Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wyżywienia żołnierzy czynnej służby wojskowej

Rozporządzenie określa przypadki oraz zasady i normy otrzymywania bezpłatnego wyżywienia

lub równoważnika pieniężnego przez żołnierzy czynnej służby wojskowej.

Rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu

ogłoszenia.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

żołnierzach - należy przez to rozumieć żołnierzy, którzy

a)

odbywają

-

zasadniczą służbę wojskową,

-

ćwiczenia wojskowe,

-

przeszkolenie wojskowe,

b)

pełnią

-

służbę przygotowawczą,

-

służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny,

-

2)

zasadniczej normie wyżywienia - należy przez to rozumieć ilość środków spożywczych

przysługującą żołnierzowi w ciągu doby;

3)

dodatkowej normie wyżywienia - należy przez to rozumieć ilość środków spożywczych

lub napoju przysługującą żołnierzowi w ciągu doby jako uzupełnienie zasadniczej normy

wyżywienia albo jako oddzielny posiłek lub porcja napoju;

3a

paczkowanej normie wyżywienia (racji żywnościowej) - należy przez to rozumieć zestaw

produktów spożywczych oraz ewentualnych produktów niespożywczych ułatwiających użycie

zestawu, umieszczonych we wspólnym opakowaniu, przeznaczony do zapewnienia kompletnego

całodobowego wyżywienia pojedynczego żołnierza lub grupy żołnierzy w czasie wykonywania

działań operacyjnych w warunkach poligonowych lub wojennych i przeprowadzania ćwiczeń

w garnizonach;

4)

wartości pieniężnej normy wyżywienia - należy przez to rozumieć wartość środków spożywczych,

w średnich cenach zakupu, wchodzących w skład zasadniczej lub dodatkowej normy wyżywienia;

5)

turnusie rehabilitacyjnym z treningiem psychologicznym - należy przez to rozumieć

proces adaptacji po powrocie do kraju żołnierzy, którzy wykonywali zadania poza granicami

państwa;

6)

dyżurach bojowych - należy przez to rozumieć pozostawanie pododdziałów, zespołów,

załóg i obsad w gotowości do natychmiastowego podjęcia realizacji działań wynikających

z zadań postawionych jednostce wojskowej w planach jej użycia, zgodnie z decyzją Ministra

Obrony Narodowej lub rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, połączone

z przebywaniem w miejscu pełnienia służby, z wyłączeniem dyżurów etatowych;

7)

dyżurach ratowniczych - należy przez to rozumieć planowe pozostawanie w gotowości

wydzielonych sił i środków, zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej lub rozkazem

Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, w celu udzielenia pomocy załogom statków

powietrznych, jednostek pływających lub udziału specjalistycznych grup ratowniczych

w identyfikacji i likwidacji zdarzeń związanych z uwolnieniem toksycznych środków

przemysłowych lub wypadków radiacyjnych i likwidacji ich skutków;

8)

sportowcach wojskowych - należy przez to rozumieć żołnierzy uczestniczących w zgrupowaniach

przygotowawczych i zawodach sportowych, organizowanych zgodnie z planem szkolenia

od związku taktycznego wzwyż;

9)

szkoleniach w garnizonie - należy przez to rozumieć szkolenia taktyczne, taktyczno

-specjalne oraz ogniowe, wynikające z programów szkolenia i zawarte w diagramach szkolenia;

10)

ćwiczeniach w garnizonie - należy przez to rozumieć zajęcia szkoleniowe z zakresu

szkolenia dowództw i sztabów, ujęte w rocznym planie zasadniczych przedsięwzięć jednostki

wojskowej, połączone z przebywaniem żołnierzy w miejscach pełnienia służby;

11)

dominującej normie wyżywienia - należy przez to rozumieć zasadniczą normę wyżywienia,

według której jest żywiona największa grupa żołnierzy ze wszystkich żywionych w danej

jednostce wojskowej;

12)

stołówce wojskowej - należy przez to rozumieć stacjonarny lub polowy punkt żywienia

zbiorowego żołnierzy oraz obiekt żywienia na jednostkach pływających Marynarki Wojennej,

w którym przygotowuje się posiłki według zasadniczych i dodatkowych norm wyżywienia.

