Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 października 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie baz danych

Bazy danych podlegają ochronie określonej w ustawie niezależnie od ochrony przyznanej

na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1231) bazom danych spełniającym cechy utworu.

1.

W rozumieniu ustawy

1)

baza danych oznacza zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych

według określonej systematyki lub metody, indywidualnie dostępnych w jakikolwiek sposób,

w tym środkami elektronicznymi, wymagający istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu

inwestycyjnego w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji jego zawartości;

2)

pobieranie danych oznacza stałe lub czasowe przejęcie lub przeniesienie całości lub

istotnej, co do jakości lub ilości, części zawartości bazy danych na inny nośnik,

bez względu na sposób lub formę tego przejęcia lub przeniesienia, z zastrzeżeniem

art. 3;

3)

wtórne wykorzystanie oznacza publiczne udostępnienie bazy danych w dowolnej formie,

a w szczególności poprzez rozpowszechnianie, bezpośrednie przekazywanie lub najem,

z zastrzeżeniem art. 3;

4)

producentem bazy danych jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca

osobowości prawnej, która ponosi ryzyko nakładu inwestycyjnego przy tworzeniu bazy

danych.

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o producencie, należy przez to rozumieć także jego następcę

prawnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Wypożyczenie baz danych nie stanowi pobierania danych lub wtórnego ich wykorzystania.

Ochrona przyznana bazom danych nie obejmuje programów komputerowych użytych do sporządzenia

baz danych lub korzystania z nich.

Z ochrony korzystają bazy danych, których

1)

(utracił moc)

2

producent jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub

państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy

o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

3

producent jest osobą prawną założoną zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii

Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)

- stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, posiadającą siedzibę i zakład główny

wykonywania działalności na terytorium Wspólnoty Europejskiej lub państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym; jeżeli producent posiada tylko siedzibę na terytorium Wspólnoty Europejskiej

lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jego działalność musi być istotnie i trwale

związana z gospodarką państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw członkowskich

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym;

4)

ochrona wynika z umów międzynarodowych, na zasadach i w zakresie w nich określonych;

5)

producent jest podmiotem niewymienionym w pkt 1-4 i jest przedsiębiorcą w rozumieniu

ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej

(Dz. U. poz. 1178, z późn. zm.

1

Producentowi bazy danych przysługuje wyłączne i zbywalne prawo pobierania danych i

wtórnego ich wykorzystania w całości lub w istotnej części, co do jakości lub ilości.

2

Domniemywa się, że producentem jest osoba, której nazwisko lub firmę (nazwę) w tym

charakterze uwidoczniono na egzemplarzach bazy danych lub której nazwisko lub firmę

(nazwę) podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnieniem

bazy danych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Producent bazy danych udostępnionej publicznie w jakikolwiek sposób nie może zabronić

użytkownikowi korzystającemu zgodnie z prawem z takiej bazy danych, pobierania lub

wtórnego wykorzystania w jakimkolwiek celu nieistotnej, co do jakości lub ilości,

części jej zawartości.

2.

Jeżeli użytkownik korzystający zgodnie z prawem z bazy danych jest uprawniony do pobierania

lub wtórnego wykorzystania jedynie części bazy danych, przepis ust. 1 dotyczy tylko

tej części.

3.

Korzystanie z baz danych, o którym mowa w ust. 1, nie może naruszać normalnego korzystania

z baz danych lub godzić w słuszne interesy producenta baz danych.

4

Postanowienia umowne sprzeczne z ust. 1 i 2 są nieważne.

1.

Wolno korzystać z istotnej, co do jakości lub ilości, części rozpowszechnionej bazy

danych

1)

do własnego użytku osobistego, ale tylko z zawartości nieelektronicznej bazy danych;

2)

w charakterze ilustracji, w celach dydaktycznych lub badawczych, ze wskazaniem źródła,

jeżeli takie korzystanie jest uzasadnione niekomercyjnym celem, dla którego wykorzystano

bazę;

3)

do celów bezpieczeństwa wewnętrznego, postępowania sądowego lub administracyjnego;

4

dla dobra osób niepełnosprawnych będących beneficjentami w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, odpowiednio na zasadach określonych w rozdziale 3 w oddziale 3a tej ustawy.

2.

Nie jest dozwolone powtarzające się i systematyczne pobieranie lub wtórne wykorzystanie

sprzeczne z normalnym korzystaniem i powodujące nieusprawiedliwione naruszenie słusznych

interesów producenta.

1.

(utracił moc)

2

Pierwsza sprzedaż kopii bazy danych w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub

państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym przez uprawnionego lub za jego zgodą, wyczerpuje

prawo do kontrolowania odsprzedaży tej kopii na ich terytorium.

