Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 listopada 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Table of Provisions (66)
Statutory Text (66 Articles)
1.
Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania
i wypłacania tego świadczenia.
2.
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje
1)
obywatelom polskim;
2)
cudzoziemcom
a)
do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
b)
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych
o zabezpieczeniu społecznym,
c
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt
czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622), jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d
posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, jeżeli zamieszkują
z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw
trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego
na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych
w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy
mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy,
e
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
-
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
-
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej,
specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa
na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
-
jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem
cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu
miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub
dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
f
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
-
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
-
na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,
− w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych
w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
− z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej.
3.
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli
zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać
świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
(uchylony)
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
(uchylony)
5
dziecku - oznacza to dziecko własne, dziecko przysposobione oraz dziecko, w sprawie
którego toczy się postępowanie o przysposobienie, dziecko znajdujące się pod opieką
prawną lub dziecko umieszczone w domu pomocy społecznej;
6)
(uchylony)
7)
(uchylony)
8
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to młodzieżowy ośrodek wychowawczy,
schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkołę
wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie;
9)
(uchylony)
10)
opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem,
jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka;
11
organie właściwym - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze
lub otrzymującej świadczenie wychowawcze, a w przypadku gdy o świadczenie wychowawcze
ubiega się dyrektor domu pomocy społecznej - właściwego ze względu na miejsce położenia
tego domu pomocy społecznej;
12)
(uchylony)
13)
(uchylony)
14)
(uchylony)
15)
przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.);
16)
(uchylony)
17)
szkole - oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę artystyczną,
w której jest realizowany obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy
ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy
dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod
pracy i wychowania, a także ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy.
18)
(uchylony)
19)
(uchylony)
20)
(uchylony)
21)
(uchylony)
22)
(uchylony)
Rada Ministrów składa corocznie Sejmowi i Senatowi, w terminie do dnia 30 września,
sprawozdanie z realizacji ustawy.
1.
Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem
dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
2
Świadczenie wychowawcze przysługuje
1)
matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki
albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2)
opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na
utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3)
opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4)
dyrektorowi domu pomocy społecznej.
3.
Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia
przez dziecko 18. roku życia.
1
Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości
500,00 zł miesięcznie na dziecko.
2.
W przypadku urodzenia dziecka albo ukończenia przez dziecko 18. roku życia kwotę świadczenia
wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia
przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży
się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia
wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.
2a.
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną
obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu
sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego
ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc
świadczenia wychowawczego.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
W przypadku dziecka umieszczonego w domu pomocy społecznej świadczenie wychowawcze
przysługuje dyrektorowi domu pomocy społecznej, chyba że inne osoby, o których mowa
w art. 4 ust. 2, uczestniczą w opiece nad dzieckiem i spełniają warunki uprawniające
do otrzymania świadczenia wychowawczego.
1.
W sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. stosuje się
1)
przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art.
20 ust. 3 i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
oraz
2)
przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w dotychczasowym brzmieniu, oraz
3)
przepisy ustawy zmienianej w art. 3 w dotychczasowym brzmieniu.
2.
W sprawach o świadczenie wychowawcze na okres po dniu 30 czerwca 2019 r. stosuje się
przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwiększyć wysokość kwoty, o której mowa
w art. 5 ust. 1, biorąc pod uwagę prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów
i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy.
1.
W sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych i nierozpatrzonych
do dnia 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres
do dnia 30 września 2019 r.
2.
W sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonych po
dniu 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na okres do
dnia 31 maja 2021 r.
(uchylony)
Sprawy o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r. w zakresie formy
rozstrzygania są realizowane na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
1.
Świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli
1)
dziecko pozostaje w związku małżeńskim;
2)
dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo
w pieczy zastępczej;
3)
pełnoletnie dziecko ma ustalone prawo do świadczenia wychowawczego na własne dziecko;
4)
członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze
do świadczenia wychowawczego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią
inaczej.
2.
(uchylony)
1.
Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym
mowa w art. 7 ust. 2, są przyjmowane od dnia 1 sierpnia 2019 r., a w przypadku wniosków
składanych drogą elektroniczną - od dnia 1 lipca 2019 r.
2.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym
mowa w art. 7 ust. 2, złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do dnia 31 sierpnia
2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego
świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 października 2019 r.
3.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym
mowa w art. 7 ust. 2, złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 września 2019 r. do dnia 30 września 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego
oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 30 listopada
2019 r.
4.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym
mowa w art. 7 ust. 2, złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 października 2019 r. do dnia 31 października 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia
wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do
dnia 31 grudnia 2019 r.
5.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym
mowa w art. 7 ust. 2, złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 listopada 2019 r. do dnia 30 listopada 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego
oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 stycznia
2020 r.
6.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na okres, o którym
mowa w art. 7 ust. 2, złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia
1 grudnia 2019 r. do dnia 31 stycznia 2020 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego
oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 29 lutego
2020 r.
W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, marnotrawi wypłacane jej świadczenie
wychowawcze lub wydatkuje je niezgodnie z celem, organ właściwy przekazuje należne
osobie świadczenie wychowawcze w całości lub w części w formie rzeczowej lub w formie
opłacania usług.
W przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w okresie
od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r., prawo do świadczenia wychowawczego
na podstawie tego wniosku ustala się, począwszy od dnia 1 lipca 2019 r., o ile prawo
do świadczenia wychowawczego w okresie, na który jest ustalane, nie jest przyznane.
1.
Postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego prowadzi organ właściwy.
2
Organ właściwy może, w formie pisemnej, upoważnić swojego zastępcę, pracownika urzędu
albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy,
a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki
organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1,
a także do wydawania w tych sprawach rozstrzygnięć, w tym decyzji, oraz przekazywania
informacji, o której mowa w art. 13a ust. 2.
