Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 sierpnia 2019 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

minimalnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najniższy poziom zwierciadła

spiętrzonej wody umożliwiający prawidłową pracę budowli piętrzącej;

2)

normalnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najwyższy poziom zwierciadła

wody w normalnych warunkach użytkowania budowli piętrzącej;

3)

maksymalnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najwyższy poziom zwierciadła

spiętrzonej wody z uwzględnieniem stałej rezerwy powodziowej; dla budowli piętrzącej

nieposiadającej pojemności powodziowej maksymalny poziom piętrzenia jest równy normalnemu

poziomowi piętrzenia;

4)

minimalnym poziomie energetycznym - rozumie się przez to najniższy poziom zwierciadła

spiętrzonej wody umożliwiający pracę elektrowni;

5)

nadzwyczajnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najwyższy dopuszczalny, krótkotrwały

poziom zwierciadła spiętrzonej wody ponad maksymalnym poziomem piętrzenia;

6)

najniższym przepływie żeglownym - rozumie się przez to ustalony dla drogi wodnej lub

odcinka drogi wodnej minimalny przepływ wód, niezbędny dla utrzymania na szlaku żeglugowym

głębokości tranzytowej wymaganej klasą drogi wodnej;

7)

najwyższym przepływie żeglownym - rozumie się przez to ustalony dla drogi wodnej lub

odcinka drogi wodnej maksymalny przepływ wód, przy którym może być wykonywana żegluga;

8)

normalnym poziomie żeglownym - rozumie się przez to najniższy poziom zwierciadła wody

spiętrzonej stopniem wodnym, zapewniający głębokość tranzytową wymaganą klasą drogi

wodnej w warunkach od najniższego przepływu żeglownego do najwyższego przepływu żeglownego;

9)

maksymalnym poziomie żeglownym - rozumie się przez to poziom zwierciadła wody spiętrzonej

stopniem wodnym w warunkach najwyższego przepływu żeglownego;

10)

pojemności martwej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika poniżej minimalnego

poziomu piętrzenia wody;

11)

pojemności użytkowej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika przeznaczoną

do wykorzystania dla ustalonych celów tego zbiornika, zawartą między minimalnym poziomem

piętrzenia a normalnym poziomem piętrzenia;

12)

pojemności powodziowej stałej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika

przeznaczoną do wykorzystywania przy przechodzeniu fali powodziowej, zawartą między

normalnym poziomem piętrzenia a maksymalnym poziomem piętrzenia;

13)

pojemności powodziowej forsowanej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika

zawartą między maksymalnym poziomem piętrzenia a nadzwyczajnym poziomem piętrzenia;

14)

normalnych warunkach użytkowania zbiornika - rozumie się przez to użytkowanie urządzenia

wodnego przy poziomach wody w granicach od minimalnego poziomu piętrzenia do normalnego

poziomu piętrzenia;

15)

warunkach użytkowania w okresie powodzi - rozumie się przez to użytkowanie urządzenia

wodnego przy poziomach powyżej normalnego poziomu piętrzenia;

16)

maksymalnej przepustowości urządzenia wodnego - rozumie się przez to łączną przepustowość

wszystkich urządzeń upustowych urządzenia wodnego przy maksymalnym poziomie piętrzenia;

17)

przepływie gwarantowanym - rozumie się przez to przepływ wód poniżej budowli piętrzącej,

będący sumą przepływu nienaruszalnego oraz przepływu niezbędnego do pokrycia potrzeb

wodnych, w szczególności potrzeb wodnych zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne,

zlokalizowanych w zasięgu oddziaływania danej budowli;

18)

przepływie dozwolonym - rozumie się przez to przepływ wód, który nie powoduje negatywnych

skutków powodzi na terenach położonych poniżej budowli piętrzącej;

19)

przepływie powodziowym - rozumie się przez to przepływ wód poniżej budowli piętrzącej,

ustalany w zależności od prognoz, dostosowany do przepustowości urządzeń upustowych,

mogący powodować negatywne skutki powodziowe;

