Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 września 2019 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych na potrzeby korzystania z systemu wsparcia oraz szczegółowego zakresu obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji

Rozporządzenie określa

1)

sposób obliczania

a)

średniorocznej sprawności przemiany energii chemicznej paliwa w energię elektryczną

lub mechaniczną i ciepło użytkowe w kogeneracji, zwanej dalej „średnioroczną sprawnością

ogólną”,

b)

ilości energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji,

c)

ilości ciepła użytkowego w kogeneracji,

d)

oszczędności energii pierwotnej uzyskanej w wyniku zastosowania kogeneracji w porównaniu

z wytwarzaniem energii elektrycznej i ciepła w układach rozdzielonych o referencyjnych

wartościach sprawności dla wytwarzania rozdzielonego;

2)

referencyjne wartości sprawności dla wytwarzania rozdzielonego, oddzielnie dla energii

elektrycznej i ciepła, służące do obliczania oszczędności energii pierwotnej uzyskanej

w wyniku zastosowania kogeneracji;

3)

metodę proporcjonalną określania ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci,

o której mowa w art. 26 ust. 2, art. 33 ust. 2, art. 41 ust. 2 i art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia

2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, zwanej dalej „ustawą”;

4)

wymagania dotyczące pomiarów, rejestracji i sposobu obliczania ilości energii elektrycznej

i ciepła użytkowego w jednostkach kogeneracji oraz ilości paliw zużywanych do ich

wytwarzania;

5)

sposób obliczania jednostkowego wskaźnika emisji dwutlenku węgla.

1.

Do obliczania ilości energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, średniorocznej

sprawności ogólnej, wielkości oszczędności energii pierwotnej oraz wielkości jednostkowego

wskaźnika emisji dwutlenku węgla w kilogramach na 1 MWh wytwarzanej energii na potrzeby

przygotowania sprawozdania, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, oraz opinii, o

której mowa w art. 77 ust. 3 ustawy, stosuje się wartości określane na podstawie rzeczywistych

parametrów funkcjonowania jednostki kogeneracji w normalnych warunkach jej pracy oraz

dane dotyczące ilości i jakości wytwarzania energii elektrycznej i ciepła użytkowego

w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.

2.

Dla jednostki kogeneracji o mocy zainstalowanej elektrycznej poniżej 50 kW, zwanej

dalej „jednostką mikrokogeneracji”, obliczenia, o których mowa w ust. 1, mogą być

wykonane na podstawie parametrów i wartości określonych w dokumentacji technicznej

tej jednostki oraz czasu jej pracy w ciągu roku kalendarzowego.

3.

W okresie rozliczeniowym obejmującym miesiąc lub kilka kolejno następujących po sobie

miesięcy danego roku kalendarzowego wskazanych we wniosku o wypłatę premii kogeneracyjnej,

premii gwarantowanej, premii kogeneracyjnej indywidualnej oraz premii gwarantowanej

indywidualnej stosuje się odnoszące się do tego okresu rozliczeniowego

1)

wartości, o których mowa w ust. 1, określane na podstawie rzeczywistych parametrów

funkcjonowania jednostki kogeneracji w normalnych warunkach jej pracy oraz

2)

dane dotyczące ilości i jakości wytwarzania energii elektrycznej i ciepła użytkowego.

4.

Sposób obliczania danych stosowanych do obliczania ilości energii elektrycznej z wysokosprawnej

kogeneracji oraz wielkości oszczędności energii pierwotnej, o których mowa w ust.

1, dla różnych rodzajów i układów urządzeń wchodzących w skład jednostki kogeneracji

określa załącznik do rozporządzenia.

1.

Średnioroczną sprawność ogólną, oznaczoną symbolem „η” i wyrażoną w procentach, oblicza

się według wzoru

\(

\eta = {{3,6 \cdot A_b + Q_{uq} } \over {Q_b - Q_{bck} }} \cdot 100\%

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

Ab - całkowitą ilość energii elektrycznej brutto, rozumianą jako sumę ilości wytworzonej

energii elektrycznej brutto i ilości energii elektrycznej odpowiadającej energii mechanicznej

brutto, wytworzonych w jednostce kogeneracji, w [MWh],

Quq - ilość ciepła użytkowego w kogeneracji, w [GJ],

Qb - ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych w jednostce kogeneracji,

w [GJ],

Qbck - ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych do wytworzenia ciepła użytkowego

w jednostce kogeneracji poza procesem kogeneracji, w [GJ].