2
Organ właściwy może, w formie pisemnej, upoważnić swojego zastępcę, pracownika urzędu
albo kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy
społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych
(Dz. U. poz. 1818) - dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, dyrektora
centrum usług społecznych lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia
postępowań w sprawach, o których mowa w ust. 1, a także do wydawania w tych sprawach
rozstrzygnięć, w tym decyzji, oraz przekazywania informacji, o której mowa w art.
13a ust. 2.
3
W przypadku gdy postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, prowadzone są w
ośrodku pomocy społecznej, realizacja tych zadań nie może powodować nieprawidłowości
w wykonywaniu zadań pomocy społecznej, a także nie może naruszać norm zatrudnienia
pracowników socjalnych określonych w przepisach o pomocy społecznej.
3
W przypadku gdy postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, prowadzone są w
ośrodku pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej
w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - w centrum usług społecznych, realizacja tych zadań nie może powodować nieprawidłowości
w wykonywaniu zadań pomocy społecznej, a także nie może naruszać norm zatrudnienia
pracowników socjalnych określonych w przepisach o pomocy społecznej.
Przepisy art. 18 ust. 1 i art. 21 ust. 3-5c ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do
świadczenia wychowawczego na okres rozpoczynający się od dnia 1 czerwca 2021 r.
1.
Wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie
wychowawcze
1)
pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej
w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się
osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji
Szwajcarskiej;
2
wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w
art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją
systemów zabezpieczenia społecznego.
2
Wojewoda może, w formie pisemnej, upoważnić pracownika urzędu wojewódzkiego do załatwiania
w jego imieniu spraw dotyczących realizacji świadczenia wychowawczego w ramach koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego, a także do wydawania w tych sprawach rozstrzygnięć,
w tym decyzji, oraz przekazywania informacji, o której mowa w art. 13a ust. 2.
3
Świadczenie wychowawcze przyznane przez wojewodę wypłaca organ właściwy.
4.
Wojewoda wymienia dane w zakresie świadczenia wychowawczego w ramach Systemu Elektronicznej
Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego, za pośrednictwem punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 12 ust. 2.
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
1.
Przepisy art. 18 ust. 2a ustawy zmienianej w art. 1 mają zastosowanie po raz pierwszy
przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci urodzone po dniu 30 czerwca
2019 r.
2.
Przepisy art. 18 ust. 2b i 2c i art. 25 ust. 2a ustawy zmienianej w art. 1 mają zastosowanie
po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego rodzicowi, opiekunowi
prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka ubiegającym się o świadczenie
wychowawcze po zmarłym rodzicu, opiekunie prawnym dziecka albo opiekunie faktycznym
dziecka, jeżeli śmierć rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego
dziecka nastąpiła po dniu 30 czerwca 2019 r.
1.
Minister właściwy do spraw rodziny jest władzą właściwą oraz instytucją łącznikową
w zakresie świadczenia wychowawczego w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej
w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
2.
Minister właściwy do spraw rodziny prowadzi punkt kontaktowy, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego, służący do wymiany danych w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących
Zabezpieczenia Społecznego w zakresie świadczenia wychowawczego.
3
Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane osobowe, jeżeli jest to niezbędne
do prowadzenia punktu kontaktowego, o którym mowa w ust. 2, w tym do realizacji praw
lub obowiązków wynikających z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
1.
Minister właściwy do spraw rodziny oraz wojewoda monitorują realizację świadczenia
wychowawczego przez organy właściwe.
2.
Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje realizację świadczenia wychowawczego
przez wojewodów.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje realizację świadczenia wychowawczego
przez pozyskiwanie informacji niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego,
o którym mowa w art. 17 ust. 6, oraz przekazywanie tych informacji organom właściwym
oraz wojewodom.
1.
Do dnia 30 czerwca 2019 r. koszty obsługi, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy
zmienianej w art. 1, w przypadku organu właściwego wynoszą 1,5% otrzymanej dotacji
na świadczenie wychowawcze.
2.
W okresie od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. koszty obsługi, o których
mowa w art. 29 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w przypadku organu właściwego wynoszą
1,2% otrzymanej dotacji na świadczenie wychowawcze.
3.
Łączna kwota przysługujących w roku 2019 organowi właściwemu środków na koszty obsługi
stanowi sumę kwot ustalonych w sposób określony w ust. 1 i 2.
1
Ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio
na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka albo
dyrektora domu pomocy społecznej.
2
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania
osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze, a w przypadku gdy o świadczenie wychowawcze
ubiega się dyrektor domu pomocy społecznej - właściwym ze względu na miejsce położenia
tego domu pomocy społecznej.
2a.
Informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
3.
Wniosek zawiera dane dotyczące
1)
osoby występującej o przyznanie świadczenia wychowawczego, w tym: imię, nazwisko,
datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer
PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz, o ile je posiada - adres poczty elektronicznej i numer telefonu;
2
dzieci, na które osoba, o której mowa w ust. 1, ubiega się o przyznanie świadczenia
wychowawczego, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, stan cywilny, obywatelstwo,
płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu
potwierdzającego tożsamość;
3
innych osób, podane przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia wychowawczego
- jeżeli w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego.
4.
Do wniosku dołącza się odpowiednio
1)
(uchylony)
2)
(uchylony)
3)
zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia
wychowawczego
a)
zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu
sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
b)
prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
c)
orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
d
inne dokumenty, w tym oświadczenia, potwierdzające spełnianie warunków do przyznania
lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku.
