Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych czynności sądów w sprawach z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz karnego w stosunkach międzynarodowych

W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowych

czynności sądów w sprawach z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz

karnego w stosunkach międzynarodowych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1657) wprowadza się następujące zmiany

1)

§ 3 otrzymuje brzmienie

„

§ 3.

O wszystkich sprawach, w których stroną jest państwo obce lub jego organy oraz organizacja

międzynarodowa lub organ międzynarodowy, sądy zawiadamiają ministra właściwego do

spraw zagranicznych, zwięźle przedstawiając przedmiot sprawy i wskazując państwa lub

organy, których sprawa dotyczy.

”

;

2)

§ 4

„

§ 4

Czynności w zakresie obrotu prawnego z zagranicą wykonuje się poza zwykłą kolejnością

spraw, jeżeli wniosek został oznaczony przez organ wzywający jako pilny.

”

;

3)

w § 5 zdanie drugie otrzymuje brzmienie

„

Sąd wskazuje ponadto datę, na którą stan prawny powinien być ustalony, oraz na żądanie

Ministra Sprawiedliwości przesyła akta sprawy.

”

;

4)

§ 7 otrzymuje brzmienie

„

§ 7.

Wniosek o udzielenie pomocy prawnej skierowany do niewłaściwego sądu podlega, przed

jego rejestracją w wydziale, niezwłocznemu przekazaniu zarządzeniem przewodniczącego

sądowi właściwemu, o czym informuje się organ wzywający.

”

;

5)

§ 9 otrzymuje brzmienie

„

§ 9.

Na życzenie organu wzywającego lub gdy wynika to z przyjętej praktyki, sąd, który

wykonuje wniosek o pomoc prawną, potwierdza przyjęcie wniosku, wskazuje numer telefonu,

telefaksu, adres poczty elektronicznej, a także osobę, z którą można kontaktować się

w sprawie wykonania wniosku, oraz udziela innych niezbędnych informacji.

”

;

6)

§ 11 otrzymuje brzmienie

„

§ 11.

Na wniosek, a jeśli sąd uzna to za konieczne - także z urzędu, do pism podlegających

doręczeniu za granicą dołącza się sporządzone przez tłumacza przysięgłego ich tłumaczenie

na język urzędowy państwa wezwanego, a jeżeli w państwie wezwanym obowiązuje kilka

języków urzędowych - na jeden z języków urzędowych miejsca, w którym ma zostać dokonane

doręczenie, albo na inny język wskazany przez to państwo.

”

;

7)

w § 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Pisma podlegające wysłaniu do organów zagranicznych, przedstawicielstw dyplomatycznych,

urzędów konsularnych państw obcych w Rzeczypospolitej Polskiej lub konsulów Rzeczypospolitej

Polskiej podpisuje sędzia; w zakresie powierzonych czynności pisma może podpisywać

referendarz sądowy lub asesor sądowy.

”

;

8)

w § 15 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

W razie konieczności przesłania oryginału dokumentu sąd sporządza odpisy dokumentu

i jego tłumaczenia, które dołącza do akt sprawy.

3.

Pismo wraz z jego tłumaczeniem łączy się z załącznikiem tak, aby nie było niebezpieczeństwa

ich utraty lub zamiany. Tłumaczenie pisma łączy się bezpośrednio z nim, a tłumaczenie

każdego z załączników łączy się bezpośrednio z każdym z nich. Liczbę i rodzaj załączników

wymienia się w przesyłanym piśmie. Fotografie, karty z próbkami pisma i inne tego

rodzaju materiały nakleja się na arkuszu papieru, wskazując, jaką osobę lub przedmiot

przedstawiają.

”

;

9)

§ 16 otrzymuje brzmienie

„

§ 16.

Korespondencję niedotyczącą pomocy prawnej otrzymaną przez sądy bezpośrednio od sądów

i innych organów państwa obcego oraz od przedstawicielstw dyplomatycznych lub urzędów

konsularnych państw obcych przesyła się do wglądu prezesowi sądu, do którego wpłynęła,

wraz z odpowiedzią przygotowaną w języku polskim, w celu nadania dalszego biegu.

”

;

10)

§ 18 i 19 otrzymują brzmienie

„

§ 18.

1.

