Odmowa uznania związku, o którym mowa w ust. 2, za podmiot uprawniony do prowadzenia

szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, następuje w

drodze decyzji.

5.

Członkami związku, o którym mowa w ust. 2, uznanego za podmiot uprawniony do prowadzenia

szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, od dnia wydania

decyzji, o której mowa w ust. 3, powinno być nieprzerwanie co najmniej siedem organizacji

pozarządowych świadczących poradnictwo obywatelskie nieprzerwanie w okresie co najmniej

siedmiu lat bezpośrednio poprzedzających rozpoczęcie szkolenia lub kursu doszkalającego,

o którym mowa w art. 11a ust. 2.

6.

Związek, o którym mowa w ust. 2, uznany za podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia

oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, na żądanie Ministra Sprawiedliwości,

jest obowiązany przedłożyć dokumenty potwierdzające spełnianie warunku, o którym mowa

w ust. 5. Niespełnianie warunku, o którym mowa w ust. 5, lub nieprzedłożenie dokumentów

w terminie wskazanym przez Ministra Sprawiedliwości stanowi podstawę do uchylenia

decyzji, o której mowa w ust. 3.

7.

Informację o podmiotach uprawnionych do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego,

o którym mowa w art. 11a ust. 2, zamieszcza się na stronie internetowej urzędu obsługującego

Ministra Sprawiedliwości.

Program kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2, uwzględnia w szczególności

ostatnie zamieszczone wnioski, o których mowa w art. 12 ust. 2.

1.

Wojewoda prowadzi listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów

na obszarze województwa.

2.

O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy

prawnej, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące

warunki

1)

posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem

porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem poradnictwa obywatelskiego;

2)

posiada umowę zawartą z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub osobą, o

której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust.

6;

3)

daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia

a)

poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem,

b)

profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

c)

przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności

w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4)

opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej

nieodpłatnej pomocy prawnej.

3.

O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące

warunki

1)

posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się ze świadczeniem

poradnictwa obywatelskiego, nabyte w okresie pięciu lat bezpośrednio poprzedzających

złożenie wniosku, lub co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących

się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem nieodpłatnego

poradnictwa;

2)

posiada umowę zawartą z doradcą oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3)

daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia

a)

poufności w związku ze świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i jego

dokumentowaniem,

b)

profesjonalnego i rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

c)

przestrzegania zasad etyki przy świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4)

opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości świadczonego

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

4.

O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej mediacji,

może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki

1)

posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z prowadzeniem

mediacji;

2)

posiada umowy zawarte z co najmniej trzema mediatorami, o których mowa w art. 4a ust.

6;

3)

daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia

a)

poufności w związku z prowadzeniem nieodpłatnej mediacji i jej dokumentowaniem,

b)

profesjonalnego i rzetelnego prowadzenia nieodpłatnej mediacji,

c)

przestrzegania zasad etyki przy prowadzeniu nieodpłatnej mediacji, w szczególności

w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4)

opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości prowadzonej

nieodpłatnej mediacji.

5.

O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, nie mogą ubiegać się organizacja pozarządowa,

która w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 6,

nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonanie zadania publicznego lub wykorzystała

dotację niezgodnie z celem jej przyznania, jak również ta organizacja pozarządowa,

z którą starosta rozwiązał umowę. Termin dwóch lat biegnie od dnia rozliczenia się

z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz z odsetkami albo rozwiązania umowy.

6.

Wojewoda wydaje decyzję w przedmiocie wpisu organizacji pozarządowej na listę, o której

mowa w ust. 1, na jej wniosek.

7.

Odmowa wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, organizacji pozarządowej, która nie

spełnia warunków określonych w ust. 2-5, następuje w drodze decyzji.

8.

Organizacja pozarządowa dołącza do wniosku odpowiednio

1)

dokumenty potwierdzające spełnianie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lub ust.

