Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie programów ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych

Rozporządzenie określa

1)

szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza oraz plany

działań krótkoterminowych;

2)

formę sporządzania i niezbędne części składowe programów ochrony powietrza oraz planów

działań krótkoterminowych;

3)

zakres zagadnień, które powinny zostać określone i ocenione w programach ochrony powietrza

oraz planach działań krótkoterminowych.

Program ochrony powietrza, zwany dalej „programem”, składa się z

1)

części opisowej;

2)

części wskazującej obowiązki i ograniczenia związane z realizacją programu;

3)

uzasadnienia zakresu zagadnień określonych i ocenionych przez zarząd województwa.

Część opisowa programu obejmuje

1)

informacje ogólne na temat lokalizacji i topografii strefy, w skład których wchodzą

a)

dane ogólne

-

nazwa województwa lub województw,

-

nazwa strefy,

-

mapa strefy opracowana w państwowym systemie odniesień przestrzennych, z wykorzystaniem

materiałów i baz danych gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym,

która stanowi załącznik do programu,

b)

wskazanie punktu pomiarowego wraz z jego lokalizacją na mapie opracowanej w państwowym

systemie odniesień przestrzennych z podaniem współrzędnych geograficznych, stanowiące

załącznik do programu,

c)

opis strefy objętej programem, w tym

-

powierzchnię strefy (km

-

dane topograficzne strefy i dane o czynnikach klimatycznych i meteorologicznych mających

wpływ na poziom substancji w powietrzu oraz wyniki uzyskiwane z modeli wykorzystywanych

przy prognozowaniu poziomów substancji w powietrzu,

-

wskazanie substancji w powietrzu, ze względu na przekroczenie poziomu której było

wymagane przygotowanie programu,

-

określenie obszaru przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych substancji w

powietrzu w strefie (km

-

- klasyfikacji obszaru (wiejski

-

- szacunkowej liczby osób ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych

powyżej 65 roku życia i dzieci poniżej 5 roku życia, narażonych na oddziaływanie substancji

w powietrzu oraz infrastruktury związanej z tymi osobami (liczby ośrodków, w których

przebywają te grupy osób), a także szacunkowej długości drogi (km);

2)

informacje na temat przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych oraz pułapu

stężenia ekspozycji wraz z podaniem zakresu naruszeń, z wyszczególnieniem

a)

wielkości poziomów substancji w powietrzu w roku, od którego z uwagi na mierzone stężenia

substancji w powietrzu jest wymagane opracowanie programu, oraz okresu pięciu lat

poprzedzających ten rok, a w przypadku braku pomiarów z tego okresu wielkości dostępne

z krótszych okresów - wraz z podaniem zakresu przekroczeń poziomów dopuszczalnych

lub docelowych tych substancji,

b)

metod stosowanych przy ocenie poziomów substancji w powietrzu,

c)

wykazu substancji w powietrzu, ze względu na które konieczne było opracowanie programu,

d)

źródeł emisji substancji w powietrzu lub głównych grup tych źródeł, odpowiedzialnych

za przekroczenia poziomów dopuszczalnych lub docelowych, wraz z dokonaniem podziału

tych źródeł zanieczyszczeń, z uwzględnieniem struktury źródeł emisji określonej przez

Europejską Agencję Środowiska

e)

szacunkowego poziomu tła regionalnego stężeń substancji w powietrzu podawanego w µg/m

f)

szacunkowego podziału dla przyrostu tła miejskiego stężeń substancji w powietrzu podawanego

w µg/m

g)

szacunkowego podziału dla przyrostu lokalnego stężeń substancji w powietrzu podawanego

w µg/m

h)

procentowego udziału substancji w powietrzu wprowadzanych w strefie objętej programem,

w ramach powszechnego i zwykłego korzystania ze środowiska,

i)

informacji o napływie substancji w powietrzu z innych obszarów spoza strefy w danym

województwie, a w przypadku stref przygranicznych o napływie substancji z innych państw,

j)

informacji dotyczących możliwych do podjęcia działań na obszarze przekroczeń substancji

w powietrzu lub poza tym obszarem, które będą skutkować redukcją poziomów substancji

w powietrzu, do poziomów nieprzekraczających poziomów dopuszczalnych lub docelowych

substancji;