Pisma podlegające wysłaniu za granicę prezes sądu kieruje do Ministra Sprawiedliwości

1)

jeżeli mają być wysłane do państwa, z którym jest zawarta umowa międzynarodowa przewidująca

porozumiewanie się sądów za pośrednictwem organów centralnych;

2)

jeżeli mają być wysłane do państwa, z którym jest brak stosunków dyplomatycznych,

albo w innych wyjątkowych wypadkach;

3)

jeżeli dotyczą wniosków o wydanie osób ściganych lub skazanych, o przejęcie lub przekazanie

ścigania karnego oraz o przejęcie lub przekazanie osób skazanych do wykonania wyroku.

2.

W sprawach cywilnych wysłanie pism osobom przebywającym albo mającym siedzibę za granicą

może nastąpić również bezpośrednio, jeżeli nie uchybia to obowiązującym przepisom.

§ 19.

1.

W przypadku gdy prośba osoby przebywającej lub mającej siedzibę za granicą dotyczy

wydania dokumentów albo udzielenia informacji poza toczącym się postępowaniem sądowym,

od których należy się opłata, odpowiedź dla wnioskodawcy, wraz z przygotowanym dokumentem,

przesyła się razem z pismem przewodnim do konsula Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie

przewodnim należy zamieścić prośbę o doręczenie korespondencji za pobraniem należnych

opłat, których wysokość należy wskazać w tym piśmie.

2.

Jeżeli w imieniu osoby, o której mowa w ust. 1, zwraca się przedstawicielstwo dyplomatyczne

lub urząd konsularny jej państwa w Rzeczypospolitej Polskiej, dokument przesyła się

temu przedstawicielstwu lub urzędowi, wskazując wysokość opłaty i numer rachunku bankowego

sądu, na który należy dokonać wpłaty.

”

;

11)

w § 22 uchyla się ust. 2;

12)

§ 23 i 24 otrzymują brzmienie

„

§ 23.

1.

W razie bezpośredniego zwrócenia się do sądu przez przedstawicielstwa dyplomatyczne

wykonujące funkcje konsularne oraz konsulów państw obcych w Rzeczypospolitej Polskiej

sądy, niezwłocznie po załatwieniu lub wyjaśnieniu sprawy, udzielają odpowiedzi, przesyłając

ją przez prezesów tych sądów.

2.

Do czasu zgłoszenia zastrzeżeń przez przedstawicielstwo lub konsula, o których mowa

w ust. 1, korespondencja odbywa się bezpośrednio.

3.

We wniosku o udzielenie informacji określonej w przepisach odrębnych kierowanym bezpośrednio

do przedstawicielstwa lub konsula, o których mowa w ust. 1, sąd wskazuje związek przedmiotu

wniosku z funkcjonowaniem tej placówki, a także wyjaśnia przyczyny, dla których pismo

kierowane jest bezpośrednio, z pominięciem trybu odezwy o pomoc prawną.

4.

Korespondencję kierowaną bezpośrednio do przedstawicielstw lub konsulów, o których

mowa w ust. 1, sporządza się z zastosowaniem formuł grzecznościowych, przy zapewnieniu

estetyki odpowiadającej zasadom kurtuazji w stosunkach międzynarodowych.

§ 24.

Językiem urzędowym dla korespondencji między przedstawicielstwami dyplomatycznymi

i konsulami państw obcych w Rzeczypospolitej Polskiej a sądami jest język polski.

Tłumaczenie dołącza się na żądanie.

”

;

13)

w dziale II tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie

„

Sposób wykonywania czynności dotyczących osób korzystających z przywilejów i immunitetów

wynikających z prawa międzynarodowego oraz czynności z udziałem tych osób

”

;

14)

§ 26 otrzymuje brzmienie

„

§ 26.

Sąd, zwracając się do ministra właściwego do spraw zagranicznych o informację, czy

dana osoba lub jednostka organizacyjna korzysta w Rzeczypospolitej Polskiej z immunitetu

wynikającego z prawa międzynarodowego, przedstawia zwięźle informację o stanie faktycznym

i przedmiocie sprawy oraz poczynionych ustaleniach co do immunitetu danej osoby.

”

;

15)

w § 27 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

W przypadku zrzeczenia się przez państwo obce lub organizację międzynarodową immunitetu

lub immunitetu przysługującego danej osobie sąd, po otrzymaniu zawiadomienia o zrzeczeniu,

przesyła do ministra właściwego do spraw zagranicznych przeznaczony dla strony pozwanej,

uczestnika postępowania lub innego podmiotu biorącego udział w postępowaniu odpis

pozwu, wniosku lub innego pisma wszczynającego postępowanie oraz wezwanie na termin

posiedzenia.