3 pkt 1, lub ust. 4 pkt 1, w tym na żądanie wojewody, informację o sposobie i okresie,

w którym wykonywała zadania wiążące się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych,

świadczeniem poradnictwa obywatelskiego lub nieodpłatnego poradnictwa lub prowadzeniem

mediacji;

2)

listę adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, osób, o których mowa w art.

11 ust. 3 pkt 2, lub doradców oraz mediatorów, o których mowa w art. 4a ust. 6, z

którymi zawarła umowy o udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenie nieodpłatnej mediacji;

3)

pisemne zobowiązanie do zapewnienia realizacji zadania w sposób, o którym mowa w ust.

2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3;

4)

dokument opisujący standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości, o których

mowa w ust. 2 pkt 4 lub ust. 3 pkt 4, lub ust. 4 pkt 4.

9.

Organizacja pozarządowa, ubiegająca się o wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w

zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, dołącza do wniosku

poza dokumentami, o których mowa w ust. 8, także zaświadczenie, o którym mowa w art.

11 ust. 3a pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające ukończenie szkolenia, o którym

mowa w art. 11a ust. 1, z oceną pozytywną, przez doradców, o których mowa w ust. 8

pkt 2.

10.

Organizacja pozarządowa wpisana na listę, o której mowa w ust. 1, corocznie, do dnia

30 września, przekazuje wojewodzie aktualną listę osób, o której mowa w ust. 8 pkt

2. Organizacja pozarządowa wpisana na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia

nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przekazuje, poza listą, o której mowa w

zdaniu pierwszym, zaświadczenia, o których mowa w ust. 9, oraz zaświadczenia potwierdzające

uczestnictwo w kursie doszkalającym, o którym mowa w art. 11a ust. 2, przez doradców,

o których mowa w ust. 8 pkt 2, w okresie roku poprzedzającego przekazanie aktualnej

listy osób, o której mowa w ust. 8 pkt 2.

11.

W celu weryfikacji spełniania przez organizację pozarządową wpisaną na listę, o której

mowa w ust. 1, warunku, o którym mowa w ust. 3 pkt 3 lit. b, wojewoda dokonuje oceny

wybranych porad udzielonych w ramach świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego

w punkcie. Ocena porady jest dokonywana w sposób gwarantujący jej bezstronność, na

podstawie wniosków zawartych w recenzji doradcy posiadającego rekomendację podmiotu,

o którym mowa w art. 11b ust. 1. Ocenę wojewoda przekazuje właściwemu staroście. Porada,

ocena i recenzja mogą zostać przekazane drogą elektroniczną.

12.

Wojewoda wydaje decyzję o wykreśleniu organizacji pozarządowej z listy, o której mowa

w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenia nieodpłatnej mediacji, w przypadku gdy

organizacja ta odpowiednio

1)

zaprzestała prowadzenia działalności w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenia nieodpłatnej

mediacji na skutek zmian w statucie lub innym akcie wewnętrznym określającym zakres

prowadzonej działalności;

2)

przestała spełniać warunki, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, ust. 3 pkt 2 lub

3, lub ust. 4 pkt 2 lub 3;

3)

nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonanie zadania publicznego lub wykorzystała

dotację niezgodnie z celem jej przyznania;

4)

nie przekazała listy lub zaświadczeń, o których mowa w ust. 10.

13.

Wykreślenie organizacji pozarządowej z listy, o której mowa w ust. 1, następuje z

dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 12, stała się ostateczna.

14.

W przypadku, o którym mowa w ust. 12 pkt 3, ponowny wpis na listę, o której mowa w

ust. 1, może nastąpić nie wcześniej niż po upływie dwóch lat od dnia rozliczenia się

z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz z odsetkami.

15.

Listę, o której mowa w ust. 1, wojewoda udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Wraz z listą udostępnia się informacje o organizacjach pozarządowych wykreślonych

z listy i dacie oraz przyczynach ich wykreślenia.

1.