1.

Czas trwania ochrony bazy danych liczy się od jej sporządzenia przez okres piętnastu

lat następujących po roku, w którym baza danych została sporządzona.

2.

Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, baza danych została w jakikolwiek sposób

udostępniona publicznie, okres jej ochrony wygasa z upływem piętnastu lat następujących

po roku, w którym doszło do jej udostępnienia po raz pierwszy.

3.

W przypadku jakiejkolwiek istotnej zmiany treści bazy danych, co do jakości lub ilości,

w tym jej uzupełnienia, zmiany lub usunięcia jej części, mających znamiona nowego

istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu, okres jej ochrony liczy się odrębnie.

1.

Producent, którego prawa do bazy danych zostały naruszone, może żądać od osoby, która

naruszyła te prawa

1)

zaniechania naruszania;

2)

usunięcia skutków naruszenia;

3)

naprawienia wyrządzonej szkody

a)

na zasadach ogólnych albo

b)

poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku

gdy naruszenie jest zawinione - trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili

jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie

z bazy danych;

4)

wydania uzyskanych korzyści.

2.

Niezależnie od roszczeń, określonych w ust. 1, producent może się domagać jednokrotnego

albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej

formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego

w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd.

3.

Sąd może nakazać osobie, która naruszyła prawa do bazy danych, na jej wniosek i za

zgodą producenta, w przypadku gdy naruszenie jest niezawinione, zapłatę stosownej

sumy pieniężnej na rzecz producenta, jeżeli zaniechanie naruszania lub usunięcie skutków

naruszenia byłoby dla osoby naruszającej niewspółmiernie dotkliwe.

4.

Sąd, rozstrzygając o naruszeniu prawa, może orzec na wniosek producenta, którego prawa

zostały naruszone, o bezprawnie wytworzonych przedmiotach oraz środkach i materiałach

użytych do ich wytworzenia, w szczególności może orzec o ich wycofaniu z obrotu, przyznaniu

producentowi na poczet należnego odszkodowania lub zniszczeniu. Orzekając, sąd uwzględnia

wagę naruszenia oraz interesy osób trzecich.

5.

Domniemywa się, że środki i materiały, o których mowa w ust. 4, są własnością osoby,

która naruszyła prawa do bazy danych.

1.

Sąd właściwy do rozpoznania spraw o naruszenie praw do bazy danych miejsca, w którym

sprawca wykonuje działalność lub w którym znajduje się jego majątek, także przed wytoczeniem

powództwa rozpoznaje, nie później niż w terminie 3 dni od dnia złożenia w sądzie,

wniosek mającego w tym interes prawny

1)

o zabezpieczenie dowodów oraz o zabezpieczenie związanych z nimi roszczeń;

2)

o zobowiązanie naruszającego prawa do bazy danych do udzielenia informacji i udostępnienia

określonej przez sąd dokumentacji mającej znaczenie dla roszczeń, o których mowa w

art. 11 ust. 1;

3)

o zobowiązanie innej niż naruszający osoby do udzielenia informacji, które mają znaczenie

dla roszczeń, określonych w art. 11 ust. 1, o pochodzeniu, sieciach dystrybucji, ilości

i cenie towarów lub usług naruszających prawa do bazy danych, jeżeli

a)

stwierdzono, że posiada ona towary naruszające prawa do bazy danych, lub

b)

stwierdzono, że korzysta ona z usług naruszających prawa do bazy danych, lub

c)

stwierdzono, że świadczy ona usługi wykorzystywane w działaniach naruszających prawa

do bazy danych, lub

d)

została przez osobę określoną w lit. a, b lub c wskazana jako uczestnicząca w produkcji,

wytwarzaniu lub dystrybucji towarów lub świadczeniu usług naruszających prawa do bazy

danych,

a powyższe działania mają na celu uzyskanie bezpośrednio lub pośrednio zysku lub innej

korzyści ekonomicznej, przy czym nie obejmuje to działań konsumentów będących w dobrej

wierze.

2.

Sąd, dopuszczając dowód lub rozpoznając wnioski, o których mowa w ust. 1, zapewnia

zachowanie tajemnicy przedsiębiorcy i innych tajemnic ustawowo chronionych.

3.

Od obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, może uchylić się ten, kto według przepisów Kodeksu postępowania

cywilnego mógłby jako świadek odmówić zeznań lub odpowiedzi na zadane mu pytanie.

4.

W uzasadnionych przypadkach sąd może uzależnić wydanie postanowienia o zabezpieczeniu

dowodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, od złożenia kaucji.

