Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 grudnia 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o umowach międzynarodowych

Ustawa określa zasady oraz tryb zawierania, ratyfikowania, zatwierdzania, ogłaszania,

wykonywania, wypowiadania i zmian zakresu obowiązywania umów międzynarodowych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W rozumieniu niniejszej ustawy

1)

umowa międzynarodowa oznacza porozumienie między Rzecząpospolitą Polską a innym podmiotem

lub podmiotami prawa międzynarodowego, regulowane przez prawo międzynarodowe, niezależnie

od tego, czy jest ujęte w jednym dokumencie czy w większej liczbie dokumentów, bez

względu na jego nazwę oraz bez względu na to, czy jest zawierane w imieniu państwa,

rządu czy ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego do spraw,

których dotyczy umowa międzynarodowa;

2)

zawieranie umowy międzynarodowej obejmuje: rozpoczęcie i prowadzenie negocjacji, przyjęcie

tekstu umowy, wyrażenie zgody na podpisanie umowy oraz podpisanie umowy, jeżeli jego

skutkiem nie jest związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową;

3)

związanie umową międzynarodową obejmuje wszelkie czynności przewidziane w prawie międzynarodowym,

a w szczególności w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r.

(Dz. U. z 1990 r. poz. 439), w wyniku których Rzeczpospolita Polska staje się stroną tej umowy.

Z zastrzeżeniem przepisów ustawy, czynności w stosunkach międzynarodowych dotyczących

zawierania umów międzynarodowych, związania Rzeczypospolitej Polskiej takimi umowami

oraz obowiązywania i wypowiadania umów międzynarodowych dokonuje minister właściwy

do spraw zagranicznych.

Przepisy niniejszej ustawy odnoszące się do ministra stosuje się odpowiednio do kierownika

centralnego organu administracji rządowej.

Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się do umów poręczenia i gwarancji zawieranych

między Rzecząpospolitą Polską a innym podmiotem lub podmiotami prawa międzynarodowego.

Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się do umów zawieranych między Rzecząpospolitą

Polską a innym podmiotem lub podmiotami prawa międzynarodowego dotyczących

1)

poręczenia i gwarancji;

2)

zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa.

1.

Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy

umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu projektu umowy i instrukcji negocjacyjnej z ministrem

właściwym do spraw zagranicznych oraz z innymi zainteresowanymi ministrami, składa

Prezesowi Rady Ministrów wniosek o udzielenie zgody na rozpoczęcie negocjacji umowy

międzynarodowej.

2.

Prezes Rady Ministrów wyznacza organ właściwy do prowadzenia negocjacji oraz określa

zakres jego upoważnienia.

1.

Organ właściwy do prowadzenia negocjacji składa Radzie Ministrów, po uzgodnieniu z

ministrem właściwym do spraw zagranicznych oraz innymi właściwymi ministrami, wniosek

o udzielenie zgody na podpisanie umowy międzynarodowej i proponuje, w uzasadnionych

przypadkach, treść zastrzeżeń strony polskiej do umowy wielostronnej.

2.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, określa tryb związania umową międzynarodową Rzeczypospolitej

Polskiej.

3.

Rada Ministrów, w drodze uchwały, udziela zgody na podpisanie umowy międzynarodowej.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do umów międzynarodowych niepodpisywanych,

o których mowa w art. 13 ust. 1.

Rada Ministrów, na wniosek organu właściwego do prowadzenia negocjacji, podejmuje

uchwałę w sprawie sprzeciwu wobec zastrzeżenia innej umawiającej się strony złożonego

do umowy wielostronnej.

Rada Ministrów, mając na uwadze specyfikę stosunków międzynarodowych, określi, w drodze

rozporządzenia, tryb opracowania projektu umowy międzynarodowej i instrukcji negocjacyjnej,

uwzględniając przypadki, w których organ właściwy do prowadzenia negocjacji może je

prowadzić bez projektu umowy międzynarodowej lub pisemnej instrukcji negocjacyjnej,

oraz określi wzory wniosków, o których mowa w art. 5-7. Rozporządzenie określi w szczególności

sposób uzasadniania projektów umów międzynarodowych.

