Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych

1.

Orzeł biały, biało-czerwone barwy i „Mazurek Dąbrowskiego” są symbolami Rzeczypospolitej

Polskiej.

2.

Otaczanie tych symboli czcią i szacunkiem jest prawem i obowiązkiem każdego obywatela

Rzeczypospolitej Polskiejoraz wszystkich organów państwowych, instytucji i organizacji.

3.

Symbole Rzeczypospolitej Polskiej pozostają pod szczególną ochroną prawa, przewidzianą

w odrębnych przepisach.

1.

Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego ze złotą koroną na głowie

zwróconej w prawo, z rozwiniętymi skrzydłami, z dziobem i szponami złotymi, umieszczony

w czerwonym polu tarczy.

2.

Wzór godła Rzeczypospolitej Polskiej zawiera załącznik nr 1.

Wizerunku orła ustalonego dla godła używają

1)

organy władzy państwowej;

2)

organy administracji rządowej;

3)

gminy, związki międzygminne oraz ich organy;

4)

powiaty, związki powiatów oraz ich organy;

4a)

związki powiatowo-gminne oraz ich organy;

4b)

związki metropolitalne i ich organy;

5)

samorządy województw oraz ich organy;

6)

sądy, prokuratury i komornicy sądowi;

7)

samorządowe kolegia odwoławcze;

8)

regionalne izby obrachunkowe;

9)

jednostki organizacyjne Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

10)

jednostki organizacyjne Policji, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej,

Państwowej Straży Pożarnej i Obrony Cywilnej Kraju;

10a)

Służba Ochrony Państwa;

11)

jednostki organizacyjne Służby Więziennej;

12

szkoły publiczne, szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, uczelnie

publiczne, uczelnie niepubliczne oraz federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego

i nauki;

12

szkoły publiczne, szkoły niepubliczne i niepubliczne szkoły artystyczne o uprawnieniach

publicznej szkoły artystycznej, uczelnie publiczne, uczelnie niepubliczne oraz federacje

podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki;

13)

inne podmioty, jeżeli przepisy szczególne uprawniają je do używania wizerunku orła.

1.

Godło Rzeczypospolitej Polskiej umieszcza się w szczególności w pomieszczeniach urzędowych

i salach posiedzeń, salach wykładowych i lekcyjnych należących do

1)

organów państwowych;

1a)

organów gmin, powiatów, samorządów województw oraz związków jednostek samorządu terytorialnego;

1b)

klubów, kół i zespołów poselskich, senackich i parlamentarnych oraz biur poselskich,

senatorskich i poselsko-senatorskich;

2)

jednostek Sił Zbrojnych;

3)

szkół i placówek oświatowo-wychowawczych;

4)

przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych oraz innych oficjalnych przedstawicielstw

i misji za granicą.

1a.

Na budynkach siedzib podmiotów, o których mowa w art. 2a, umieszcza się urzędowe tablice

z godłem Rzeczypospolitej Polskiej oraz urzędowe tablice z napisem nazwy tego podmiotu.

1b.

Urzędowa tablica z godłem ma kształt owalny w układzie pionowym, obwódkę biało-czerwoną

i tło szare, na którym znajduje się godło Rzeczypospolitej Polskiej. Urzędowa tablica

z napisem jest prostokątna w układzie poziomym, ma tło czerwone, a litery napisu białe.

2.

Godło Rzeczypospolitej Polskiej można umieszczać w innych miejscach niż wymienione

w ust. 1, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.

3.

Jednostki organizacyjne wymienione w ust. 1 pkt 4, w wypadkach przewidzianych w prawie

i zwyczajach międzynarodowych, umieszczają godło Rzeczypospolitej Polskiej także na

obiektach stanowiących ich siedziby urzędowe.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory oraz wymiary urzędowych tablic

z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i napisem, a także sposób ich umieszczania na budynkach

siedzib podmiotów, o których mowa w art. 2a, biorąc pod uwagę czytelność i estetykę

tablic oraz funkcjonalność ich umieszczania.

