Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o pracy na statkach rybackich

1.

Ustawa reguluje

1)

prawa i obowiązki stron stosunku pracy na statkach rybackich o polskiej przynależności;

2)

pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach rybackich;

3)

wymagania dotyczące dokumentów związanych z pracą na statkach rybackich;

4)

warunki pracy i życia rybaków na statkach rybackich o polskiej przynależności;

5)

ochronę zdrowia i ochronę socjalną rybaków.

2.

Przepisy ustawy stosuje się do statków rybackich o polskiej przynależności, wykonujących

rybołówstwo komercyjne w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim

(Dz. U. z 2019 r. poz. 586, 642 i 730), zwanej dalej „ustawą o rybołówstwie morskim”.

3.

Do statków rybackich, o których mowa w ust. 2, o długości poniżej 24 m przepisy ustawy

stosuje się w zakresie w niej określonym.

4.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach rybackich stosuje

się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej „Kodeksem pracy”.

5.

W przypadku wątpliwości o wykonywaniu przez statek rybacki rybołówstwa komercyjnego

rozstrzyga dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku rybackiego,

w drodze decyzji, z uwzględnieniem wyników konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami

pracodawców i pracowników, w szczególności z reprezentatywnymi organizacjami armatorów

statków rybackich i rybaków.

6.

Prace wykonywane przez rybaków uważa się za prace, o których mowa w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1924).

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

agencja zatrudnienia - agencję zatrudnienia w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1482, 1622 i 1818);

2)

armator - armatora w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2175), w tym właściciela statku rybackiego, oraz inną organizację lub osobę, taką jak zarządzający

statkiem rybackim, agent lub podmiot czarterujący statek rybacki bez załogi, która

przejęła od właściciela odpowiedzialność za eksploatację statku rybackiego i która

zobowiązała się tym samym do przejęcia wszystkich obowiązków oraz odpowiedzialności

nałożonych na właścicieli statków rybackich zgodnie z niniejszą ustawą, bez względu

na to, czy niektóre z obowiązków pełni w imieniu właściciela statku rybackiego jakakolwiek

inna organizacja lub osoba;

3)

długość - 96% długości całkowitej kadłuba mierzonej w płaszczyźnie wodnicy na wysokości

równej 85% najmniejszej wysokości bocznej mierzonej od górnej krawędzi stępki lub

jako długość mierzona w płaszczyźnie wodnicy od przedniej krawędzi dziobnicy do osi

trzonu sterowego na wodnicy, jeżeli ta wartość jest większa; na statkach z przegłębieniem

konstrukcyjnym długość tę mierzy się w płaszczyźnie równoległej do wodnicy konstrukcyjnej;

4)

Konwencja nr 188 - Konwencję nr 188 dotyczącą pracy w sektorze rybołówstwa, przyjętą

przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 14 czerwca

2007 r.;

5)

połowy komercyjne - rybołówstwo komercyjne w rozumieniu przepisów ustawy o rybołówstwie morskim lub przetwórstwo na statku rybackim ryb lub innych organizmów morskich;

6)

praktykant

a)

ucznia szkoły ponadpodstawowej oraz kandydata i studenta uczelni, o których mowa w

art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1452, 1702 i 2197), zwaną dalej „ustawą o bezpieczeństwie morskim”, odbywającego praktykę zawodową na

szkolnym statku rybackim, którego ta szkoła lub uczelnia jest armatorem, albo na statku

rybackim innego armatora na podstawie umowy zawartej między szkołą lub uczelnią a

tym armatorem lub na podstawie umowy zawartej bezpośrednio między praktykantem a tym

armatorem,

b)

każdego innego ucznia oraz kandydata i studenta, odbywającego praktykę zawodową na

statku rybackim armatora na podstawie umowy zawartej między szkołą lub uczelnią a

tym armatorem lub na podstawie umowy zawartej bezpośrednio między praktykantem a tym

armatorem;

7)

repatriacja - zapewnienie rybakowi możliwości powrotu z zagranicznego portu do miejsca

jego zamieszkania lub miejsca wskazanego w rybackiej umowie o pracę po wygaśnięciu

rybackiej umowy o pracę albo po wypowiedzeniu lub rozwiązaniu przez rybaka lub armatora

rybackiej umowy o pracę z uzasadnionych powodów;

8)

rybacka umowa o pracę - umowę o pracę zawartą między armatorem a rybakiem, regulującą

warunki pracy i życia rybaka na statku rybackim;

9)

rybak - każdego członka załogi statku rybackiego, z wyjątkiem osoby okazjonalnie wykonującej

na statku rybackim pracę niezwiązaną z połowem organizmów morskich;

10)

statek rybacki - statek wpisany do rejestru statków rybackich, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim.

1.

Na statku rybackim może być zatrudniona osoba, która ukończyła 18 lat.

2.

Rybak może być zatrudniony na statku rybackim, jeżeli posiada

1)

dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe uzyskane zgodnie z przepisami o bezpieczeństwie

morskim;

2)

ważne świadectwo zdrowia uzyskane w wyniku badania lekarskiego potwierdzającego zdolność

rybaka do pracy na statku rybackim, przeprowadzonego zgodnie z przepisami o pracy

na morzu;

3)

ważną książeczkę żeglarską uzyskaną zgodnie z przepisami o pracy na morzu.

3.

Dopuszcza się zatrudnienie na statku rybackim młodocianego, który ukończył 16 lat,

a nie przekroczył 18 lat, wyłącznie w celu przygotowania zawodowego.

4.

Przygotowanie zawodowe, o którym mowa w ust. 3, może być prowadzone przez osobę, która

ukończyła 18 lat.

5.

Na statku rybackim może odbywać praktykę zawodową praktykant.

6.

Przepisy ust. 2 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio do praktykanta.

1.

Stan zdrowia rybaka potwierdza orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa zdrowia,

zwane dalej „świadectwem zdrowia”.

2.

Świadectwa zdrowia rejestruje i wydaje w systemie kontrolno-informacyjnym dla portów

polskich (PHICS) uprawniony lekarz.

3.

Do przeprowadzania badań lekarskich w celu wydawania świadectw zdrowia są uprawnieni

lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny

pracy, medycyny transportu lub spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy.

4.

W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować rybaka na konsultacje

do lekarza specjalisty lub psychologa lub zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań

diagnostycznych.

5.

Świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się

o zatrudnienie na statku rybackim nie ukończyła 18 lat - na okres roku.

6.

Świadectwo zdrowia dla praktykantów i kandydatów do szkół ponadpodstawowych prowadzących

kształcenie w zawodzie podstawowym dla rybołówstwa, dla którego podstawa programowa

kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach wydanych

na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm., przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w postanowieniach konwencji

dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht,

wydaje się na okres 2 lat.

7.

Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym

mowa w ust. 1, dla kandydata i studenta uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta uczelnia jest armatorem,

albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między uczelnią a tym armatorem,

ponosi ten kandydat lub student.

8.

Na badanie lekarskie w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym mowa w ust. 1, kandydata

do szkoły ponadpodstawowej, o którym mowa w ust. 6, oraz ucznia szkoły ponadpodstawowej

odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła jest armatorem,

albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między szkołą a tym armatorem,

kieruje dyrektor szkoły. Koszty przeprowadzenia tego badania ponosi organ prowadzący

szkołę w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy - Prawo oświatowe.

9.

Rybakowi, który ukończył 50 lat, oraz rybakowi, którego stan zdrowia nie pozwala na

wydanie świadectwa zdrowia na okres 2 lat, uprawniony lekarz może wydać świadectwo

zdrowia na okres krótszy niż 2 lata.

10.

Badanie lekarskie w zakresie dotyczącym zdolności do rozpoznawania kolorów jest ważne

w okresie nie dłuższym niż 6 lat.

11.

W świadectwie zdrowia stwierdza się

1)

zdolność rybaka do pracy na statku rybackim na określonym stanowisku pracy albo jej

brak;

2)

ograniczenia dotyczące zdolności do pracy, w szczególności w odniesieniu do czasu

pracy lub zakresu obowiązków, jeżeli takie występują.

12.

Świadectwo zdrowia sporządza się w języku polskim i angielskim.

13.

Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia, z wyłączeniem

badań przeprowadzanych na podstawie ust. 7 i 8, ponosi armator.

14.

Świadectwo zdrowia wydane w innym państwie uznaje się za równoważne ze świadectwem

zdrowia wydanym na podstawie ust. 1, jeżeli spełnia ono zasadnicze wymagania określone

w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania

im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.

(Dz. U. z 1984 r. poz. 201, z 1999 r. poz. 286, z 2013 r. poz. 1092, z 2018 r. poz. 1866 i 2088 oraz z 2019 r. poz. 103), zwanej dalej „Konwencją STCW”.

15.

Przepisy ust. 1-4 i 10-14 stosuje się odpowiednio do praktykanta oraz kandydata do

szkoły ponadpodstawowej, o których mowa w ust. 6.

16.

Do określenia chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność rybaka

do pracy na statku rybackim, przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy

na statku rybackim, zakresu badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa

zdrowia oraz warunków przeprowadzania tych badań, jak również do wzoru świadectwa

zdrowia oraz trybu jego rejestracji i wydawania stosuje się odpowiednio przepisy o

pracy na morzu.

1.

Rybakowi oraz armatorowi, który skierował rybaka na badanie lekarskie, służy odwołanie

od wydanego świadectwa zdrowia.

2.

Kandydatowi do szkoły ponadpodstawowej, o którym mowa w art. 4 ust. 6, oraz uczniowi

szkoły ponadpodstawowej i dyrektorowi szkoły, o których mowa w art. 4 ust. 8, służy

odwołanie od wydanego świadectwa zdrowia.

3.

Odwołanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, wnosi się w terminie 7 dni od dnia wydania

świadectwa zdrowia za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do

1)

wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na siedzibę, odpowiednio,

armatora lub szkoły;

2)

instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego Centrum Medycyny

Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, w przypadku gdy odwołanie dotyczy świadectwa zdrowia

wydanego przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

4.