”

;

16)

w § 28 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Pisma przeznaczone do doręczenia podmiotom korzystającym z przywilejów i immunitetów

wynikających z prawa międzynarodowego w sprawach

1)

funkcjonowania misji dyplomatycznych, urzędów konsularnych lub przedstawicielstw organizacji

międzynarodowych akredytowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków

ich akredytowanego personelu,

2)

osób zatrudnionych przez misje dyplomatyczne, urzędy konsularne lub przedstawicielstwa

organizacji międzynarodowych, a niebędących członkami akredytowanego personelu,

3)

nabycia lub użytkowania nieruchomości przez misje dyplomatyczne, urzędy konsularne

i przedstawicielstwa organizacji międzynarodowych

- przesyła się do ministra właściwego do spraw zagranicznych.

”

;

17)

w § 29

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Jeżeli zachodzi potrzeba przesłuchania w charakterze świadka lub występowania w charakterze

biegłego lub tłumacza osoby korzystającej z immunitetu dyplomatycznego, wynikającego

z prawa wewnętrznego lub międzynarodowego, w szczególności przepisów Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18

kwietnia 1961 r.

(Dz. U. z 1965 r. poz. 232), sąd zwraca się do tej osoby, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych,

o wyrażenie zgody.

”

,

b)

ust. 6 otrzymuje brzmienie

„

6.

Prawidłowość sporządzenia wezwania sprawdza, przed jego wysłaniem, prezes sądu lub

upoważniony sędzia, asesor sądowy lub referendarz sądowy.

”

;

18)

uchyla się § 31;

19)

w § 35

a)

w ust. 1

-

wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

Sąd ustala obywatelstwo osoby zamieszkałej lub przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej na podstawie posiadanych przez nią dokumentów, w szczególności

”

,

-

pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

dowodu osobistego, paszportu lub potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego,

wydanych przez organ polski;

”

,

-

uchyla się pkt 5,

b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Ustalenia obywatelstwa można dokonać także na podstawie informacji z rejestrów publicznych,

w szczególności systemu PESEL i Centralnego Rejestru Danych o Nabyciu i Utracie Obywatelstwa

Polskiego.

”

;

20)

w § 36 uchyla się pkt 2;

21)

w § 37

a)

wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

Przy zwracaniu się o udzielenie pomocy prawnej do konsula Rzeczypospolitej Polskiej,

sądów i innych organów państw obcych sądy sporządzają następujące rodzaje wniosków

”

,

b)

pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

o przesłuchanie osoby, w szczególności w charakterze świadka;

”

,

c)

po pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5-7 w brzmieniu

„

5)

o przekazanie wniosku o udzielenie pomocy prawnej;

6)

o sporządzenie i poświadczenie wypisu, odpisu, wyciągu i kopii dokumentów, własnoręczności

podpisu i znaku ręcznego;

7)

o poświadczenie daty okazania dokumentu, poświadczenie pozostawania osoby przy życiu

lub w określonym miejscu.

”

;

22)

w § 39 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Wnioski o doręczenie pism i przesłuchanie obywateli polskich przebywających za granicą

można kierować do konsulów Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonania w ramach ich

kompetencji. Do wniosku o przesłuchanie osoby sąd dołącza listę pytań do osoby przesłuchiwanej.

”

;

23)

użyte w § 39 ust. 2, § 40 ust. 1, § 43 ust. 3, § 45 ust. 1 w różnej liczbie i przypadku

wyrazy „urząd konsularny Rzeczypospolitej Polskiej” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i przypadku wyrazami „konsul Rzeczypospolitej Polskiej”;

24)

w § 43 dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Do pisma podlegającego doręczeniu dołącza się pouczenie o prawie adresata do odmowy

odbioru korespondencji przewidziane w przepisach odrębnych.

”

;

25)

§ 48 otrzymuje brzmienie

„

§ 48.

Polski sąd wezwany przy wykonywaniu wniosku o udzielenie pomocy prawnej stosuje, w

miarę potrzeby, takie same środki przymusu jak przy wykonywaniu tego rodzaju wniosków

pochodzących od sądów krajowych.

”

;

26)

w § 49 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu

„

4.

Jeżeli w toku posiedzenia przeprowadzono czynności tylko w języku polskim, przewodniczący

zarządza sporządzenie transkrypcji protokołu sporządzonego za pomocą urządzenia rejestrującego

dźwięk albo obraz i dźwięk.

5.

Jeżeli w toku posiedzenia przeprowadzono czynności również w języku obcym, przewodniczący

zarządza sporządzenie transkrypcji protokołu sporządzonego za pomocą urządzenia rejestrującego

dźwięk albo obraz i dźwięk, wyłącznie na wniosek sądu wzywającego.