Godło Rzeczypospolitej Polskiej umieszcza się na stroju reprezentacji kraju, na stroju

reprezentacji olimpijskiej oraz na stroju reprezentacji paraolimpijskiej, na zasadach

określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1263 i 1669), z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.

1.

Barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony, ułożone w dwóch poziomych,

równoległych pasach tej samej szerokości, z których górny jest koloru białego, a dolny

koloru czerwonego.

2.

Przy umieszczaniu barw Rzeczypospolitej Polskiej w układzie pionowym kolor biały umieszcza

się po lewej stronie płaszczyzny oglądanej z przodu.

3.

Wzór barw Rzeczypospolitej Polskiej zawiera załącznik nr 2.

1.

Barwy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią składniki flagi państwowej Rzeczypospolitej

Polskiej.

2.

Każdy ma prawo używać barw Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w celu podkreślenia

znaczenia uroczystości, świąt lub innych wydarzeń, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.

3.

(uchylony)

1.

Flagą państwową Rzeczypospolitej Polskiej jest prostokątny płat tkaniny o barwach

Rzeczypospolitej Polskiej, umieszczony na maszcie.

2.

Flagą państwową Rzeczypospolitej Polskiej jest także flaga określona w ust. 1, z umieszczonym

pośrodku białego pasa godłem Rzeczypospolitej Polskiej.

3.

Wzory flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej i flagi państwowej z godłem Rzeczypospolitej

Polskiej zawiera załącznik nr 3.

Ustanawia się dzień 2 maja Dniem Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej podnosi się na budynkach lub przed budynkami

stanowiącymi siedziby urzędowe albo miejsce obrad

1)

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;

3)

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

4)

Rady Ministrów oraz Prezesa Rady Ministrów;

5)

organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - w czasie ich sesji;

6)

organów administracji rządowej i innych organów państwowych oraz państwowych jednostek

organizacyjnych, a także organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych

jednostek organizacyjnych - z okazji uroczystości oraz rocznic i świąt państwowych.

2.

Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej podnoszą również polskie statki żeglugi

śródlądowej.

3.

Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej zaleca się podnosić lub umieszczać na budynkach

mieszkalnych lub przed budynkami mieszkalnymi oraz na budynkach lub przed budynkami,

w których prowadzi się działalność gospodarczą lub w innych miejscach niż wymienione

w ust. 1 i 2 - z okazji świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości o zasięgu

państwowym lub lokalnym, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.

1.

Flagę państwową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej podnoszą

1)

przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne oraz inne oficjalne przedstawicielstwa

i misje za granicą na budynkach lub przed budynkami ich siedzib urzędowych, a także

kierownicy tych przedstawicielstw, urzędów i misji na swych rezydencjach i środkach

komunikacji - w wypadkach przewidzianych w prawie i zwyczajach międzynarodowych;

2)

cywilne lotniska i lądowiska;

3)

cywilne samoloty komunikacyjne podczas lotów za granicą;

4)

kapitanaty (bosmanaty) portów - na budynkach lub przed budynkami stanowiącymi ich

siedziby urzędowe.

2.

Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

zasady dotyczące postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uwzględniając

praktykę i zwyczaje istniejące w państwie przyjmującym, określając sytuacje, w których

podnoszenie flagi państwowej jest obowiązkowe, oraz określając szczegółowo jej usytuowanie.

3.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej

4.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, sposób używania flagi państwowej

z godłem Rzeczypospolitej Polskiej przez oddziały i jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej podczas oficjalnych uroczystości poza granicami państwa oraz w kontaktach

międzynarodowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając charakter

uroczystości.

1.

Flagę państwową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej podnoszą polskie statki morskie

jako banderę, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami szczególnymi; ponadto

do bandery stosuje się prawo i zwyczaje międzynarodowe.

2.

Statki morskie pełniące specjalną służbę państwową podnoszą także flagę oznaczającą

pełnienie tej służby.