Lekarz, za pośrednictwem którego zostało wniesione odwołanie, przekazuje odwołanie

wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego świadectwa zdrowia, w terminie 7

dni od dnia otrzymania odwołania podmiotowi właściwemu do rozpatrzenia odwołania.

5.

Ponowne badanie lekarskie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 14 dni od

dnia wniesienia odwołania.

6.

Koszty przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego pokrywa

1)

podmiot określony w ust. 1, który wniósł odwołanie;

2)

organ prowadzący szkołę, w przypadku odwołania od świadectwa zdrowia wydanego zgodnie

z art. 4 ust. 8.

7.

W przypadku gdy ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na skutek odwołania

rybaka, którego na to badanie skierował armator, a podmiot, o którym mowa w ust. 3

pkt 1 i 2, odwołanie rozstrzygnie na korzyść rybaka, koszty takiego badania pokrywa

armator.

8.

Od świadectwa zdrowia wydanego po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego nie

służy odwołanie.

1.

W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia rybaka armator może, na swój koszt,

skierować rybaka na kontrolne badania lekarskie lub badanie psychologiczne.

2.

W przypadku utraty ważności świadectwa zdrowia w czasie trwania podróży morskiej rybak

może kontynuować pracę na statku rybackim do czasu zawinięcia statku rybackiego do

najbliższego portu, w którym rybak może uzyskać świadectwo zdrowia, z tym że okres

pracy na statku rybackim bez ważnego świadectwa zdrowia nie może przekroczyć 3 miesięcy.

3.

W nagłych przypadkach dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku

rybackiego może zezwolić rybakowi na pracę bez ważnego świadectwa zdrowia, do czasu

zawinięcia tego statku do portu, w którym rybak może uzyskać świadectwo zdrowia od

uprawnionego lekarza, pod warunkiem że okres zezwolenia nie przekracza 3 miesięcy,

a świadectwo zdrowia niedawno utraciło ważność.

Do spraw nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy

ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1889 i 2197) oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim.

1.

Stosunek pracy na statku rybackim zawierany jest na podstawie rybackiej umowy o pracę.

2.

Rybacką umowę o pracę z rybakiem zawiera armator albo agencja zatrudnienia działająca

w imieniu armatora.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do armatora statku rybackiego trudniącego się działalnością

połowową i osobiście prowadzącego czynności na statku rybackim.

4.

Rybacką umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na czas

podróży morskiej.

5.

Z młodocianym niebędącym praktykantem zawiera się rybacką umowę o pracę w celu przygotowania

zawodowego.

1.

Rybacką umowę o pracę zawiera się pisemnie w postaci papierowej albo elektronicznej

przed wpisaniem rybaka na listę załogi statku rybackiego.

2.

Armator lub agencja zatrudnienia działająca w imieniu armatora, przed podpisaniem

rybackiej umowy o pracę, umożliwia rybakowi zapoznanie się z jej treścią, informuje

o warunkach umowy, poucza o możliwości weryfikacji jej treści przy pomocy osób trzecich,

a w razie wątpliwości udziela niezbędnych wyjaśnień.

3.

Rybacka umowa o pracę określa

1)

imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia rybaka;

2)

nazwę i adres siedziby albo imię i nazwisko oraz adres zamieszkania armatora;

3)

rodzaj umowy oraz datę i miejsce jej zawarcia;

4)

nazwę statku rybackiego, jeżeli została nadana, oraz oznakę rybacką statku rybackiego

lub numer IMO statku nadany przez Międzynarodową Organizację Morską (IMO), na którym

będzie wykonywana praca - w przypadku umów innych niż umowa na czas nieokreślony;

5)

warunki pracy i płacy, w szczególności

a)

stanowisko, na którym rybak będzie zatrudniony,

b)

wynagrodzenie za pracę, odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem rodzaju waluty,

w której wynagrodzenie będzie wypłacane, w tym

-

wysokość wynagrodzenia podstawowego,

-

wysokość innych składników wynagrodzenia,

-

inne dodatkowe świadczenia pieniężne i niepieniężne związane z pracą,

c)

sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę,

d)

najkrótsze dopuszczalne okresy odpoczynku,

e)

wymiar corocznego płatnego urlopu albo sposób jego obliczenia,

f)

miejsce i termin rozpoczęcia pracy na statku rybackim oraz termin jej zakończenia,

a także w przypadku gdy

-

umowa została zawarta na czas nieokreślony - co najmniej warunki upoważniające każdą

ze stron do jej wypowiedzenia ze wskazaniem okresu wypowiedzenia,

-

umowa została zawarta na czas określony - co najmniej termin jej rozwiązania,

-

umowa została zawarta na czas trwania podróży morskiej - co najmniej miejsce zakończenia

podróży morskiej i czas od momentu przybycia statku rybackiego do portu do zejścia

rybaka z tego statku,

g)

wskazanie układu zbiorowego pracy, którym jest objęty rybak - jeżeli taki układ obowiązuje;

6)

świadczenia armatora na rzecz rybaka z zakresu opieki zdrowotnej;

7)

świadczenia armatora na rzecz rybaka z zakresu zabezpieczenia społecznego;

8)

warunki wyżywienia na statku rybackim;

9)

warunki i miejsce repatriacji rybaka;

10)

miejsce sprowadzenia zwłok rybaka, w przypadku jego śmierci;

11)

ewentualne dodatkowe świadczenia armatora na rzecz rybaka.

4.

Do rybackiej umowy o pracę dołącza się warunki ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych

wypadków, choroby lub śmierci rybaka.

5.

Rybacką umowę o pracę sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym

dla każdej ze stron.

6.

W przypadku gdy armator korzysta z usług pośrednictwa pracy, kopię rybackiej umowy

o pracę armator przesyła agencji zatrudnienia.

7.

Kopia rybackiej umowy o pracę jest przechowywana na statku rybackim przez okres, w

którym rybak jest wpisany na listę załogi tego statku.

1.

Do rybackiej umowy o pracę armator dołącza informację o stosowanych na statku rybackim

procedurach składania skarg, w tym danych kontaktowych właściwego dyrektora urzędu

morskiego, a także imię i nazwisko osoby lub osób na tym statku, które mogą, na zasadzie

poufności, udzielić rybakowi informacji w sprawie złożenia skargi.

2.

Szczegółowe warunki wypłaty odszkodowań z tytułu utraty zatrudnienia określają układy

zbiorowe pracy lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi

układami lub regulaminami - rybackie umowy o pracę.

1.

Rybacka umowa o pracę rozwiązuje się w przypadkach i na zasadach określonych w Kodeksie pracy.

2.

Rybacka umowa o pracę zawarta na czas podróży morskiej rozwiązuje się z chwilą wykreślenia

rybaka z listy załogi statku rybackiego.

3.

Rybak może rozwiązać rybacką umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli armator dopuścił

się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec rybaka, w szczególności nie

zapewnił mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i życia na statku rybackim,

wyżywienia lub opieki zdrowotnej.

1.

Rybacka umowa o pracę, której termin rozwiązania upływa podczas podróży morskiej,

ulega przedłużeniu do dnia przybycia statku rybackiego do najbliższego portu.

2.

Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, rybak wraca do kraju w inny sposób niż

na statku rybackim, na którym jest wpisany na listę załogi statku rybackiego, rybacka

umowa o pracę ulega przedłużeniu do dnia przybycia rybaka do miejsca repatriacji wskazanego

w rybackiej umowie o pracę.

3.

Czas oczekiwania na repatriację i czas repatriacji zalicza się do okresu zatrudnienia

rybaka.

1.

W przypadku rozwiązania za wypowiedzeniem rybackiej umowy o pracę w związku z zatonięciem,

zaginięciem lub utratą statku rybackiego w inny sposób armator wypłaca rybakowi odszkodowanie

w wysokości wynagrodzenia za pracę przysługującego do końca obowiązywania rybackiej

umowy o pracę, nie wyższego niż trzymiesięczne wynagrodzenie za pracę określone w

rybackiej umowie o pracę.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1969).

1.

Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych dodatkowych świadczeń związanych

z pracą, a także sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę, ustalają układy zbiorowe

pracy lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami

lub regulaminami - rybackie umowy o pracę.

2.

Wynagrodzenie za pracę składa się z

1)

wynagrodzenia podstawowego;

2)

innych składników wynagrodzenia, ustalanych z uwzględnieniem rodzaju żeglugi, sposobu

eksploatowania statku rybackiego, szczególnej uciążliwości i niebezpieczeństwa pracy

na statku rybackim lub wartości połowu lub rekompensowania podstawowych wydatków pracownika

za czas przebywania pracownika w podróży morskiej poza krajem;

3)

innych dodatkowych świadczeń pieniężnych i niepieniężnych.

3.

Wynagrodzenie podstawowe, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, określa się stawką godzinową

lub miesięczną. Wynagrodzenie to nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za

pracę ustalone na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

4.

Armator może wypłacić rybakowi całość wynagrodzenia za pracę na rachunek bankowy lub

na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wskazany przez rybaka.

5.

W przypadku gdy wynagrodzenie za pracę jest wypłacane w walucie obcej, do przeliczenia

wynagrodzenia stosuje się średni kurs waluty obcej, w której ma nastąpić wypłata wynagrodzenia,

ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym wypłatę

wynagrodzenia.

1.

Skład, kwalifikacje zawodowe oraz stan zdrowia członków załogi statku rybackiego muszą

zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia na tym statku, bezpieczną

nawigację oraz prawidłową obsługę urządzeń statku rybackiego i ładunku, oraz zapewniać

przestrzeganie przepisów o czasie pracy i odpoczynku rybaków na tym statku.

2.

Kapitan statku rybackiego kieruje pracą na statku rybackim przy zapewnieniu rybakom

bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i życia.

3.

Kapitan statku rybackiego odpowiada za

1)

przestrzeganie przepisów o czasie pracy i odpoczynku na statku rybackim, w tym przestrzeganie

harmonogramu tego czasu pracy i odpoczynku;

2)

bezpieczeństwo nawigacji oraz pełnienie wacht, zgodnie z dobrą praktyką morską.

