Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce komunalnej

1.

Ustawa określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego,

polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych

potrzeb wspólnoty samorządowej.

2.

Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej,

których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności

w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

Ilekroć w ustawie jest mowa o jednostkach samorządu terytorialnego - należy przez

to rozumieć

a)

gminę w znaczeniu ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

(Dz. U. z 2019 r. poz. 506) lub

b)

powiat w znaczeniu ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

(Dz. U. z 2019 r. poz. 511) lub

c)

województwo w znaczeniu ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

(Dz. U. z 2019 r. poz. 512).

Gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego

w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

1.

Jednostki samorządu terytorialnego w drodze umowy mogą powierzać wykonywanie zadań

z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym

nieposiadającym osobowości prawnej z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1510, z późn. zm. oraz przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm. na zasadach ogólnych albo w trybie przepisów

1)

ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1834 oraz z 2018 r. poz. 1693);

2)

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 i 2215 oraz z 2019 r. poz. 53);

3)

ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

(Dz. U. z 2018 r. poz. 450, 650, 723 i 1365 oraz z 2019 r. poz. 37);

4)

ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2016 i 2435);

5)

ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi

(Dz. U. poz. 1920 oraz z 2018 r. poz. 1669 i 1693).

2.

Jeżeli do prowadzenia danego rodzaju działalności na podstawie innych ustaw jest wymagane

uzyskanie zezwolenia, jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzyć wykonywanie

zadań wyłącznie podmiotowi posiadającemu wymagane zezwolenie.

1.

Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu

terytorialnego postanawiają o

1)

wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej;

2)

wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o

charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności

publicznej jednostek samorządu terytorialnego.

2.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, organy stanowiące jednostek samorządu

terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek.

Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do wykonywania zadań, o których mowa w art.

1, przez związki międzygminne, związki powiatów, związki powiatowo-gminne (związki

komunalne), przez związki metropolitalne, przez miasto stołeczne Warszawę oraz w ramach

porozumień komunalnych.

1.

Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą tworzyć, łączyć, przekształcać

w inną formę organizacyjno-prawną i likwidować samorządowe zakłady budżetowe zgodnie

z przepisami ustawy oraz przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

2.

Samorządowe zakłady budżetowe prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych

w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Działalność wykraczająca poza zadania o charakterze użyteczności publicznej nie może

być prowadzona w formie samorządowego zakładu budżetowego.

Do pracowników samorządowych zakładów budżetowych stosuje się przepisy o pracownikach

samorządowych, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

1.

Jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

lub spółki akcyjne, a także mogą przystępować do takich spółek.

2.

(uchylony)

1.

Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować

do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki

1)

istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty samorządowej na rynku lokalnym;

2)

występujące w gminie bezrobocie w znacznym stopniu wpływa ujemnie na poziom życia

wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych działań i wynikających z obowiązujących

przepisów środków prawnych nie doprowadziło do aktywizacji gospodarczej, a w szczególności

do znacznego ożywienia rynku lokalnego lub trwałego ograniczenia bezrobocia.

2.

Poza sferą użyteczności publicznej gmina może tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować

do nich również wówczas, jeżeli zbycie składnika mienia komunalnego mogącego stanowić

wkład niepieniężny gminy do spółki albo też rozporządzenie nim w inny sposób spowoduje

dla gminy poważną stratę majątkową.

3

Ograniczenia dotyczące tworzenia spółek prawa handlowego i przystępowania przez gminę

do nich, o których mowa w ust. 1 i 2, nie mają zastosowania do posiadania przez gminę

akcji lub udziałów spółek zajmujących się czynnościami bankowymi, ubezpieczeniowymi

oraz działalnością doradczą, promocyjną, edukacyjną i wydawniczą na rzecz samorządu

terytorialnego, a także innych spółek ważnych dla rozwoju gminy, w tym prowadzących

działalność w zakresie budownictwa mieszkaniowego na wynajem, w tym również związany

z uprawnieniem do nabycia przez najemcę własności lokalu w przyszłości, oraz klubów

sportowych działających w formie spółki kapitałowej.

4.

Poza sferą użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki prawa handlowego

na zasadach i w formach określonych w ustawie o samorządzie województwa.

5

Tworzenie i przystępowanie do spółek prawa handlowego przez gminę w przypadkach, o

których mowa w ust. 1-3, lub województwo zgodnie z ust. 4, odbywa się na zasadach

gwarantujących zachowanie uczciwej i wolnej konkurencji oraz przestrzeganie zasad

równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.

6

W celu utworzenia lub przystąpienia do spółki prawa handlowego przez gminę w przypadkach,

o których mowa w ust. 1-3, lub województwo zgodnie z ust. 4, gmina lub województwo

mogą zawrzeć porozumienie określające zasady utworzenia lub przystąpienia do tej spółki.

1.

W spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego działa rada nadzorcza.

2.

Do rad nadzorczych w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego stosuje

się przepisy Kodeksu spółek handlowych, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.

3.

Kadencja członka rady nadzorczej w spółkach z większościowym udziałem jednostek samorządu

terytorialnego trwa 3 lata.

4.

(uchylony)

5

Podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego lub komunalna osoba prawna,

w zakresie wykonywania praw z udziałów i akcji przysługujących tym podmiotom, jako

kandydata na członka organu nadzorczego wskazuje osobę, która spełnia wymogi, o których

mowa w art. 19 ust. 1-3 i 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem

państwowym

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1182, z późn. zm., z wyłączeniem wymogu posiadania pozytywnej opinii Rady do spraw spółek z udziałem

Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Do członków organu nadzorczego wskazanych

przez podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego lub komunalną osobę

prawną stosuje się odpowiednio przepis art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

6.

Członków zarządu spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego powołuje i odwołuje

rada nadzorcza.

7

Podmiot reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego lub komunalna osoba prawna,

w zakresie wykonywania praw z udziałów i akcji przysługujących tym podmiotom, są obowiązane

podejmować działania mające na celu określenie, w drodze uchwały walnego zgromadzenia

lub zgromadzenia wspólników, w statucie spółki, lub umowie spółki, wymogów, jakie

musi spełniać kandydat na członka organu zarządzającego, określonych w art. 22 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

Przepis art. 10a stosuje się także do spółek zależnych od spółek określonych w tym

przepisie, w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, z tym że do członków rady nadzorczej spółki zależnej, reprezentujących w tej spółce

spółkę z udziałem jednostki samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio przepis

art. 19 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, z wyłączeniem posiadania pozytywnej opinii Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu

Państwa i państwowych osób prawnych.

1.

Jedna osoba może być członkiem rady nadzorczej tylko w jednej spośród spółek, w których

1)

udział Skarbu Państwa przekracza 50% kapitału zakładowego lub 50% liczby udziałów

albo akcji;

2)

udział jednostek samorządu terytorialnego przekracza 50% kapitału zakładowego lub

50% liczby udziałów albo akcji;

3)

udział państwowej osoby prawnej przekracza 50% kapitału zakładowego lub 50% liczby

udziałów albo akcji;

4)

udział komunalnej osoby prawnej przekracza 50% kapitału zakładowego lub 50% liczby

udziałów albo akcji;

5)

łączny udział podmiotów lub spółek, o których mowa w pkt 1-4, przekracza 50% kapitału

zakładowego lub 50% liczby udziałów albo akcji.

2.

Ograniczenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą także pełnomocnika wspólnika, o którym

mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach

pracowników

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2170 oraz z 2019 r. poz. 492).

3.

Ograniczenia, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą osób określonych w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej

przez osoby pełniące funkcje publiczne

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1393 oraz z 2019 r. poz. 371 i 492) na zasadach wskazanych w tym przepisie.

(uchylony)

1

Do wnoszenia wkładów oraz obejmowania udziałów i akcji stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz przepisy Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem przepisów ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym,

o samorządzie województwa, o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz o komercjalizacji

i niektórych uprawnieniach pracowników.

2.

Do zbycia akcji i udziałów w spółkach, o których mowa w art. 9, stosuje się odpowiednio

przepisy art. 11-16 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

3.

Akcje i udziały w spółkach, o których mowa w art. 9, zbywa przewodniczący zarządu

jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku gminy wójt (burmistrz, prezydent

miasta), przy czym zgodę na zbycie akcji należących do jednostki samorządu terytorialnego

wyraża organ stanowiący tej jednostki.

4.

W jednoosobowych spółkach jednostek samorządu terytorialnego funkcję zgromadzenia

wspólników (walnego zgromadzenia) pełnią organy wykonawcze tych jednostek samorządu

terytorialnego.

1.

Spółka określa w regulaminie zasady korzystania z usług publicznych świadczonych przez

spółkę, a także obowiązki spółki wobec odbiorców usług.

2.

Regulamin, o którym mowa w ust. 1, oraz jego zmiany obowiązują na obszarze jednostek

samorządu terytorialnego po zatwierdzeniu przez organy wykonawcze tych jednostek.

1.

Przedsiębiorstwa komunalne, w stosunku do których rada gminy do dnia 30 czerwca 1997 r.

nie postanowiła o wyborze organizacyjno-prawnej formy lub o ich prywatyzacji, ulegają

z dniem 1 lipca 1997 r. przekształceniu w jednoosobową spółkę gminy, z mocy prawa.

2.

Jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, spółka ta wstępuje we wszystkie stosunki

prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo komunalne, bez względu na charakter

prawny tych stosunków.

1.

Przed upływem terminów, o których mowa w art. 14 ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent

miasta) decyduje o rodzaju spółki, ustala jej statut (akt założycielski) i niezwłocznie

składa wniosek o wpisanie spółki do rejestru handlowego

2.

Wykreślenie przedsiębiorstwa komunalnego z rejestru przedsiębiorstw państwowych następuje

z urzędu, po dokonaniu wpisu spółki do rejestru handlowego, z dniem 1 lipca 1997 r.

1.

Do spółki powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego stosuje

się przepisy Kodeksu handlowego

2.

Do spółki powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego nie stosuje

się art.312 i 313 Kodeksu handlowego

1.

Gminę w spółce, o której mowa w art. 14, reprezentuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).

2.

Pierwszy zarząd spółki jest powoływany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta),

z tym że do pełnienia funkcji prezesa pierwszego zarządu spółki wójt (burmistrz, prezydent

miasta) powołuje z dniem 1 lipca 1997 r. dyrektora przekształconego przedsiębiorstwa

komunalnego, chyba że nie wyrazi on zgody na pełnienie tej funkcji.

3.

W przypadku niewyrażenia zgody przez dyrektora przekształconego przedsiębiorstwa komunalnego,

o której mowa w ust. 2, wójt (burmistrz, prezydent miasta) powołuje zarząd spółki

w pełnym składzie, wraz z jej prezesem.

1.

W spółce powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego działa rada

nadzorcza.

2.

Liczbę członków rady nadzorczej określa statut.

3.

Pracownicy spółki zachowują prawo wyboru

1)

dwóch członków rady nadzorczej w radzie liczącej do sześciu członków;

2)

trzech członków rady nadzorczej w radzie liczącej od siedmiu do dziesięciu członków;

3)

czterech członków rady nadzorczej w radzie liczącej jedenastu lub więcej członków.

4.

(uchylony)

5.

Członkowie rad nadzorczych, o których mowa w ust. 3, wybierani są w głosowaniu bezpośrednim

i tajnym, przy zachowaniu zasady powszechności. Wynik wyborów jest wiążący dla walnego

zgromadzenia.

5a.

Tryb wyboru członków rady nadzorczej przez pracowników spółki może określać jej statut

albo regulamin uchwalony w sposób określony w tym statucie.

6.

Pracownikowi spółki, będącemu członkiem jej rady nadzorczej, spółka nie może, w okresie

trwania kadencji rady ani w okresie roku po zakończeniu kadencji, wypowiedzieć stosunku

pracy, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 52 Kodeksu pracy. W tym czasie spółka nie może również zmienić na niekorzyść pracownika warunków pracy

lub płacy.

1.

Pracownicy przekształconego w spółkę przedsiębiorstwa komunalnego stają się z mocy

prawa pracownikami spółki.

2.

Za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem przedsiębiorstwa

odpowiada spółka.

3.

Stosunek pracy dyrektora przedsiębiorstwa oraz pracowników zatrudnionych na podstawie

powołania wygasa, z mocy prawa, z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa komunalnego z

rejestru przedsiębiorstw państwowych

4.

Pracownikom, o których mowa w ust. 3, przysługuje odprawa w wysokości trzymiesięcznego

wynagrodzenia, liczonego jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Odprawa ta

nie przysługuje w przypadku zatrudnienia w spółce na stanowisku równorzędnym lub wyższym.

„2. W zakresie spełniania wymogów do pełnienia funkcji członków organów nadzorczych,

o których mowa w art. 10a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 4, przez osoby powołane

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, które w dniu wejścia w życie niniejszej

ustawy pełnią te funkcje, stosuje się przepisy dotychczasowe - do czasu wygaśnięcia

ich mandatów.

(uchylony)

W sprawach przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w spółkę nie stosuje się przepisów

ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników, chyba że ustawa stanowi inaczej.

1.

Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, zdecydować

o likwidacji samorządowego zakładu budżetowego w celu zawiązania spółki akcyjnej albo

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez wniesienie na pokrycie kapitału spółki

wkładu w postaci mienia samorządowego zakładu budżetowego pozostałego po jego likwidacji.

2

Mienie pozostałe po likwidacji samorządowego zakładu budżetowego może być także wniesione

do spółki, o której mowa w art. 14 ust. 1 albo 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.

3.

Czynności związane z likwidacją samorządowego zakładu budżetowego w celu, o którym

mowa w ust. 1, wykonuje organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.

1.

Składniki mienia samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę stają

się majątkiem spółki.

2.

Prawo zarządu gruntem samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę

staje się prawem użytkowania wieczystego spółki.

3.

Spółka powstała w wyniku przekształcenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane

z działalnością samorządowego zakładu budżetowego.

(pominięte)

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

14 w zakresie art. 19c, art. 4 pkt 2, art. 7 pkt 1 oraz art. 10, które wchodzą w życie

po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 i

art. 25, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszeniaart. 11 wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 42 i art. 48, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 39, art. 50 i art. 52, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.