2.

Ilość energii elektrycznej brutto wytworzonej w danej jednostce kogeneracji oblicza

się jako sumę ilości wytworzonej energii elektrycznej brutto zmierzonej na zaciskach

generatorów lub ogniw paliwowych wchodzących w skład tej jednostki.

3.

Ilość energii elektrycznej odpowiadającej energii mechanicznej brutto wytworzonej

w jednostce kogeneracji oblicza się jako sumę ilości energii wykorzystanej na potrzeby

własne jednostki kogeneracji do bezpośredniego napędzania urządzeń lub dostarczonej

na zewnątrz tej jednostki. Energię mechaniczną przelicza się na energię elektryczną

w stosunku 1:1.

4.

Ilość ciepła użytkowego w kogeneracji, oznaczoną symbolem „Quq”, o którym mowa w ust. 1, obejmuje ilość ciepła użytkowego w kogeneracji uzyskanego

z upustów i wylotów turbin parowych, kotłów odzysknicowych, ciepłowniczych turbin

gazowych i silników spalinowych, stanowiących wyodrębniony zespół urządzeń jednostki

kogeneracji, oraz bezpośrednio lub pośrednio dostarczonego do instalacji lub sieci

ciepłowniczej i przeznaczonego

1)

do ogrzewania budynków lub przygotowania ciepłej wody użytkowej;

2)

do przemysłowych procesów technologicznych;

3)

dla obiektów wykorzystywanych do produkcji rolnej, roślinnej lub zwierzęcej, w celu

zapewnienia odpowiedniej temperatury i wilgotności w tych obiektach;

4)

do wytwarzania chłodu w przypadkach, o których mowa w pkt 1 -3.

5.

Do ilości ciepła użytkowego w kogeneracji nie wlicza się ciepła wykorzystywanego do

dalszego wytwarzania energii elektrycznej lub mechanicznej oraz ciepła użytkowego

wytworzonego w jednostce kogeneracji poza procesem kogeneracji.

6.

Ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych w jednostce kogeneracji oblicza

się jako iloczyn wartości opałowej tych paliw i ich ilości dostarczonych do procesu

spalania, stosując metodę bezpośrednią polegającą na pomiarze ilości paliw oraz wielkości

niezbędnych do określenia ilości energii chemicznej zawartej w tych paliwach.

7.

W przypadku gdy stosowanie metody bezpośredniej, o której mowa w ust. 6, z powodów

technicznych jest niemożliwe lub koszty jej stosowania są niewspółmiernie wysokie

w stosunku do wartości energii z wysokosprawnej kogeneracji wytworzonej w jednostce

kogeneracji, a metoda pośrednia daje co najmniej taką samą dokładność jak metoda bezpośrednia,

to ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych w jednostce kogeneracji można

określić, stosując metodę pośrednią, o której mowa w pkt 6.5 albo w pkt 6.6 załącznika

do rozporządzenia.

1.

Ilość energii dostarczonej do jednostki kogeneracji z innych procesów, zwanej dalej

„równoważnikiem paliwowym”, należy doliczyć do ilości energii chemicznej, oznaczonej

symbolem „Qb”, o której mowa w § 3 ust. 1, zawartej w paliwach zużytych w jednostce kogeneracji,

o której mowa w art. 15 ust. 5 ustawy

1)

opalanej paliwami gazowymi, gdy równoważnik paliwowy pochodzi ze spalania paliwa gazowego;

2)

opalanej paliwami stałymi, gdy równoważnik paliwowy pochodzi ze spalania paliwa stałego,

a także gdy równoważnik paliwowy jest w postaci odzyskanego ciepła odpadowego;

3)

opalanej biomasą, gdy równoważnik paliwowy pochodzi ze spalania biomasy;

4)

innej niż wymieniona w pkt 1-3, w pozostałych przypadkach.

2.

Równoważnik paliwowy oblicza się z uwzględnieniem współczynnika określającego zmianę

ilości wytwarzanej energii elektrycznej lub mechanicznej w wyniku dostarczenia energii

z innych procesów przy stałej ilości energii chemicznej zawartej w zużytych paliwach,

zwanego dalej „współczynnikiem zmiany mocy”, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa

w ust. 3.

3.