4.

Armator nie może zabronić kapitanowi statku rybackiego podjęcia decyzji, która w jego

ocenie, wynikającej z dobrej praktyki morskiej, jest niezbędna do ochrony rybaków

lub statku rybackiego oraz do bezpiecznej nawigacji i eksploatacji statku rybackiego.

5.

Rybacy na statku rybackim mają obowiązek stosowania się do zgodnych z prawem poleceń

kapitana statku rybackiego oraz obowiązujących zasad dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa

na statku rybackim.

1.

Załogę statku rybackiego stanowią rybacy wpisani na listę załogi tego statku rybackiego.

2.

Listę załogi statku rybackiego wystawia armator albo w jego imieniu kapitan statku.

3.

Na liście załogi statku rybackiego dokonuje się wpisów dotyczących stanowiska zajmowanego

na statku przez rybaka oraz miejsca i terminu rozpoczęcia przez niego pracy na statku

rybackim.

4.

Wpisania rybaka na listę załogi statku rybackiego dokonuje się najpóźniej z chwilą

wejścia rybaka na statek rybacki, a skreślenia z tej listy - najwcześniej z chwilą

zejścia ze statku rybackiego.

5.

Skreślenie rybaka z listy załogi statku rybackiego polega na dokonaniu adnotacji dotyczących

miejsca i terminu zakończenia pracy na tym statku.

6.

Kapitan statku rybackiego przekazuje listę załogi statku rybackiego dyrektorowi urzędu

morskiego przed wypłynięciem statku rybackiego z portu lub niezwłocznie po tym fakcie.

7.

Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do praktykanta.

8.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór

listy załogi statku rybackiego oraz sposób jej wystawiania i dokonywania w niej wpisów,

kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego prowadzenia ewidencji członków

załogi statku rybackiego.

1.

Czasem pracy jest czas, w którym

1)

rybak jest obowiązany wykonywać swoje obowiązki na statku zgodnie z rybacką umową

o pracę;

2)

odbywają się zbiórki załogi statku rybackiego, szkolenia, ćwiczenia opuszczenia statku

i ćwiczenia przeciwpożarowe oraz inne ćwiczenia wymagane postanowieniami umów i przepisów

międzynarodowych oraz prawa krajowego.

2.

Dozwolona jest praca w niedziele i święta, które określają przepisy o dniach wolnych

od pracy.

1.

Średni czas pracy na statku rybackim nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w

tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 12 miesięcy.

2.

Ograniczeniem czasu pracy lub odpoczynku jest

1)

maksymalny czas pracy, który nie może przekraczać 14 godzin na dobę oraz 72 godzin

na tydzień, lub

2)

minimalny czas odpoczynku, który nie może być krótszy niż 10 godzin na dobę oraz 77

godzin na tydzień.

1.

Dobowy czas odpoczynku może zostać podzielony na dwie części, z których jedna nie

może być krótsza niż 6 godzin, a przerwa między dwoma następującymi po sobie okresami

odpoczynku nie może być dłuższa niż 14 godzin.

2.

W przypadku naruszenia zasad, o których mowa w ust. 1, rybakowi przysługuje niezwłocznie

równoważny odpoczynek, polegający na odpowiednim skróceniu czasu pracy, przy zagwarantowaniu

przysługującego rybakowi wynagrodzenia za pracę.

3.

Kapitan statku zarządza zbiórki załogi statku rybackiego, ćwiczenia i szkolenia, o

których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2, w taki sposób, aby w możliwie jak najmniejszym

stopniu zakłócać czas odpoczynku i nie powodować przemęczenia rybaka, niezależnie

od zapewnienia mu równoważnego odpoczynku.

1.

Praca wykonywana ponad obowiązujące rybaka normy czasu pracy, a także praca wykonywana

ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego rybaka rozkładu

czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

2.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w przypadku konieczności zapewnienia

bezpieczeństwa statku rybackiego, osób na pokładzie lub połowu, albo w związku z udzieleniem

pomocy innym łodziom, statkom lub osobom znajdującym się w niebezpieczeństwie na morzu.

3.

W czasie akcji ratowniczej kapitan statku rybackiego może zawiesić harmonogram godzin

odpoczynku.

4.

Za pracę w godzinach nadliczbowych rybakowi zostaje udzielony czas wolny od pracy

w takim samym wymiarze.

5.

Do kapitana statku rybackiego stosuje się przepisy art. 151Kodeksu pracy.

6.

Armator może zobowiązać rybaka do pozostawania w gotowości do pracy, jeżeli

1)

statek rybacki oczekuje na manewry, w tym na wyjście w morze;

2)

zachodzi konieczność ochrony statku rybackiego, załogi statku rybackiego lub ładunku;

3)

wymaga tego organizacja obsługi systemów i urządzeń zautomatyzowanych na statku rybackim;

4)

statek rybacki oczekuje na wyładunek w porcie.

7.

Za pozostawanie w gotowości do pracy, w przypadkach, o których mowa w ust. 6, rybakowi

przysługuje wynagrodzenie. Wysokość tego wynagrodzenia określa układ zbiorowy pracy

lub regulamin wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub

regulaminami - rybacka umowa o pracę.

1.

W przypadku grożącego statkowi rybackiemu niebezpieczeństwa, w szczególności zatonięcia,

rozbicia lub pożaru, albo w przypadku konieczności niesienia pomocy innym łodziom,

statkom lub osobom będącym w niebezpieczeństwie na morzu, albo w przypadku zagrożenia

połowu, rybak jest obowiązany, do czasu zakończenia akcji ratowniczej, do wykonywania

pracy poleconej przez kapitana statku rybackiego.

2.

Jeżeli czas akcji ratowniczej zakłóca czas odpoczynku, rybakowi przysługuje wyrównawczy

okres odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu akcji ratowniczej.

1.

Czas pracy młodocianego nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.

2.

Młodociany nie może wykonywać pracy w porze nocnej, obejmującej okres 9 godzin kolejno

następujących po sobie, włączając w to czas między godziną 24:00 a godziną 5:00.

3.

Młodociany może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych tylko w przypadku zagrożenia

bezpieczeństwa statku rybackiego.

4.

Młodocianemu należy zapewnić wystarczający czas na posiłki, co najmniej godzinną przerwę

na główny posiłek dnia oraz, po każdym dwugodzinnym okresie ciągłej pracy, piętnastominutową

przerwę.

5.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli wpływałoby to negatywnie na efektywność

szkolenia młodocianych prowadzonego zgodnie z programem szkolenia określonym w przepisach

wydanych na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie morskim.

6.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3 i 5, młodocianemu należy zapewnić czas wolny od

pracy, w takim samym wymiarze, jak praca wykonywania w porze nocnej lub w godzinach

nadliczbowych.

7.

Praca wykonywana przez młodocianego nie może powodować zagrożenia jego życia, zdrowia

lub rozwoju psychofizycznego.

8.

Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio do praktykanta.

1.

W przypadku zatrudnienia na statku rybackim zawijającym do obcych portów rybak ma

prawo do bezpłatnej repatriacji, gdy

1)

minął okres, na jaki została zawarta rybacka umowa o pracę;

2)

doszło do sprzedaży, zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku rybackiego w inny sposób

albo ten statek został wycofany z eksploatacji na okres co najmniej jednego miesiąca;

3)

zszedł ze statku rybackiego z powodu niezdolności do pracy na skutek choroby lub obrażeń

odniesionych w wyniku wypadku przy pracy;

4)

po rozpoczęciu podróży morskiej statek rybacki został skierowany do strefy konfliktów

zbrojnych, a rybak nie wyraził zgody pisemnie, w postaci papierowej albo elektronicznej,

na pracę na tym statku;

5)

rybacka umowa o pracę została rozwiązana przez

a)

armatora z przyczyn innych niż określone w art. 24 ust. 3,

b)

rybaka, z uzasadnionych powodów.

2.

Rybak ma prawo do repatriacji środkiem transportu określonym w rybackiej umowie o

pracę oraz do miejsca określonego w tej umowie albo do

1)

miejsca zamieszkania rybaka, albo

2)

miejsca, w którym została podpisana rybacka umowa o pracę.

1.

Jeżeli rybak pozostał za granicą bez własnej winy, koszty repatriacji w przypadkach,

o których mowa w art. 23 ust. 1, i oczekiwania na nią ponosi armator.

2.

Armator ponosi koszty repatriacji rybaka obejmujące

1)

zakwaterowanie, transport i wyżywienie rybaka oraz zapewnienie mu wody pitnej oraz

niezbędnej opieki medycznej w czasie repatriacji;

2)

transport należącego do rybaka bagażu osobistego, którego ciężar nie przekracza 30

kg.

3.

Jeżeli układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub rybacka umowa o pracę nie

stanowią inaczej, rybak ponosi koszty repatriacji w przypadku ciężkiego naruszenia

przez niego obowiązków pracowniczych.

Szczegółowe uprawnienia przysługujące rybakowi w związku z repatriacją, w tym dotyczące

środków oraz kosztów transportu, określa układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy,

a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub regulaminami - rybacka umowa

o pracę.

Armator nie może

1)

wymagać od rybaka wpłacenia zaliczki w związku z kosztami repatriacji;

2)

potrącać kosztów repatriacji z wynagrodzenia za pracę rybaka, w tym innych dodatkowych

świadczeń pieniężnych, wynikających z rybackiej umowy o pracę, z wyjątkiem przypadku,

o którym mowa w art. 24 ust. 3;

3)

obciążać rybaka kosztami repatriacji w przypadku wystąpienia okoliczności, o których

mowa w art. 11 ust. 3.

1.

Dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku rybackiego we współpracy

z konsulem Rzeczypospolitej Polskiej organizuje repatriację, w przypadku gdy armator

statku rybackiego o polskiej przynależności nie podjął działań zmierzających do repatriacji

rybaka lub gdy nie pokrył kosztów repatriacji.

2.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu

macierzystego statku rybackiego ponosi koszty repatriacji, o których mowa w art. 24

ust. 2.

3.

