Obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej

Rozporządzenie określa

1)

metodę klasyfikowania i metody kwalifikowania dokumentacji;

2)

rodzaje oznaczeń kategorii archiwalnych;

3)

elementy jednolitego rzeczowego wykazu akt;

4)

wzór budowy jednolitego rzeczowego wykazu akt;

5)

wzór budowy kwalifikatora dokumentacji;

6)

standardy porządkowania, ewidencjonowania i technicznego zabezpieczania materiałów

archiwalnych przed ich przekazaniem do archiwów państwowych;

7)

szczegółowy tryb przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych;

8)

szczegółowy tryb brakowania dokumentacji niearchiwalnej;

9)

właściwość archiwów państwowych w sprawach, o których mowa w pkt 7 i 8, w tym właściwość

archiwów państwowych dla naczelnych i centralnych organów władzy i administracji rządowej

oraz innych centralnych jednostek organizacyjnych, a także dla rodzajów przejmowanych

materiałów archiwalnych.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

1.

Na podstawie obowiązującego organ lub jednostkę organizacyjną jednolitego rzeczowego

wykazu akt, zwanego dalej „wykazem akt”, lub kwalifikatora dokumentacji dokonuje się

1)

klasyfikowania dokumentacji, o której mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym

i archiwach, zwanej dalej „ustawą”;

2)

kwalifikowania dokumentacji skutkującego przypisaniem tej dokumentacji oznaczeń kategorii

archiwalnych.

2.

Wątpliwości w zakresie kwalifikacji dokumentacji rozstrzyga w drodze opinii dyrektor

właściwego archiwum państwowego albo organ, o którym mowa w art. 19 ustawy.

3.

Wydanie opinii następuje na wniosek organu lub jednostki organizacyjnej albo z urzędu

i może być poprzedzone ekspertyzą archiwalną archiwum państwowego albo archiwum wyodrębnionego.

4.

Wniosek o wydanie opinii zawiera w szczególności

1)

nazwę organu lub jednostki organizacyjnej wnioskującej o opinię;

2)

nazwę organu lub jednostki organizacyjnej, której dokumentacja ma podlegać kwalifikacji

na podstawie opinii;

3)

charakterystykę dokumentacji przez określenie jej rodzajów, typów oraz tematyki;

4)

informację o rocznych datach skrajnych wytworzonej dokumentacji;

5)

dotychczasową podstawę kwalifikowania lub informację o jej braku.

5.

Sposób oznaczania kategorii archiwalnych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

6.

Jeżeli przepisy szczególne tak stanowią, dopuszcza się inne niż określone w załączniku

nr 1 do rozporządzenia sposoby liczenia okresów przechowywania dokumentacji.

1.

Wykaz akt jest konstruowany z zestawu klas w kolejnych rzędach podziału dziesiętnego.

Każdy rząd podziału składa się z co najmniej dwóch, a maksymalnie z dziesięciu klas.

2.

Podział, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzony aż do utworzenia klasy końcowej,

w ramach której rejestruje się sprawy albo grupuje się dokumentację bez wymogu jej

rejestracji.

3.

Klasy końcowe oznacza się symbolem określającym kategorię archiwalną.

4.

Klasa składa się z symbolu klasyfikacyjnego oraz hasła klasyfikacyjnego. Hasło klasyfikacyjne

może zostać uszczegółowione przez określenie typu dokumentacji przyporządkowanej do

tej klasy.

5.

Symbol klasyfikacyjny w systemie dziesiętnym jest konstruowany z zestawu cyfr arabskich

zapisanych w następujący sposób

1)

dla klas pierwszego rzędu jako symbol jednocyfrowy od cyfry „0” do „9”;

2)

dla klas drugiego rzędu jako symbol dwucyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „00” do „99”;

3)

dla klas trzeciego rzędu jako symbol trzycyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „000” do

„999”;

4)

dla klas czwartego rzędu jako symbol czterocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „0000”

do „9999”;

5)

dla klas piątego rzędu jako symbol pięciocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „00000”

do „99999”;

6)

dla klas szóstego rzędu jako symbol sześciocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „000000”

do „999999”;

7)

dla klas siódmego rzędu jako symbol siedmiocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „0000000”

do „9999999”;

8)

dla klas ósmego rzędu jako symbol ośmiocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od „00000000”

do „99999999”;

9)

dla klas dziewiątego rzędu jako symbol dziewięciocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od

„000000000” do „999999999”;

10)

dla klas dziesiątego rzędu jako symbol dziesięciocyfrowy wyrażony zbiorem cyfr od

„0000000000” do „9999999999”.