Starosta przekazuje co kwartał, za pośrednictwem właściwego wojewody, Ministrowi Sprawiedliwości,

zbiorczą informację o wykonaniu zadań, o których mowa w art. 8 ust. 1, na obszarze

powiatu w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. Dopuszcza

się przekazanie informacji pochodzących z 3% kart pomocy, o których mowa w art. 7

ust. 1, w informacji zbiorczej za kolejny kwartał.

2.

Starosta może upoważnić wicestarostę, poszczególnych członków zarządu powiatu lub

pracowników starostwa do przekazania w jego imieniu zbiorczej informacji, o której

mowa w ust. 1.

3.

Potwierdzenie przez starostę lub osobę, o której mowa w ust. 2, za pośrednictwem systemu

teleinformatycznego, o którym mowa w art. 7a ust. 1, gotowości sporządzonej zbiorczej

informacji, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z oświadczeniem starosty o kompletności

i prawidłowości danych zawartych w zbiorczej informacji z udzielonej nieodpłatnej

pomocy prawnej lub nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim na terenie powiatu.

4.

Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do sporządzenia i przekazywania Ministrowi

Sprawiedliwości zliczenia zbiorczych informacji przez właściwego wojewodę.

5.

Wnioski z analizy informacji, o której mowa w ust. 1, za dany rok, dotyczące problemów

zgłaszanych w toku udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego, wskazujące w szczególności na bieżące lub prognozowane

potrzeby w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

zamieszcza się na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości,

w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia

1)

sposób udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego, w tym wymogi dotyczące lokalu, w którym będzie usytuowany punkt,

2)

wzór karty informacyjnej poradnictwa, o której mowa w art. 5 ust. 5,

3)

wzór karty pomocy,

4)

sposób gromadzenia i przekazywania opinii osób uprawnionych o udzielonej pomocy,

5)

sposób dokonywania oceny, o której mowa w art. 11d ust. 11,

6)

zakres i sposób przekazywania informacji, o której mowa w art. 12 ust. 1

- uwzględniając konieczność zapewnienia łatwego dostępu osób uprawnionych, w tym osób

niepełnosprawnych, do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

szerokiej informacji o dostępnych formach poradnictwa, konieczność zachowania poufności

przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego, konieczność zapewnienia kompletności informacji o wykonaniu zadania

oraz możliwość wykazania problemów prawnych i społecznych, których dotyczą udzielana

nieodpłatna pomoc prawna i świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, konieczność

zapewnienia odpowiednich standardów obsługi osób uprawnionych oraz odpowiednich standardów

jakości, a także potrzebę sformułowania wniosków dotyczących efektywności i usprawniania

systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Organy administracji publicznej, realizując pozostające w ich właściwości zadania

z zakresu edukacji prawnej, podejmują działania, o których mowa w art. 3b.

1.

Zadania z zakresu edukacji prawnej mogą być realizowane również przez podmioty wymienione

w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie, a także uczelnie prowadzące studia wyższe na kierunku prawo oraz samorządy zawodowe

adwokatów, radców prawnych, notariuszy, komorników sądowych oraz doradców podatkowych.

2.

Do zlecania zadań publicznych w zakresie edukacji prawnej stosuje się przepisy art. 13-19a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i

o wolontariacie.

1.

Minister Sprawiedliwości dokonuje oceny wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy

prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej za dany rok

w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego.

2.

O wynikach dokonanej oceny Minister Sprawiedliwości informuje Komisję Wspólną Rządu

i Samorządu Terytorialnego.

1.

Minister Sprawiedliwości może powołać Radę Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego

Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej, zwaną dalej „Radą”.

2.

Rada jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Sprawiedliwości.

3.

Do zakresu działania Rady należy

1)

analiza wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa

obywatelskiego oraz edukacji prawnej;

2)

zgłaszanie propozycji w zakresie usprawnienia organizacji udzielania nieodpłatnej

pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji

prawnej;

3)

opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej;

4)

wyrażanie opinii w innych sprawach z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.

1.