Właściwy dyrektor urzędu morskiego, o którym mowa w ust. 2, wydaje decyzję w sprawie

obciążenia armatora statku rybackiego o polskiej przynależności poniesionymi kosztami

repatriacji w przypadku, o którym mowa w ust. 1, określając ich wysokość, podmiot

obowiązany do ich pokrycia oraz termin i sposób uiszczenia tych kosztów.

4.

Armator statku rybackiego jest obowiązany uregulować koszty, o których mowa w ust.

3, w terminie wskazanym w decyzji, o której mowa w ust. 3.

5.

Ściągnięcie kosztów repatriacji, o których mowa w ust. 3, odbywa się w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

6.

Koszty repatriacji przedawniają się z upływem 10 lat od dnia, w którym decyzja, o

której mowa w ust. 3, została doręczona armatorowi.

7.

W przypadku gdy ściągnięcie kosztów repatriacji w trybie, o którym mowa w ust. 5,

okaże się nieskuteczne, koszty repatriacji, w zakresie określonym w ust. 2, ponosi

dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku rybackiego.

1.

Pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach rybackich obejmuje pomoc

osobom zainteresowanym podjęciem pracy na statku rybackim oraz pomoc armatorom w poszukiwaniu

odpowiednich kandydatów do pracy na statku rybackim.

2.

Za czynności związane z pośrednictwem pracy nie pobiera się bezpośrednio lub pośrednio

opłat od osób poszukujących pracy na statkach.

3.

Pośrednictwo pracy prowadzą agencje zatrudnienia oraz powiatowe urzędy pracy.

Pośrednictwo pracy prowadzone przez agencje zatrudnienia jest dobrowolne dla osób

zainteresowanych podjęciem pracy na statku rybackim oraz dla armatorów.

1.

Agencja zatrudnienia udziela pomocy w podjęciu pracy na statku rybackim osobie, która

spełnia wymagania, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 3.

2.

Agencja zatrudnienia informuje osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku rybackim

o posiadanych ofertach pracy, a w przypadku ich braku - może poinformować taką osobę

o innych agencjach zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.

3.

Agencja zatrudnienia może, na wniosek innej agencji zatrudnienia prowadzącej pośrednictwo

pracy i za zgodą osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku rybackim, udostępnić

tej osobie informacje umożliwiające nawiązanie jej bezpośredniej współpracy z tą agencją.

1.

Armator zapewnia, aby pomieszczenia pracy, pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne i

higieniczno-sanitarne oraz mesy na statku rybackim spełniały wymagania określone w

Konwencji nr 188 w zakresie powierzchni, oświetlenia, czystości powietrza oraz dopuszczalnego

hałasu i drgań.

2.

Na statku rybackim wyposażonym w pomieszczenia mieszkalne armator zapewnia rybakowi

bezpłatne zakwaterowanie i warunki do rekreacji oraz, jeżeli to możliwe, udogodnienia

mające na celu zaspokojenie potrzeb rybaka.

3.

Armator, uwzględniając różnice kulturowe i religijne, zapewnia rybakowi bezpłatne

wyżywienie o odpowiedniej wartości odżywczej, jakości i ilości oraz wodę pitną odpowiedniej

jakości i ilości.

4.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw rybołówstwa oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,

wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy i życia na statkach rybackich

oraz szczegółowe wymagania techniczne w zakresie ich konstrukcji i wyposażenia, mając

na uwadze szczególne warunki pracy na statku rybackim oraz jego długość.

1.

Armator zapewnia, aby stanowiska pracy, maszyny, instalacje i urządzenia na statku

rybackim zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia rybaków oraz innych

osób znajdujących się na tym statku, w szczególności nie stwarzały zagrożeń wypadkami

lub zagrożeń zdrowia w wyniku narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe

w środowisku pracy.

2.

Armator przeprowadza ocenę i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaniem pracy

na poszczególnych stanowiskach pracy na statku rybackim, wykorzystując ogólne statystyki

wypadków przy pracy i chorób zawodowych rybaków na statkach rybackich, ze szczególnym

uwzględnieniem takich statków przez niego eksploatowanych.

3.

Armator przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego, o której mowa w ust. 2, z uwzględnieniem

wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 1 Kodeksu pracy oraz przy udziale członków załogi statku rybackiego albo ich przedstawicieli.

4.

Armator informuje rybaków o wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka, o której mowa w

ust. 2, stosuje niezbędne środki profilaktyczne oraz szkoli rybaków w zakresie ochrony

przed zagrożeniami, o których mowa w ust. 1.

1.

Armator dostarcza członkom załogi statku rybackiego nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej

oraz odzież i obuwie robocze, zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych

dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy na morzu oraz informuje ich

o sposobach posługiwania się tymi środkami.

2.

Środki ochrony indywidualnej, o których mowa w ust. 1, muszą spełniać wymagania określone

w przepisach dotyczących oceny zgodności.

3.

Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, o których mowa w ust. 1,

stanowią własność armatora.

4.

Armator zapewnia wyposażenie statku rybackiego w środki ratunkowe, przeciwpożarowe,

sygnalizacyjne i łączności zgodnie z przepisami odrębnymi. Armator zapewnia także

właściwe przeglądy tego wyposażenia oraz jego wymianę.

1.

Kapitan statku rybackiego odpowiada za przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy na statku rybackim oraz dokonuje kontroli żywności i wody pitnej oraz

miejsc ich przechowywania oraz kontroli kuchni na statku rybackim i sprzętu do przyrządzania

i wydawania posiłków, jeśli takie są na statku rybackim.

2.

Kapitan statku rybackiego umożliwia rybakowi dostęp do obiektów, urządzeń i udogodnień

socjalnych w porcie, do którego zawinął statek rybacki.

3.

Na statku rybackim załoga statku rybackiego może ustanowić komisję do spraw bezpieczeństwa

i higieny pracy na statku rybackim, zwaną dalej „komisją”. W pracach komisji uczestniczy

przedstawiciel załogi statku rybackiego, jeżeli został wybrany.

4.

Komisja doradza kapitanowi statku rybackiego przy podejmowaniu działań dotyczących

w szczególności

1)

zmian w organizacji pracy i wyposażenia stanowisk pracy na statku rybackim, jeżeli

mogą powodować zagrożenie zdrowia lub życia rybaków;

2)

oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych prac oraz informowania

rybaków o tym ryzyku;

3)

przydzielania rybakom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego;

4)

oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy na statku rybackim.

5.

Komisja może przedstawiać kapitanowi statku rybackiego wnioski w sprawie eliminacji

lub ograniczenia zagrożeń zdrowia lub życia rybaków na tym statku.

6.

Rybacy wchodzący w skład komisji nie mogą ponosić niekorzystnych dla nich konsekwencji

z tytułu działalności w komisji.

7.

Na statku rybackim udostępnia się rybakom wskazówki lub instrukcje dotyczące sposobu

oceny ryzyka zawodowego, o którym mowa w art. 32 ust. 2, oraz zarządzania takim ryzykiem.

1.

Rybak nie może zostać dopuszczony do pracy, do której wykonywania nie posiada wymaganych

kwalifikacji zawodowych, a także jeżeli nie odbył przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa

i higieny pracy na statku rybackim.

2.

Kapitan statku rybackiego zapewnia rybakowi przeszkolenie, o którym mowa w ust. 1,

przed dopuszczeniem go do pracy na określonym stanowisku pracy.

3.

Rybakom udostępnia się do stałego korzystania aktualne instrukcje bezpieczeństwa i

higieny pracy na statku rybackim dotyczące w szczególności

1)

wykonywania prac związanych z ryzykiem wystąpienia wypadku lub zagrożeniami zdrowia

i życia rybaków;

2)

obsługi maszyn i urządzeń;

3)

pracy z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi;

4)

przeciwdziałania skutkom długotrwałego narażenia na hałas, drgania oraz inne czynniki

szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy na statku rybackim;

5)

zasad stosowania środków ochrony indywidualnej przed hałasem, drganiami i innymi czynnikami

szkodliwymi dla zdrowia w środowisku pracy na statku rybackim;

6)

udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.

4.

Instrukcje, o których mowa w ust. 3, uwzględniają dodatkowy poziom ochrony bezpieczeństwa

i zdrowia osób, które nie ukończyły 18. roku życia.

1.

W przypadku gdy rybak ulegnie wypadkowi przy pracy kapitan statku rybackiego ustala

okoliczności i przyczyny tego wypadku.

2.

W ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku, o którym mowa w ust. 1, uczestniczy przedstawiciel

załogi statku rybackiego, jeżeli został wybrany.

3.

O wypadku przy pracy i podejrzeniu choroby zawodowej na statku rybackim kapitan tego

statku niezwłocznie zawiadamia armatora.

4.

Armator zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o wypadkach,

o których mowa w art. 234 § 2 Kodeksu pracy.

1.

Armator zapewnia rybakowi dostęp do opieki medycznej

1)

w czasie pobytu na statku rybackim, w szczególności do

a)

zaopatrzenia w produkty lecznicze i wyroby medyczne,

b)

transportu na ląd w najszybszym możliwym czasie, w przypadku poważnych urazów lub

choroby;

2)

na lądzie, w porcie innym niż port polski, w szczególności do

a)

zaopatrzenia w produkty lecznicze i wyroby medyczne,

b)

leczenia ambulatoryjnego, w tym stomatologicznego,

c)

leczenia szpitalnego.

2.

W przypadku urazów lub choroby rybaka armator umożliwia rybakowi, bez zbędnej zwłoki,

wizytę u lekarza lub lekarza dentysty, podczas postoju w porcie, do którego zawinął

statek rybacki.

3.

W przypadku gdy świadczenia opieki zdrowotnej nie mogą być udzielone na podstawie

ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm. lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia

2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166

z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.

4.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.

1.

Na statku rybackim zapewnia się, jeżeli to możliwe, odpowiednie pomieszczenie i wyposażenie

na potrzeby pomocy medycznej, w szczególności apteczkę okrętową i poradnik medyczny

zgodny z wymaganiami Międzynarodowej Organizacji Zdrowia.