6.

Budowa wykazu akt jest niezależna od struktury organizacyjnej i od podziału kompetencji

wewnątrz organu lub jednostki organizacyjnej.

7.

Każda klasa powinna być rzeczowo powiązana z klasą wyższego i niższego rzędu, a klasa

niższego rzędu zawsze powinna wynikać z klasy wyższego rzędu.

8.

W wykazie akt

1)

pierwsze cztery klasy pierwszego rzędu dotyczą klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji

związanej z zarządzaniem, sprawami kadrowymi, administrowaniem środkami rzeczowymi

oraz finansami;

2)

piąta i następne klasy pierwszego rzędu dotyczą klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji

związanej z zagadnieniami merytorycznymi, do których realizacji organ lub jednostka

organizacyjna zostały utworzone.

9.

Schemat klas pierwszego i drugiego rzędu podziału dla klas oznaczonych symbolami klasyfikacyjnymi

od „0” do „3” wraz ze wzorem budowy wykazu akt określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

10.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy wynika to ze stosowanego sposobu budowy

wykazu akt, dopuszcza się inny układ klas niż określony w ust. 8 i 9.

1.

Kwalifikator dokumentacji tworzy się dla określonego rodzaju dokumentacji, w szczególności

technicznej, geologicznej, geodezyjnej lub kartograficznej.

2.

Na kwalifikator dokumentacji składa się zestaw typów dokumentacji lub jej wykaz przedmiotowy,

oznaczonych kategorią archiwalną, który odnosi się do co najmniej jednej klasy z wykazu

akt.

3.

Wzór budowy kwalifikatora dokumentacji określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

1.

Porządkowanie, ewidencjonowanie i techniczne zabezpieczenie materiałów archiwalnych

przed ich przekazaniem przez organ lub jednostkę organizacyjną do archiwum państwowego

odbywa się w sposób uzgodniony między dyrektorem archiwum państwowego a organem lub

kierownikiem jednostki organizacyjnej, zwanym dalej „kierownikiem jednostki”, przy

uwzględnieniu standardów porządkowania, ewidencjonowania i technicznego zabezpieczania

materiałów archiwalnych przed ich przekazaniem do archiwów państwowych.

2.

Standardy porządkowania, ewidencjonowania i technicznego zabezpieczania materiałów

archiwalnych przed ich przekazaniem do archiwów państwowych określa załącznik nr 4

do rozporządzenia.

1.

Kierownik jednostki zawiadamia dyrektora właściwego archiwum państwowego o rozpoczęciu

procesu przygotowania materiałów archiwalnych do ich przekazania, podając dane o

1)

nazwie organu lub jednostki organizacyjnej, która materiały archiwalne wytworzyła

i zgromadziła;

2)

zmianach nazwy organu lub jednostki organizacyjnej wraz z okresem działania pod daną

nazwą;

3)

zmianach struktury organizacyjnej jednostki organizacyjnej;

4)

podstawie prawnej utworzenia organu lub jednostki organizacyjnej;

5)

podstawie prawnej ustania działalności organu lub jednostki organizacyjnej;

6)

właściwości rzeczowej i miejscowej organu lub jednostki organizacyjnej;

7)

systemie kancelaryjnym stosowanym w organie lub jednostce organizacyjnej;

8)

systemie wykonywania czynności kancelaryjnych, w tym wskazanie, czy był to system

elektronicznego zarządzania dokumentacją;

9)

składzie chronologicznym, w którym były gromadzone materiały archiwalne, i jego rozmiarze;

10)

składzie informatycznych nośników danych, w którym były gromadzone materiały archiwalne,

i jego rozmiarze;

11)

wyrażonym datami rocznymi okresie, z którego pochodzą materiały archiwalne;

12)

rodzajach materiałów archiwalnych;

13)

rozmiarze materiałów archiwalnych wyrażonym we właściwy dla danego rodzaju materiałów

archiwalnych sposób, w szczególności w jednostkach archiwalnych, jednostkach inwentarzowych,

metrach bieżących;

14)

stanie zachowania materiałów archiwalnych, w tym o podejmowanych dotychczas działaniach

w zakresie profilaktyki konserwatorskiej lub konserwacji właściwej;

15)

stopniu zewidencjonowania lub uporządkowania materiałów archiwalnych.