20)

przepływie katastrofalnym - rozumie się przez to przepływ powodziowy wód poniżej budowli

piętrzącej, który jest poza możliwością sterowania urządzeniami upustowymi i powoduje

straty w mieniu oraz zagraża życiu lub zdrowiu ludzi;

21)

przepływie wyprzedzającym - rozumie się przez to przepływ wód nieprzekraczający przepływu

dozwolonego, który - w zależności od prognoz i aktualnej pojemności użytkowej zbiornika

- umożliwia częściowe jego opróżnienie przed spodziewanym wezbraniem powodziowym;

22)

wysokości piętrzenia - rozumie się przez to różnicę rzędnej maksymalnego poziomu piętrzenia

i rzędnej zwierciadła wody dolnej, odpowiadającej średniemu niskiemu przepływowi z

wielolecia;

23)

stanie alarmowym dla sztucznego zbiornika - rozumie się przez to stan zagrożenia powodziowego

i wzmożonej gotowości dla obsługi sztucznego zbiornika oraz służb realizujących osłonę

hydrologiczno-meteorologiczną tego zbiornika, wprowadzany w okresie powodzi, w sytuacji

gdy dopływ wód do sztucznego zbiornika przekracza przepływ dozwolony przy osiągniętym

normalnym poziomie piętrzenia;

24)

stanie ostrzegawczym dla sztucznego zbiornika - rozumie się przez to stan podwyższonej

gotowości dla obsługi sztucznego zbiornika oraz służb realizujących osłonę hydrologiczno-meteorologiczną

tego zbiornika, wprowadzany w przypadku wystąpienia w zlewni powyżej sztucznego zbiornika

takiej sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, która może skutkować koniecznością

rozpoczęcia użytkowania go zgodnie z trybem postępowania przewidzianym na okres powodzi,

zawartym w instrukcji gospodarowania wodą, zwanej dalej „instrukcją”;

25)

zjawisku suszy w sztucznym zbiorniku - rozumie się przez to sytuację, w której przy

gospodarowaniu wodą zgodnie z instrukcją zachodzi obawa szybkiego wyczerpania pojemności

użytkowej tego zbiornika, nie pozwalając na realizację przepływu nienaruszalnego i

pokrycie potrzeb wodnych zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne.

W instrukcji należy posługiwać się następującymi oznaczeniami dla

1)

minimalnego poziomu piętrzenia - Min PP;

2)

minimalnego poziomu energetycznego - Min PE;

3)

normalnego poziomu piętrzenia - NPP;

4)

maksymalnego poziomu piętrzenia - Max PP;

5)

nadzwyczajnego poziomu piętrzenia - Nad PP;

6)

normalnego poziomu żeglownego - NWŻ;

7)

maksymalnego poziomu żeglownego - WWŻ;

8)

średniego niskiego przepływu z wielolecia - SNQ;

9)

przepływu gwarantowanego - Qgw;

10)

najniższego przepływu żeglownego - Qminż;

11)

najwyższego przepływu żeglownego - Qmaxż;

12)

przepływu dozwolonego - Qdoz;

13)

przepływu powodziowego - Qpow;

14)

przepływu katastrofalnego - Qkat;

15)

przepływu wyprzedzającego - Qwyp;

16)

pojemności martwej zbiornika - Vm;

17)

pojemności użytkowej zbiornika - Vu;

18)

pojemności powodziowej stałej zbiornika - Vps;

19)

pojemności powodziowej forsowanej zbiornika - Vpf.

1.

Instrukcję dla budowli piętrzących opracowuje się z uwzględnieniem normalnych warunków

użytkowania, warunków użytkowania w okresie powodzi oraz warunków użytkowania w okresie

suszy.

2.

W instrukcji dla budowli piętrzących uwzględnia się okres

1)

budowy;

2)

pierwszego napełnienia;

3)

remontu;

4)

zatrzymania działalności;

5)

wystąpienia awarii.