5.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane drogą elektroniczną
za pomocą systemu teleinformatycznego
1
utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny; uwierzytelnianie użytkowników
w systemie wymaga użycia profilu zaufanego, profilu osobistego, innego środka identyfikacji
elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła
krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania
oraz identyfikacji elektronicznej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 162 i 1590), adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego
dla usług świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego
certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie
wymagane w celu realizacji usługi online, albo innych technologii, jeżeli zostaną
udostępnione w tym systemie;
2)
udostępnianego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
3)
banków krajowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych świadczących
usługi drogą elektroniczną spełniających wymogi określone w informacji zamieszczonej
na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw
rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji;
4)
wskazanego w informacji, o której mowa w pkt 3.
6.
Minister właściwy do spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji,
w informacji, o której mowa w ust. 5 pkt 3
1)
wskaże wymogi, które muszą spełniać systemy teleinformatyczne banków krajowych oraz
spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, o których mowa w ust. 5 pkt 3;
2)
może wskazać systemy teleinformatyczne, za pomocą których mogą być składane drogą
elektroniczną wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4.
7.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 składane są w postaci elektronicznej
za pomocą
1)
systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, po zastosowaniu zapewnionych
w tym systemie sposobów potwierdzenia pochodzenia oraz integralności przesłanych danych
w postaci elektronicznej;
2
systemów teleinformatycznych, o których mowa w ust. 5 pkt 2 i 4; opatruje się je kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub uwierzytelnia
w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia oraz integralności weryfikowanych
danych w postaci elektronicznej.
8.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 składane w postaci elektronicznej
za pomocą systemów, o których mowa w ust. 5 pkt 3, uwierzytelnia się przy użyciu danych
uwierzytelniających stosowanych przez bank krajowy lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową
do weryfikacji w drodze elektronicznej posiadacza rachunku.
9.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4, składane w postaci elektronicznej
za pomocą systemów, o których mowa w ust. 5 pkt 3, podpisane przy użyciu danych obejmujących
imię, nazwisko oraz numer PESEL, są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentowi
opatrzonemu podpisem własnoręcznym.
10.
Na potrzeby złożenia wniosku i załączników do wniosku określonych w ust. 4, składanych
w postaci elektronicznej za pomocą systemu, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, bank krajowy
na wniosek klienta, a spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa - na wniosek członka,
przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dane niezbędne do uwierzytelnienia,
pozwalające na założenie konta w systemie, o którym mowa w ust. 5 pkt 2.
11
W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej opatrzonego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub uwierzytelnionego
w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych
danych w postaci elektronicznej, po wpisaniu do formularza wniosku numerów PESEL osoby
występującej o przyznanie świadczenia wychowawczego i dzieci pozostających na utrzymaniu
tej osoby, formularz wniosku może być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze PESEL
w zakresie imion, nazwiska, daty urodzenia, stanu cywilnego, obywatelstwa i płci osoby
występującej o przyznanie świadczenia wychowawczego i członków rodziny.
12.
(uchylony)
13.
(uchylony)
14.
Jeżeli osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze nie może złożyć w formie dokumentu
elektronicznego zaświadczenia wymaganego dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego
lub innego dokumentu niezbędnego w postępowaniu w sprawie o świadczenie wychowawcze,
osoba ta może złożyć elektroniczną kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej
przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne, a w przypadku składania dokumentów za pomocą systemów, o których mowa w ust. 5 pkt
3, przy pomocy mechanizmów określonych w ust. 9.
15.
Sprawa z wniosku złożonego w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 2 i 3, załatwiana
jest w formie pisemnej.
16.
(uchylony)
17.
(uchylony)
18
Ilekroć w postępowaniach w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego jest wymagane
potwierdzenie nieponoszenia opłaty za pobyt dziecka w instytucji zapewniającej całodobowe
utrzymanie, osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia wychowawczego przedkłada
odpowiednie zaświadczenie lub oświadczenie.
19
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 18, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
20.
Potwierdzenie złożenia w postaci elektronicznej wniosku wraz z załącznikami do wniosku,
określonymi w ust. 4, przesyłane jest osobie ubiegającej się o świadczenie wychowawcze,
w sposób przewidziany w systemie, za pośrednictwem którego nastąpiło złożenie wniosku,
a w przypadku braku takiej możliwości na adres poczty elektronicznej wskazany przez
osobę ubiegającą się o świadczenie.
21.
Podmioty, których systemy teleinformatyczne, o których mowa w ust. 5 pkt 2-4, są wykorzystywane
do składania wniosków i załączników do wniosków, o których mowa w ust. 4, usuwają
dane objęte treścią wniosków i załączników do wniosków, o których mowa w ust. 4, niezwłocznie
po otrzymaniu informacji o potwierdzeniu złożenia wniosku przez organ właściwy.
22.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb
postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz szczegółowy zakres
informacji, jakie mają być zawarte
1)
we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego,
2
w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego
- kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania w sprawach
o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz przekazywania dokumentacji niezbędnej
do sprawnej realizacji, w tym drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczenia wychowawczego.
23.
Minister właściwy do spraw rodziny może określić oraz zamieścić na swojej stronie
Biuletynu Informacji Publicznej wzory
1)
wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.
2)
(uchylony)
1.
Przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga
wydania decyzji. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana
prawa do świadczenia wychowawczego oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego
świadczenia wychowawczego wymagają wydania decyzji.
2.
Organ właściwy lub wojewoda przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu świadczenia
wychowawczego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca
wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał
adresu poczty elektronicznej, organ właściwy lub wojewoda, odbierając wniosek od wnioskodawcy,
informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu świadczenia
wychowawczego.
3.
Nieodebranie informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie wstrzymuje wypłaty
tego świadczenia.
1.
W celu realizacji zadań wynikających z ustawy zmienianej w art. 1 w roku 2019 może
nastąpić blokowanie na czas oznaczony planowanych wydatków budżetu państwa w rozumieniu
art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 869).
2.