2.

W przypadku niemożliwości podania danych, o których mowa w ust. 1, kierownik jednostki

udziela stosownych pisemnych wyjaśnień.

3.

Danych, o których mowa w ust. 1, nie podaje się podczas kolejnego przekazania materiałów

archiwalnych do archiwum państwowego, jeżeli od ostatniego przekazania nie uległy

one zmianie.

1.

W trakcie trwania lub po zakończeniu czynności porządkowania, ewidencjonowania i technicznego

zabezpieczania materiałów archiwalnych właściwe archiwum państwowe może sprawdzić

stan materiałów archiwalnych, dokonując ich ekspertyzy archiwalnej.

2.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących sposobu porządkowania, ewidencjonowania

i technicznego zabezpieczenia przekazywanych materiałów archiwalnych dyrektor właściwego

archiwum państwowego może odmówić ich przyjęcia do momentu wprowadzenia odpowiednich

zmian i poprawek, dokonanych w terminie uzgodnionym między kierownikiem jednostki

a dyrektorem tego archiwum.

1.

Kierownik jednostki zawiadamia dyrektora właściwego archiwum państwowego o zakończeniu

czynności porządkowania, ewidencjonowania i technicznego zabezpieczenia materiałów

archiwalnych, przedstawiając ewidencję tych materiałów.

2.

Przekazanie materiałów archiwalnych przez kierownika jednostki odbywa się na podstawie

zaakceptowanej przez dyrektora właściwego archiwum państwowego ewidencji tych materiałów

archiwalnych.

3.

Przekazanie materiałów archiwalnych przez kierownika jednostki następuje w terminie

uzgodnionym z dyrektorem właściwego archiwum państwowego oraz miejscu wskazanym przez

tego dyrektora.

4.

Archiwum państwowe potwierdza przyjęcie materiałów archiwalnych w terminie uzgodnionym

przez strony, nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia przekazania materiałów archiwalnych.

1.

Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej odbywa się na wniosek kierownika jednostki,

za uprzednią zgodą dyrektora właściwego archiwum państwowego, który stwierdza, że

wśród dokumentacji przeznaczonej do zniszczenia nie występują materiały archiwalne.

2.

Wniosek o wydanie zgody na brakowanie zawiera w szczególności

1)

nazwę organu lub jednostki organizacyjnej wnioskującej o wyrażenie zgody na brakowanie

dokumentacji niearchiwalnej;

2)

nazwę organu lub jednostki organizacyjnej, której dokumentacja niearchiwalna jest

brakowana;

3)

podstawę kwalifikowania dokumentacji niearchiwalnej;

4)

określony datami rocznymi okres, z którego pochodzi dokumentacja niearchiwalna;

5)

informację o rodzaju dokumentacji niearchiwalnej;

6)

informację o rozmiarze dokumentacji niearchiwalnej wyrażoną we właściwy dla danego

rodzaju dokumentacji sposób, w szczególności w jednostkach archiwalnych, jednostkach

inwentarzowych lub metrach bieżących;

7)

oświadczenie o upływie okresu przechowywania dokumentacji niearchiwalnej oraz o utracie

jej znaczenia, w tym wartości dowodowej, dla organu lub jednostki organizacyjnej,

które ją wytworzyły lub zgromadziły, a w przypadku ich braku - dla organu lub jednostki

organizacyjnej, które przejęły ich zadania lub kompetencje.

3.

Do wniosku dołącza się spis dokumentacji niearchiwalnej, która ma podlegać brakowaniu,

osobny dla dokumentacji oznaczonej symbolami B, BE, Bc.

4.

