Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 września 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest

1.

Zakazuje się produkcji wyrobów zawierających azbest.

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o azbeście, należy przez to rozumieć następujące włókniste

krzemiany

1)

azbest chryzotylowy, nr CAS

2)

azbest krokidolitowy, nr CAS 12001-28-4;

3)

azbest amozytowy (gruenerytowy), nr CAS 12172-73-5;

4)

azbest antofilitowy, nr CAS 77536-67-5;

5)

azbest tremolitowy, nr CAS 77536-68-6;

6)

azbest aktynolitowy, nr CAS 77536-66-4.

3.

Na podstawie przepisów załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych

ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów,

zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr

793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG

i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE

(Dz. Urz. UE L 396 z 30.12.2006, str. 1, z późn. zm.) w zakresie dotyczącym wprowadzania do obrotu i stosowania włókien azbestu i wyrobów

zawierających włókna azbestu, dopuszcza się wprowadzanie do obrotu i stosowanie diafragm

do istniejących instalacji elektrolitycznych zawierających azbest chryzotylowy oraz

stosowanie wałów z azbestu chryzotylowego stosowanych do ciągnienia szkła zainstalowanych

lub znajdujących się w użytkowaniu przed dniem 1 stycznia 2005 r., do czasu ich zużycia

lub do czasu kiedy będą dostępne substytuty bezazbestowe, w zależności od tego która

okoliczność wystąpi wcześniej.

(uchylony)

(uchylony)

1

Minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

wewnętrznych, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej, ministrem właściwym

do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw klimatu, określi, w drodze rozporządzenia,

sposoby i warunki bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest.

1a.

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, określa się

1)

obowiązki wykonawcy prac polegających na bezpiecznym użytkowaniu i usuwaniu wyrobów

zawierających azbest;

2)

sposoby i warunki bezpiecznego użytkowania oraz usuwania wyrobów zawierających azbest,

z uwzględnieniem zabezpieczeń przed przenikaniem azbestu do środowiska;

3)

warunki przygotowania do transportu i transportu wyrobów i odpadów zawierających azbest

do miejsca ich składowania z uwzględnieniem zabezpieczeń przed przenikaniem azbestu

do środowiska;

4)

wymagania, jakim powinno odpowiadać oznakowanie wyrobów i odpadów zawierających azbest.

2.

Minister właściwy do spraw pracy, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia,

określi, w drodze rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy

1)

zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających

azbest,

2)

program szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest

- uwzględniając środki mające na celu eliminowanie lub ograniczania emisji pyłów azbestu

i ochrony pracowników przed ich działaniem oraz sposoby pakowania i znakowania materiałów

zawierających azbest.

1.

Pracownikom zatrudnionym w zakładach wymienionych w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy,

w przypadku stwierdzenia po dniu rozwiązania stosunku pracy choroby zawodowej, jednorazowe

odszkodowanie przysługujące od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

2.

Świadczenie, o którym mowa w ust. 1, finansowane jest ze środków budżetu państwa.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także do jednorazowych odszkodowań przysługujących

członkom rodziny pracownika, o którym mowa w ust. 1, a który zmarł wskutek choroby

zawodowej.

1.

Osobom spełniającym warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla

bezrobotnych, określone w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

(Dz. U. z 2020 r. poz. 1409), przysługuje świadczenie przedemerytalne, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 2173 oraz z 2020 r. poz. 252), jeżeli posiadają okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla

kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat były zatrudnione w pełnym wymiarze

czasu pracy w zakładach wymienionych w załącznikach nr 2 i 3 do niniejszej ustawy,

z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2.

Do okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, zalicza się okresy

1)

zatrudnienia w zakładach wymienionych w załącznikach nr 2 i 3 oraz w przedsiębiorstwach

powstałych w wyniku przekształcenia, podziału lub połączenia tych zakładów lub w przedsiębiorstwach

korzystających z ich majątku do czasu zaprzestania produkcji wyrobów zawierających

azbest i oczyszczenia tych zakładów z azbestu, nie później jednak niż do 31 grudnia

1999 r.;

2)

zatrudnienia w innych przedsiębiorstwach, jeżeli pracownik był oddelegowany i wykonywał

stale pracę na terenie zakładów, o których mowa w pkt 1.

3.

Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej warunki, o

których mowa w ust. 1 i 2, która w dniu wejścia w życie ustawy była zatrudniona w

zakładach wymienionych w ust. 2, a rozwiązanie stosunku pracy z ostatnim pracodawcą

nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

1.

Na wniosek pracodawcy, wymienionego w załączniku nr 2 do ustawy, rejonowy urząd pracy

2.