Dla jednostki kogeneracji, która po raz pierwszy wytworzyła energię elektryczną po

dniu 31 grudnia 2015 r., odzyskane ciepło odpadowe przelicza się na równoważnik paliwowy

w stosunku 1:1.

4.

Współczynnik zmiany mocy wyznacza się na podstawie aktualnych pomiarów przeprowadzonych

oddzielnie dla każdego strumienia energii dostarczonej do jednostki kogeneracji z

innego procesu lub wyprowadzonej z tej jednostki.

5.

Sposób określania

1)

ilości

a)

energii chemicznej, oznaczonej symbolem „Qb”, o którym mowa w § 3 ust. 1,

b)

wytworzonej energii elektrycznej i mechanicznej brutto, o której mowa w § 3 ust. 2

i 3,

c)

ciepła użytkowego w kogeneracji, o której mowa w § 3 ust. 4, dla różnych układów urządzeń

wchodzących w skład jednostki kogeneracji,

d)

ciepła użytkowego wprowadzanego do publicznej sieci ciepłowniczej,

2)

równoważnika paliwowego,

3)

współczynnika zmiany mocy

- zawiera załącznik do rozporządzenia.

6.

W jednostce kogeneracji uczestniczącej w systemie wsparcia, o którym mowa w rozdziale

3 ustawy, równoważnik paliwowy może pochodzić wyłącznie z paliwa, o którym mowa w

art. 15 ust. 5 ustawy, stanowiącego podstawę do przyjęcia wartości referencyjnej dla

tej jednostki kogeneracji.

1.

Obliczona odpowiednio, zgodnie z art. 3 pkt 36 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne

(Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą - Prawo energetyczne”

1)

ilość energii elektrycznej z kogeneracji, oznaczona symbolem „Abq”, o którym mowa w § 6 ust. 3, jest równa ilości energii elektrycznej z wysokosprawnej

kogeneracji,

2)

ilość wytworzonej, wprowadzonej do sieci i sprzedanej energii elektrycznej z kogeneracji

jest równa ilości energii elektrycznej wytworzonej, wprowadzonej do sieci i sprzedanej

z wysokosprawnej kogeneracji

- pod warunkiem uzyskania przez jednostkę kogeneracji oszczędności energii pierwotnej,

oznaczonej symbolem „PES”, o której mowa w § 6 ust. 1, obliczonej w sposób określony

w tym przepisie, w wysokości określonej w art. 3 pkt 38 ustawy - Prawo energetyczne.

2.

Wartość współczynnika określającego stosunek energii elektrycznej z kogeneracji do

ciepła użytkowego w kogeneracji, oznaczonego symbolem „C”, o którym mowa w pkt 1.6

załącznika do rozporządzenia, oblicza się na podstawie rzeczywistych parametrów technologicznych

jednostki kogeneracji, dla danego przedziału czasowego, w sposób określony w pkt 1.7

załącznika do rozporządzenia.

1.

Oszczędność energii pierwotnej, oznaczoną symbolem „PES”, wyrażoną w procentach, oblicza

się według wzoru

\(

PES = \left( {1 - {1 \over {{{\eta _{qc} } \over {\eta _{ref} }} + {{\eta _{qe} }

\over {\eta _{refe} }}}}} \right) \cdot 100\%

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

ηqc - sprawność wytwarzania ciepła użytkowego w kogeneracji, w [%],

ηqe - sprawność wytwarzania energii elektrycznej z kogeneracji, w [%],

ηrefc - referencyjną wartość sprawności dla wytwarzania rozdzielonego ciepła, w [%],

refe - referencyjną wartość sprawności dla wytwarzania rozdzielonego energii elektrycznej,

w [%].

2.

Sprawność wytwarzania ciepła użytkowego w kogeneracji, oznaczoną symbolem „ηqc”, wyrażoną w procentach, oblicza się według wzoru

\(

\eta _{qc} = {{Q_{uq} } \over {Q_{bq} }} \cdot 100\%

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

Quq - ilość ciepła użytkowego w kogeneracji, w [GJ],

Qbq- ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych do wytwarzania energii elektrycznej

z kogeneracji i ciepła użytkowego w kogeneracji, w [GJ].

3.

Sprawność wytwarzania energii elektrycznej z kogeneracji, oznaczoną symbolem „ηqe”, wyrażoną w procentach, oblicza się według wzoru

\(

\eta _{qe} = {{3,6 \cdot A_{bq} } \over {Q_{bq} }} \cdot 100\%

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

Abq - ilość energii elektrycznej z kogeneracji, w [MWh],

Qbq- ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych do wytwarzania energii elektrycznej

z kogeneracji i ciepła użytkowego w kogeneracji, w [GJ].

