Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień

Rozporządzenie określa

1)

wykaz oraz warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej

i leczenia uzależnień, zwanych dalej „świadczeniami gwarantowanymi”;

2)

poziom finansowania przejazdu środkami transportu sanitarnego w przypadkach niewymienionych

w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej „ustawą”.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

instruktor terapii uzależnień - osobę, która posiada kwalifikacje instruktora terapii

uzależnień, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

(Dz. U. z 2019 r. poz. 852) lub w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

alkoholizmowi

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2137 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 730);

2)

lekarz specjalista - lekarza, który posiada specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty

w określonej dziedzinie medycyny;

3)

lekarz w trakcie specjalizacji

a)

w przypadku świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych - lekarza,

który rozpoczął specjalizację z psychiatrii lub psychiatrii dzieci i młodzieży w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2019 r. poz. 537, 577 i 730),

b)

w przypadku świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych i dziennych

- lekarza, który ukończył co najmniej pierwszy rok specjalizacji z psychiatrii lub

psychiatrii dzieci i młodzieży w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty;

4)

logopeda - osobę, która

a)

uzyskała tytuł specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub surdologopedii lub

b)

rozpoczęła po dniu 30 września 2012 r. i ukończyła studia wyższe w zakresie logopedii

obejmujące co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii i uzyskała tytuł

licencjata lub magistra, lub

c)

ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra oraz ukończyła studia podyplomowe

z logopedii obejmujące co najmniej 600 godzin kształcenia w zakresie logopedii, lub

d)

rozpoczęła po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończyła studia wyższe na kierunku albo w

specjalności logopedia obejmujące co najmniej 800 godzin kształcenia w zakresie logopedii

i uzyskała tytuł licencjata lub magistra, lub

e)

rozpoczęła po dniu 31 grudnia 1998 r. i ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł magistra

oraz ukończyła studia podyplomowe z logopedii obejmujące co najmniej 600 godzin kształcenia

w zakresie logopedii, lub

f)

rozpoczęła przed dniem 31 grudnia 1998 r. i ukończyła studia wyższe i uzyskała tytuł

magistra oraz ukończyła studia podyplomowe z logopedii;

5)

osoba prowadząca psychoterapię - osobę, która spełnia łącznie następujące warunki

a)

posiada tytuł zawodowy lekarza lub tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa, lub magistra

po ukończeniu studiów na kierunku psychologii, pedagogiki, resocjalizacji, socjologii

albo spełnia warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie

zawodowym psychologów

(Dz. U. z 2019 r. poz. 1026),

b)

ukończyła podyplomowe szkolenie w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych mających

zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia, prowadzone metodami o udowodnionej naukowo

skuteczności, w szczególności metodą terapii psychodynamicznej, poznawczo-behawioralnej

lub systemowej, w wymiarze co najmniej 1200 godzin albo przed 2007 r. ukończyła podyplomowe

szkolenie w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu

zaburzeń zdrowia w wymiarze czasu określonym w programie tego szkolenia,

c)

posiada zaświadczenie poświadczające odbycie szkolenia wymienionego w lit. b, zakończonego

egzaminem przeprowadzonym przez komisję zewnętrzną wobec podmiotu kształcącego, w

skład której nie wchodzą przedstawiciele podmiotu kształcącego, w szczególności powołaną

przez stowarzyszenia wydające certyfikaty psychoterapeuty, zwane dalej „certyfikatem

psychoterapeuty”;

6)

osoba prowadząca terapię zajęciową - osobę, która

a)

rozpoczęła po dniu 30 września 2012 r. studia wyższe w zakresie terapii zajęciowej

obejmujące co najmniej 2000 godzin kształcenia w grupie treści podstawowych i kierunkowych

obejmujących wiedzę z zakresu teorii technik terapeutycznych i uzyskała co najmniej

tytuł licencjata lub

b)

ukończyła studia wyższe na kierunku lub w specjalności terapia zajęciowa obejmujące

co najmniej 3000 godzin kształcenia, w tym 2000 godzin w grupie treści podstawowych

i kierunkowych obejmujących wiedzę z zakresu teorii technik terapeutycznych, i uzyskała

tytuł licencjata, lub

c)

ukończyła szkołę policealną publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej

i uzyskała tytuł zawodowy terapeuty zajęciowego lub dyplom potwierdzający kwalifikacje

zawodowe w zawodzie terapeuty zajęciowego, lub

d)

ukończyła przed dniem wejścia w życie rozporządzenia szkołę policealną publiczną lub

niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskała tytuł zawodowy w zawodzie

instruktor terapii zajęciowej, lub

e)

ukończyła przed dniem 1 października 2011 r. studia wyższe w specjalności terapia

zajęciowa obejmujące co najmniej 1665 godzin kształcenia przygotowującego do wykonywania

zawodu terapeuty zajęciowego i uzyskała tytuł licencjata, lub

f)

ma inne wykształcenie, jeżeli uzyskała pozytywną opinię kierownika ośrodka prowadzącego

terapię zajęciową dla chorych psychicznie, po co najmniej rocznej praktyce w zakresie

terapii zajęciowej w ośrodku prowadzącym terapię zajęciową dla chorych psychicznie;