Decyzje o blokowaniu planowanych wydatków budżetu państwa, w szczegółowości do części
budżetowych, podejmuje minister właściwy do spraw finansów publicznych, w zakresie
całego budżetu państwa, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, o czym niezwłocznie informuje Prezesa Rady Ministrów.
3.
Decyzją dysponenta części budżetowej ustala się szczegółową klasyfikację wydatków,
które podlegają blokowaniu, o którym mowa w ust. 2. Informacje w przedmiotowym zakresie
dysponent części budżetowej przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
w terminie 3 dni od dnia otrzymania decyzji, o której mowa w ust. 2.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek ministra właściwego do
spraw rodziny, może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych będących przedmiotem
blokady między częściami budżetu państwa, działami, rozdziałami i paragrafami klasyfikacji
wydatków, z przeznaczeniem na zadania wynikające z ustawy zmienianej w art. 1.
5.
Do przeniesień wydatków budżetowych, o których mowa w ust. 4, mogą być wykorzystane
blokady wydatków, dokonane w roku 2019 na podstawie art. 177 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
6.
Do wydatków przeniesionych w trybie, o którym mowa w ust. 4, nie stosuje się przepisów
art. 170 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
7.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, Prezes Rady Ministrów może uchylić decyzję ministra
właściwego do spraw finansów publicznych, w terminie 7 dni od dnia poinformowania
o podjęciu decyzji.
1.
Organy administracji publicznej realizują niniejszą ustawę przy pomocy systemów teleinformatycznych
stanowiących integralne części systemów teleinformatycznych stosowanych do realizacji
świadczeń rodzinnych określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm..
2.
Minister właściwy do spraw rodziny tworzy rejestr centralny obejmujący następujące
informacje gromadzone na podstawie przepisów ustawy przez organy właściwe i wojewodów
podczas realizacji zadań w zakresie świadczenia wychowawczego
1)
dane dotyczące osób pobierających świadczenie wychowawcze, osób ubiegających się o
świadczenie wychowawcze oraz dzieci, na które osoby te pobierają świadczenie wychowawcze
lub ubiegają się o przyznanie tego świadczenia
a)
imię i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
adres miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania,
d)
numer PESEL,
e)
numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które nie posiadają
numeru PESEL,
f)
stan cywilny,
g)
obywatelstwo,
h
stopień pokrewieństwa,
i)
(uchylona)
ia)
informacje o uczęszczaniu dziecka do szkół i placówek oświatowych, o których mowa
w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1942), okresie uczęszczania, typie lub rodzaju instytucji oraz nazwie i adresie siedziby
instytucji, do której dziecko uczęszcza,
ib)
informacje o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej,
ic)
(uchylona)
j)
liczbę i wysokość wypłaconych świadczeń,
k)
płeć,
l)
(uchylona)
m)
organ, do którego złożono wniosek, oraz datę złożenia wniosku,
n
organ, który przyznał świadczenie, datę przyznania świadczenia oraz numer sprawy,
o)
okres, na jaki świadczenie zostało przyznane;
2)
wartości udzielonych świadczeń.
3.
Informacje, o których mowa w ust. 2, są przetwarzane przez ministra właściwego do
spraw rodziny i wojewodę w celu monitorowania realizacji świadczeń wychowawczych oraz
w celu umożliwienia organom właściwym i wojewodom weryfikacji prawa do świadczeń wychowawczych
oraz przez podmioty wymienione w ust. 4 w celu, w jakim informacje te zostały im udostępnione.
4.
Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 2, udostępnia się,
w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych, następującym podmiotom
1
organowi właściwemu i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających
się o przyznanie świadczenia wychowawczego, osób pobierających świadczenie wychowawcze
oraz dzieci, na które osoby te pobierają świadczenie wychowawcze lub ubiegają się
o przyznanie świadczenia wychowawczego;
2)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;
3)
organowi właściwemu dłużnika, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(Dz. U. z 2019 r. poz. 670, 730, 1802 i 1818), i organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w art. 2 pkt 10 tej ustawy - w
celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków
ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;
4)
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki samorządu
terytorialnego - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z pomocy społecznej, osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków
ich rodzin.
5)
(uchylony)
4a.
Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane w zakresie adresu poczty elektronicznej
wskazanego we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w celu przekazywania
informacji związanych z uprawnieniami dla rodzin.
4b.
Organy właściwe i wojewodowie, wykorzystując systemy teleinformatyczne, o których
mowa w ust. 1, przekazują do rejestru centralnego, o którym mowa w ust. 2, również
adres poczty elektronicznej wskazany we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.
5.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze centralnym,
o którym mowa w ust. 2, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania udzielania świadczenia
wychowawczego, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie nie zostało
przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie
świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa
do świadczenia bez rozpatrzenia.
6
Podmioty wymienione w ust. 4 przechowują informacje, o których mowa w ust. 2, przez
okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o którym mowa w ust.
2, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie wychowawcze nie zostało
przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie
świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa
do świadczenia bez rozpatrzenia.
7.
Informacje, o których mowa w ust. 2, usuwa się niezwłocznie po upływie okresów przechowywania,
o których mowa w ust. 5 i 6.
8
Minister właściwy do spraw rodziny udostępnia ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych, na jego żądanie, dane, o których mowa w ust. 2, w celu niezbędnym do
wykonywania zadań analitycznych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonuje
pseudonimizacji udostępnionych danych.
1.
Bank krajowy oraz spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, o których mowa w art.