1.

Ustala się następujące normy wyżywienia żołnierzy

1)

zasadnicze

a)

żołnierską - 010,

b)

szkolną - 020,

c)

specjalną - 030,

d)

operacyjną - 040 lub 044,

e)

wojenną - 050;

2)

dodatkowe

a)

ogólną - 110,

b)

chleba - 111,

c)

napoju - 160;

3

paczkowane (racje żywnościowe)

a)

indywidualne,

b)

grupowe.

2.

Skład ilościowy i asortyment środków spożywczych zawartych w zasadniczych oraz dodatkowych

normach wyżywienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, określa załącznik do rozporządzenia.

3.

Skład ilościowy i asortyment środków spożywczych zawartych w normach wyżywienia, o

których mowa w ust. 1 pkt 3, określają przepisy o normalizacji.

4.

W przypadku pobierania próbek żywności, o których mowa w przepisach o bezpieczeństwie

żywności i żywienia, w stołówce wojskowej, wydziela się codziennie, na każdy obiekt

przygotowujący posiłki w ramach stosowanych norm wyżywienia, środki spożywcze o wartości

pieniężnej 150% normy, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a.

5.

Żołnierze mogą otrzymywać bezpłatne wyżywienie według

1)

zasadniczych norm wyżywienia, w formie

a)

posiłków przyrządzanych w stołówkach wojskowych,

b)

suchego prowiantu,

c)

suchego prowiantu w zamian za części norm wyżywienia niezrealizowane w formie, o której

mowa w lit. a,

d)

posiłków przyrządzanych na zlecenie przez inne zakłady żywienia zbiorowego;

2)

dodatkowych norm wyżywienia, w formie

a)

posiłków, o których mowa w pkt 1 lit. a i d,

b)

suchego prowiantu,

c)

napoju.

1.

Żołnierze uprawnieni do wyżywienia według różnych norm wyżywienia, o których mowa

w § 3 ust. 1 pkt 1, otrzymują wyżywienie według jednakowej dominującej normy wyżywienia,

jeżeli ich wyżywienie przygotowywane jest w jednej stołówce wojskowej, a warunki techniczno

-organizacyjne uniemożliwiają przygotowywanie posiłków według różnych norm wyżywienia.

2.

Jeżeli norma wyżywienia, o której mowa w ust. 1, jest niższa od przysługującej, żołnierzowi

wydaje się uzupełniający posiłek, odpowiadający różnicy wartości pieniężnych tych

norm.

3.

Żołnierzom przysługuje wyżywienie w ilości podwójnej zasadniczej normy wyżywienia

1)

w przypadkach uniemożliwiających stawienie się w miejscu wydawania posiłków - do czterdziestu

ośmiu godzin;

2)

w pierwszej dobie mobilizacyjnego rozwinięcia jednostki wojskowej - w warunkach uzasadnionych

względami organizacyjnymi;

3)

w przypadkach planowych rotacji zapasów żywności w polskich kontyngentach wojskowych,

uzasadnionych względami organizacyjnymi.

4.

Normy wyżywienia niewykorzystane w terminie przeznaczonym na ich realizację nie podlegają

wydaniu.

Żołnierze odbywający ćwiczenia wojskowe otrzymują

1)

50% przysługującej im normy wyżywienia - jeżeli czas ćwiczeń wojskowych wynosi do

12 godzin;

2)

100% przysługującej im normy wyżywienia - jeżeli ten czas wynosi ponad 12 godzin.