2.

Statek rybacki z załogą liczącą co najmniej 15 osób odbywający podróż morską trwającą

co najmniej 3 dni posiada pomieszczenie, w którym jest możliwe zapewnienie opieki

medycznej.

3.

Jeżeli ze względu na czas trwania podróży morskiej oraz liczbę osób znajdujących się

na statku rybackim obecność lekarza na tym statku nie jest wymagana, w składzie załogi

statku rybackiego zapewnia się obecność co najmniej jednego rybaka posiadającego przeszkolenie

spełniające wymagania Konwencji STCW w zakresie sprawowania opieki medycznej nad chorym.

4.

Armator zapewnia, aby produkty lecznicze oraz wyroby medyczne znajdujące się na pokładzie

statku rybackiego były dostosowane do obszaru pływania tego statku oraz zawierały

wskazówki ich stosowania w języku roboczym stosowanym na statku.

5.

Prowadzenie apteczki okrętowej i sprawowanie opieki medycznej na statku rybackim należy

do osoby, o której mowa w ust. 3. Za czynności te odpowiada kapitan tego statku.

6.

Dla rybaka na statku rybackim kapitan statku rybackiego lub osoba przez niego upoważniona

prowadzi kartę zdrowia, w której są dokonywane adnotacje o stanie zdrowia rybaka.

Treść tych adnotacji jest poufna i może być wykorzystywana wyłącznie w celu ułatwienia

leczenia rybaka.

1.

Do wyposażenia apteczki okrętowej, jej przechowywania, kontrolowania, wymiany oraz

ewidencjonowania jej zawartości stosuje się odpowiednio przepisy o pracy na morzu.

2.

Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty zdrowia dla rybaka na statku

rybackim, uwzględniając charakter uprawianej żeglugi oraz konieczność zapewnienia

rybakom właściwej pomocy medycznej na statku rybackim.

1.

W przypadku, o którym mowa w art. 37 ust. 3, armator ponosi koszty

1)

związane z chorobą lub uszkodzeniem ciała rybaka w okresie zatrudnienia lub powstałych

w jego wyniku,

2)

opieki medycznej w przypadkach choroby lub uszkodzenia ciała rybaka, o których mowa

w pkt 1, w tym koszty leczenia i zaopatrzenia w niezbędne produkty lecznicze i wyroby

medyczne, a w przypadku pobytu rybaka poza granicami kraju także zakwaterowania, wyżywienia

i, w uzasadnionych przypadkach, środków utrzymania

- do czasu, gdy rybak wróci do zdrowia lub nabędzie uprawnienia do korzystania ze

świadczeń na zasadach określonych w art. 37 ust. 3.

2.

W przypadku niezdolności do pracy trwającej powyżej 3 miesięcy, wynikającej z uszkodzenia

ciała lub choroby powstałej na skutek wykonywania pracy, rybakowi, a w przypadku śmierci

rybaka - jego rodzinie, przysługuje odszkodowanie od armatora. Do odszkodowania stosuje

się odpowiednio przepisy art. 93 § 2 i 3 Kodeksu pracy.

3.

Armator pokrywa koszty sprowadzenia zwłok rybaka do kraju w razie śmierci rybaka mającej

miejsce na statku rybackim lub na lądzie w czasie wykonywania pracy lub w czasie repatriacji

rybaka.

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zwłoki sprowadza się do miejsca wskazanego w

rybackiej umowie o pracę lub innego miejsca wskazanego w układzie zbiorowym pracy.

W przypadku zawinięcia do zagranicznego portu armator jest obowiązany posiadać ubezpieczenie

lub inne zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności w zakresie, o którym mowa w art.

40.

Jeżeli niezdolność do pracy rybaka powstała na skutek choroby lub uszkodzenia ciała,

armator wypłaca wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w art. 14 ust. 2

1)

do czasu gdy chory lub ranny rybak przebywa na statku rybackim albo do czasu repatriacji

rybaka;

2)

od dnia repatriacji rybaka albo zejścia ze statku rybackiego do czasu jego powrotu

do zdrowia lub nabycia uprawnień do świadczeń na zasadach określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego

w razie choroby i macierzyństwa

(Dz. U. z 2019 r. poz. 645 i 1590) albo w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków

przy pracy i chorób zawodowych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1205).

Armator jest zwolniony z obowiązku pokrywania kosztów opieki medycznej, w przypadku

gdy

1)

uszkodzenie ciała rybaka nastąpiło w sytuacji niezwiązanej z wykonywaniem pracy na

statku rybackim;

2)

uszkodzenie ciała lub choroba wynika z nieprawidłowego świadomego postępowania chorego

lub rannego rybaka;

3)

choroba lub niepełnosprawność rybaka istniała przed dniem zawarcia rybackiej umowy

o pracę i została przez rybaka ukryta przed armatorem.

1.

Armator zabezpiecza rzeczy chorego, rannego lub zmarłego rybaka pozostawione na statku

rybackim.

2.

Rzeczy należące do zmarłego rybaka armator zwraca członkom rodziny rybaka, uprawnionym

w rozumieniu art. 93 § 4 Kodeksu pracy.

1.

W przypadku zaginięcia rybaka na morzu armator wypłaca uprawnionym członkom rodziny

rybaka

1)

przez okres 6 miesięcy - comiesięczne świadczenie obliczane według zasad obowiązujących

przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy;

2)

po upływie 6 miesięcy - do czasu uznania rybaka za zmarłego - comiesięczny zasiłek

pieniężny.

2.

Zasiłek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się w wysokości określonej w art. 80 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm..

1.

Potwierdzeniem spełnienia przez statek rybacki wymagań ustawy oraz Konwencji nr 188

w zakresie warunków pracy i życia rybaków jest Rybacki Certyfikat Pracy, zwany dalej

„certyfikatem”.

2.

Certyfikat wydaje, na wniosek armatora, dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu

macierzystego statku rybackiego, na okres nieprzekraczający 5 lat.

3.

Certyfikat jest wydawany w przypadku uzyskania pozytywnego wyniku inspekcji warunków

pracy i życia rybaków na statku rybackim przeprowadzonej przez dyrektora urzędu morskiego

właściwego dla portu macierzystego statku rybackiego w zakresie określonym w Konwencji

nr 188.

4.

Odmowa wydania certyfikatu następuje w drodze decyzji wydanej przez dyrektora urzędu

morskiego właściwego dla portu macierzystego statku rybackiego.

5.

Ważność certyfikatu jest potwierdzana przez dyrektora urzędu morskiego właściwego

dla portu macierzystego statku rybackiego po przeprowadzeniu inspekcji, o których

mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2-4.

6.

Certyfikat traci ważność, w przypadku gdy

1)

inspekcje warunków pracy i życia rybaków na statku rybackim, o których mowa w art.

49 ust. 1 pkt 2-4, nie zostały przeprowadzone w terminie z winy armatora statku rybackiego;

2)

nie została potwierdzona ważność certyfikatu;

3)

statek rybacki zmienił przynależność;

4)

armator przestał być odpowiedzialny za eksploatację statku rybackiego;

5)

zostały dokonane znaczące zmiany w konstrukcji lub wyposażeniu statku rybackiego mające

wpływ na warunki pracy i życia rybaków.

7.

Dyrektor właściwego urzędu morskiego może unieważnić certyfikat, jeżeli statek rybacki

nie spełnia wymagań ustawy lub postanowień Konwencji nr 188, a armator nie podjął

wymaganych środków naprawczych. Przy podejmowaniu decyzji o unieważnieniu certyfikatu

bierze się pod uwagę rodzaj i charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz częstotliwość

ich występowania.

1.

Statek rybacki

1)

o długości wynoszącej co najmniej 24 m lub

2)

zwykle pływający w odległości przekraczającej 200 Mm od linii podstawowej morza terytorialnego

Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej

Polskiej i administracji morskiej

(Dz. U. z 2019 r. poz. 2169)

- pozostający w morzu przez dłużej niż 3 doby, rozumiane jako pełne 24 godziny, jest

obowiązany posiadać certyfikat.

2.

Dla statku rybackiego innego niż statek, o którym mowa w ust. 1, może zostać wydany

certyfikat w przypadku, gdy statek ten spełnia wymagania ustawy i armator wystąpi

do dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu macierzystego takiego statku z

wnioskiem o wydanie certyfikatu.

3.

Certyfikat wydaje się w języku polskim i angielskim.

4.

Oryginał certyfikatu przechowuje się razem z pozostałymi dokumentami statku rybackiego

i udostępnia na żądanie właściwych władz lub na wniosek organizacji pracodawców lub

organizacji pracowników.

5.

Armator zapewnia umieszczenie kopii certyfikatu w widocznym i dostępnym dla rybaków

miejscu.

6.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór

certyfikatu, mając na względzie konieczność właściwego udokumentowania, że statek

rybacki poddany inspekcji spełnia wymagania określone w ustawie oraz w Konwencji nr

188 w zakresie warunków pracy i życia rybaków.

1.

Za przeprowadzenie inspekcji i wydanie certyfikatu jest pobierana opłata. Opłata stanowi

dochód budżetu państwa.

2.

Opłata za przeprowadzenie inspekcji i wydanie certyfikatu dla statków rybackich o

długości

1)

co najmniej 24 m - wynosi 2500 zł;

2)

poniżej 24 m - wynosi 1500 zł.

3.

Opłata za przeprowadzenie inspekcji w celu potwierdzenia ważności certyfikatu wynosi

50% opłaty określonej za przeprowadzenie inspekcji i wydanie certyfikatu, na którym

dokonano potwierdzenia ważności.

1.

Statek, o którym mowa w art. 47 ust. 1 i 2, podlega inspekcji

1)

wstępnej - przeprowadzanej w celu uzyskania po raz pierwszy certyfikatu;

2)

pośredniej - przeprowadzanej w celu potwierdzenia ważności certyfikatu między drugą

i trzecią datą rocznicową, o której mowa w art. 5 pkt 22 ustawy o bezpieczeństwie morskim;

3)

odnowieniowej - przeprowadzanej w związku z upływem ważności certyfikatu, w celu wydania

nowego certyfikatu;

4)

doraźnej - przeprowadzanej w celu dodatkowej weryfikacji warunków pracy i życia rybaków

na statku rybackim.