13 ust. 5 pkt 3, oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na potrzeby złożenia wniosku
i załączników do wniosku określonych w art. 13 ust. 4, składanych w postaci elektronicznej
za pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 13 ust. 5 pkt 2 lub 3, w imieniu
organu właściwego, przetwarzają następujące dane osobowe dotyczące osób ubiegających
się o świadczenie wychowawcze oraz członków ich rodzin
1)
imię i nazwisko;
2)
datę urodzenia;
3)
adres miejsca zamieszkania;
4)
stan cywilny;
5)
obywatelstwo;
6)
płeć;
7)
numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego
tożsamość;
8)
adres poczty elektronicznej i numer telefonu - w przypadku osoby występującej o przyznanie
świadczenia wychowawczego - o ile je posiada;
9)
dochód;
10)
informacje wynikające z zaświadczeń i oświadczeń, o których mowa w art. 13 ust. 4
pkt 3.
2.
Osoby upoważnione przez bank krajowy, spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową
albo Zakład Ubezpieczeń Społecznych do przetwarzania danych osobowych, o których mowa
w ust. 1, są obowiązane do zachowania ich w poufności.
3.
Bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa oraz Zakład Ubezpieczeń
Społecznych zapewniające możliwość złożenia wniosku i załączników do wniosku określonych
w art. 13 ust. 4, za pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 13 ust. 5 pkt
2 lub 3, zapewniają niezbędne środki techniczne i organizacyjne służące zapewnieniu
bezpieczeństwa przetwarzanych danych osobowych, o których mowa w ust. 1, oraz środki
określone w art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)
4.
Bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa oraz Zakład Ubezpieczeń
Społecznych zapewniające możliwość złożenia wniosku i załączników do wniosku określonych
w art. 13 ust. 4, za pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 13 ust. 5 pkt
2 lub 3, udostępniają organowi właściwemu informacje służące potwierdzeniu spełniania
obowiązków określonych w art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych), a także umożliwiają organowi właściwemu przeprowadzenie audytów i inspekcji.
5.
W przypadku gdy bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, w celu umożliwienia złożenia wniosku i załączników do wniosku
określonych w art. 13 ust. 4, za pomocą systemu, o którym mowa w art. 13 ust. 5 pkt
2 lub 3, korzystają z usług innego podmiotu, który będzie przetwarzał dane osobowe,
o których mowa w ust. 1, podmiot ten przetwarza dane osobowe w imieniu organu właściwego.
Przepisy ust. 2-4 oraz art. 13 ust. 21 stosuje się odpowiednio.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 13 ust. 22 ustawy zmienianej
w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 13 ust. 22 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
1
Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego
lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki
nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania
świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego,
organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej
o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690 i 1818), w celu weryfikacji tych wątpliwości.
1
Jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego
lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki
nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub
marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić
się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia
19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego,
o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690 i 1818), w celu weryfikacji tych wątpliwości.
2
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą wystąpić
do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących
sprawowania opieki nad dzieckiem, marnotrawienia świadczenia wychowawczego lub wydatkowania
go niezgodnie z celem, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie
środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania
przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.
2
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą wystąpić
do ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej
w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrum usług społecznych, o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących
sprawowania opieki nad dzieckiem, marnotrawienia świadczenia wychowawczego lub wydatkowania
go niezgodnie z celem, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie
środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania
przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy
1
organ właściwy upoważnił do prowadzenia postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego
kierownika ośrodka pomocy społecznej lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy, lub inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, lub kierownika
innej jednostki organizacyjnej gminy;
1
organ właściwy upoważnił do prowadzenia postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego
kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy
społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy, lub inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, dyrektora centrum
usług społecznych lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy;
2)
wojewoda upoważnił do załatwiania w jego imieniu spraw dotyczących realizacji świadczenia
wychowawczego w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pracownika
urzędu wojewódzkiego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2019 r.
1.
W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby
przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje
wniosek wraz z dokumentami wojewodzie.
2
W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny
tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami
Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje
do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej
Polskiej lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko
kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie
mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
5
W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia
wychowawczego zgodnie z art. 11.
6
W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla
prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu
w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku
ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
7
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, wojewoda ustala prawo do świadczenia wychowawczego
zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym
mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
8.
W przypadku gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego
1)
przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego
- w przypadku, o którym mowa w ust. 1;
2)
informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2.
9.
Organ właściwy w przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, ustala prawo do świadczenia
wychowawczego od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
10.
Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego
w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego. Przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio.
11.
W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranego
świadczenia wychowawczego zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego wojewoda może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranego świadczenia
wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w całości lub w części,
w szczególności jeżeli pozostała kwota wynika z różnicy kursowej.
1
Organ właściwy oraz wojewoda ustalający prawo do świadczenia wychowawczego są obowiązani
do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra
właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, z rejestrów publicznych, w tym z rejestru
PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną,
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej,
o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu
Ubezpieczonych, odpowiednio danych, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a,
b, d, f, g, ia, ib oraz k.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
4
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany, drogą elektroniczną,
informacji, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f, g oraz k, organ
właściwy oraz wojewoda uzyskują te informacje w drodze pisemnej wymiany informacji.
Podmioty prowadzące rejestry publiczne przekazują te informacje niezwłocznie, nie
później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku organu właściwego
lub wojewody.
5
W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ właściwy lub wojewodę
informacji, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f, g oraz k, z przyczyn
nieleżących po stronie organu właściwego lub wojewody, organ właściwy lub wojewoda
wzywają osobę, o której mowa w art. 13 ust. 1, do dołączenia tych informacji.
6
Minister właściwy do spraw rodziny pozyskuje drogą elektroniczną informacje niezbędne
do ustalenia prawa do świadczeń wychowawczych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru
PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej,
o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, oraz z Centralnego Wykazu
Ubezpieczonych, w celu umożliwienia organom właściwym i wojewodom weryfikacji prawa
do świadczeń wychowawczych, a także w celu monitorowania przez ministra właściwego
do spraw rodziny oraz wojewodę realizacji świadczeń wychowawczych przez organy właściwe
oraz wojewodów.
7
Minister właściwy do spraw rodziny w celu realizacji zadania, o którym mowa w ust.