Rada składa się z piętnastu członków. W skład Rady wchodzą

1)

przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

dwaj przedstawiciele wybrani spośród kandydatów wskazanych przez stronę samorządową

Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego;

3)

dwaj przedstawiciele wybrani spośród kandydatów wskazanych przez organizacje pozarządowe

działające na rzecz dostępu obywateli do nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej;

4)

po jednym przedstawicielu wskazanym przez Naczelną Radę Adwokacką i Krajową Radę Radców

Prawnych;

5)

po jednym przedstawicielu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,

ministra właściwego do spraw administracji publicznej i ministra właściwego do spraw

finansów publicznych;

6)

pięciu przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości.

2.

Minister Sprawiedliwości powołuje i odwołuje członków Rady. Członka Rady, o którym

mowa w ust. 1 pkt 1, Minister Sprawiedliwości powołuje i odwołuje na wniosek Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

3.

Członkostwo w Radzie wygasa z powodu

1)

rezygnacji członka Rady złożonej na piśmie przewodniczącemu Rady;

2)

odwołania członka Rady;

3)

śmierci członka Rady;

4)

niemożności sprawowania funkcji członka Rady z powodu długotrwałej choroby stwierdzonej

zaświadczeniem lekarskim.

4.

Minister Sprawiedliwości jest administratorem danych osobowych osób rekomendowanych

oraz osób wchodzących w skład Rady.

5.

Minister Sprawiedliwości wskazuje przewodniczącego Rady spośród jej członków. Przewodniczący

kieruje pracami Rady i reprezentuje ją na zewnątrz.

6.

Za udział w pracach Rady wynagrodzenie nie przysługuje. Na wniosek członków Rady,

zamieszkałych poza miejscem obrad Rady, przyznaje się zwrot kosztów podróży i zakwaterowania

na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 77

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1320).

7.

Obsługę organizacyjno-techniczną Rady zapewnia urząd obsługujący Ministra Sprawiedliwości.

8.

Minister Sprawiedliwości nadaje regulamin określający tryb pracy Rady.

1.

Zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1, są finansowane z budżetu państwa z części

będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej powiatom.

2.

Wysokość dotacji, o której mowa w ust. 1, jest ustalana corocznie przez Ministra Sprawiedliwości

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu w trybie i terminach określonych

w przepisach wydanych na podstawie art. 138 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm. dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

1.

Dotacja, o której mowa w art. 19 ust. 1, jest przeznaczana w 91% na wynagrodzenia

z tytułu umów, o których mowa w art. 6, natomiast w przypadku powierzenia prowadzenia

punktu organizacji pozarządowej - na rzecz wyłonionej organizacji pozarządowej, w

6% - na pokrycie kosztów obsługi organizacyjno-technicznej zadań, a w 3% - na zadania

z zakresu edukacji prawnej powierzone organizacji pozarządowej w trybie art. 11 ust.

7 zdanie drugie.

2.

Podstawę ustalenia wysokości dotacji stanowi kwota bazowa.

3.

Kwota dotacji stanowi dwunastokrotność iloczynu kwoty bazowej i mnożnika.

4.

Mnożnik oblicza się w ten sposób, że liczbę mieszkańców powiatu, przyjętą według stanu

na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata, ustaloną przez

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, dzieli się przez 25 000, z tym że nie może

on być mniejszy niż 2 i większy niż 35. Mnożnik wyrażony liczbą niecałkowitą zaokrągla

się do liczby całkowitej w górę, jeżeli pierwsza cyfra po przecinku jest równa lub

wyższa niż 5, albo w dół - jeżeli pierwsza cyfra po przecinku jest niższa niż 5.

5.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu corocznie

określa, w drodze rozporządzenia, wysokość kwoty bazowej, mając na względzie limity

wydatków, o których mowa w art. 28, oraz potrzebę zapewnienia właściwej organizacji

systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i edukacji

prawnej.