”

;

27)

w § 51

a)

uchyla się ust. 1,

b)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

W celu doręczenia pism, których tłumaczenie na język polski nie zostało dołączone,

sąd wzywa adresata do stawienia się w sądzie, pouczając go o prawie do odmowy przyjęcia

pisma.

”

;

28)

w § 68 ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Wniosek przesyła się do właściwego organu państwa obcego bezpośrednio lub za pośrednictwem

Ministra Sprawiedliwości albo komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji właściwej

w sprawach współpracy międzynarodowej.

”

;

29)

po § 70 dodaje się § 70

„

§ 70

1.

Przekazując Ministrowi Sprawiedliwości odpis prawomocnego postanowienia, o którym

mowa w art. 603 § 1 Kodeksu postępowania karnego, i akta sprawy, sąd dołącza informację o stosowanym wobec osoby ściganej środku zapobiegawczym

i okresie jego trwania.

2.

Odpis postanowienia Ministra Sprawiedliwości wydanego w wyniku rozstrzygnięcia wniosku

państwa obcego sąd w razie potrzeby tłumaczy na właściwy język i wraz z tłumaczeniem

doręcza osobie, której dotyczy wniosek, jej obrońcy i prokuratorowi.

3.

Sąd przesyła niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości dowód doręczenia korespondencji,

o której mowa w ust. 2.

§ 70

1.

W przypadku postanowienia o wydaniu osoby ściganej lub skazanej sąd ustala miejsce

i datę przekazania tej osoby właściwym organom państwa wzywającego i podejmuje czynności

niezbędne dla wykonania postanowienia. Przepisy § 40-45 stosuje się odpowiednio.

2.

O miejscu i dacie przekazania sąd zawiadamia niezwłocznie Ministra Sprawiedliwości.

”

;

30)

załącznik nr 7 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego

rozporządzenia;

31)

uchyla się załącznik nr 19.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

O wszystkich sprawach, w których stroną jest państwo obce lub jego organy oraz organizacja

międzynarodowa lub organ międzynarodowy, sądy zawiadamiają ministra właściwego do

spraw zagranicznych, zwięźle przedstawiając przedmiot sprawy i wskazując państwa lub

organy, których sprawa dotyczy.

Czynności w zakresie obrotu prawnego z zagranicą wykonuje się poza zwykłą kolejnością

spraw, jeżeli wniosek został oznaczony przez organ wzywający jako pilny.

Wniosek o udzielenie pomocy prawnej skierowany do niewłaściwego sądu podlega, przed

jego rejestracją w wydziale, niezwłocznemu przekazaniu zarządzeniem przewodniczącego

sądowi właściwemu, o czym informuje się organ wzywający.

Na życzenie organu wzywającego lub gdy wynika to z przyjętej praktyki, sąd, który

wykonuje wniosek o pomoc prawną, potwierdza przyjęcie wniosku, wskazuje numer telefonu,

telefaksu, adres poczty elektronicznej, a także osobę, z którą można kontaktować się

w sprawie wykonania wniosku, oraz udziela innych niezbędnych informacji.

Na wniosek, a jeśli sąd uzna to za konieczne - także z urzędu, do pism podlegających

doręczeniu za granicą dołącza się sporządzone przez tłumacza przysięgłego ich tłumaczenie

na język urzędowy państwa wezwanego, a jeżeli w państwie wezwanym obowiązuje kilka

języków urzędowych - na jeden z języków urzędowych miejsca, w którym ma zostać dokonane

doręczenie, albo na inny język wskazany przez to państwo.

Korespondencję niedotyczącą pomocy prawnej otrzymaną przez sądy bezpośrednio od sądów

i innych organów państwa obcego oraz od przedstawicielstw dyplomatycznych lub urzędów

konsularnych państw obcych przesyła się do wglądu prezesowi sądu, do którego wpłynęła,

wraz z odpowiedzią przygotowaną w języku polskim, w celu nadania dalszego biegu.

1.

Pisma podlegające wysłaniu za granicę prezes sądu kieruje do Ministra Sprawiedliwości

1)

jeżeli mają być wysłane do państwa, z którym jest zawarta umowa międzynarodowa przewidująca

porozumiewanie się sądów za pośrednictwem organów centralnych;

2)

jeżeli mają być wysłane do państwa, z którym jest brak stosunków dyplomatycznych,

albo w innych wyjątkowych wypadkach;

3)

jeżeli dotyczą wniosków o wydanie osób ściganych lub skazanych, o przejęcie lub przekazanie

ścigania karnego oraz o przejęcie lub przekazanie osób skazanych do wykonania wyroku.