6, przekazuje drogą elektroniczną podmiotom prowadzącym rejestry, o których mowa w
ust. 6, dane, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d oraz e.
1
Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia
31 maja roku następnego.
2
Prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął
wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust.
1, nie wcześniej niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką,
przysposobienia dziecka lub umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej.
2a
Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia się dziecka, objęcia dziecka
opieką lub przysposobienia dziecka, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do
świadczenia wychowawczego, prawo to ustala się od miesiąca odpowiednio urodzenia się
dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka do końca okresu, o którym
mowa w ust. 1. W przypadku złożenia wniosku po tym terminie, prawo do świadczenia
wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo
wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
2b
Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo
opiekuna faktycznego dziecka, którym zostało przyznane świadczenie wychowawcze, drugi
rodzic, opiekun prawny dziecka albo opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie
prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się, począwszy
od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego dziecka,
nie wcześniej jednak niż od pierwszego dnia miesiąca następującego po ostatnim miesiącu,
za który zmarłemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu
dziecka wypłacono ostatnie świadczenie wychowawcze.
2c
Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo
opiekuna faktycznego dziecka, z wniosku których toczyło się postępowanie o ustalenie
prawa do świadczenia wychowawczego i postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone,
drugi rodzic, opiekun prawny dziecka albo opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek
o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się
drugiemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka,
przyjmując za datę złożenia wniosku datę złożenia wniosku przez zmarłego rodzica,
opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego dziecka.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
5a.
(uchylony)
6.
(uchylony)
1.
W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, podmiot realizujący świadczenie
wychowawcze wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia
wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania
skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
2.
W przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący
świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni
i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się
do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
3.
W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą
wniosek jest brak wydania dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym
w odrębnych przepisach terminie, świadczenie wychowawcze przysługuje, począwszy od
miesiąca, w którym wniosek został złożony.
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
1.
W przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego
osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia
o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie.
2.
Osoby otrzymujące świadczenie wychowawcze, instytucje publiczne i organizacje pozarządowe
są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego lub wojewody, wyjaśnień
oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
3
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej
się o świadczenie wychowawcze, organ właściwy, do którego został złożony wniosek o
to świadczenie, przekazuje wniosek wraz z dokumentami do organu właściwego ze względu
na nowe miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze.
4
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano
świadczenie wychowawcze, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję lub
informację o przyznanym świadczeniu wychowawczym wraz z aktami sprawy organowi właściwemu
ze względu na nowe miejsce zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze
w celu ich dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania
osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze, realizuje przyznane świadczenie wychowawcze
bez konieczności wydawania kolejnej decyzji lub informacji oraz jest właściwy do uchylenia,
zmiany prawa do świadczenia wychowawczego, w tym ustalonego decyzją, oraz do ustalania
i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna
rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył
prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie, chyba że przepisy o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej, osoba nienależnie pobrała świadczenie
wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
5
W sytuacji gdy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano
świadczenie wychowawcze, powodującej zmianę właściwości wojewody, przepisy ust. 4
stosuje się odpowiednio.
1.
Świadczenie wychowawcze wypłaca się w okresach miesięcznych.
2.
(uchylony)
3
Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejny okres są
przyjmowane od dnia 1 kwietnia danego roku, a w przypadku wniosków składanych drogą
elektroniczną - od dnia 1 lutego danego roku.
4
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do dnia 30 kwietnia danego roku, ustalenie prawa
do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia następuje do
dnia 30 czerwca tego roku.
5
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 maja danego
roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia
wychowawczego następuje do dnia 31 lipca tego roku.
5a
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 czerwca
danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego
świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 sierpnia tego roku.
5b
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 lipca danego
roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia
wychowawczego następuje do dnia 30 września tego roku.
5c
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na dany okres złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 sierpnia danego roku do
dnia 31 sierpnia danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata
przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 31 października tego roku.
6.
Podmiot realizujący świadczenie wychowawcze jest obowiązany poinformować osoby ubiegające
się o to świadczenie o terminach składania wniosków, o których mowa w ust. 4 i 5.
W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych
dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców,
opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje
opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez
oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie
wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu
wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego
dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub
opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego
w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę
i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie
rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2
i 3 stosuje się.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1
1)
pkt 32 lit. e w zakresie art. 144 ust. 4-17, pkt 42 lit. e-i oraz pkt 52 w zakresie
art. 157a ust. 6-18 i art. 157g ust. 5-17, które wchodzą w życie po upływie 3 dni
od dnia ogłoszenia;
2)
pkt 4 w zakresie art. 22 ust. 1 pkt 8a lit. h i lit. i tiret piąte, pkt 27 lit. d
w zakresie art. 139n ust. 6-12, pkt 40 w zakresie art. 149b ust. 6-12, pkt 50 w zakresie
art. 156b ust. 6-12, pkt 62 w zakresie 169a ust. 6-12 oraz pkt 79 w zakresie art.
430 ust. 2 pkt 6b lit. c, które wchodzą w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Organ właściwy lub wojewoda odmawiają przyznania prawa do świadczenia wychowawczego,
jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie uniemożliwi przeprowadzenie wywiadu,
o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub nie udzieli podczas tego wywiadu wyjaśnień co
do okoliczności objętych wywiadem.
1a
Organ właściwy oraz wojewoda w przypadku wątpliwości dotyczących spełniania warunków
do otrzymywania świadczenia wychowawczego, w szczególności warunku zamieszkiwania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 1 ust. 3, może wezwać
osobę ubiegającą się lub otrzymującą świadczenie wychowawcze do osobistego udzielenia,
w wyznaczonym terminie, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ
na prawo do świadczenia wychowawczego.
2.
Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba otrzymująca to
świadczenie odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień
co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w tym uniemożliwiła
przeprowadzenie wywiadu, o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub nie udzieliła podczas
tego wywiadu wyjaśnień co do okoliczności objętych wywiadem.
3.
W przypadku przeprowadzenia wywiadu, o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub udzielenia
wyjaśnień, o których mowa w ust. 2, świadczenie wychowawcze wypłaca się od miesiąca,
w którym przeprowadzono wywiad lub wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu, w jakim
przysługuje świadczenie wychowawcze, jeżeli osoba spełnia warunki określone w ustawie.
4.
Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba, która otrzymuje
to świadczenie, nie podejmuje świadczenia wychowawczego przez trzy kolejne miesiące
kalendarzowe.
5.
W przypadku zgłoszenia się osoby po upływie trzech miesięcy, wypłaca się jej świadczenie
wychowawcze za cały okres wstrzymania zgodnie z ust. 2 lub 4, jeżeli osoba ta spełnia
warunki określone w ustawie.
6.
Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanego świadczenia wychowawczego nie nastąpi do końca
okresu, w jakim przysługuje świadczenie wychowawcze, prawo do świadczenia wychowawczego
za ten okres wygasa.
Podmioty realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego oraz podmioty, których
systemy teleinformatyczne są wykorzystywane do składania wniosków i załączników do
wniosków, o których mowa w art. 13 ust. 4, mogą przetwarzać, w zakresie niezbędnym
do realizacji zadań wynikających z niniejszej ustawy, dane osobowe osoby ubiegającej
się o świadczenie wychowawcze, dzieci, na które osoba ta ubiega się o przyznanie świadczenia
wychowawczego, oraz dane innych osób wskazane we wniosku lub załącznikach do wniosku.
1.
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego
zwrotu.
2.
Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się
1)
(uchylony)
1a)
(uchylony)
2)
świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub
dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą
to świadczenie;
3)
świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za
okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym
państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie
wychowawcze;
4)
(uchylony)
5
świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, której świadczenie zostało
przyznane, z przyczyn niezależnych od organu, który przyznał świadczenie;
6
świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia.
2a
Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze nie uznaje się świadczenia przyznanego
rodzicowi, opiekunowi prawnemu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, który
zmarł, pobranego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka albo opiekuna faktycznego
dziecka, którym zostało ustalone prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie art.
18 ust. 2b.
3
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt
2, 3, 5 i 6, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia
wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia
wychowawczego.
4.
Należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ulegają przedawnieniu
z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie
pobranego świadczenia wychowawczego stała się ostateczna.
5.
Bieg przedawnienia przerywa
1)
odroczenie terminu płatności należności,
2)
rozłożenie spłaty należności na raty,
3)
zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony
- przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio
od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności należności, rozłożenia
spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik
został powiadomiony.
6.
Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego nie
jest wydawana, jeżeli od terminu jego pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.
7
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi
za opóźnienie ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanego świadczenia
wychowawczego, wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów,
o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2092 oraz z 2019 r. poz. 1818), oraz świadczenia dobry start.
8.
Nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze podlega egzekucji w trybie przepisów o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
9.
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy.
Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia
wychowawczego do dnia spłaty.
10.
Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego,
może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami
w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą
szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
11.
W przypadku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w formie czeku,
nie realizuje się czeku, gdy kwota zwrotu jest niższa niż koszty obsługi czeku.
12.
W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, wygasają
należności, o których mowa w ust. 2 i 9.
1.
Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są
obowiązani zwrócić z tych rachunków organowi właściwemu na jego wniosek kwoty świadczenia
wychowawczego przekazane po dniu śmierci osoby uprawnionej na ten rachunek albo instrument
płatniczy.
2.
Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są
zwolnieni od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed
otrzymaniem wniosku organu właściwego dokonali z tych rachunków wypłat innym osobom
i te wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub w części, oraz w terminie
30 dni od dnia otrzymania wniosku poinformują o tym ten organ, wraz ze wskazaniem
osób, które pobrały wypłaty.
3.
Zwrot kwot świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 1, uznaje się za zwrot
świadczeń nienależnie pobranych.
1.
Organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia
wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia
wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie
w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności
mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
2.
Zmiana rozstrzygnięcia dotyczącego prawa do świadczenia wychowawczego na korzyść strony
nie wymaga jej zgody.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133).
Minister właściwy do spraw rodziny może przekazywać na wskazany we wniosku o ustalenie
prawa do świadczenia wychowawczego adres poczty elektronicznej informacje związane
z uprawnieniami dla rodzin.
1.
Organ właściwy realizuje zadania z zakresu świadczenia wychowawczego jako zadanie
z zakresu administracji rządowej.
2.
Do finansowania świadczenia wychowawczego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 869, 1622, 1649 i 2020).
3.
Świadczenie wychowawcze i koszty jego obsługi są finansowane w formie dotacji celowej
z budżetu państwa.
4
Koszty obsługi, o których mowa w ust. 3, w przypadku organu właściwego wynoszą 0,85%
otrzymanej dotacji na świadczenie wychowawcze.
5.
Zwroty nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych w trakcie danego roku budżetowego
nie mają wpływu na wysokość kosztów obsługi, o których mowa w ust. 4.
6.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek ministra właściwego do
spraw rodziny, działającego w porozumieniu z właściwymi dysponentami części budżetowych,
może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych między częściami budżetu państwa,
działami, rozdziałami i paragrafami klasyfikacji wydatków, z przeznaczeniem na zadania
wynikające z niniejszej ustawy.
7
Wydatki zaplanowane na zadania wynikające z niniejszej ustawy, w częściach budżetowych,
z wyłączeniem rezerw celowych, oraz przeniesione w trybie, o którym mowa w ust. 6,
nie mogą być przeznaczane na realizację innych zadań.
8.