7)

osoba ubiegająca się o otrzymanie certyfikatu instruktora terapii uzależnień - osobę,

która uczestniczy w udzielaniu świadczeń z zakresu uzależnienia i współuzależnienia

pod nadzorem specjalisty psychoterapii uzależnień, posiadającą status osoby uczestniczącej

w programie szkoleniowym dla instruktora terapii uzależnień, potwierdzony zaświadczeniem

wydanym odpowiednio przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych albo

Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii;

8)

osoba ubiegająca się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty - osobę, która spełnia

łącznie następujące warunki

a)

posiada tytuł zawodowy lekarza lub tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa, lub magistra

po ukończeniu studiów na kierunku psychologii, pedagogiki, resocjalizacji, socjologii

albo spełnia warunki określone w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie

zawodowym psychologów,

b)

posiada status osoby uczestniczącej co najmniej dwa lata w podyplomowym szkoleniu

w zakresie oddziaływań psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń

zdrowia, prowadzonym metodami o udowodnionej naukowo skuteczności, w szczególności

metodą terapii psychodynamicznej, poznawczo-behawioralnej lub systemowej, w wymiarze

co najmniej 1200 godzin albo przed 2007 r. ukończyła podyplomowe szkolenie w zakresie

oddziaływań psychoterapeutycznych mających zastosowanie w leczeniu zaburzeń zdrowia

w wymiarze czasu określonym w programie tego szkolenia,

c)

posiada zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący kształcenie oraz pracująca pod

nadzorem osoby posiadającej certyfikat psychoterapeuty;

9)

osoba ubiegająca się o otrzymanie certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień

- osobę, która uczestniczy w udzielaniu świadczeń z zakresu psychoterapii uzależnienia

i współuzależnienia pod nadzorem specjalisty psychoterapii uzależnień oraz posiada

status osoby uczestniczącej w programie szkoleniowym w zakresie specjalisty psychoterapii

uzależnień, potwierdzony zaświadczeniem wydanym odpowiednio przez Państwową Agencji

Rozwiązywania Problemów Alkoholowych albo Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania

Narkomanii;

10)

pedagog specjalny - osobę, która ukończyła studia wyższe w zakresie pedagogiki specjalnej

i uzyskała tytuł licencjata lub magistra, lub osobę, która rozpoczęła przed dniem

1 października 2012 r. studia wyższe na kierunku pedagogika specjalna i uzyskała tytuł

licencjata lub magistra;

11)

pielęgniarka - pielęgniarkę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej

(Dz. U. z 2019 r. poz. 576 i 577);

12)

psycholog - psychologa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów;

13)

psycholog kliniczny - psychologa, który przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie uzyskiwania tytułu

specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia

(Dz. U. poz. 1419 oraz z 2008 r. poz. 1312) ukończył specjalizację I stopnia w dziedzinie psychologii klinicznej;

14)

psycholog w trakcie specjalizacji w dziedzinie psychologia kliniczna - psychologa,

który ukończył co najmniej pierwszy rok specjalizacji w dziedzinie psychologia kliniczna;

15)

specjalista psychologii klinicznej - psychologa, który uzyskał tytuł specjalisty w

dziedzinie psychologii klinicznej w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie uzyskiwania tytułu

specjalisty w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia albo zgodnie z § 35 tego rozporządzenia zachował tytuł specjalisty II stopnia z psychologii

klinicznej;

16)

specjalista psychoterapii uzależnień - osobę, która posiada kwalifikacje specjalisty

terapii uzależnień, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, lub posiada kwalifikacje specjalisty psychoterapii uzależnień, o których mowa w

przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

alkoholizmowi;

17)

świadczenia terapeutyczne - działania służące korekcie zaburzeń psychicznych i zaburzeń

zachowania oraz usuwaniu przyczyn i objawów tych zaburzeń, obejmujące w szczególności

profilaktykę, diagnostykę, leczenie, pielęgnację i rehabilitację;