3.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ustala wzory flag na oznaczenie pełnionej

specjalnej służby państwowej oraz okoliczności i warunki ich podnoszenia.

Przepisy wydane na podstawie ustawy mogą przewidywać obowiązek podnoszenia flagi państwowej

Rzeczypospolitej Polskiej także w innych wypadkach niż określone w art. 7-9.

1.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić żałobę

narodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozporządzenie w szczególności powinno

określać przyczyny wprowadzenia oraz czas trwania żałoby narodowej, uwzględniając

uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz przyjęte w tym zakresie zwyczaje.

2.

W czasie trwania żałoby narodowej flagę państwową opuszcza się do połowy masztu.

1.

Hymnem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej jest „Mazurek Dąbrowskiego”.

2.

Tekst literacki hymnu państwowego zawiera załącznik nr 4.

3.

Tekst muzyczny hymnu państwowego w układach: na jeden głos, na fortepian oraz na głos

i fortepian zawiera załącznik nr 5.

4.

Minister Kultury i Sztuki

1.

Hymn państwowy wykonuje się lub odtwarza publicznie w układach, o których mowa w art.

12.

2.

Publicznie hymn państwowy wykonuje się lub odtwarza w szczególności w czasie uroczystości

oraz świąt i rocznic państwowych.

3.

(uchylony)

1.

Podczas wykonywania lub odtwarzania hymnu państwowego obowiązuje zachowanie powagi

i spokoju. Osoby obecne podczas publicznego wykonywania lub odtwarzania hymnu stoją

w postawie wyrażającej szacunek, a ponadto mężczyźni w ubraniach cywilnych - zdejmują

nakrycia głowy, zaś osoby w umundurowaniu obejmującym nakrycie głowy, niebędące w

zorganizowanej grupie - oddają honory przez salutowanie. Poczty sztandarowe podczas

wykonywania lub odtwarzania hymnu oddają honory przez pochylenie sztandaru.

2.

Przepisy wydane na podstawie ustawy określają zachowanie się osób w umundurowaniu,

występujących w zorganizowanej grupie.

Godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej są umieszczane, a hymn Rzeczypospolitej Polskiej

wykonywany lub odtwarzany w sposób zapewniający im należną cześć i szacunek.

1.

Symbole Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być umieszczane na przedmiotach przeznaczonych

do obrotu handlowego.

2.

Dozwolone jest umieszczanie na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego godła

lub barw Rzeczypospolitej Polskiej w formie stylizowanej lub artystycznie przetworzonej.

Pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła średnicy

77 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej,

a w otoku napis „Rzeczpospolita Polska”.

1.

Pieczęcią Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła

średnicy 62 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej

Polskiej, a w otoku napis „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej”.

2.

Pieczęcią Senatu Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła

średnicy 62 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej

Polskiej, a w otoku napis „Senat Rzeczypospolitej Polskiej”.

3.

Pieczęcią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła

średnicy 62 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej

Polskiej, a w otoku napis „Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej”.

1.

Urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek

orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie

podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci.

2.

Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu

terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku,

zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio

herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany

na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.

3.

Urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wymiary oraz sposób używania i strzeżenia

urzędowych pieczęci, a także tryb zamawiania i sposób wyrobu urzędowych pieczęci oraz

nadzór nad ich wyrobem, uwzględniając w szczególności konieczność zapobieżenia utracie

urzędowych pieczęci przez uprawnione podmioty.

1.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia

1)

wydaje przepisy przewidziane w art. 10 oraz art. 14 ust. 2,

2)

może ustalać zasady obchodów świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości

o zasięgu państwowym lub lokalnym

- biorąc pod uwagę uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz przyjęte w tym zakresie

zwyczaje, kierując się w szczególności potrzebami społeczności lokalnych.