W przypadku gdy jest wymagane pełnomocnictwo do prowadzenia negocjacji oraz przyjęcia

tekstu umowy międzynarodowej, pełnomocnictwa udziela minister właściwy do spraw zagranicznych

na wniosek organu właściwego do prowadzenia negocjacji.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 2 i 5 oraz art. 5, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 3, art. 7 i art. 9, które wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego

po miesiącu ogłoszenia;

3)

art. 1 pkt 4 w zakresie ust. 1 i 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

W przypadku gdy jest wymagane pełnomocnictwo do podpisania umowy międzynarodowej,

pełnomocnictwa udziela Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw

zagranicznych.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory i terminy składania wniosków

w sprawach, o których mowa w art. 9 i 10.

1.

Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową wymaga zgody wyrażonej w

drodze ratyfikacji lub przez zatwierdzenie.

2.

Ratyfikacji podlegają umowy międzynarodowe, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz inne umowy międzynarodowe, które przewidują wymóg ratyfikacji albo ją dopuszczają,

a szczególne okoliczności to uzasadniają.

2a

Ratyfikacji podlegają akty prawne Unii Europejskiej, o których mowa w art. 48 ust.

6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w art. 25, art. 218 ust. 8 akapit drugi zdanie

drugie, art. 223 ust. 1, art. 262 lub art. 311 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu

Unii Europejskiej.

3.

Umowa międzynarodowa, która nie podlega ratyfikacji, wymaga zatwierdzenia przez Radę

Ministrów.

1.

Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową może nastąpić również w drodze

podpisania, wymiany not lub w inny sposób dopuszczony przez prawo międzynarodowe.

W takim przypadku zatwierdzenie w rozumieniu art. 12 ust. 3 jest dokonywane przez

udzielenie zgody, o której mowa w art. 6.

2.

Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową, w sposób określony w ust.

1, może nastąpić w szczególności, gdy

1)

ustawa upoważnia do zawarcia umowy międzynarodowej w ten sposób, a zawarta umowa międzynarodowa

nie narusza przepisów ustawy upoważniającej, lub

2)

umowa międzynarodowa ma charakter wykonawczy w stosunku do obowiązującej umowy międzynarodowej

i nie wypełnia przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub

3)

celem umowy międzynarodowej jest zmiana obowiązującej umowy, w tym załącznika do niej,

a zmiana umowy międzynarodowej lub załącznika nie wypełnia przesłanek określonych

w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub

4)

wymagają tego inne szczególne okoliczności, a umowa międzynarodowa nie wypełnia przesłanek

określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

3 - w zakresie dotyczącym art. 2d, art. 1 pkt 25 i 26, art. 6 pkt 2 oraz art. 8, które

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

1

Organ właściwy do prowadzenia negocjacji lub minister kierujący działem administracji

rządowej właściwy do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu z

zainteresowanymi ministrami, składa Radzie Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego

do spraw zagranicznych, wniosek o ratyfikację lub zatwierdzenie umowy międzynarodowej.

2

Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy

akt prawny Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 12 ust. 2a, po uzgodnieniu z zainteresowanymi

ministrami, składa Radzie Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw

zagranicznych, wniosek o ratyfikację tego aktu prawnego.

1.

Rada Ministrów podejmuje uchwałę o przedłożeniu umowy międzynarodowej Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji lub o jej zatwierdzeniu.

2.

Minister właściwy do spraw zagranicznych przedkłada Prezydentowi Rzeczypospolitej

Polskiej do ratyfikacji umowę międzynarodową wraz z uzasadnieniem oraz projektem dokumentu

ratyfikacyjnego.

3.

Przedłożenie umowy międzynarodowej Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji

jest dokonywane po uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub po zawiadomieniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 89 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

4.