4.

Ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych do wytwarzania energii elektrycznej

z kogeneracji i ciepła użytkowego w kogeneracji, oznaczoną symbolem „Qb ”, o którym mowa w ust. 2, wyrażoną w [GJ], oblicza się według wzoru

\(

Q_{bq} = Q_b - Q_{bck} - Q_{bek}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

Qb - ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych w jednostce kogeneracji,

w [GJ],

Qbck - ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych do wytworzenia ciepła użytkowego

w jednostce kogeneracji poza procesem kogenera ji, w [GJ],

Qbek - ilość energii chemicznej zawartej w paliwach zużytych do wytworzenia energii elektrycznej

w jednostce kogeneracji poza procesem kogeneracji, w [GJ].

5.

Referencyjne wartości sprawności dla wytwarzania rozdzielonego

1)

energii elektrycznej, oznaczone symbolem „ηrefe”, o których mowa w ust. 1, ustala się w oparciu o zharmonizowane wartości referencyjnych

sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej określone w załączniku

nr I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2402 z dnia 12 października 2015 r.

w sprawie przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych sprawności dla rozdzielonej

produkcji energii elektrycznej i ciepła w zastosowaniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego

i Rady 2012/27/UE i uchylającego decyzję wykonawczą Komisji 2011/877/UE

(Dz. Urz. UE L 333 z 19.12.2015, str. 54), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) 2015/2402”,

2)

ciepła, oznaczone symbolem „ηrefc”, o których mowa w ust. 1, ustala się w oparciu o zharmonizowane wartości referencyjnych

sprawności dla rozdzielonej produkcji ciepła określone w załączniku nr II do rozporządzenia

(UE) 2015/2402

- w temperaturze otoczenia 15ºC oraz przy ciśnieniu atmosferycznym 1013 hPa i wilgotności

względnej 60%.

6.

Referencyjną wartość sprawności dla wytwarzania rozdzielonego energii elektrycznej,

oznaczoną symbolem „ηrefe”, o której mowa w ust. 1, koryguje się, dostosowując średnią roczną temperaturę otoczenia

wynoszącą dla warunków panujących w Polsce 8°C do temperatury otoczenia, o której

mowa w ust. 5, w sposób określony w załączniku nr III do rozporządzenia (UE) 2015/2402.

7.

Referencyjną wartość sprawności dla wytwarzania rozdzielonego energii elektrycznej,

oznaczoną symbolem „ηrefe”, o której mowa w ust. 1, koryguje się współczynnikiem korekcyjnym związanym z uniknięciem

strat sieciowych określonym w załączniku nr IV do rozporządzenia (UE) 2015/2402.

1.

Pomiaru ilości wytworzonej energii elektrycznej brutto na potrzeby

1)

określenia ilości wytworzonej energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji w

danej jednostce kogeneracji,

2)

rozliczenia rzeczywistej ilości energii elektrycznej wytworzonej z wysokosprawnej

kogeneracji w jednostce kogeneracji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, ust. 7 i

8 oraz art. 101 ust. 4 ustawy,

3)

realizacji obowiązku potwierdzania danych, o którym mowa w art. 77 ust. 2 ustawy

- dokonuje się na podstawie rzeczywistych wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych

zainstalowanych na zaciskach generatorów lub ogniw paliwowych wchodzących w skład

jednostki kogeneracji.

2.

Na potrzeby rozliczenia rzeczywistej ilości wytworzonej, wprowadzonej do sieci i sprzedanej

energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji w jednostce kogeneracji, innej niż

wymieniona w ust. 1 pkt 2, w odniesieniu do której wytwórca nabył prawo do wypłaty

premii kogeneracyjnej lub premii kogeneracyjnej indywidualnej lub premii gwarantowanej

lub premii gwarantowanej indywidualnej, w tym na potrzeby realizacji obowiązku potwierdzania

danych, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, dokonuje się

1)

pomiarów ilości energii elektrycznej wytworzonej w jednostce kogeneracji, wprowadzonej

do sieci i sprzedanej na podstawie rzeczywistych wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych

zainstalowanych w miejscu wprowadzenia tej energii do sieci elektroenergetycznej,

lub

2)

ustalenia ilości energii elektrycznej wytworzonej w danej jednostce kogeneracji, wprowadzonej

do sieci i sprzedanej za pomocą metody proporcjonalnej, stosując następujący wzór