Instrukcja dla budowli piętrzących uwzględnia zaspokojenie potrzeb wodnych zakładów

korzystających z piętrzenia wód, stosownie do posiadanych przez te zakłady pozwoleń

wodnoprawnych, oraz zapewnienie przepływu nienaruszalnego lub przepływu gwarantowanego.

Instrukcja dla budowli piętrzących składa się z części opisowej i graficznej.

1.

Część opisowa instrukcji dla budowli piętrzących zawiera

1)

informacje dotyczące położenia urządzenia wodnego, w tym kilometraż usytuowania na

cieku oraz współrzędne;

2)

nazwę właściciela, zarządcy lub użytkownika, odpowiedzialnych za gospodarowanie wodą

i utrzymanie urządzenia wodnego;

3)

wyszczególnienie funkcji, które ma spełniać urządzenie wodne;

4)

informacje dotyczące urządzenia wodnego, w szczególności

a)

poziomów piętrzenia - minimalnego poziomu piętrzenia, minimalnego poziomu energetycznego,

normalnego poziomu piętrzenia, maksymalnego poziomu piętrzenia, nadzwyczajnego poziomu

piętrzenia, maksymalnego poziomu żeglownego i normalnego poziomu żeglownego wraz z

okresem jego obowiązywania,

b)

wysokości piętrzenia wody,

c)

przepływów - średniego niskiego przepływu z wielolecia, przepływu gwarantowanego,

przepływu nienaruszalnego, przepływu dozwolonego, przepływu powodziowego, przepływu

katastrofalnego, przepływu wyprzedzającego, najniższego przepływu żeglownego i najwyższego

przepływu żeglownego,

d)

dopuszczalnych prędkości obniżania i podwyższania poziomów wody na górnym i dolnym

stanowisku,

e)

maksymalnej przepustowości urządzenia wodnego,

f)

zagrożeń i uwarunkowań w gospodarowaniu wodą występujących przy obniżeniu poziomu

piętrzenia poniżej minimalnego poziomu piętrzenia;

5)

określenie sposobu gospodarowania wodą w normalnych warunkach użytkowania;

6)

określenie sposobu postępowania w okresie powodzi;

7)

określenie sposobu postępowania w okresie występowania zjawisk lodowych;

8)

określenie sposobu postępowania w przypadku wystąpienia awarii lub zaprzestania korzystania

z wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym;

9)

określenie sposobu postępowania w okresie występowania zjawiska suszy;

10)

wykaz urządzeń pomiarowych oraz opis sieci pomiarowo-obserwacyjnej;

11)

określenie podstawowych czynności związanych z gospodarowaniem wodą oraz wskazanie

osób odpowiedzialnych za ich wykonywanie;

12)

wykaz współdziałających zakładów i stanowisk osób odpowiedzialnych za gospodarowanie

wodą wraz z ich danymi kontaktowymi;

13)

określenie sposobu powiadamiania centrum operacyjnego ochrony przeciwpowodziowej Państwowego

Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wystąpieniu na urządzeniu wodnym niebezpiecznych

zjawisk będących skutkiem sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej;

14)

określenie sposobu powiadamiania centrum operacyjnego ochrony przeciwpowodziowej Państwowego

Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, gminnego, powiatowego i wojewódzkiego zespołu zarządzania

kryzysowego oraz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu

Badawczego o zrzutach wody ponad przepływ dozwolony; w przypadku braku gminnego centrum

zarządzania kryzysowego powiadamia się wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

2.

W przypadku sztucznego zbiornika część opisowa instrukcji zawiera ponadto

1)

podstawowe dane dotyczące stanu ostrzegawczego i alarmowego;

2)

podstawowe dane dotyczące pojemności, w tym pojemności martwej zbiornika, pojemności

użytkowej zbiornika, pojemności powodziowej stałej zbiornika oraz pojemności powodziowej

forsowanej zbiornika;

3)

określenie sposobu gospodarowania wodą w warunkach użytkowania w okresie powodzi,

w tym sposobu tworzenia i wykorzystania pojemności powodziowej w oparciu o informacje

z osłony hydrologiczno-meteorologicznej, oraz sposobów postępowania w przypadku

a)

wprowadzenia stanu ostrzegawczego,

b)

wprowadzenia stanu alarmowego,

c)

prognozowanego nadejścia fali powodziowej.