W przypadku wyrażenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej negatywnej opinii, w terminie

30 dni od dnia zawiadomienia, co do zasadności wyboru trybu ratyfikacji umowy międzynarodowej,

o którym mowa w art. 89 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rada Ministrów zajmuje ponowne stanowisko w tej sprawie.

5

Do uchwały o przedłożeniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji aktu

prawnego Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 12 ust. 2a, stosuje się odpowiednio

przepisy ust. 1-4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory wniosków, o których mowa w

art. 14, oraz rodzaje dokumentów, które przygotowuje i dołącza do tych wniosków minister

właściwy do spraw zagranicznych, uwzględniając w szczególności, aby wnioski zawierały

proponowany tekst zastrzeżeń lub deklaracji interpretacyjnych formułowanych przez

Rzeczpospolitą Polską lub sprzeciwów Rzeczypospolitej Polskiej wobec zastrzeżeń innych

umawiających się stron.

Przepisy niniejszej ustawy dotyczące ratyfikacji lub zatwierdzenia umowy międzynarodowej

stosuje się odpowiednio do przystąpienia do takiej umowy.

1

Ratyfikowana umowa międzynarodowa wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi

oraz umowa międzynarodowa, o której mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 i 3, o

ile stanowi umowę wykonawczą w stosunku do ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub

zmienia ratyfikowaną umowę międzynarodową, jest ogłaszana niezwłocznie wraz z dotyczącymi

jej oświadczeniami rządowymi, a w przypadku konieczności dokonania tłumaczenia - również

z tekstem tego tłumaczenia na język polski, w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej,

zwanym dalej „Dziennikiem Ustaw”.

2.

Ogłoszenie innej niż ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie umowy międzynarodowej, o której mowa w ust. 1, zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra

właściwego do spraw zagranicznych.

3

Umowa międzynarodowa inna niż wymieniona w ust. 1 jest ogłaszana niezwłocznie wraz

z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi, a w przypadku konieczności dokonania tłumaczenia

- również z tekstem tego tłumaczenia na język polski, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski”, zwanym dalej „Monitorem Polskim”. Ogłoszenie zarządza Prezes

Rady Ministrów na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego

do spraw, których dotyczy ta umowa.

4.

Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej

właściwego do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, może w wyjątkowych przypadkach,

ze względu na istotny interes państwa, w szczególności interes obronności, bezpieczeństwa

państwa i obywateli, odstąpić od obowiązku ogłoszenia tej umowy w Monitorze Polskim.

5.

W uzasadnionych przypadkach, odpowiednio, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej lub

Prezes Rady Ministrów mogą odstąpić od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw lub Monitorze

Polskim dołączonego do umowy międzynarodowej aneksu lub załącznika, jeżeli zawierają

one szczegółowe przepisy o charakterze specjalistycznym, niezastrzeżone do regulacji

ustawowej, dotyczące niewielkiej liczby podmiotów i nieodnoszące się do praw obywateli.

W takim przypadku oświadczenie rządowe, ogłoszone wraz z umową międzynarodową w Dzienniku

Ustaw lub Monitorze Polskim, zawiera informację o miejscu udostępniania lub publikacji

tekstu aneksu lub załącznika.

Umowa międzynarodowa wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi, a w przypadku

konieczności dokonania tłumaczenia - również z tekstem tego tłumaczenia na język polski,

jest ogłaszana w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne

(Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294), z tym że podstawą do ogłoszenia jest oryginał dokumentu w postaci papierowej.

Błędy w umowie międzynarodowej polegające na niezgodności między wersjami językowymi,

w których umowę sporządzono, błędy w tłumaczeniu umowy międzynarodowej na język polski

polegające na niezgodności tłumaczenia z umową międzynarodową w języku obcym, w którym

umowę sporządzono, oraz błędy w oświadczeniu rządowym dotyczącym tej umowy prostuje,

w formie obwieszczenia, minister, który występował z wnioskiem o ogłoszenie tej umowy

w dzienniku urzędowym.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ogłaszania i przechowywania

umów międzynarodowych, mając w szczególności na uwadze udostępnienie umowy międzynarodowej

w języku polskim oraz w jednym z języków, w których został sporządzony tekst autentyczny.