Żołnierze, którzy biorą bezpośredni udział w ćwiczeniach z udziałem żołnierzy państw

obcych, otrzymują wyżywienie według norm, standardów jakościowych i organizacyjnych

ustalonych dla żołnierzy tych państw, jeżeli są one korzystniejsze od normy wyżywienia,

o której mowa w § 13 pkt 2 i pkt 4 lit. b.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia żołnierskiej - 010 otrzymują żołnierze

1)

odbywający zasadniczą służbę wojskową nieuprawnieni do innych zasadniczych norm wyżywienia;

2)

odbywający ćwiczenia wojskowe nieuprawnieni do innych zasadniczych norm wyżywienia;

3)

podoficerowie i szeregowi rezerwy nieuprawnieni do innych zasadniczych norm wyżywienia;

4)

konwojowani do innego garnizonu przez Żandarmerię Wojskową lub inne właściwe wojskowe

organy porządkowe, zatrzymani oraz osadzeni w izbach zatrzymań utworzonych przez Ministra

Obrony Narodowej.

1.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia szkolnej - 020 otrzymują żołnierze

1)

wchodzący w skład załóg jednostek pływających Marynarki Wojennej;

2)

w czasie

a)

uczestniczenia w ćwiczeniach poza garnizonem i rekonesansach,

b)

uczestniczenia w ćwiczeniach lub szkoleniach na terenie poligonów i w zgrupowaniach

defiladowych,

c)

pełnienia dyżurów bojowych, dyżurów ratowniczych, udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych

lub likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych

oraz ratowaniu życia ludzkiego, a także w oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych

i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu,

d)

pełnienia dyżurów w ramach uruchomionego systemu zarządzania kryzysowego,

e)

uczestniczenia w szkoleniach lub ćwiczeniach w garnizonie;

3)

pełniący służbę w Jednostce Wojskowej Nr 2305;

4)

pełniący służbę w jednostkach wojskowych kawalerii powietrznej, powietrznodesantowych

oraz w pododdziałach reprezentacyjnych Wojska Polskiego i rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej, Orkiestrze Reprezentacyjnej Wojska Polskiego, orkiestrach reprezentacyjnych

rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i Szwadronie Kawalerii Wojska Polskiego;

5)

pełniący służbę w jednostkach wojskowych kawalerii powietrznej, desantowo -szturmowych

oraz w pododdziałach reprezentacyjnych Wojska Polskiego i rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej, Orkiestrze Reprezentacyjnej Wojska Polskiego, orkiestrach reprezentacyjnych

rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i Szwadronie Kawalerii Wojska Polskiego;

6)

wykonujący skoki ze spadochronem bądź nurkowanie, zgodnie z planem szkolenia i obowiązującymi

programami szkolenia w jednostkach wojskowych organizujących te skoki albo nurkowanie;

7)

uczestniczący w kursach w ośrodkach szkolenia nurków i płetwonurków;

8)

sportowcy wojskowi;

9)

oficerowie, podchorążowie i kadeci rezerwy.

2.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia szkolnej - 020 otrzymują również żołnierze

1)

pełniący służbę przygotowawczą;

2)

odbywający przeszkolenie wojskowe;

2a

pełniący terytorialną służbę wojskową rotacyjnie;

3)

szkoleni w związku ze skierowaniem do pełnienia służby w misji pokojowej organizacji

międzynarodowej lub sił wielonarodowych - przed wyjazdem, od dnia rozpoczęcia przygotowania

do dnia przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej;

4)

skierowani na turnus rehabilitacyjny z treningiem psychologicznym w wojskowych ośrodkach

szkoleniowo - -kondycyjnych - w dniach przebywania w ośrodku, bez możliwości wypłaty

równoważnika pieniężnego w zamian za wyżywienie.