Spis dokumentacji niearchiwalnej podlegającej brakowaniu zawiera

1)

pełną nazwę organu lub jednostki organizacyjnej wnioskującej o wyrażenie zgody na

brakowanie dokumentacji niearchiwalnej;

2)

pełną nazwę organu lub jednostki organizacyjnej, której dokumentacja niearchiwalna

jest brakowana;

3)

datę i miejsce sporządzenia spisu;

4)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby, która sporządziła spis;

5)

dla każdej pozycji spisu informację o

a)

liczbie porządkowej,

b)

oznaczeniu kancelaryjnym, stanowiącym znak akt albo znak sprawy, jeżeli było stosowane,

c)

sygnaturze archiwalnej, a jeżeli nie była stosowana - informację, że spis powstał

z natury,

d)

tytule jednostki, który w przypadku stosowania wykazu akt powinien być złożony z pełnego

hasła klasyfikacyjnego z tego wykazu; dopuszcza się łączenie w jednej pozycji spisu

jednostek o identycznym tytule,

e)

określonym datami rocznymi okresie, z którego pochodzi dokumentacja w obrębie pozycji

spisu,

f)

liczbie jednostek, będących przedmiotem jednej pozycji spisu,

g)

uwagach, w szczególności dotyczących rodzaju dokumentacji lub nośnika, informacji

o zachowaniu dokumentacji zbiorczej, równoważnikach lub o większym zakresie czasowym,

a także uszczegółowienia zawartości jednostek.

Dyrektor właściwego archiwum państwowego może odmówić wyrażenia zgody na brakowanie

dokumentacji niearchiwalnej, gdy wniosek lub spis nie spełniają wymogów, o których

mowa w § 9, wskazując jednocześnie przyczyny odmowy oraz wydając odpowiednie zalecenia.

Przyczynę odmowy może stanowić także zmiana kwalifikacji archiwalnej dokumentacji.

Dyrektor właściwego archiwum państwowego może wyłączyć z procedury brakowania dokumentację,

której kwalifikacja archiwalna lub opis budzi wątpliwości, przedstawiając zalecenia

dotyczące dalszego postępowania z tą dokumentacją.

Zgoda dyrektora właściwego archiwum państwowego na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej

zawiera w szczególności

1)

informację o wniosku, którego dotyczy zgoda;

2)

charakterystykę dokumentacji zawartej we wniosku (rodzaj dokumentacji, okres, z jakiego

pochodzi dokumentacja, rozmiar wyrażony w sposób właściwy dla danego rodzaju dokumentacji);

3)

potwierdzenie, że dokumentacja nie stanowi materiałów archiwalnych;

4)

informacje o dokumentacji wyłączonej z brakowania.

1.

Archiwa państwowe niemające charakteru centralnego są właściwe w sprawach przejmowania

materiałów archiwalnych i wyrażania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej

organów i jednostek organizacyjnych, w tym naczelnych i centralnych organów władzy

i administracji rządowej oraz innych centralnych jednostek organizacyjnych, mających

siedzibę na obszarze działania archiwum państwowego.

2.

Właściwość archiwów państwowych niemających charakteru centralnego w sprawach, o których

mowa w ust. 1, określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Archiwum Główne Akt Dawnych jest właściwe w zakresie przejmowania akt stanu cywilnego

z obszaru, który na mocy umowy z dnia 16 sierpnia 1945 r. między Rzecząpospolitą Polską

i Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej

(Dz. U. z 1947 r. poz. 167) pozostał w granicach Związku Socjalistycznych Republik

Radzieckich.

Narodowe Archiwum Cyfrowe jest właściwe w zakresie przejmowania materiałów archiwalnych

oraz wyrażania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej powstałej w wyniku

działalności jednostek organizacyjnych powołanych do wytwarzania dokumentacji fotograficznej

i audiowizualnej, utrwalających działalność podstawową w formie fotograficznej oraz

audiowizualnej i gromadzących takie materiały archiwalne celowo, mających siedzibę

w Warszawie.

Archiwum Akt Nowych jest właściwe w zakresie przejmowania materiałów archiwalnych

oraz wyrażania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej naczelnych i centralnych

organów władzy i administracji rządowej oraz innych centralnych jednostek organizacyjnych,

których siedziba mieści się w Warszawie.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2015 r.