3)

przewidywany poziom substancji w powietrzu w strefie objętej programem w prognozowanym

roku jego zakończenia, ze szczególnym uwzględnieniem

a)

poziomów substancji w powietrzu wskazanych w programie przy założeniu niepodejmowania

żadnych dodatkowych działań ponad te, których konieczność podjęcia wynika z obowiązujących

przepisów, z uwzględnieniem poziomu tła,

b)

prognoz poziomów substancji (wartość średnioroczna) w powietrzu oraz pułapu stężenia

ekspozycji uwzględnionych w programie, po zrealizowaniu wszystkich działań, określonych

w harmonogramie realizacji działań naprawczych, o którym mowa w pkt 5 lit. b,

c)

prognoz dopuszczalnej liczby dni, w których zostały przekroczone poziomy dopuszczalne

substancji w powietrzu

4)

scenariusze wielkości emisji substancji w powietrzu w prognozowanym roku zakończenia

programu oraz oszacowanie wielkości tych emisji ze źródeł, o których mowa w pkt 2

lit. d, po zrealizowaniu wszystkich działań;

5)

informacje dotyczące planowanych do podjęcia odpowiednich działań, tak aby okresy,

w których poziomy dopuszczalne oraz pułap stężenia ekspozycji nie są dotrzymane, były

jak najkrótsze, jak również mających na celu osiągnięcie poziomów docelowych w określonym

czasie za pomocą ekonomicznie uzasadnionych działań technicznych i technologicznych,

w tym

a)

wykaz i opis wszystkich planowanych do realizacji działań naprawczych,

b)

harmonogram realizacji działań naprawczych, w tym poszczególnych działań krótkoterminowych

- na okres nie dłuższy niż 2 lata z podziałem na typy działań: I typ działań - poniżej

jednego roku, II typ działań - jeden rok, III typ działań - powyżej jednego roku,

średnioterminowych - na okres nie dłuższy niż 4 lata, działań długoterminowych - na

okres nie dłuższy niż 6 lat, zawierający

-

planowane daty rozpoczęcia realizacji poszczególnych działań (rok-miesiąc-dzień),

z podziałem na roczne etapy realizacji,

-

planowane daty zakończenia realizacji poszczególnych działań (rok-miesiąc-dzień),

z podziałem na roczne etapy realizacji,

-

planowany termin osiągnięcia efektu realizacji poszczególnych działań (rok-miesiąc-dzień),

z podziałem na roczne etapy realizacji,

-

sektory

-

kategorie działań, o których mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,

c)

szacowane koszty realizacji działań naprawczych z podziałem na roczne etapy ich realizacji

oraz wskazanie proponowanych źródeł finansowania tych działań,

d)

wskaźniki monitorowania postępu dla planowanych działań naprawczych, w tym

-

liczba i powierzchnia budynków, w tym jednorodzinnych i wielorodzinnych, w których

jest jedno źródło ciepła, lub lokali, w tym w budynkach wielolokalowych, w których

każdy z nich ma swoje źródło ciepła, w których zlikwidowano nieefektywne źródło ciepła

na paliwa stałe liczone w sztukach i m

-

- przyłącze do sieci ciepłowniczej,

-

- przyłącze do sieci gazowej,

-

- odnawialne źródła energii,

-

- kocioł węglowy klasy 5 lub ekoprojekt,

-

- kocioł na biomasę klasy 5 lub ekoprojekt,

-

- ogrzewanie elektryczne,

-

- ogrzewanie olejowe,

-

liczba i powierzchnia budynków, w tym jednorodzinnych i wielorodzinnych, w których

jest jedno źródło ciepła, lub lokali, w tym w budynkach wielolokalowych, w których

każdy z nich ma swoje źródło ciepła, w których przeprowadzono termomodernizację bez

wymiany źródeł ciepła lub ze zmianą sposobu ogrzewania liczone w sztukach i m

-

liczba nowo wybudowanych budynków mieszkalnych, które wykorzystują niskoemisyjne lub