3.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia szkolnej - 020, w wymiarze 200% tej

normy otrzymują żołnierze w przypadku odbywania podróży służbowej lub wykonywania

zadań służbowych na terenie garnizonu w warunkach uniemożliwiających korzystanie z

posiłków w stołówkach wojskowych.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia żołnierskiej - 010 albo szkolnej -

020 otrzymują żołnierze pełniący nieetatowe całodobowe służby wewnętrzne i garnizonowe,

według dominującej normy wyżywienia.

Żołnierze pełniący okresową służbę wojskową otrzymują wyżywienie lub równoważnik pieniężny

w zamian za wyżywienie w sytuacjach i na zasadach określonych dla żołnierzy zawodowych

w przepisach wydanych na podstawie art. 137b ust. 4 pkt 3 i art. 137b ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r.

o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 330 i 730).

Żołnierzom przysługuje uroczysty posiłek przygotowany zgodnie z jadłospisem dekadowym,

według zasadniczej normy wyżywienia żołnierskiej - 010 lub szkolnej - 020

1)

w dniu 24 grudnia i pierwszym dniu Wielkiej Nocy;

2)

w dniu 31 grudnia albo 1 stycznia, Święta Narodowego Trzeciego Maja i Narodowego Święta

Niepodległości;

3)

w dniu Święta Wojska Polskiego, w dniu święta rodzaju Sił Zbrojnych, rodzaju wojska

i służby oraz jednostki wojskowej;

4)

w dniu wręczenia sztandaru, nadania imienia patrona jednostce wojskowej i oficjalnego

rozformowania jednostki wojskowej;

5)

w dniu przysięgi wojskowej.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia specjalnej - 030 otrzymują żołnierze

1)

wchodzący w skład zespołu lub grupy poszukiwawczo -ratowniczej - w dniach pełnienia

dyżuru ratowniczego;

2)

zaliczani do personelu latającego na sprzęcie innym niż bojowe samoloty odrzutowe

i wykonujący loty zgodnie z programem szkolenia;

3)

etatowi instruktorzy spadochronowi wykonujący czynności instruktorskie zgodnie z programem

szkolenia - w dniach wykonywania obowiązków służbowych.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia operacyjnej - 040 otrzymują żołnierze

1)

wchodzący w skład załóg okrętów podwodnych - w czasie rejsów;

2)

uczestniczący w ćwiczeniach wojskowych odbywanych w kraju wspólnie z żołnierzami państw

obcych, z zastrzeżeniem § 6;

3)

wyznaczeni do pełnienia służby w składzie polskich kontyngentów wojskowych w misjach

pokojowych organizacji międzynarodowych lub sił wielonarodowych oraz w kwaterach głównych,

dowództwach i sztabach tych misji - od następnego dnia po przekroczeniu granicy państwowej

Rzeczypospolitej Polskiej do dnia powrotu do jednostki, w której kontynuują służbę

wojskową;

4)

jednostek wojskowych skierowanych poza granice państwa w celu udziału w

a)

konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa lub państw sojuszniczych,

b)

ćwiczeniach wojskowych, z zastrzeżeniem § 6,

c)

szkoleniu,

d)

akcjach ratowniczych, poszukiwawczych, humanitarnych i antyterrorystycznych,

e)

przedsięwzięciach reprezentacyjnych,

f)

akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom;

5)

zaliczani do personelu latającego wykonujący loty, zgodnie z programem szkolenia,

na bojowych samolotach odrzutowych;

6)

sportowcy wojskowi delegowani na zgrupowania i zawody o randze międzynarodowej.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia operacyjnej - 044, składającej się

ze środków spożywczych utrwalonych, konserw i koncentratów spożywczych, otrzymują

żołnierze, o których mowa w § 13 pkt 3 i 4, w całości lub w formie wybranych posiłków

w zamian za normę wyżywienia - 040.

Wyżywienie według zasadniczej normy wyżywienia wojennej - 050 w formie posiłków otrzymują

żołnierze w czasie mobilizacji, po mobilizacyjnym rozwinięciu jednostki wojskowej

i w czasie wojny - z wyjątkiem uprawnionych na podstawie przepisów § 12 i 13.