\(

E_N = E{{\sum\nolimits_{i = 1}^n {E_n } } \over {\sum\nolimits_{i = 1}^n {E_n +

} \sum\nolimits_{i = 1}^m {E_m } }}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

N - jednostkę kogeneracji, dla której dokonuje się obliczenia,

EN - ilość energii sprzedanej i wprowadzonej do sieci operatora systemu elektroenergetycznego

w miejscu przyłączenia jednostki kogeneracji, w [MWh],

E - ilość energii elektrycznej sprzedanej, wskazaną przez urządzenie pomiarowo-rozliczeniowe

zainstalowane w miejscu wprowadzenia tej energii do sieci elektroenergetycznej, wytworzoną

przez wszystkie jednostki wytwórcze przyłączone do sieci danym przyłączem, w [MWh],

n - liczbę urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych zainstalowanych na zaciskach wszystkich

generatorów lub ogniw paliwowych jednostki kogeneracji „N”,

En - ilość energii elektrycznej wskazanej przez urządzenia pomiarowo-rozliczeniowe zainstalowane

na zaciskach wszystkich generatorów lub ogniw paliwowych jednostki kogeneracji „N”,

w [MWh],

m - liczba urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych zainstalowanych na zaciskach wszystki

ge eratorów, ogniw paliwowych lub ogniw fotowoltaicznych jednostek wytwórczych, przyłączonych

do sieci danym przyłączem, innych niż jednostka kogeneracji „N”,

Em - ilość energii elektrycznej wskazanej przez urządzenia pomiarowo-rozliczeniowe zainstalowane

na zaciskach wszystkich generatorów, ogniw paliwowych lub ogniw fotowoltaicznych jednostek

wytwórczych, przyłączonych danym przyłączem, innych niż jednostka kogeneracji „N”,

w [MWh].

3.

Pomiaru ilości ciepła użytkowego wytworzonego w jednostce kogeneracji dokonuje się

na granicy bilansowej jednostki kogeneracji albo wyodrębnionego zespołu urządzeń wchodzących

w skład tej jednostki.

4.

Pomiaru ilości paliw zużywanych w jednostce kogeneracji dokonuje się na granicy bilansowej

tej jednostki albo wyodrębnionego zespołu urządzeń jednostki kogeneracji.

5.

Miejsca pomiarów i granicę bilansową, o których mowa w ust. 1-4, oznacza się na schemacie

jednostki kogeneracji. W przypadku gdy wyodrębniono zespół urządzeń wchodzących w

skład jednostki kogeneracji, jego granicę bilansową oraz miejsca pomiarów dodatkowo

oznacza się na schemacie tego wyodrębnionego zespołu urządzeń.

1.

Jednostkowy wskaźnik emisji dwutlenku węgla na potrzeby systemu wsparcia energii elektrycznej

z wysokosprawnej kogeneracji, wyrażony w kilogramach na 1 MWh wytwarzanej energii

w jednostce kogeneracji, oblicza się według wzoru

\(

JW = {{EM} \over {E + Q}}

\)

gdzie poszczególne symbole oznaczają

JW - jednostkowy wskaźnik emisji dwutlenku węgla dla jednostki kogeneracji, w [kg/MWh]

netto z dokładnością do 3 miejsc po przecinku,

EM - całkowitą roczną ilość wprowadzonego do atmosfery dwutlenku węgla z jednostki

kogeneracji, w [kg/rok],

E - całkowitą roczną ilość wytworzonej energii elektrycznej brutto w jednostce kogeneracji,

w [MWh],

Q - całkowitą roczną ilość wytworzonego ciepła brutto w jednostce kogeneracji, w [MWh]

-

z zastrzeżeniem że emisja dwutlenku węgla wyznaczana jest tak jak na potrzeby raportowania

emisji określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 601/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie monitorowania

i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE

Parlamentu Europejskiego i Rady

(Dz. Urz. UE L 181 z 12.07.2012, str. 30, z późn. zm.)

2.

W okresie rozliczeniowym obejmującym miesiąc lub kilka kolejno następujących po sobie

miesięcy danego roku kalendarzowego ust. 1 stosuje się odpowiednio, odnosząc go do

tego okresu rozliczeniowego.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.