zeroemisyjne źródła ciepła,

-

liczba przeprowadzonych kontroli w zakresie przestrzegania wymagań określonych w uchwale,

o której mowa w art. 96 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, wraz z podaniem liczby popełnionych wykroczeń, udzielonych pouczeń, wystawionych

mandatów oraz spraw skierowanych do sądu,

-

liczba miejsc parkingowych, dla których wprowadzono wyższe opłaty za parkowanie,

-

liczba miejsc parkingowych na parkingach typu Park and Ride,

-

liczba i długość w km oddanych do użytku ścieżek rowerowych,

-

wielkość obszaru w km

-

liczba przeprowadzonych kontroli w zakresie spalania odpadów i pozostałości roślinnych

wraz z podaniem liczby popełnionych wykroczeń, udzielonych pouczeń, wystawionych mandatów,

spraw skierowanych do sądu,

-

liczba osób objętych działaniami informacyjnymi i edukacyjnymi,

e)

planowany do osiągnięcia efekt ekologiczny działań naprawczych polegający na

-

redukcji wielkości emisji poszczególnych substancji w powietrzu w ciągu roku osiągniętej

w wyniku realizacji programu, w tym poszczególnych działań, wyrażonej w Mg/rok, w

poszczególnych latach realizacji programu oraz w roku jego zakończenia,

-

zmianie stężeń poszczególnych substancji w powietrzu

f)

podmioty korzystające ze środowiska oraz osoby fizyczne niebędące podmiotem korzystającym

ze środowiska wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją

programu,

g)

listę działań, nieobjętych programem, planowanych lub już przygotowanych i przewidzianych

do realizacji w perspektywie długoterminowej;

6)

listę działań krótkoterminowych zmierzających do ograniczenia ryzyka wystąpienia przekroczenia

poziomu alarmowego, informowania, dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu,

w przypadku gdy plan działań krótkoterminowych nie stanowi integralnej części programu.

Planowane daty rozpoczęcia i zakończenia realizacji poszczególnych działań, określonych

w harmonogramie działań naprawczych, o którym mowa w § 3 pkt 5 lit. b tiret pierwszy

i drugi, ustala się, uwzględniając

1)

wielkość przekroczenia poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu;

2)

podział źródeł emisji z podziałem na kategorie SNAP

3)

przewidywany poziom stężenia substancji w powietrzu w prognozowanym roku zakończenia

programu, wyrażany w µg/m

4)

przewidywaną liczbę przekroczeń poziomu dopuszczalnego substancji w powietrzu

5)

rozkład gęstości zaludnienia w strefie objętej programem;

6)

możliwości finansowe, społeczne i gospodarcze podmiotów objętych programem;

7)

uwarunkowania wynikające z funkcjonowania na obszarze strefy form ochrony przyrody,

o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, 2244 i 2340).

Część wskazująca obowiązki i ograniczenia związane z realizacją programu określa

1)

organ administracji właściwy w sprawach w szczególności

a)

przekazywania zarządowi województw informacji o wydawanych decyzjach, których ustalenia

zmierzają do osiągnięcia celów programu,

b)

wydania aktów prawa miejscowego,

c)

monitorowania realizacji programu lub poszczególnych działań naprawczych;

2)

podmiot korzystający ze środowiska oraz osobę fizyczną niebędącą podmiotem korzystającym

ze środowiska, wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją

programu.

1.

Uzasadnienie zakresu zagadnień określonych i ocenionych w programie przez zarząd województwa

obejmuje

1)

uwarunkowania wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych

planów zagospodarowania przestrzennego oraz obszarów ograniczonego użytkowania lub

stref przemysłowych na terenie strefy, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

2)

bilans substancji w powietrzu sporządzony dla podmiotów i osób, o których mowa w §

5 pkt 2, z uwzględnieniem emisji substancji w powietrzu spoza obszaru strefy objętej

programem;

3)

ocenę oraz analizę ekonomiczną możliwych do zastosowania rozwiązań techniczno-technologicznych

i organizacyjnych, zmierzających do ograniczenia wpływu instalacji i urządzeń na poziom

ozonu w powietrzu;