2.

W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że statek rybacki nie spełnia wymagań dotyczących

warunków pracy i życia rybaków w zakresie określonym w Konwencji nr 188, dyrektor

właściwego urzędu morskiego, z urzędu, przeprowadza inspekcję doraźną.

3.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

przeprowadzania poszczególnych rodzajów inspekcji dotyczących warunków pracy i życia

rybaków na statku rybackim, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawności

przeprowadzanych inspekcji, a także prawidłowej weryfikacji spełniania warunków pracy

i życia rybaków na statku rybackim, określonych w Konwencji nr 188.

1.

Warunki pracy i życia rybaków na statku rybackim podlegają kontroli dokonywanej przez

1)

dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu, do którego zawinął statek rybacki;

2)

organ Państwowej Inspekcji Pracy zgodnie z ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1251), zwaną dalej „ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy”.

2.

Kontrola przestrzegania warunków pracy i życia rybaków jest przeprowadzana z urzędu

albo na podstawie wniosku lub skargi pochodzącej od osoby, która posiada informacje

o nieprawidłowościach w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących warunków pracy

i życia rybaków na statku rybackim.

3.

Przeprowadzający kontrolę, o której mowa w ust. 1, zwany dalej „kontrolującym”, jest

obowiązany do nieujawniania danych osoby, o której mowa w ust. 2.

4.

Kontrolę przeprowadza się w czasie postoju statku rybackiego w porcie, w sposób niepowodujący

opóźnienia wyjścia statku rybackiego w morze, po uzgodnieniu terminu tej kontroli

z armatorem.

5.

Kapitan statku rybackiego lub osoba przez niego upoważniona na czas wykonywania kontroli

udostępnia kontrolującemu pomieszczenie służbowe na statku rybackim.

6.

Na żądanie kontrolującego kapitan statku rybackiego lub osoba przez niego upoważniona

udostępnia, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych, oryginały dokumentów

i materiałów dotyczące ewidencji czasu pracy i odpoczynku rybaków oraz rozkłady czasu

pracy.

7.

Ustalenie stanu faktycznego może być dokonane przez kontrolującego również na podstawie

wyjaśnień udzielanych ustnie lub pisemnie, w postaci papierowej albo elektronicznej,

przez rybaków zatrudnionych na statku rybackim.

8.

Kontrolujący ustala, na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli, stan faktyczny

w zakresie przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku rybaków wpisanych

na listę załogi statku rybackiego.

9.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przestrzegania przepisów dotyczących

warunków pracy i życia rybaków na statku rybackim dyrektor urzędu morskiego podejmuje

działania zgodnie z art. 27 ustawy o bezpieczeństwie morskim, a organ Państwowej Inspekcji Pracy - zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

10.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

przeprowadzania kontroli przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku rybaków,

mając na uwadze skuteczność kontroli oraz właściwe wykorzystanie jej wyników.

1.

Rybakowi przysługuje prawo składania skarg dotyczących niezapewnienia właściwych warunków

pracy i życia na statku rybackim.

2.

Prawo do składania skarg, o którym mowa w ust. 1, przysługuje także każdemu, kto jest

zainteresowany bezpieczeństwem statku rybackiego lub bezpieczeństwem zdrowia rybaków

znajdujących się na statku rybackim, w tym organom zawodowym, stowarzyszeniom i związkom

zawodowym.

3.

Zakazuje się podejmowania jakichkolwiek niekorzystnych działań w stosunku do rybaka

w związku ze złożoną przez niego skargą.

1.

Skarga może zostać złożona przez rybaka osobiście, za pośrednictwem upoważnionej przez

niego osoby albo przedstawiciela załogi statku rybackiego, jeżeli został wybrany.

2.

Rybak może złożyć skargę do swojego bezpośredniego przełożonego albo do kapitana statku

rybackiego.

3.

Osoba, do której rybak złożył skargę, zapewnia poufność źródła otrzymanej skargi.

4.

Skarga złożona przez rybaka jest rozpatrywana niezwłocznie.

5.

W przypadku gdy skarga została złożona do bezpośredniego przełożonego rybaka, od rozstrzygnięcia

skargi rybakowi służy odwołanie do kapitana statku rybackiego. Kapitan statku rybackiego

rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania.

6.

W przypadku gdy rozstrzygnięcie skargi na statku rybackim nie jest możliwe, kapitan

statku rybackiego przekazuje niezwłocznie skargę armatorowi statku rybackiego. Armator

rozpatruje skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania.

Armator statku rybackiego prowadzi ewidencję skarg.

1.

Niezależnie od uprawnienia rybaka, o którym mowa w art. 52 ust. 2, rybakowi przysługuje

prawo złożenia skargi do dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu, do którego

zawinął statek rybacki, lub do agencji zatrudnienia, za pośrednictwem której rybak

podjął pracę na statku rybackim.

2.

W przypadku złożenia przez rybaka skargi, o której mowa w ust. 1, dyrektor urzędu

morskiego, o którym mowa w ust. 1, podejmuje działania w celu wstępnej oceny otrzymanej

skargi.

3.

Inspektor inspekcji państwa bandery upoważniony przez dyrektora urzędu morskiego,

o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do nieujawniania faktu przeprowadzania inspekcji

na skutek złożonej skargi.

4.

Inspektor inspekcji państwa bandery upoważniony przez dyrektora urzędu morskiego,

o którym mowa w ust. 1, podejmuje działania, aby skarga została rozpatrzona na statku

rybackim.

5.

W przypadku nierozstrzygnięcia skargi na statku rybackim i nieprzekazania przez kapitana

statku rybackiego skargi armatorowi statku rybackiego zgodnie z art. 52 ust. 6, dyrektor

urzędu morskiego, o którym mowa w ust. 1, niezwłocznie powiadamia o tym armatora statku

rybackiego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do skargi i przekazanie planu

działań naprawczych.

6.

W przypadku gdy nie udało się rozstrzygnąć skargi w wyniku działań podjętych zgodnie

z ust. 5, w przypadku skargi dotyczącej zagrożenia życia lub bezpieczeństwa na statku

rybackim, dyrektor urzędu morskiego, o którym mowa w ust. 1, może, w drodze decyzji,

zatrzymać statek rybacki w porcie, a o złożonej skardze poinformować właściwe organizacje

zrzeszające rybaków lub armatorów oraz Państwową Inspekcję Pracy lub Państwową Inspekcję

Sanitarną.

7.

W przypadku gdy skarga dotycząca naruszenia przez armatora zobowiązania wynikającego

z rybackiej umowy o pracę została złożona do agencji zatrudnienia, agencja wyjaśnia

skargę z armatorem statku rybackiego, a w przypadku niemożności wyjaśnienia skargi

agencja zawiadamia dyrektora urzędu morskiego, o którym mowa w ust. 1.

1.

Do stosunków pracy na statkach rybackich o długości poniżej 24 m stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy dotyczące

1)

minimalnych wymagań dla rybaków do pracy na statku rybackim, o których mowa w rozdziale

2;

2)

warunków zatrudnienia i organizacji pracy na statku rybackim, o których mowa w rozdziale

3, z wyjątkiem przepisów art. 8-13;

3)

warunków pracy i życia na statku rybackim, o których mowa w rozdziale 5;

4)

ochrony zdrowia i ochrony socjalnej, o których mowa w rozdziale 6.

2.

Na statkach rybackich o długości poniżej 24 m, które nie odbywają podróży międzynarodowych,

nie stosuje się przepisów dotyczących repatriacji, o których mowa w rozdziale 3.

3.

Wymóg posiadania książeczki żeglarskiej, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie

dotyczy rybaków zatrudnionych na okres próbny nieprzekraczający 3 miesięcy.

4.

Przepisów ustawy dotyczących warunków zatrudnienia i organizacji pracy na statku rybackim,

o których mowa w rozdziale 5, nie stosuje się do statków rybackich o długości poniżej

12 m, z wyjątkiem przepisu art. 31 ust. 3.

5.

Przepisu art. 16 nie stosuje się do statków rybackich o długości poniżej 12 m.

1.

Za naruszenie regulaminu pracy i przebywania na statku rybackim przez rybaka mogą

być stosowane kary porządkowe zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, z tym że

1)

sprzeciw rybaka wobec zastosowanej kary porządkowej rozpatruje kapitan statku rybackiego,

a w przypadku gdy naruszenie nastąpiło w porcie będącym siedzibą armatora - armator;

2)

kapitan statku rybackiego nie może zastosować kary porządkowej po upływie 7 dni od

dnia, w którym dowiedział się o naruszeniu, lub po upływie 3 miesięcy od dnia naruszenia;

3)

przed zastosowaniem kary porządkowej kapitan statku rybackiego jest obowiązany zasięgnąć

opinii przedstawiciela załogi statku rybackiego, jeżeli został wybrany;

4)

w czasie podróży morskiej uznanie kary porządkowej za niebyłą może nastąpić także

na wniosek przedstawiciela załogi statku rybackiego, jeżeli został wybrany.

2.

Rybak lub przedstawiciel załogi statku rybackiego może, w terminie 7 dni od dnia podjęcia

przez kapitana statku rybackiego decyzji o odrzuceniu sprzeciwu wobec zastosowanej

kary porządkowej, złożyć pisemnie, w postaci papierowej albo elektronicznej, uzasadniony

protest w tej sprawie do kapitana statku rybackiego. W takim przypadku kapitan statku

rybackiego przekazuje rozpatrzenie sprzeciwu armatorowi. Armator rozpatruje sprzeciw

rybaka w terminie 14 dni od dnia przybycia rybaka do miejsca zawarcia rybackiej umowy

o pracę. Odrzucenie sprzeciwu armator uzgadnia z organizacją związkową reprezentującą

rybaka.

3.