-24. (pominięte)

Zorganizowanie nieodpłatnej pomocy prawnej należy do zakresu działania Ministra Sprawiedliwości

oraz do innych organów administracji publicznej zgodnie z ich właściwością.

1.

Porozumienia, o których mowa w art. 9, są zawierane do dnia 15 października 2015 r.

2.

Porozumienia, o których mowa w art. 10, są zawierane do dnia 31 października 2015 r.

3.

Okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wskaże staroście odpowiednio

adwokatów lub radców prawnych wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej

do dnia 15 listopada 2015 r.

4.

Wybór organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 11 ust. 1, nastąpi do dnia

15 grudnia 2015 r.

5.

Umowy, o których mowa w art. 6, są zawierane do dnia 31 grudnia 2015 r.

Wysokość kwoty bazowej w 2016 r. wynosi 5150 zł.

W latach 2016-2025 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będący skutkiem finansowym

wejścia w życie niniejszej ustawy wynosi 1 047 706 318 zł, z tym że w poszczególnych

latach wyniesie odpowiednio

1)

w 2016 r. - 94 183 200 zł;

2)

w 2017 r. - 96 161 047 zł;

3)

w 2018 r. - 98 565 074 zł;

4)

w 2019 r. - 100 930 635 zł;

5)

w 2020 r. - 103 352 971 zł;

6)

w 2021 r. - 105 833 441 zł;

7)

w 2022 r. - 108 373 444 zł;

8)

w 2023 r. - 110 866 034 zł;

9)

w 2024 r. - 113 415 953 zł;

10)

w 2025 r. - 116 024 519 zł.

W przypadku obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo wprowadzenia

stanu nadzwyczajnego udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego

poradnictwa obywatelskiego może odbywać się za pośrednictwem środków porozumiewania

się na odległość oraz poza lokalem punktu. Do świadczenia pomocy stosuje się odpowiednio

przepisy mające zastosowanie do osób, o których mowa w art. 8 ust. 8 ustawy. Przepisu

art. 4 ust. 2 nie stosuje się.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 6, art. 8-11,

art. 17, art. 18 i art. 20-28, które wchodzą w życie z dniem 31 sierpnia 2015 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1, art. 2, art. 8, art. 46 pkt 47 w zakresie dodawanego art. 31zzg, oraz art.

63-65, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 7 w zakresie art. 12a ust. 4, art. 27 w zakresie art. 72a ust. 1, oraz art. 30

w zakresie 139b ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 30

kwietnia 2020 r.;

3)

art. 10

a)

pkt 1 i 2, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia,

b)

pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;

4)

art. 14 pkt 1-7 i 12, które wchodzą w życie z dniem 21 grudnia 2020 r.;

5)

art. 9, art. 16, art. 18 oraz art. 72, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2020 r.;

6)

art. 29 pkt 7, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 13 marca 2020 r.;

7)

art. 33, który wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem pkt

1 w zakresie art. 4b ust. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;

8)

art. 46

a)

pkt 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem 25 maja 2020 r.,

b)

pkt 3

-

w zakresie art. 4d, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia

2020 r.,

-

w zakresie art. 4e, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 8 marca

2020 r.,

c)

pkt 19, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 maja 2020 r.,

d)

pkt 31, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,

e)

pkt 36, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 7 marca 2020 r.;

9)

art. 58, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.;

10)

art. 59, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 18 kwietnia 2020 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 50, art. 58 i art. 89, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 70 pkt 1 i art. 76, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;

3)

art. 75, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od

dnia 14 listopada 2019 r.;

4)

art. 77

a)

pkt 3 lit. a, b i e, pkt 4 lit. a-c oraz pkt 5 i 10, które wchodzą w życie z dniem

następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 25 maja 2020 r.,

b)

pkt 34-36, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,

c)

pkt 58 w zakresie art. 31q ust. 8, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu

ogłoszenia, z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,

d)

pkt 27 i 60, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą

od dnia 31 marca 2020 r.;

5)

art. 77 pkt 24 i art. 93, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.