4)

szacunkowe wyliczenie czasu potrzebnego do osiągnięcia celów zakładanych w programie;

5)

działania naprawcze możliwe do zastosowania, które nie zostały wskazane do wdrożenia

w programie, wraz z uzasadnieniem przyczyn ich niezastosowania;

6)

analizę dokumentów, materiałów i publikacji wykorzystanych do opracowania programu,

z uwzględnieniem

a)

pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,

b)

wykazów rodzajów i ilości substancji wprowadzanych do powietrza, sporządzanych w ramach

systemu opłat za korzystanie ze środowiska,

c)

technik i technologii dotyczących ograniczania wprowadzania substancji do powietrza,

d)

rejestrów znajdujących się w Krajowym Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń,

o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia

2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń

i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE

(Dz. Urz. UE L 33 z 04.02.2006, str. 1),

e)

polityk, strategii, planów i programów realizowanych na poziomie kraju, województwa,

powiatu lub gminy,

f)

raportów o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko;

7)

załączniki w formie graficznej uwzględniające

a)

podział administracyjny strefy objętej programem,

b)

lokalizację: - instalacji, których eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza

substancji, dla których został przekroczony poziom dopuszczalny lub docelowy substancji

w powietrzu w strefie, której dotyczy program, i w jego bezpośrednim sąsiedztwie,

- punktów pomiarowych, c) główne źródła emisji odpowiedzialne za przekroczenie poziomu

dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu w strefie, ze względu na które

program został opracowany.

2.

Załączniki, o których mowa w ust. 1 pkt 7, sporządza się odrębnie dla każdej substancji,

dla której występuje przekroczenie poziomu dopuszczalnego, docelowego substancji w

powietrzu lub pułapu stężenia ekspozycji.

W programie określa się i ocenia następujące zagadnienia

1)

ilość substancji wprowadzanych do powietrza, ze względu na które program został opracowany

w strefie z wyszczególnieniem

a)

instalacji, urządzeń i sposobu powszechnego korzystania ze środowiska,

b)

emisji substancji w powietrzu w strefie, ze względu na którą opracowany został program,

ze wskazaniem instalacji zlokalizowanych w jej bezpośrednim sąsiedztwie, instalacji

zlokalizowanych na obszarze województwa, emisji substancji w powietrzu pochodzących

z innych instalacji zlokalizowanych na obszarze kraju lub za granicą;

2)

kierunki i zakres działań niezbędnych do osiągnięcia poziomów dopuszczalnych, docelowych

substancji w powietrzu lub pułapu stężenia ekspozycji, w tym ustalenie działań priorytetowych;

3)

zmiany jakości paliw wykorzystywanych do celów wytwarzania energii elektrycznej i

ciepła oraz do celów transportowych, dopuszczonych do użycia w strefie;

4)

konieczność zastosowania najlepszych dostępnych technik;

5)

realizację zobowiązań międzynarodowych w zakresie ograniczania emisji substancji do

powietrza;

6)

przewidywane zmiany wielkości emisji substancji do powietrza ze źródeł

a)

zlokalizowanych za granicą - mających wpływ na przekroczenie poziomów dopuszczalnych

lub docelowych substancji w powietrzu w strefie,

b)

zlokalizowanych na obszarze kraju elektrowni konwencjonalnych, elektrociepłowni i

innych instalacji będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko

w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 oraz z 2019 r. poz. 630),

c)

zlokalizowanych na obszarze województw graniczących z województwem, w którym zlokalizowana

jest strefa, wymagających pozwolenia zintegrowanego.

Plan działań krótkoterminowych, zwany dalej „planem”, składa się z

1)

części opisowej;

2)

części wskazującej obowiązki i ograniczenia związane z realizacją planu;

3)

uzasadnienia zakresu zagadnień określonych i ocenionych przez zarząd województwa.

1.