18)

terapeuta środowiskowy - osobę, która posiada co najmniej wykształcenie średnie i

ukończyła szkolenie z zakresu terapii środowiskowej określone w zatwierdzonym przez

ministra właściwego do spraw zdrowia ramowym programie szkolenia z zakresu terapii

środowiskowej, lub osobę, która posiada wiedzę i umiejętności w zakresie terapii środowiskowej

osób z zaburzeniami psychicznymi potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez kierownika

podmiotu leczniczego, w którym wykonuje obowiązki na stanowisku terapeuty środowiskowego;

19)

turnus rehabilitacyjny - zorganizowany, trwający nie dłużej niż 14 dni, pobyt poza

miejscem udzielania świadczeń gwarantowanych, obejmujący leczenie i intensywną rehabilitację

osób z zaburzeniami psychicznymi i ze znacznym stopniem nieprzystosowania społecznego

lub dla osób uzależnionych w ramach określonego programu terapeutycznego.

Świadczenia gwarantowane są realizowane w warunkach

1)

stacjonarnych

a)

psychiatrycznych,

b)

leczenia uzależnień,

c)

w izbie przyjęć;

2)

dziennych

a)

psychiatrycznych,

b)

leczenia uzależnień;

3)

ambulatoryjnych

a)

psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego),

b)

leczenia uzależnień.

1.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 1 lit. a, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 1 lit. b, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

3.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 1 lit. c, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

4.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 2 lit. a, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

5.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 2 lit. b, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

6.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

7.

Wykaz świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. b, oraz warunki ich

realizacji określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,

z wykorzystaniem metod diagnostyczno-terapeutycznych innych niż stosowane w medycynie

niekonwencjonalnej, ludowej lub orientalnej.

Świadczenia gwarantowane, o których mowa w § 3 pkt 1, obejmują

1)

świadczenia terapeutyczne;

2)

programy terapeutyczne;

3)

niezbędne badania diagnostyczne;

4)

konsultacje specjalistyczne;

5)

leki;

6)

wyroby medyczne, w tym wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi;

7)

wyżywienie, z zastrzeżeniem art. 18 ustawy;

8)

działania edukacyjno-konsultacyjne dla rodzin.

Świadczenia gwarantowane, o których mowa w § 3 pkt 2, obejmują

1)

świadczenia terapeutyczne;

2)

programy terapeutyczne;

3)

niezbędne badania diagnostyczne;

4)

leki;

5)

wyżywienie;

6)

działania edukacyjno-konsultacyjne dla rodzin.

Świadczenia gwarantowane, o których mowa w § 3 pkt 3, obejmują

1)

świadczenia terapeutyczne;

2)

niezbędne badania diagnostyczne;

3)

leki niezbędne w stanach nagłych;

4)

działania edukacyjno-konsultacyjne dla rodzin.

1.

Dla osób z zaburzeniami psychicznymi i ze znacznym stopniem nieprzystosowania społecznego

lub dla osób uzależnionych może być realizowany turnus rehabilitacyjny, nie częściej

niż raz na 12 miesięcy, w ramach

1)

świadczeń psychiatrycznych dla dorosłych, rehabilitacji psychiatrycznej oraz leczenia

zaburzeń nerwicowych u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, realizowanych w warunkach

stacjonarnych psychiatrycznych;

2)

świadczeń rehabilitacyjnych dla uzależnionych od substancji psychoaktywnych oraz świadczeń

rehabilitacji dla uzależnionych od substancji psychoaktywnych ze współistniejącymi

zaburzeniami psychotycznymi, realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień;

3)

świadczeń gwarantowanych, realizowanych w warunkach dziennych psychiatrycznych;

4)

świadczeń gwarantowanych terapii uzależnienia, realizowanych w warunkach dziennych

leczenia uzależnień, terapii uzależnienia od alkoholu, terapii uzależnienia od substancji

psychoaktywnych;

5)

świadczeń gwarantowanych psychiatrycznych ambulatoryjnych dla dorosłych oraz dzieci

i młodzieży, leczenia nerwic oraz świadczeń gwarantowanych dla osób z autyzmem dziecięcym

lub innymi całościowymi zaburzeniami rozwoju, realizowanych w warunkach ambulatoryjnych

psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego);

6)

świadczeń gwarantowanych terapii uzależnienia, realizowanych w warunkach ambulatoryjnych

leczenia uzależnień, terapii uzależnienia od alkoholu, terapii uzależnienia od substancji

psychoaktywnych, programu substytucyjnego.

2.