Wyżywienie według dodatkowej normy wyżywienia ogólnej - 110, w formie posiłków, otrzymują

żołnierze

1)

w wymiarze 40% tej normy, jako uzupełnienie wyżywienia według normy wyżywienia żołnierskiej

- 010 i szkolnej - 020 - w dniach

a)

świąt i uroczystości, o których mowa w § 11 pkt 2-5,

b)

wykonywania zadań określonych w § 8 ust. 1 pkt 2 lit. a -d oraz pkt 3-4,

c)

wykonywania prac związanych bezpośrednio z obsługą sprzętu lotniczego, radiolokacyjnego

oraz z rakietowymi materiałami napędowymi;

2)

według normy wyżywienia żołnierskiej - 010 lub szkolnej - 020 w dniach, o których

mowa w § 11 pkt 1 - w wymiarze 100% tej normy;

3)

w wymiarze 40% tej normy, jako uzupełnienie wyżywienia według zasadniczej normy wyżywienia

żołnierskiej - 010

a)

w czasie pełnienia służby wartowniczej,

b)

w czasie pełnienia całodobowych służb dyżurnych, dobowych dyżurów w obiektach specjalnych

i punktach obserwacyjnych, niezależnie od uprawnień określonych w pkt 1 lit. a i pkt

2,

c)

w przypadkach indywidualnych - na wniosek lekarza;

4)

wchodzący w skład załóg jednostek pływających Marynarki Wojennej, w czasie

a)

rejsów, pływania po akwenach portowych trwającego co najmniej cztery godziny i pełnienia

dyżurów bojowych w porcie - w wymiarze 100% tej normy jako uzupełnienie wyżywienia

według normy wyżywienia szkolnej - 020,

b)

rejsów poza Morze Bałtyckie oraz wizyt w portach zagranicznych - w wymiarze 70% tej

normy, niezależnie od wyżywienia, o którym mowa w lit. a,

c)

rejsów okrętów podwodnych - w wymiarze 70% tej normy, jako uzupełnienie wyżywienia

według zasadniczej normy wyżywienia operacyjnej - 040,

d)

stoczniowych remontów jednostek pływających Marynarki Wojennej - w wymiarze 40% tej

normy, jako uzupełnienie wyżywienia według zasadniczej normy wyżywienia szkolnej -

020;

5)

nurkowie i płetwonurkowie oraz żołnierze szkoleni na te stanowiska - w dniach wykonywania

zadań pod wodą - w wymiarze 70% tej normy, jako uzupełnienie wyżywienia według zasadniczej

normy wyżywienia żołnierskiej - 010 lub szkolnej - 020;

6)

pełniący służbę w Jednostce Wojskowej Nr 2305, w czasie

a)

ćwiczeń na morzu oraz nurkowania w innych akwenach wodnych - w wymiarze 150% tej normy,

b)

ćwiczeń odbywanych poza garnizonem - w wymiarze 80% tej normy

- jako uzupełnienie wyżywienia według zasadniczej normy wyżywienia szkolnej - 020.

Dodatkowa norma chleba - 111 przysługuje wyłącznie jako uzupełnienie normy wyżywienia,

o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b.

1.

Napój według dodatkowej normy napoju - 160, w ilości i rodzaju niezbędnych do zaspokojenia

potrzeb, otrzymują żołnierze w dniach wykonywania obowiązków służbowych

1)

w pomieszczeniach zamkniętych, w których temperatura spowodowana warunkami techniczno

-technologicznymi i lokalowymi oraz atmosferycznymi przekracza 28°C;

2)

na otwartej przestrzeni, przy temperaturze otoczenia powyżej 25°C lub poniżej 10°C;

3)

o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w § 9;

4)

sportowcy wojskowi w czasie przebywania na zgrupowaniach i zawodach sportowych.

2.