1.

Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy

umowa międzynarodowa, jest odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków i korzystanie

z praw wynikających dla Rzeczypospolitej Polskiej z tej umowy.

2.

Minister, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia ministra właściwego do spraw zagranicznych

o przypadkach niewykonywania lub nieprawidłowego wykonywania umowy międzynarodowej.

W przypadku powstania sporu ze stroną lub stronami umowy międzynarodowej, o poddaniu

sporu sądowi, arbitrażowi lub koncyliacji decyduje Rada Ministrów na wniosek ministra

właściwego do spraw, których dotyczy ta umowa, uzgodniony z ministrem właściwym do

spraw zagranicznych.

1.

Utrata mocy obowiązującej umowy międzynarodowej w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej

następuje w sposób przewidziany w umowie międzynarodowej, w szczególności na skutek

jej wypowiedzenia przez Rzeczpospolitą Polską, albo w inny sposób dopuszczony przez

prawo międzynarodowe.

2.

Do wypowiedzenia umowy międzynarodowej przez Rzeczpospolitą Polską stosuje się odpowiednio

przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1 i 2.

3.

Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do wypowiedzenia umowy międzynarodowej

ratyfikowanej za zgodą, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest dokonywane po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie, z zastrzeżeniem art. 22a.

4.

Oświadczenie rządowe o utracie mocy obowiązującej umowy międzynarodowej ogłasza się

w trybie, w jakim została ogłoszona umowa międzynarodowa.

1.

Do wystąpienia z Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio przepisy art. 14 i art.

15 ust. 1 i 2.

2.

Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej projektu decyzji o wystąpieniu

z Unii Europejskiej jest dokonywane po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie.

3.

Decyzję o wystąpieniu z Unii Europejskiej ogłasza się w Dzienniku Ustaw.

4.

Prezes Rady Ministrów notyfikuje Radzie Europejskiej decyzję o wystąpieniu z Unii

Europejskiej.

5.

Zgodę na przedłużenie okresu, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

wyraża Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów.

6.

Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku dotyczącego przedłużenia

okresu, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, jest dokonywane

po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie.

Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy

umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami, składa Radzie

Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych, wniosek o

1)

przedłużenie obowiązywania umowy międzynarodowej, która nie zawiera klauzuli o automatycznym

przedłużeniu mocy obowiązującej;

2)

zmianę, która nie polega na zawarciu nowej umowy międzynarodowej, w tym wycofanie

zastrzeżenia zgłoszonego przez Rzeczpospolitą Polską;

3)

zawieszenie lub przywrócenie stosowania umowy międzynarodowej.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wypowiedzenie umowy

międzynarodowej oraz wzory wniosków, o których mowa w art. 23, a także rodzaje dokumentów,

które przygotowuje i dołącza do wniosku minister właściwy do spraw zagranicznych.

Rozporządzenie określi w szczególności sposób uzasadniania wniosków.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Decyzję w sprawie zmiany zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej, o której mowa

w art. 23, podejmuje

1)

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów - w przypadku ratyfikowanej

umowy międzynarodowej;

2)

Rada Ministrów - w przypadku innych umów międzynarodowych.

2.

Zmiana zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej dotycząca umowy ratyfikowanej za

zgodą, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie.

3.

Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku dotyczącego umowy, o której

mowa w ust. 2, dokonywane jest po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie.

4.

O dokonaniu czynności, o których mowa w ust. 1, dotyczących ratyfikowanej umowy międzynarodowej

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zawiadamia Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej.

5.

Oświadczenie rządowe o zmianie zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej, o której

mowa w art. 23, ogłasza się w trybie, w jakim została ogłoszona umowa międzynarodowa.

Do czynności dotyczących umów międzynarodowych, które zostały rozpoczęte, a niezakończone

przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., z wyjątkiem

1)

art. 85 pkt 5, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 88, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2020 r.