Warunkiem realizacji turnusu rehabilitacyjnego jest przedstawienie przez świadczeniodawcę

Narodowemu Funduszowi Zdrowia

1)

programu psychoterapeutycznego;

2)

opinii właściwego państwowego inspektora sanitarnego o spełnieniu wymogów sanitarno-epidemiologicznych

w pomieszczeniach, w których będą realizowane świadczenia w ramach turnusu rehabilitacyjnego;

3)

wykazu osób uczestniczących;

4)

terminu turnusu rehabilitacyjnego;

5)

wykazu personelu realizującego świadczenia.

1.

Świadczeniodawca udzielający świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 1

1)

lit. a, dla dorosłych lub dla dzieci i młodzieży,

2)

lit. b, w zakresie leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych (detoksykacji) albo

leczenia zespołów abstynencyjnych po substancjach psychoaktywnych (detoksykacji)

- zapewnia całodobową opiekę lekarską i pielęgniarską we wszystkie dni tygodnia w

szpitalach w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2190 i 2219 oraz z 2019 r. poz. 492, 730 i 959).

2.

Liczba i kwalifikacje pracowników niezbędnych dla zapewnienia opieki lekarskiej są

ustalane przez świadczeniodawcę, z uwzględnieniem

1)

specyfiki intensywności opieki sprawowanej nad pacjentami, w tym z uwzględnieniem

konieczności zapewnienia odpowiedniej opieki nad pacjentami, o których mowa w art. 23, art. 24 i art. 28 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1878 oraz z 2019 r. poz. 730);

2)

liczby i bieżącego wykorzystania łóżek lub miejsc;

3)

wielkości i warunków lokalowych komórek organizacyjnych.

Świadczeniodawca udzielający świadczeń gwarantowanych, o których mowa w § 3 pkt 3

lit. a, dostosowując realizację świadczeń gwarantowanych do potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców,

może realizować

1)

świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych określone w lp. 1 załącznika

nr 6 do rozporządzenia bez porady psychologicznej diagnostycznej lub bez porady psychologicznej,

lub bez sesji psychoterapii indywidualnej, lub bez sesji psychoterapii rodzinnej,

lub bez sesji psychoterapii grupowej lub

2)

świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dzieci i młodzieży określone w lp. 2

załącznika nr 6 do rozporządzenia bez porady kompleksowo-konsultacyjnej dla osób z

autyzmem dziecięcym lub bez programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego dla osób z autyzmem

dziecięcym, lub

3)

leczenie środowiskowe (domowe) określone w lp. 8 załącznika nr 6 do rozporządzenia

bez sesji psychoterapii indywidualnej lub bez sesji psychoterapii rodzinnej, lub bez

sesji psychoterapii grupowej.

Przejazd środkami transportu sanitarnego w przypadkach niewymienionych w art. 41 ust.

1 i 2 ustawy jest finansowany w 40% ze środków publicznych w przypadku

1)

chorób krwi i narządów krwiotwórczych,

2)

chorób nowotworowych,

3)

chorób oczu,

4)

chorób przemiany materii,

5)

chorób psychicznych i zaburzeń zachowania,

6)

chorób skóry i tkanki podskórnej,

7)

chorób układu krążenia,

8)

chorób układu moczowo-płciowego,

9)

chorób układu nerwowego,

10)

chorób układu oddechowego,

11)

chorób układu ruchu,

12)

chorób układu trawiennego,

13)

chorób układu wydzielania wewnętrznego,

14)

chorób zakaźnych i pasożytniczych,

15)

urazów i zatruć,

16)

wad rozwojowych wrodzonych, zniekształceń i aberracji chromosomowych

- gdy ze zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego

wynika, że świadczeniobiorca jest zdolny do samodzielnego poruszania się bez stałej

pomocy innej osoby, ale wymaga przy korzystaniu ze środków transportu publicznego

pomocy innej osoby lub środka transportu publicznego dostosowanego do potrzeb osób

niepełnosprawnych.

Świadczeniodawcy udzielający świadczeń w warunkach stacjonarnych psychiatrycznych,

stacjonarnych leczenia uzależnień, dziennych psychiatrycznych, dziennych leczenia

uzależnień są obowiązani w okresie do dnia 31 grudnia 2020 r. zapewnić

1)

równoważnik etatów pielęgniarek o odpowiednich kwalifikacjach w odniesieniu do świadczeń

gwarantowanych określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, załączniku nr 2 do

rozporządzenia w lp. 1-11 i 14 oraz w załączniku nr 4 do rozporządzenia;

2)

personel pielęgniarski wraz z równoważnikiem etatów pielęgniarek o odpowiednich kwalifikacjach

w odniesieniu do świadczeń gwarantowanych określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych

z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień

(Dz. U. poz. 1386 i 1610).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.