2.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, sposób i okoliczności stosowania

symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

uwzględniając rodzaj jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Traci moc dekret z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

oraz o pieczęciach państwowych

(Dz. U. poz. 314, z 1956 r. poz. 43 oraz z 1957 r. poz. 42) w części dotyczącej godła i barw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2019 r., z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 20 lit. a, art. 4 pkt 2-5, art. 31 pkt 4, pkt 5 lit. e, pkt 10, pkt 15

lit. c i pkt 24, art. 41 pkt 2 i 3 oraz art. 89, które wchodzą w życie z dniem następującym

po dniu ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 25 lit. a, art. 2 pkt 75, pkt 101 lit. c i pkt 107, art. 6 pkt 2 lit. b

w zakresie art. 3 pkt 2b, pkt 5, 7-9, 16, 17 i 21 oraz art. 41 pkt 8, które wchodzą

w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

3)

art. 1 pkt 17, 18, pkt 20 lit. b-e, pkt 23 w zakresie art. 46b, pkt 26 lit. a i b,

pkt 29, 30, pkt 34 lit. e, pkt 35 lit. b, pkt 36, pkt 37 lit. b i c, pkt 45, pkt 51

lit. f, pkt 58-73, pkt 77 lit. c i lit. j w zakresie art. 168 ust. 14 i 15, pkt 79

lit. c i pkt 80, art. 2 pkt 2 lit. f, pkt 4 lit. a, pkt 6 lit. b, pkt 8, 14, 15, pkt

16 lit. a, pkt 17-26, pkt 73 lit. a, b i lit. c w zakresie ust. 3a, art. 6 pkt 3,

pkt 11, pkt 18 lit. c, pkt 24 lit. a, art. 9, art. 10, art. 17, art. 23 pkt 1 w zakresie

art. 28 ust. 6 pkt 7, art. 23 pkt 2 w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 8, art. 25 pkt 4

lit. a i pkt 4 lit. b w zakresie art. 22 ust. 5a i 5c, art. 25 pkt 11 i 12, art. 30

pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b i pkt 6-15, art. 31 pkt 13, 16-18, 20 i 22, art. 38, art.

41 pkt 1, 4-7, 9-11 i 21-23, art. 44 pkt 1 lit. e, pkt 2, 4-8, pkt 10 lit. a i b,

pkt 11-13, 15, 16, pkt 17 lit. a tiret pierwsze i tiret drugie w zakresie art. 35

ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 17 lit. a tiret trzecie, pkt 17 lit. c i d, pkt 18 lit. a

i lit. b tiret pierwsze i drugie, pkt 19-28 i pkt 34-36, art. 46 pkt 2 lit. a w zakresie

art. 70 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz zdania drugiego i ust. 4, art. 46 pkt 2 lit. b i c,

art. 47-81, art. 90, art. 92, art. 93, art. 95, art. 97, art. 98, art. 100, art. 102-118,

art. 120, art. 121, art. 129, art. 132, art. 135, art. 137, art. 138, art. 140-142,

art. 143, art. 144, art. 146, art. 147, art. 150-152, art. 153, art. 155-159, art.

162 oraz art. 164-169, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;

4)

art. 2 pkt 16 lit. b, art. 23 pkt 1 w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 6, art. 23 pkt 2

w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 9, art. 44 pkt 17 lit. a tiret drugie w zakresie art.

35 ust. 1 pkt 1 lit. a i aa, pkt 17 lit. b i pkt 18 lit. b tiret trzecie oraz art.

119, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;

5)

art. 6 pkt 13, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2020 r.;

6)

art. 6 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. a, pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 pkt 2a, pkt 2 lit.

c, pkt 6, pkt 10 i pkt 24 lit. c oraz art. 139, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2021 r.;

7)

art. 7, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r.;

8)

art. 31 pkt 21 oraz art. 46 pkt 1 i pkt 2 lit. a w zakresie art. 70 ust. 3 pkt 3 i

4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r;

9)

art. 1 pkt 40 lit. b i pkt 42, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2022 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem

następującym po dniu ogłoszenia;

2)

art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt

1, art. 127 pkt 33-36 i 39 oraz art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2019 r.