Napój w wymiarze 166% dodatkowej normy napoju - 160 otrzymują żołnierze

1)

o których mowa w § 13 pkt 2-4, jako uzupełnienie wyżywienia według zasadniczej normy

wyżywienia operacyjnej - 040, z wyjątkiem wyżywienia według normy - 044;

2)

pełniący służbę w Jednostce Wojskowej Nr 2305;

3)

pełniący służbę w Jednostce Wojskowej Nr 4026 i Nr 4101 - w dniach pełnienia dyżurów

bojowych.

Żołnierze, którym przysługuje bezpłatne wyżywienie z kilku tytułów, otrzymują wyżywienie

tylko z jednego tytułu według najkorzystniejszej zasadniczej normy wyżywienia oraz

jednego najkorzystniejszego wymiaru z przysługujących wymiarów dodatkowej normy wyżywienia

ogólnej - 110. Przepisu nie stosuje się w sytuacjach, o których mowa w § 16 pkt 3

lit. b.

Żołnierze uprawnieni do bezpłatnego wyżywienia otrzymują wyżywienie, jeżeli nie przebywają

na leczeniu w publicznych zakładach opieki zdrowotnej lub nie są skierowani w podróż

służbową poza granicami kraju.

1.

Równoważnik pieniężny jest uzależniony od normy wyżywienia przysługującej żołnierzowi.

2.

Równoważnik pieniężny odpowiada wartości pieniężnej normy wyżywienia będącej wartością

środków spożywczych, w średnich cenach zakupu, wchodzących w skład norm wyżywienia.

3.

Równoważnik pieniężny ustala, zgodnie z ust. 2, Minister Obrony Narodowej w przepisach

w sprawie określenia wartości pieniężnych norm wyżywienia.

Równoważniki pieniężne w zamian za wyżywienie otrzymują żołnierze

1)

w przypadku przebywania na

a)

całodobowej przepustce,

b)

urlopie;

2)

w okolicznościach uzasadnionych rodzajem wykonywanego zadania służbowego;

3)

w przypadku odbywania podróży służbowej lub wykonywania zadań służbowych na terenie

garnizonu w warunkach uniemożliwiających korzystanie z posiłków w stołówkach wojskowych,

z wyjątkiem przypadku, w którym otrzymali wyżywienie w naturze - w wysokości równej

wartości pieniężnej 200% zasadniczej normy wyżywienia szkolnej - 020.

1.

Równoważnik pieniężny wypłaca się z dołu wraz z uposażeniem żołnierzom w przypadku,

o którym mowa w § 22 pkt 1 lit. a, za miesięczne okresy obliczeniowe od 21 dnia poprzedniego

miesiąca do 20 dnia miesiąca, w którym sporządza się listy uposażeń na następny miesiąc.

2.

W przypadkach, o których mowa w § 22 pkt 1 lit. b i pkt 2-3, równoważnik pieniężny

wypłaca się z góry, na podstawie sporządzanych odrębnie list należności pieniężnych.

3.

Równoważnik pieniężny wypłaca żołnierzom jednostka wojskowa, która prowadzi dla nich

gospodarkę żywnościową.

W przypadkach uzasadnionych względami higieniczno -sanitarnymi, wymogami przepisów

z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, panującymi warunkami klimatycznymi lub potrzebami

operacyjnymi Minister Obrony Narodowej może przyznać żołnierzom bezpłatne wyżywienie

według norm wyżywienia określonych w § 3.

W przypadku żołnierzy pełniących w dniu wejścia w życie rozporządzenia nadterminową

zasadniczą służbę wojskową, w zakresie uprawnień tych żołnierzy do wyżywienia lub

równoważnika pieniężnego stosuje się przepisy dotychczasowe.

Traci moc rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 2003 r. w sprawie wyżywienia

żołnierzy odbywających czynną służbę wojskową

(Dz. U. poz. 565, z 2006 r. poz. 136 oraz z 2007 r. poz. 1664).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia