Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o fundacjach

Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej

Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak

ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka,

opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.

1.

Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca

zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą.

2.

Siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji powinno być złożone w formie aktu notarialnego.

Zachowania tej formy nie wymaga się, jeżeli ustanowienie fundacji następuje w testamencie.

2.

W oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji

oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację.

3.

Składnikami majątkowymi, o których mowa w ust. 2, mogą być pieniądze, papiery wartościowe,

a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości.

Fundacja działa na podstawie przepisów niniejszej ustawy i statutu.

1.

Fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele,

zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób

powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może

zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację

działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją,

zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów

fundacji.

1a

Do korzystania ze środków komunikacji elektronicznej w głosowaniu władz fundacji stosuje

się odpowiednio przepisy art. 10 ust. 1a-1d ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach.

1b

Rozwiązania, o których mowa w ust. 1a, stosuje się w przypadku wprowadzenia stanu

zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych

u ludzi

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1845).

1c

Jeżeli kadencja zarządu fundacji lub jej innych organów, o których mowa w ust. 1,

upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii,

o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych

u ludzi, lub do 30 dni po odwołaniu danego stanu, podlega ona przedłużeniu do czasu wyboru

zarządu fundacji lub jej innych organów na nową kadencję, jednak nie dłużej niż do

60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

2.

Fundator może wskazać ministra właściwego ze względu na cele fundacji. Oświadczenie

fundatora w tej sprawie powinno być dołączone do statutu i przekazane sądowi prowadzącemu

rejestr fundacji.

3.

Fundacja, która ma prowadzić działalność na terenie jednego województwa, powinna mieć

siedzibę na terenie województwa objętego działalnością tej fundacji.

4.

Jeżeli w statucie określa się przeznaczenie środków majątkowych fundacji po jej likwidacji,

środki te powinny być przeznaczone na cele, o których mowa w art. 1.

5.

Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji

jej celów. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych

fundacji przeznaczonych na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż tysiąc

złotych

6.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić ulgi i zwolnienia z tytułu

przeznaczenia zysków z działalności gospodarczej fundacji na realizację jej zadań

statutowych, inne niż ulgi i zwolnienia określone w innych ustawach.

1.

Fundator może odstąpić od osobistego ustalenia statutu i upoważnić do jego ustalenia

inną osobę fizyczną lub prawną.

2.

Do ustalenia statutu, stosownie do przepisu ust. 1, mają zastosowanie przepisy dotyczące

ustalenia statutu przez fundatora.

3.

Jeżeli fundator ustanowił fundację w testamencie, a nie ustalił jej statutu i nie

upoważnił do tej czynności innej osoby, stosuje się odpowiednio przepisy księgi IV Kodeksu cywilnego o poleceniu.

1.

Fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

2.

Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.

(uchylony)

1.

Sąd dokonuje wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego fundacji po stwierdzeniu, że czynności

prawne stanowiące podstawę wpisu zostały podjęte przez uprawnioną osobę lub organ

i są ważne. Postanowienie o wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego sąd wydaje

ponadto po stwierdzeniu, że cel i statut fundacji są zgodne z przepisami prawa.

2.

O wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego sąd zawiadamia ministra właściwego

ze względu na zakres jego działania oraz cele fundacji, zwanego dalej „właściwym ministrem”,

oraz właściwego ze względu na siedzibę fundacji starostę, przesyłając jednocześnie

statut.

3.

Jeżeli cele fundacji wkraczają w zakres działania dwóch lub więcej ministrów, sąd

zawiadamia o wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego, wraz z przesłaniem

statutu, właściwego ministra, z którego zakresem działania wiążą się główne cele fundacji.

Zarząd fundacji kieruje jej działalnością oraz reprezentuje fundację na zewnątrz.

1.

Podjęcie przez fundację działalności gospodarczej nieprzewidzianej w statucie wymaga

uprzedniej zmiany statutu.

2.

Zmiana statutu fundacji wymaga wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Przepisy art.

9 stosuje się odpowiednio.

1.

O zgodności działania fundacji z przepisami prawa i statutem oraz z celem, w jakim

fundacja została ustanowiona, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek właściwego

ministra lub starosty.

2.

Fundacja składa corocznie właściwemu ministrowi sprawozdanie ze swojej działalności.

2a.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do fundacji posiadających status organizacji pożytku

publicznego, które zamieściły na stronie podmiotowej Narodowego Instytutu Wolności

- Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w Biuletynie Informacji Publicznej

sprawozdanie merytoryczne z działalności oraz sprawozdanie finansowe zgodnie z przepisami

ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1057).

3.

Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 2, jest przez fundację udostępnione do publicznej

wiadomości.

4.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, ramowy zakres sprawozdania,

o którym mowa w ust. 2, obejmujący w szczególności najważniejsze informacje o działalności

fundacji w okresie sprawozdawczym pozwalające ocenić prawidłowość realizacji przez

fundację jej celów statutowych.

Właściwy minister lub starosta może wystąpić do sądu o uchylenie uchwały zarządu fundacji,

pozostającej w rażącej sprzeczności z jej celem albo z postanowieniami statutu fundacji

lub z przepisami prawa. Organ ten może jednocześnie zwrócić się do sądu o wstrzymanie

wykonania uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

1.

Jeżeli działanie zarządu fundacji w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia

jej statutu albo jest niezgodne z jej celem, organ, o którym mowa w art. 13, może

wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia tych uchybień w działalności zarządu albo

może żądać dokonania w wyznaczonym terminie zmiany zarządu fundacji.

2.

Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, albo w razie dalszego uporczywego

działania zarządu fundacji w sposób niezgodny z prawem, statutem lub celem fundacji,

organ, o którym mowa w art. 13, może wystąpić do sądu o zawieszenie zarządu fundacji

i wyznaczenie zarządcy przymusowego.

3.

Zarządca przymusowy reprezentuje fundację w sprawach wynikających z zarządu, w tym

również w postępowaniu sądowym; jest on obowiązany wykonywać czynności potrzebne do

prawidłowego działania fundacji.

4.

Sąd uchyli swe postanowienie o zawieszeniu zarządu fundacji i wyznaczeniu zarządcy

przymusowego na wniosek zarządu fundacji, jeżeli z okoliczności wynika, że działania,

o których mowa w ust. 1, zostaną zaniechane.

1.

Organ, o którym mowa w art. 13, sprawuje kontrolę nad działalnością fundacji będącej

instytucją obowiązaną w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz

finansowaniu terroryzmu w zakresie zgodności jej działania z przepisami tej ustawy.

2.

Do kontroli, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 12 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz

finansowaniu terroryzmu

(Dz. U. z 2020 r. poz. 971, 875 i 1086).

1.

W razie osiągnięcia celu, dla którego fundacja była ustanowiona, lub w razie wyczerpania

środków finansowych i majątku fundacji, fundacja podlega likwidacji w sposób wskazany

w statucie.

2.

Jeżeli statut nie przewiduje likwidacji fundacji lub jego postanowienia w tym przedmiocie

nie są wykonywane, w wypadkach wymienionych w ust. 1 organ, o którym mowa w art. 13,

zwraca się do sądu o likwidację fundacji.

3.

W wypadkach innych niż przewidziane w ust. 1 likwidacja fundacji może nastąpić tylko

na mocy przepisu ustawy.

4.

Jeżeli statut fundacji nie określa przeznaczenia środków majątkowych pozostających

po jej likwidacji, sąd orzeka o przeznaczeniu tych środków z uwzględnieniem celów,

którym fundacja służyła.

1.

W stosunku do fundacji korzystającej ze środków publicznych i prowadzącej działalność

na obszarze całego kraju, w zakresie działalności prowadzonej na obszarze właściwości

miejscowej samorządu powiatowego, starosta wykonuje uprawnienia wynikające z przepisów

art. 12-15.

2.

Zadania starosty, o których mowa w ustawie, są zadaniami z zakresu administracji rządowej.

Nabycie przez fundację w drodze spadku, zapisu lub darowizny pieniędzy lub innych

rzeczy ruchomych albo praw majątkowych jest wolne od podatku od spadków i darowizn.

Spory majątkowe, w których stroną jest fundacja, rozpoznaje sąd.

Ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym ministrze, rozumie się przez to również kierownika

właściwego urzędu centralnego.

1.

Fundacje zagraniczne mające siedzibę za granicą mogą tworzyć przedstawicielstwa na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Utworzenie przedstawicielstwa wymaga zezwolenia, które oznacza jednocześnie zgodę

na podjęcie działalności określonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje minister właściwy

ze względu na zakres swego działania oraz cele utworzenia przedstawicielstwa.

3.

Zezwolenie może być wydane, jeżeli utworzenie przedstawicielstwa ma służyć realizacji

celów określonych w art. 1; jeżeli przedstawicielstwo ma prowadzić także działalność

gospodarczą, stosuje się odpowiednio przepis art. 5 ust. 5 zdanie pierwsze.

4.

Przedstawicielstwo jest obowiązane przestrzegać przepisów prawa obowiązującego na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

5.

Minister właściwy ze względu na zakres swego działania oraz cele utworzenia przedstawicielstwa

może cofnąć zezwolenie, jeżeli przedstawicielstwo nie dotrzymuje warunków określonych

w zezwoleniu lub w istotny sposób narusza przepisy prawa obowiązującego na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej albo interes państwa.

6.

Jeżeli przedstawicielstwo lub reprezentowana przez nie fundacja naraża na szkodę bezpieczeństwo

lub inny ważny interes państwa, właściwy minister może zawiesić zezwolenie. Zawieszenie

zezwolenia powoduje - do czasu podjęcia decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia - bezzwłoczne

zaprzestanie działalności objętej zezwoleniem bez odszkodowania z tego tytułu.

7.

W sprawach działalności gospodarczej przedstawicielstwa stosuje się ponadto przepisy

odrębne, dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej przez przedstawicielstwa podmiotów zagranicznych.

Przepisy niniejszej ustawy nie naruszają przepisów prawa prywatnego międzynarodowego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 50, art. 58 i art. 89, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 70 pkt 1 i art. 76, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;

3)

art. 75, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od

dnia 14 listopada 2019 r.;

4)

art. 77

a)

pkt 3 lit. a, b i e, pkt 4 lit. a-c oraz pkt 5 i 10, które wchodzą w życie z dniem

następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 25 maja 2020 r.,

b)

pkt 34-36, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,

c)

pkt 58 w zakresie art. 31q ust. 8, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu

ogłoszenia, z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,

d)

pkt 27 i 60, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą

od dnia 31 marca 2020 r.;

5)

art. 77 pkt 24 i art. 93, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 22, który wchodzi w życie z mocą od dnia 13 marca 2020 r.;

2)

art. 28, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2020 r.;

3)

art. 53 pkt 8 w zakresie dodawanego art. 67c - który wchodzi w życie z mocą od dnia

31 marca 2020 r.;

4)

art. 73 pkt 45, który wchodzi w życie z mocą od dnia 13 kwietnia 2020 r.;

5)

art. 73 pkt 57 w zakresie dodawanego art. 15zzzzm - który wchodzi w życie z mocą od

dnia 12 marca 2020 r.;

6)

art. 73 pkt 20, 38, 39 i 41, które wchodzą w życie z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.;

7)

art. 73 pkt 68 w zakresie dodawanego art. 31zy