5.

Zażalenia na postanowienia sądu w sprawach, o których mowa w ust. 1, sąd rozpoznaje

w terminie 7 dni.

6.

Do zabezpieczenia dowodów stosuje się odpowiednio art. 733, art. 742 i art. 744-746 Kodeksu postępowania cywilnego.

1.

Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, bez uprawnienia lub wbrew jego warunkom,

pobiera dane lub wtórnie wykorzystuje w całości lub w istotnej, co do jakości lub

ilości, części bazy danych, podlega karze grzywny.

2.

Orzekanie następuje na podstawie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

3.

Sąd może orzec przepadek, na rzecz Skarbu Państwa, bezprawnie wykonanych egzemplarzy

bazy danych.

Prawo do bazy danych nie narusza ochrony treści bazy danych udzielanej na podstawie

ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, lub ochrony jakichkolwiek składających się na bazę danych elementów, udzielanej

na podstawie przepisów o wynalazkach, znakach towarowych, wzorach przemysłowych, oznaczeniach

pochodzenia, zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicy prawnie chronionej, ochronie

informacji niejawnych, ochronie danych osobowych, a także prawa cywilnego i prawa pracy.

W ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

(Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 w ust. 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu

„

W przypadku baz danych spełniających cechy utworu zezwolenie twórcy jest konieczne

także na sporządzenie opracowania.

”

;

2)

w art. 3 po wyrazach „bazy danych” dodaje się wyrazy „spełniające cechy utworu”;

3)

po art. 17 dodaje się art. 17

„

Art. 17

Opracowanie lub zwielokrotnienie bazy danych spełniającej cechy utworu, dokonane przez

legalnego użytkownika bazy danych lub jej kopii, nie wymaga zezwolenia autora bazy

danych, jeśli jest ono konieczne dla dostępu do zawartości bazy danych i normalnego

korzystania z jej zawartości. Jeżeli użytkownik jest upoważniony do korzystania tylko

z części bazy danych, niniejsze postanowienie odnosi się tylko do tej części.

”

;

4)

w art. 23 w ust. 1 po wyrazach „architektoniczno-urbanistycznego” dodaje się wyrazy

„oraz do korzystania z elektronicznych baz danych spełniających cechy utworu, chyba

że dotyczy to własnego użytku naukowego niezwiązanego z celem zarobkowym”;

5)

po art. 30 dodaje się art. 30

„

Art. 30

Do baz danych spełniających cechy utworu nie stosuje się art. 28, art. 29 ust. 2 i

3 i art. 30.

”

;

6)

po art. 77

„

Art. 77

Ochrona przyznana bazom danych spełniającym cechy utworu nie obejmuje programów komputerowych

używanych do sporządzenia lub obsługi baz danych dostępnych przy pomocy środków elektronicznych.”

”

;

(pominięty)

1.

Ustawę stosuje się także do baz danych istniejących w dniu jej wejścia w życie w odniesieniu

do korzystania z nich po tej dacie.

2.

Dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy czynności prawne odnoszące się do baz

danych są skuteczne i podlegają ochronie według zasad dotychczasowych.

1.

Przepisy art. 5 pkt 2 i 3 oraz art. 9 ust. 2 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej

2.

Przepisy art. 5 pkt 1 i art. 9 ust. 1 tracą moc z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Opracowanie lub zwielokrotnienie bazy danych spełniającej cechy utworu, dokonane przez

legalnego użytkownika bazy danych lub jej kopii, nie wymaga zezwolenia autora bazy

danych, jeśli jest ono konieczne dla dostępu do zawartości bazy danych i normalnego

korzystania z jej zawartości. Jeżeli użytkownik jest upoważniony do korzystania tylko

z części bazy danych, niniejsze postanowienie odnosi się tylko do tej części.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia

Do baz danych spełniających cechy utworu nie stosuje się art. 28, art. 29 ust. 2 i

3 i art. 30.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 11 pkt

2 lit. b i c, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia.

Ochrona przyznana bazom danych spełniającym cechy utworu nie obejmuje programów komputerowych

używanych do sporządzenia lub obsługi baz danych dostępnych przy pomocy środków elektronicznych.”

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem

1)

art. 42, art. 44, art. 70, art. 71 pkt 10, art. 74 pkt 5 i 6, art. 94 pkt 3, art.

97, art. 100, art. 101, art. 103 pkt 17 oraz art. 112, które wchodzą w życie z dniem

30 kwietnia 2004 r.;

2)

art. 85 pkt 7 w zakresie dotyczącym art. 456 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem

2 maja 2004 r.