Armator może ukarać kapitana statku rybackiego w terminie 30 dni od dnia jego przybycia

do siedziby armatora, nie później niż po upływie 9 miesięcy od dnia naruszenia regulaminu

pracy i przebywania na statku rybackim przez rybaka.

1.

Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu, narusza przepisy o

1)

wpisach i adnotacjach dokonywanych na liście załogi statku rybackiego,

2)

przeprowadzaniu oceny i dokumentowaniu analizy ryzyka zawodowego związanego z wykonywaniem

pracy na poszczególnych stanowiskach pracy na statku rybackim,

3)

informowaniu rybaków o wynikach przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego, stosowaniu

niezbędnych środków profilaktycznych oraz szkoleniu rybaków w zakresie ochrony przed

zagrożeniami

- podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego

miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający rok naruszenia

przepisów, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych.

2.

Tej samej karze podlega kapitan statku rybackiego, który

1)

narusza przepisy o rozpatrywaniu skarg dotyczących warunków pracy i życia rybaków

na statku rybackim;

2)

nie przeprowadza kontroli żywności i wody pitnej;

3)

nie przeprowadza kontroli miejsc przechowywania żywności i wody pitnej, kuchni na

statku rybackim oraz sprzętu do przyrządzania i wydawania posiłków, jeżeli takie są

na statku rybackim;

4)

nie zapewnia przeszkolenia rybaka w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na statku

rybackim przed dopuszczeniem go do pracy na określonym stanowisku pracy;

5)

nie ustala okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy;

6)

nie zawiadamia armatora o wypadku przy pracy lub podejrzeniu choroby zawodowej na

statku rybackim.

3.

Tej samej karze podlega ten, kto

1)

wydaje rybakowi świadectwo zdrowia, nie będąc do tego uprawnionym;

2)

nie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego o niemożności wyjaśnienia skargi rybaka,

zgodnie z obowiązkiem określonym w art. 54 ust. 7;

3)

utrudnia rybakowi dostęp do obiektów, urządzeń i udogodnień socjalnych w porcie, do

którego zawinął statek rybacki;

4)

nie zapewnia poufności źródła otrzymanej skargi w przypadku złożenia skargi przez

rybaka.

Kto, będąc armatorem uprawia żeglugę z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w art.

47 ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 10 000 zł.

Kto, prowadząc pośrednictwo pracy, pobrał bezpośrednio lub pośrednio od osoby poszukującej

pracy na statku rybackim opłatę za czynności związane z pośrednictwem pracy, podlega

karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Kto, będąc armatorem

1)

wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 4 ust. 13, nie pokrywa kosztów badania lekarskiego

przeprowadzanego w celu wydania rybakowi świadectwa zdrowia,

2)

nie pokrywa kosztów poniesionych przez rybaka, pozostających w bezpośrednim związku

z przesunięciem terminu urlopu wypoczynkowego lub odwołaniem z urlopu wypoczynkowego,

3)

nie zapewnia, aby pomieszczenia pracy i pomieszczenia mieszkalne, rekreacyjne i higieniczno-sanitarne

oraz mesy na statku rybackim spełniały wymagania określone w Konwencji nr 188 w zakresie

powierzchni, oświetlenia, czystości powietrza oraz dopuszczalnego hałasu i drgań,

4)

nie pokrywa kosztów związanych z chorobą lub uszkodzeniem ciała rybaka oraz kosztów

opieki medycznej, o których mowa w art. 40 ust. 1, lub kosztów sprowadzenia zwłok

w przypadku śmierci rybaka, o których mowa w art. 40 ust. 3,

5)

nie posiada wymaganego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności armatora

- podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

1.

Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu

1)

zatrudnia na statku rybackim osobę, która nie ukończyła 18. roku życia, w przypadku

innym niż określony w art. 3 ust. 3,

2)

zatrudnia na statku rybackim rybaka, nie wpisując go na listę załogi statku rybackiego

- podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

2.

Tej samej karze podlega ten, kto na statku rybackim nawiązuje stosunek pracy z rybakiem

bez rybackiej umowy o pracę lub z rybakiem nieposiadającym odpowiednich dokumentów

potwierdzających kwalifikacje zawodowe niezbędne do zajmowania stanowiska na statku

rybackim, lub nieposiadającym aktualnego świadectwa zdrowia, z uwzględnieniem art.

6 ust. 2 i 3, lub nieposiadającym ważnej książeczki żeglarskiej.

1.

Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu, narusza przepisy

1)

o wymaganej formie i treści rybackiej umowy o pracę,

2)

o czasie pracy i odpoczynku rybaka,

3)

dotyczące procedur rozpatrywania skarg rybaków, określonych w art. 51 i art. 54

- podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

2.

Tej samej karze podlega ten, kto będąc armatorem lub działając w jego imieniu

1)

uniemożliwia rybakowi zapoznanie się z treścią rybackiej umowy o pracę przed jej podpisaniem;

2)

nie informuje rybaka o warunkach rybackiej umowy o pracę przed jej podpisaniem;

3)

nie udziela rybakowi wyjaśnień w razie wątpliwości dotyczących rybackiej umowy o pracę

przed jej podpisaniem;

4)

nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia związanego

z pracą na statku rybackim rybakowi albo uprawnionym członkom rodziny rybaka, lub

bezpodstawnie obniża wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia, lub dokonuje bezpodstawnych

potrąceń z tego wynagrodzenia lub świadczeń, w tym potrąceń kosztów repatriacji w

przypadku innym niż określony w art. 24 ust. 3;

5)

nie udziela przysługującego rybakowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnie obniża

wymiar tego urlopu.

Kto, będąc armatorem lub działając w jego imieniu

1)

nie dokonuje repatriacji rybaka w przypadkach, o których mowa w art. 23 ust. 1,

2)

nie zapewnia, aby stanowiska pracy, maszyny, instalacje i urządzenia na statku rybackim

zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia rybaków oraz innych osób

znajdujących się na statku rybackim, w szczególności nie stwarzały zagrożeń wypadkami

lub zagrożeń dla zdrowia w wyniku narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub

uciążliwe w środowisku pracy,

3)

nie zapewnia rybakowi bezpłatnie wyżywienia o odpowiedniej wartości odżywczej, jakości

i ilości lub wody pitnej odpowiedniej jakości i ilości,

4)

nie dostarcza członkom załogi statku rybackiego bezpłatnie środków ochrony indywidualnej

oraz odzieży i obuwia roboczego, zabezpieczających przed działaniem niebezpiecznych

i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy na morzu lub

nie informuje ich o sposobach posługiwania się tymi środkami,

5)

nie zapewnia rybakowi dostępu do opieki medycznej w zakresie, o którym mowa w art.

37 ust. 1 i 2,

6)

wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 38 ust. 3, nie zapewnia, aby w składzie załogi

statku rybackiego znajdował się co najmniej jeden rybak przeszkolony w zakresie sprawowania

opieki medycznej nad chorym,

7)

nakłania rybaka, osobę przez niego upoważnioną lub uprawnionego w rozumieniu art. 93 § 4 Kodeksu pracy członka rodziny rybaka do przyjęcia świadczenia niższego niż wynikające z art. 40

ust. 2 lub art. 45 ust. 1

- podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

1.

Do właściwości organów oraz trybu wymierzania i ściągania kar pieniężnych, o których

mowa w art. 57 i art. 58, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

2.

Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 59-63, następuje na podstawie

wniosku o ukaranie składanego przez dyrektora urzędu morskiego lub inspektora pracy,

w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1120, 1123, 1556 i 1694).

W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1481 i 1818) w art. 22a ust. 11 otrzymuje brzmienie

„

11.

Programy nauczania zawodów podstawowych dla rybołówstwa mogą być dopuszczone do użytku

w danej szkole po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw rybołówstwa

w zakresie zgodności z postanowieniami konwencji dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia,

wydawania świadectw oraz pełnienia wacht.

”

.

W ustawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1452 i 1702) w art. 11 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu

„

2b.

Wymagań określonych w Konwencji nr 188 dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa, przyjętej

przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 14 czerwca

2007 r., dotyczących warunków zakwaterowania i zaplecza rekreacyjnego, mogą nie spełniać

statki rybackie o długości co najmniej 24 m oraz statki rybackie zbudowane przed dniem

15 listopada 2019 r., pod warunkiem że spełniają wymagania, o których mowa w art.

12.

”

.

W ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1889) wprowadza się następujące zmiany

1)

w odnośniku nr 1 do tytułu ustawy w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje

się pkt 8 w brzmieniu

„

8)

dyrektywę Rady (UE) 2018/131 z dnia 23 stycznia 2018 r. wdrażającą Umowę zawartą między

Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników

Transportu (ETF) w sprawie zmiany dyrektywy Rady 2009/13/WE zgodnie z wprowadzonymi

w 2014 r. poprawkami do Konwencji o pracy na morzu z 2006 r., zatwierdzonymi przez

Międzynarodową Konferencję Pracy w dniu 11 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 22 z 26.01.2018,

str. 28).

”

;

2)

w art. 2 pkt 6 i 7 otrzymują brzmienie

„

6)

praktykancie - należy przez to rozumieć

a)

ucznia szkoły ponadpodstawowej oraz kandydata i studenta uczelni, o których mowa w

art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła lub uczelnia

jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między

szkołą lub uczelnią a tym armatorem lub na podstawie umowy zawartej bezpośrednio między

praktykantem a tym armatorem,

b)

każdego innego ucznia oraz kandydata i studenta, odbywającego praktykę zawodową na

statku armatora na podstawie umowy zawartej między szkołą lub uczelnią a tym armatorem

lub na podstawie umowy zawartej bezpośrednio między praktykantem a tym armatorem;

7)

statku niekonwencyjnym - należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma zastosowania

Konwencja o pracy na morzu, przyjęta przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji

Pracy w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., w tym statek używany wyłącznie do celów naukowo-badawczych

lub sportowych, statek pełniący wyłącznie specjalną służbę państwową, statek uprawiający

wyłącznie żeglugę śródlądową, statek uprawiający wyłącznie żeglugę na obszarach morskich

Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej, jacht morski,

a także platformę wiertniczą lub wydobywczą.