Koszty szkolenia, o których mowa w ust. 1, są refundowane z Funduszu Pracy w wysokości

uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej jednak za jedną osobę miesięcznie kwoty

trzykrotnego najniższego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy dotyczącej

refundacji tych kosztów.

3.

Pracodawca, który nie spełnił warunku, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest do

zwrotu kosztów szkolenia refundowanych z Funduszu Pracy.

1.

Pracownikom zakładów wymienionych w załącznikach nr 2 i 3 do ustawy, z którymi w okresie

od 28 września 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn

dotyczących zakładu pracy, przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości

1)

dwunastomiesięcznego wynagrodzenia - zatrudnionym w zakładzie przez okres co najmniej

10 lat;

2)

sześciomiesięcznego wynagrodzenia - zatrudnionym w zakładzie przez okres co najmniej

5 lat;

3)

trzymiesięcznego wynagrodzenia - zatrudnionym w zakładzie przez okres co najmniej

roku.

2.

Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, ustala się według zasad obowiązujących przy

obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

3.

Pracownikom uprawnionym do odprawy, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje odprawa

przewidziana w przepisach o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku

pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy lub w innych przepisach. Kwotę odprawy,

o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o kwotę innej, uprzednio wypłaconej odprawy.

4.

Odprawa, o której mowa w ust. 1, finansowana jest ze środków Funduszu Pracy.

5.

Na wniosek pracodawcy, złożony nie później niż do dnia 28 grudnia 1998 r., zawierający

wykaz osób uprawnionych do odprawy oraz przysługujące tym osobom kwoty, kierownik

rejonowego urzędu pracy

6.

Środki Funduszu Pracy, o których mowa w ust. 5, niewykorzystane zgodnie z przeznaczeniem,

podlegają zwrotowi na konto rejonowego urzędu pracy

7.

Wysokość odprawy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 25-krotności przeciętnego

miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w II kwartale 1998 r.

1.

Celem objęcia szczególną opieką zdrowotną pracowników i byłych pracowników zatrudnionych

przy produkcji wyrobów zawierających azbest wprowadza się książeczkę badań profilaktycznych

dla osoby, która była lub jest zatrudniona w warunkach narażenia zawodowego w zakładach

stosujących azbest w procesach technologicznych.

2.

Książeczkę wystawia i przekazuje osobom, o których mowa w ust. 1, pracodawca, a w

przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy - wojewódzki ośrodek medycyny pracy.

Podmiot wystawiający książeczki zobowiązany jest do ich ewidencjonowania.

3.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wzór książeczki,

sposób jej wypełniania i aktualizacji, uwzględniając czas zatrudnienia w warunkach

narażenia zawodowego na działanie pyłów azbestu oraz szczegółowe parametry tego narażenia.

1.

Pracownicy zakładów wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy, zatrudnieni w tych zakładach

w dniu 28 września 1997 r. lub przed tą datą, są uprawnieni do

1)

okresowych badań lekarskich, o których mowa w art. 229 § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy;

2)

bezpłatnego zaopatrzenia w leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście;

3)

korzystania raz w roku z leczenia uzdrowiskowego oraz zwolnienia z odpłatności związanej

z leczeniem uzdrowiskowym, o której mowa w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych.

2.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, finansowane są ze środków budżetu państwa z

części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.

3.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, warunki, które

muszą spełniać podmioty uprawnione do przeprowadzania okresowych badań lekarskich,

o których mowa w ust. 1 pkt 1, sposób sprawowania nadzoru nad ich przeprowadzaniem,

tryb i zakres tych badań lekarskich, ich częstotliwość oraz sposób dokumentowania,

uwzględniając zasady profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami zatrudnionymi

w warunkach narażenia na działanie czynników rakotwórczych i pyłów zwłókniających.

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz leków,

o których mowa w ust. 1 pkt 2, sposób realizacji recept oraz tryb rozliczania przez

instytucje powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego

5.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb kierowania na leczenie uzdrowiskowe, o którym mowa w ust. 1 pkt 3,

2)

tryb rozliczania przez instytucje powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego

- uwzględniając podmioty kompetentne pod względem merytorycznym i formalnoprawnym

do wystawiania skierowań i kwalifikowania na leczenie uzdrowiskowe.

6.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, przysługują również pracownikom zatrudnionym

w zakładach, które, zgodnie z art. 1 ust. 3, produkują wyroby zawierające azbest.

1.

Kto wbrew przepisom ustawy wprowadza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej azbest

lub wyroby zawierające azbest, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo

karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

2.

Tej samej karze podlega, kto produkuje wyroby zawierające azbest lub dokonuje obrotu

azbestem lub wyrobami zawierającymi azbest.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 106 ust.

4, art. 107 ust. 2 i art. 108 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po

dniu ogłoszenia.