Część opisowa planu obejmuje

1)

analizę stanu powietrza w strefie z uwzględnieniem w szczególności

a)

substancji, ze względu na przekroczenie poziomu którego wymagane było opracowanie

planu,

b)

identyfikacji ryzyka przekroczenia poziomu alarmowego lub informowania lub przekroczenie

o ponad 200% poziomu dopuszczalnego lub docelowego substancji w powietrzu w roku,

od którego z uwagi na mierzone stężenia substancji w powietrzu jest wymagane opracowanie

planu, oraz okresu pięciu lat poprzedzających ten rok, a w przypadku braku pomiarów

z tego okresu wielkości dostępne z krótszych okresów,

c)

wielkości poziomów substancji w powietrzu w strefie, w tym warunków, w których powstaje

ponadnormatywne stężenie analizowanej substancji,

d)

potencjalnych źródeł przekroczeń poziomów alarmowych, informowania, dopuszczalnych

lub docelowych substancji w powietrzu w strefie,

e)

prawdopodobny wpływ realizowanego planu na poziom substancji w powietrzu, w tym na

skrócenie czasu trwania przekroczenia oraz ograniczenie narażenia;

2)

zakres i rodzaj działań krótkoterminowych oraz sposób postępowania w przypadku ryzyka

przekroczenia poziomu alarmowego, informowania, dopuszczalnego lub docelowego substancji

w powietrzu, z uwzględnieniem w szczególności

a)

działań ze względu na przekroczenie poziomów alarmowych lub informowania,

b)

działań ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych lub docelowych,

c)

planowanego do osiągnięcia efektu ekologicznego wynikającego z realizacji działań,

d)

listy podmiotów korzystających ze środowiska obowiązanych do ograniczenia lub zaprzestania

wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza, które eksploatują instalację objętą postępowaniem

kompensacyjnym, o którym mowa w art. 227-229 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,

e)

sposobu organizacji, ograniczeń lub zakazu ruchu pojazdów i innych urządzeń napędzanych

silnikami spalinowymi,

f)

sposobu postępowania organów administracji, podmiotów korzystających ze środowiska

oraz osób fizycznych niebędących podmiotem korzystającym ze środowiska, wraz ze wskazaniem

ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją programu w przypadku wystąpienia

przekroczeń poziomów alarmowych, informowania, dopuszczalnych lub docelowych substancji

w powietrzu,

g)

sposobu i trybu powiadamiania przez wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego o

zaistnieniu przekroczeń poziomów alarmowych, informowania, dopuszczalnych lub docelowych

substancji w powietrzu,

h)

skutków realizacji planu, zagrożeń i barier w jego realizacji,

i)

terminu podjęcia działań krótkoterminowych;

3)

ogólną strategię udostępniania informacji zainteresowanym stronom.

2.

Przykłady możliwych działań krótkoterminowych i ograniczeń wynikających z planu określa

załącznik do rozporządzenia.

Część wskazująca obowiązki i ograniczenia związane z realizacją planu obejmuje

1)

organ administracji właściwy w sprawach

a)

przekazywania zarządowi województwa informacji o wydawanych decyzjach, których ustalenia

zmierzają do osiągnięcia celów planu,

b)

wydania aktów prawa miejscowego,

c)

monitorowania realizacji planu lub poszczególnych działań;

2)

podmiot korzystający ze środowiska oraz osobę fizyczną niebędącą podmiotem korzystającym

ze środowiska, wraz ze wskazaniem ich ograniczeń i obowiązków związanych z realizacją

planu.

Uzasadnienie zakresu określonych i ocenionych zagadnień planu obejmuje zakres spraw,

o których mowa w § 10.

Program oraz plan są sporządzane w postaci papierowej oraz w postaci elektronicznej.

Do programów ochrony powietrza opracowywanych dla stref zaklasyfikowanych jako strefy,

o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w wyniku oceny poziomów substancji w powietrzu za rok 2017 oraz do planów działań

krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, opracowywanych w wyniku tej oceny, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Do programów ochrony powietrza opracowywanych dla stref zaklasyfikowanych jako strefy,

o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w wyniku oceny poziomów substancji w powietrzu za rok 2018 oraz do planów działań

krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, opracowywanych w wyniku tej oceny, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

Traci moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie programów

ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych

(Dz. U. poz. 1028).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.