2.

W sprawach cywilnych wysłanie pism osobom przebywającym albo mającym siedzibę za granicą

może nastąpić również bezpośrednio, jeżeli nie uchybia to obowiązującym przepisom.

1.

W przypadku gdy prośba osoby przebywającej lub mającej siedzibę za granicą dotyczy

wydania dokumentów albo udzielenia informacji poza toczącym się postępowaniem sądowym,

od których należy się opłata, odpowiedź dla wnioskodawcy, wraz z przygotowanym dokumentem,

przesyła się razem z pismem przewodnim do konsula Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie

przewodnim należy zamieścić prośbę o doręczenie korespondencji za pobraniem należnych

opłat, których wysokość należy wskazać w tym piśmie.

2.

Jeżeli w imieniu osoby, o której mowa w ust. 1, zwraca się przedstawicielstwo dyplomatyczne

lub urząd konsularny jej państwa w Rzeczypospolitej Polskiej, dokument przesyła się

temu przedstawicielstwu lub urzędowi, wskazując wysokość opłaty i numer rachunku bankowego

sądu, na który należy dokonać wpłaty.

1.

W razie bezpośredniego zwrócenia się do sądu przez przedstawicielstwa dyplomatyczne

wykonujące funkcje konsularne oraz konsulów państw obcych w Rzeczypospolitej Polskiej

sądy, niezwłocznie po załatwieniu lub wyjaśnieniu sprawy, udzielają odpowiedzi, przesyłając

ją przez prezesów tych sądów.

2.

Do czasu zgłoszenia zastrzeżeń przez przedstawicielstwo lub konsula, o których mowa

w ust. 1, korespondencja odbywa się bezpośrednio.

3.

We wniosku o udzielenie informacji określonej w przepisach odrębnych kierowanym bezpośrednio

do przedstawicielstwa lub konsula, o których mowa w ust. 1, sąd wskazuje związek przedmiotu

wniosku z funkcjonowaniem tej placówki, a także wyjaśnia przyczyny, dla których pismo

kierowane jest bezpośrednio, z pominięciem trybu odezwy o pomoc prawną.

4.

Korespondencję kierowaną bezpośrednio do przedstawicielstw lub konsulów, o których

mowa w ust. 1, sporządza się z zastosowaniem formuł grzecznościowych, przy zapewnieniu

estetyki odpowiadającej zasadom kurtuazji w stosunkach międzynarodowych.

Językiem urzędowym dla korespondencji między przedstawicielstwami dyplomatycznymi

i konsulami państw obcych w Rzeczypospolitej Polskiej a sądami jest język polski.

Tłumaczenie dołącza się na żądanie.

Sąd, zwracając się do ministra właściwego do spraw zagranicznych o informację, czy

dana osoba lub jednostka organizacyjna korzysta w Rzeczypospolitej Polskiej z immunitetu

wynikającego z prawa międzynarodowego, przedstawia zwięźle informację o stanie faktycznym

i przedmiocie sprawy oraz poczynionych ustaleniach co do immunitetu danej osoby.

Polski sąd wezwany przy wykonywaniu wniosku o udzielenie pomocy prawnej stosuje, w

miarę potrzeby, takie same środki przymusu jak przy wykonywaniu tego rodzaju wniosków

pochodzących od sądów krajowych.

1.

Przekazując Ministrowi Sprawiedliwości odpis prawomocnego postanowienia, o którym

mowa w art. 603 § 1 Kodeksu postępowania karnego, i akta sprawy, sąd dołącza informację o stosowanym wobec osoby ściganej środku zapobiegawczym

i okresie jego trwania.

2.

Odpis postanowienia Ministra Sprawiedliwości wydanego w wyniku rozstrzygnięcia wniosku

państwa obcego sąd w razie potrzeby tłumaczy na właściwy język i wraz z tłumaczeniem

doręcza osobie, której dotyczy wniosek, jej obrońcy i prokuratorowi.

3.

Sąd przesyła niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości dowód doręczenia korespondencji,

o której mowa w ust. 2.

1.

W przypadku postanowienia o wydaniu osoby ściganej lub skazanej sąd ustala miejsce

i datę przekazania tej osoby właściwym organom państwa wzywającego i podejmuje czynności

niezbędne dla wykonania postanowienia. Przepisy § 40-45 stosuje się odpowiednio.

2.

O miejscu i dacie przekazania sąd zawiadamia niezwłocznie Ministra Sprawiedliwości.