Do wydatków przeniesionych w trybie, o którym mowa w ust. 6, nie stosuje się przepisów
art. 170 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
1.
Organ właściwy oraz wojewoda sporządzają sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania
zadań z zakresu świadczenia wychowawczego.
1a.
Organ właściwy przekazuje sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z zakresu
świadczenia wychowawczego właściwemu miejscowo wojewodzie.
2.
Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z
zakresu świadczenia wychowawczego, w tym uwzględniające wykonywanie przez niego zadań
z zakresu świadczenia wychowawczego, i przekazuje je ministrowi właściwemu do spraw
rodziny.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania
sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu świadczenia wychowawczego
oraz terminy i sposób ich przekazywania, uwzględniając potrzebę zapewnienia skutecznej
realizacji zadań z zakresu świadczenia wychowawczego finansowanych z budżetu państwa.
4.
Sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z zakresu świadczenia wychowawczego
przekazywane są zgodnie ze wzorami udostępnionymi, drogą elektroniczną, przez ministra
właściwego do spraw rodziny.
(pominięte)
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 19 pkt 1, 3 i 4, art. 20 oraz art. 21, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 7 w zakresie art. 14 ust. 1 pkt 10-10b, pkt 9 i pkt 38, art. 23 oraz art.
34 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
3)
art. 1 pkt 55 i art. 26, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
1.
Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna
się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r.
2.
W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w
ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa
do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala
się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.
Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi
się na podstawie przepisów dotychczasowych.
1.
W przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, dodatku
wychowawczego lub dodatku do zryczałtowanej kwoty, o którym mowa w art. 115 ust. 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, prawo do świadczenia
wychowawczego, dodatku wychowawczego lub dodatku do zryczałtowanej kwoty, o którym
mowa w art. 115 ust. 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej, na podstawie tego wniosku ustala się począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
2.
Ustalenie i wypłata świadczenia wychowawczego, dodatku wychowawczego lub dodatku do
zryczałtowanej kwoty, o którym mowa w art. 115 ust. 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej, w przypadku złożenia wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 1, następuje w terminie
3 miesięcy licząc od dnia złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
1.
Do dnia utworzenia systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1359 i 2183), nie dłużej jednak niż do dnia 1 stycznia 2018 r., w zakresie dotyczącym dołączania
do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego informacji o wysokości składek
na ubezpieczenie zdrowotne z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, osoba ubiegająca
się o świadczenie wychowawcze dołącza do wniosku oświadczenie albo zaświadczenie o
wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
2.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
Banki krajowe mogą wykonywać czynności, o których mowa w art. 13 ust. 5 pkt 3 i ust.
10, od dnia wejścia w życie ustawy. Banki krajowe wykonujące czynności, o których
mowa w art. 13 ust. 5 pkt 3 i ust. 10, są obowiązane dostosować statuty do przepisów
ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Koszty obsługi, o których mowa w art. 29 ust. 3, w przypadku organu właściwego w roku
2016 wynoszą 2% otrzymanej dotacji na świadczenie wychowawcze.
1.
Organy gminy i województwa do dnia wejścia w życie ustawy wyznaczą lub utworzą jednostki
organizacyjne właściwe do realizacji zadań z zakresu świadczenia wychowawczego. Przepisy
art. 10 ust. 2 i 3 i art. 11 ust. 2 stosuje się.
2.
Wojewoda, w terminie tygodnia od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, jest obowiązany
przekazać organom gminy środki finansowe na wdrożenie ustawy. Przekazane środki finansowe
pomniejszają koszty obsługi, o których mowa w art. 52.
3.
Środki finansowe, o których mowa w ust. 2, wojewoda przekazuje w wysokości uzgodnionej
z ministrem właściwym do spraw rodziny.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 4 marca 2019 r., z wyjątkiem
1)
art. 45 pkt 6, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
(uchylony)
3)
art. 23 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2019 r.;
4)
art. 26 pkt 2 oraz art. 45 pkt 1, 2, 4 i 5, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2020 r.;
5)
art. 9 i art. 40 w zakresie wniosków składanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia
ogłoszenia.
1.
Rada Ministrów składa po raz pierwszy Sejmowi i Senatowi sprawozdanie, o którym mowa
w art. 3, za okres od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2017 r., w terminie
do dnia 30 września 2018 r.
2.
Minister właściwy do spraw rodziny, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy, przedstawi Radzie Ministrów ocenę systemów świadczeń na rzecz
rodziny wraz z wnioskami dotyczącymi zmian w tych systemach.
1.
Przepisy art. 3 pkt 23 i 24 ustawy, o której mowa w art. 41, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się nie wcześniej niż przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy
rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2016 r.
2.
Przepisy art. 2 pkt 17 i 18 ustawy, o której mowa w art. 44, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się nie wcześniej niż przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres świadczeniowy
rozpoczynający się od dnia 1 października 2016 r.
Przepisy art. 3 pkt 23 i 24 ustawy, o której mowa w art. 41, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się do przyznawania studentom i doktorantom stypendiów socjalnych,
o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 i art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo
o szkolnictwie wyższym, od dnia 1 października 2016 r.
1.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 107 ust. 6 ustawy, o której
mowa w art. 42, oraz art. 187 ust. 6 ustawy, o której mowa w art. 46, zachowują moc
do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 107 ust.
6 ustawy, o której mowa w art. 42, oraz art. 187 ust. 6 ustawy, o której mowa w art.
46, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy, o której
mowa w art. 41, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 41, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia
Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o
1)
ośrodku pomocy społecznej, należy przez to rozumieć centrum usług społecznych,
2)
kierowniku ośrodka pomocy społecznej, należy przez to rozumieć dyrektora centrum usług
społecznych
- jeżeli centrum usług społecznych powstało w wyniku przekształcenia ośrodka pomocy
społecznej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 87 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 107 pkt 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 157 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.