3.

Część graficzna instrukcji dla budowli piętrzących zawiera

1)

plany i schematy dotyczące urządzenia wodnego, związane z gospodarowaniem wodą;

2)

mapy topograficzne w skali od 1:1000 do 1:10 000 lub mapy zasadnicze w skali od 1:1000

do 1:10 000, zawierające lokalizację budowli piętrzących, pompowni, elektrowni oraz

obiektów służących do ujmowania i odprowadzania wód powierzchniowych;

3)

krzywe wydatku urządzeń zrzutowych;

4)

krzywą pojemności zbiornika.

Do instrukcji dla budowli piętrzących załącza się

1)

odpisy lub kopie dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych dotyczących danego urządzenia

wodnego,

2)

odpisy lub kopie pozwoleń wodnoprawnych dotyczących innych urządzeń wodnych w zasięgu

oddziaływania budowli piętrzącej

- o ile pozwolenia wodnoprawne odnoszące się do takich urządzeń zostały wydane.

1.

Dla zależnego od siebie korzystania z wód przez kilka zakładów, w tym dla kaskady

zbiorników lub stopni wodnych oraz energetycznego wykorzystania obiektów kaskady,

opracowuje się jedną instrukcję obejmującą korzystanie z wód przez wszystkie zakłady

korzystające z zasobu wodnego lub z urządzeń wodnych usytuowanych wzdłuż cieku.

2.

Instrukcja, o której mowa w ust. 1, uwzględnia wymagania określone w § 3-7.

3.

Część opisowa instrukcji, o której mowa w ust. 1, zawiera dodatkowo

1)

określenie sposobu współdziałania zakładów w dostosowaniu do warunków wynikających

z gwarancji i kolejności zaspokajania potrzeb wodnych poszczególnych zakładów;

2)

określenie sposobu współdziałania z innymi zakładami i urządzeniami wodnymi usytuowanymi

powyżej i poniżej urządzenia wodnego, w szczególności w zakresie przepływu wód występujących

w okresie powodzi lub suszy.

4.

Część graficzna instrukcji, o której mowa w ust. 1, zawiera dodatkowo mapy topograficzne

w skali od 1:10 000 do 1:50 000 lub mapy zasadnicze w skali od 1:1000 do 1:5000, w

zależności od potrzeb wynikających z liczby zakładów i zasięgu wzajemnego ich oddziaływania.

5.

Instrukcja, o której mowa w ust. 1, określa sposób gospodarowania wodą w przypadku

wystąpienia zjawiska suszy, w tym kolejność zaspokajania potrzeb wodnych poszczególnych

zakładów, oraz możliwość ewentualnych ograniczeń w korzystaniu z zasobu wodnego.

6.

Instrukcja, o której mowa w ust. 1, określa sposób gospodarowania wodą w przypadku

technologicznych lub awaryjnych przestojów jednego z zakładów, szczególnie w zakresie

zapewnienia przepływu nienaruszalnego lub przepływu gwarantowanego.

1.

Instrukcja dla kaskady zbiorników wodnych lub stopni wodnych obejmuje wszystkie obiekty

kaskady usytuowane wzdłuż cieku oraz na kanałach derywacyjnych.

2.

Instrukcja, o której mowa w ust. 1, określa, na jakich odcinkach kaskady i w jakiej

wielkości ma być zachowany przepływ nienaruszalny lub przepływ gwarantowany.

3.

W przypadku energetycznego wykorzystywania obiektów kaskady instrukcja, o której mowa

w ust. 1, zawiera dodatkowo informacje na temat energetycznego wykorzystania wody,

z uwzględnieniem technologicznych i awaryjnych przerw w pracy elektrowni, retencjonowania

wód oraz przepuszczania wody przez urządzenia upustowe zbiorników wodnych lub stopni

wodnych.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.