”

;

3)

w art. 3 ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Na statku mogą odbywać praktykę zawodową praktykanci.

”

;

4)

w art. 4 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu

„

2a.

Świadectwa zdrowia rejestruje i wydaje w systemie kontrolno-informacyjnym dla portów

polskich (PHICS) uprawniony lekarz.

”

;

5)

w art. 5 w ust. 7 pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

wzór świadectwa zdrowia oraz tryb rejestracji i wydawania świadectw w systemie informacyjno-kontrolnym

dla portów polskich (PHICS)

”

;

6)

w art. 94b dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

Jeżeli mimo pozytywnych wyników inspekcji odnowieniowej nowy certyfikat nie może zostać

dostarczony na statek przed upływem ważności certyfikatu, organ inspekcyjny może przedłużyć

ważność certyfikatu na okres nieprzekraczający 5 miesięcy. Okres ważności nowego certyfikatu

ustala się zgodnie z ust. 1 i 2.

”

;

7)

w art. 100

a)

w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

minimalnych wymagań dla marynarzy do pracy na statku, z uwzględnieniem obowiązujących

wymagań międzynarodowych i krajowych dotyczących pracowników szkół i uczelni morskich;

”

;

b)

dodaje się ust. 5 w brzmieniu

„

5.

Do stosunków pracy na statkach niekonwencyjnych wykorzystywanych w granicach portów

do świadczenia usług pilotowych, holowniczych lub cumowniczych stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy w zakresie wskazanym w ust. 1 pkt 1, 3 i 4, z wyłączeniem art. 3 ust.

2 pkt 3 i ust. 4, art. 7-15 oraz art. 67 ust. 4-5.

”

;

8)

uchyla się art. 101;

9)

w art. 102

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Stosunki pracy na statkach rybackich określają przepisy o pracy na statkach rybackich.

”

,

b)

uchyla się ust. 2 i 3.

W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, 1078, 1287, 1680, 1681 i 1818) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 54 ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

W przypadku publicznych i niepublicznych szkół prowadzących kształcenie w zawodach

podstawowych dla rybołówstwa kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny, we współdziałaniu

z ministrem właściwym do spraw rybołówstwa, w zakresie realizowania w procesie kształcenia

w tych szkołach postanowień konwencji dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia,

wydawania świadectw oraz pełnienia wacht.

”

;

2)

w art. 134 w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu

„

6)

w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie podstawowym dla

rybołówstwa, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego

przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w postanowieniach konwencji

dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht

- posiadają orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa zdrowia o zdolności

do pracy na statku rybackim, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o pracy na statkach rybackich

(Dz. U. poz. 2197), przy czym do kandydatów nie stosuje się warunku posiadania zaświadczenia, o którym

mowa w pkt 2.

”

;

3)

w art. 135 w ust. 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu

„

7)

w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie podstawowym dla

rybołówstwa, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego

przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w postanowieniach konwencji

dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht

- posiadają orzeczenie lekarskie, o którym mowa w art. 134 ust. 1 pkt 6, przy czym

do kandydatów nie stosuje się warunku posiadania zaświadczenia, o którym mowa w pkt

3.

”

;

4)

w art. 136 w ust. 1 po pkt 2c dodaje się pkt 2d w brzmieniu

„

2d)

w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie podstawowym dla

rybołówstwa, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego

przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w postanowieniach konwencji

dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht

- posiadają orzeczenie lekarskie, o którym mowa w art. 134 ust. 1 pkt 6, przy czym

do kandydatów nie stosuje się warunku posiadania zaświadczenia, o którym mowa w pkt

2;

”

;

5)

w art. 150 w ust. 2 w pkt 4 po lit. fc dodaje się lit. fd w brzmieniu

„

fd) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie podstawowym dla rybołówstwa

lub kwalifikacyjnego kursu zawodowego, w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie

podstawowym dla rybołówstwa, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie

szkolnictwa branżowego przewiduje kształcenie zgodnie z wymaganiami określonymi w

postanowieniach konwencji dotyczących wymagań w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw

oraz pełnienia wacht - świadectwo zdrowia o zdolności do pracy na statku rybackim,

o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o pracy na statkach rybackich,

”

;

6)

w art. 172 w ust. 2 w pkt 7 w lit. a wyrazy „art. 150 ust. 2 pkt 4 lit. e-fc” zastępuje się wyrazami „art. 150 ust. 2 pkt 4 lit. e-fd”.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy marynarze, w rozumieniu przepisów ustawy

zmienianej w art. 67, pracujący na statkach rybackich stają się rybakami w rozumieniu

niniejszej ustawy.

2.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy praktykanci, w rozumieniu przepisów ustawy

zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, odbywający praktykę na statkach

rybackich stają się praktykantami w rozumieniu niniejszej ustawy.

3.

Świadectwa zdrowia wydane zgodnie z przepisami ustawy zmienianej w art. 67 przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy marynarzom i praktykantom, w rozumieniu przepisów

ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, pracującym na statkach rybackich

oraz kandydatom do szkół ponadpodstawowych i uczniom dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych,

o których mowa w art. 76 ust. 1, zachowują ważność przez okres, na który zostały wydane.

4.

Do postępowań o wydanie świadectwa zdrowia marynarzom i praktykantom, w rozumieniu

przepisów ustawy zmienianej w art. 67, w brzmieniu dotychczasowym, pracującym na statkach

rybackich oraz kandydatom do szkół ponadpodstawowych i uczniom dotychczasowych szkół

ponadgimnazjalnych, o których mowa w art. 76 ust. 1, wszczętych i niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

1.

Marynarskie umowy o pracę zawarte do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy z marynarzami,

w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 67, pracującymi na statkach rybackich z dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy przekształcają się w rybackie umowy o pracę w rozumieniu

niniejszej ustawy.

2.

Do rybackich umów o pracę, których termin rozwiązania przypada po dniu wejścia w życie

niniejszej ustawy, zawartych na czas określony przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Umowy zawarte do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy między szkołą lub uczelnią

a armatorem, dotyczące praktykantów, o których mowa w art. 69 ust. 2, z dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy przekształcają się w umowy zawarte między szkołą lub uczelnią

a armatorem w celu odbycia praktyki zawodowej przez praktykanta w rozumieniu niniejszej

ustawy.

Rybakom, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wykonywali pracę w godzinach

nadliczbowych, przysługują świadczenia określone w przepisach dotychczasowych.

Listy załogi wystawione do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zgodnie z przepisami

ustawy zmienianej w art. 67, dla statku rybackiego w rozumieniu niniejszej ustawy,

przekształcają się w listy załogi statku rybackiego w rozumieniu niniejszej ustawy.

Do świadczeń opieki zdrowotnej ponoszonych przez armatora po dniu wejścia w życie

niniejszej ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 37 ust. 3, oraz jeżeli urazy

lub choroba marynarza zatrudnionego na statku rybackim miały miejsce przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 40 ust. 1.

1.

Armator statku rybackiego, o którym mowa w art. 47 ust. 1, jest obowiązany, w terminie

12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, uzyskać Rybacki Certyfikat

Pracy.

2.

Rybacki Certyfikat Pracy może zostać wydany dla statku rybackiego, który został zbudowany

przed dniem 15 listopada 2019 r. a który nie spełnia wymagań Konwencji nr 188, pod

warunkiem jednakże, że statek ten spełnia wymagania, o których mowa w art. 12 ustawy o bezpieczeństwie morskim.

1.

Do uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w art. 149 pkt 1-3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe,

ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. poz. 2245 i 2432 oraz z 2019 r. poz. 534 i 1287), kształcących się w zawodzie podstawowym dla rybołówstwa stosuje się przepisy niniejszej

ustawy.

2.

Do uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w art. 149 pkt 1-3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe,

ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, kształcących się w zawodzie podstawowym dla żeglugi morskiej lub żeglugi śródlądowej

stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 67.

Do naruszeń regulaminu pracy i przebywania na statku rybackim przez marynarzy w rozumieniu

przepisów ustawy zmienianej w art. 67, pracujących na statkach rybackich w rozumieniu

niniejszej ustawy, jakie miały miejsce do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,

stosuje się przepisy dotychczasowe.

Do prac w szczególnych warunkach, o których mowa w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1924), zalicza się prace wykonywane do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przez marynarzy

lub rybaków w rozumieniu przepisów dotyczących pracy na morzu, którzy wykonywali prace

członków załogi statku rybackiego, w tym prace niezwiązane bezpośrednio z połowem,

i byli pracownikami w rozumieniu art. 2 pkt 3 tej ustawy.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 72 ustawy zmienianej w

art. 67 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych

na podstawie art. 72 ustawy zmienianej w art. 67, jednak nie dłużej niż 24 miesiące

od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, i mogą być zmieniane.

1.

W latach 2019-2028 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będący skutkiem finansowym

ustawy wyniesie 2,606 mln zł, w tym w

1)

2019 r. - 0,000 mln zł;

2)

2020 r. - 0,734 mln zł;

3)

2021 r. - 0,234 mln zł;

4)

2022 r. - 0,234 mln zł;

5)

2023 r. - 0,234 mln zł;

6)

2024 r. - 0,234 mln zł;

7)

2025 r. - 0,234 mln zł;

8)

2026 r. - 0,234 mln zł;

9)

2027 r. - 0,234 mln zł;

10)

2028 r. - 0,234 mln zł.

2.

W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy

maksymalnego limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, zostaną zastosowane mechanizmy

korygujące polegające na obniżeniu kosztów utrzymania nowo powstałych stanowisk pracy.

3.

Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków, o którym mowa w

ust. 1, oraz odpowiedzialnym za wdrożenie mechanizmów korygujących, o których mowa

w ust. 2, jest minister właściwy do spraw gospodarki morskiej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 listopada 2019 r., z wyjątkiem

1)

art. 4 ust. 2 i art. 67 pkt 4 i 5, które wchodzą w życie po upływie 2 lat od dnia

ogłoszenia;

2)

art. 68 pkt 6, który wchodzi w życie z dniem 2 stycznia 2020 r.