Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks karny wykonawczy

§ 1.

Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa

skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar

porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według

przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nieuregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje

się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Organami postępowania wykonawczego są

1)

sąd pierwszej instancji lub inny sąd równorzędny;

2)

sąd penitencjarny;

2a)

referendarz sądowy;

3)

prezes sądu lub upoważniony sędzia;

4)

sędzia penitencjarny;

5)

dyrektor zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektor okręgowy i Dyrektor

Generalny Służby Więziennej albo osoba kierująca innym zakładem przewidzianym w przepisach

prawa karnego wykonawczego oraz komisja penitencjarna;

6)

sądowy kurator zawodowy oraz kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej;

7)

sądowy lub administracyjny organ egzekucyjny;

8)

naczelnik urzędu skarbowego;

9)

odpowiedni terenowy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego;

10)

inny organ uprawniony przez ustawę do wykonywania orzeczeń.

§ 1.

Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu

dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1a.

(uchylony)

§ 2.

W sprawach zastrzeżonych w niniejszym kodeksie dla sądu penitencjarnego właściwy jest

ten sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany, chyba że ustawa stanowi

inaczej. Sądem penitencjarnym jest sąd okręgowy.

§ 3.

W stosunku do osób skazanych przez sąd wojskowy, w sprawach określonych w § 2, orzeka

wojskowy sąd garnizonowy.

§ 3a.

Na postanowienie w przedmiocie właściwości w postępowaniu wykonawczym zażalenie nie

przysługuje.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

(uchylony)

§ 1.

Kary, środki karne, środki kompensacyjne, przepadek, środki zabezpieczające i środki

zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej

skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania

i karania skazanego.

§ 2.

Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie

z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia.

Do czynności wyjaśniających podjętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4 w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą.

§ 1.

Skazany jest podmiotem określonych w niniejszym kodeksie praw i obowiązków.

§ 2.

Skazany ma obowiązek stosować się do wydanych przez właściwe organy poleceń zmierzających

do wykonania orzeczenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

Skazany może składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem i brać w nim udział

jako strona oraz w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia

wydane w postępowaniu wykonawczym.

§ 2.

Skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie.

Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych

w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia

odpowiednich dokumentów.

§ 3.

Jeżeli wniosek, skarga lub prośba

1)

oparte są na tych samych podstawach faktycznych,

2)

zawierają wyrazy lub zwroty powszechnie uznawane za wulgarne lub obelżywe albo gwarę

przestępców,

3)

nie zawierają uzasadnienia zawartych w nich żądań w stopniu umożliwiającym ich rozpoznanie

- właściwy organ może pozostawić wniosek, skargę lub prośbę bez rozpoznania.

§ 1.

Skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 z

powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2.

Skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3. W sprawach dotyczących odbywania

kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego,

kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego

pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu

oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym

sądem właściwym jest sąd penitencjarny.

§ 3.

Skarga na decyzję, o której mowa w § 1, przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od

dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji; decyzję ogłasza się lub doręcza wraz z uzasadnieniem

i pouczeniem o przysługującym skazanemu prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi.

Skargę wnosi się do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Jeżeli organ, który wydał

zaskarżoną decyzję, nie przychyli się do skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy

bezzwłocznie do właściwego sądu.

§ 4.

Sąd powołany do rozpoznania skargi może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Odmowa

wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

§ 5.

Po rozpoznaniu skargi sąd orzeka o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej

decyzji; na postanowienie sądu zażalenie nie przysługuje.

§ 1.

W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy ustanowionego w

tym postępowaniu.

§ 2.

W postępowaniu przed sądem skazany musi mieć obrońcę, jeżeli

1)

jest głuchy, niemy lub niewidomy;

2)

zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności;

3)

nie ukończył 18 lat;

4)

(uchylony)

5)

sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę.

§ 2a.

Przepis art. 78 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Skazany pozbawiony wolności może porozumiewać się ze swoim obrońcą, pełnomocnikiem

będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani

radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, podczas

nieobecności innych osób, a rozmowy z tymi osobami w trakcie widzeń i rozmowy telefoniczne

nie podlegają kontroli.

§ 1.

Korespondencja skazanego pozbawionego wolności podlega cenzurze i nadzorowi, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Korespondencja skazanego pozbawionego wolności z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym

adwokatem lub radcą prawnym nie podlega cenzurze, nadzorowi oraz zatrzymaniu i powinna

być bezzwłocznie przekazywana do adresata. Przepisy art. 73 § 3 i 4 oraz art. 225 § 3 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 3.

Przepis § 2 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio do korespondencji skazanego pozbawionego

wolności prowadzonej z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami

państwowymi, organami samorządu terytorialnego, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem

Praw Dziecka, organami powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą

Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka oraz przedstawicielem

niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego

Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym

Trybunałem.

§ 1.

Rzecznik Praw Obywatelskich lub osoba przez niego upoważniona ma prawo wstępu w każdym

czasie, bez ograniczeń, do zakładów karnych, aresztów śledczych i innych miejsc, w

których przebywają osoby pozbawione wolności, oraz poruszania się po ich terenie,

przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek, a także

do przeprowadzania podczas nieobecności innych osób rozmów z osobami pozbawionymi

wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do prokuratora wykonującego czynności służbowe.

§ 1.

Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.

§ 2.

Wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 Kodeksu postępowania karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 3.

Postanowienie w postępowaniu wykonawczym staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba

że ustawa stanowi inaczej lub sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania

zażalenia wstrzyma jego wykonanie.

§ 4.

Złożenie wniosku o wydanie postanowienia w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje

wykonania orzeczenia, którego wniosek dotyczy, chyba że sąd, w szczególnie uzasadnionych

wypadkach, postanowi inaczej. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia

nie wymaga uzasadnienia.

§ 1.

Policja w zakresie postępowania wykonawczego wykonuje polecenia sądu.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio również do Żandarmerii Wojskowej oraz dowódcy

wojskowego, jeżeli skazany jest żołnierzem, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną

służbę wojskową dyspozycyjnie.

§ 3.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio również do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej oraz innych organów, jeżeli

postępowanie wykonawcze dotyczy spraw, które zgodnie z przepisami prawa należą do

ich właściwości.

§ 4.

Organy i instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego oraz stowarzyszenia

i organizacje społeczne w zakresie swojego działania udzielają pomocy organom wykonującym

orzeczenia.

§ 1.

Sąd, kierując orzeczenie do wykonania, przesyła jego odpis lub wyciąg, ze wzmianką

o wykonalności, a w wypadku orzeczenia prawomocnego - z datą jego uprawomocnienia

się, odpowiedniemu organowi powołanemu do wykonywania orzeczenia. Kierując do wykonania

orzeczenie dotyczące grzywny, nawiązki na rzecz Skarbu Państwa, świadczenia pieniężnego

na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz należności

sądowych, sąd przesyła także ostatnio uzyskaną informację, o której mowa w art. 213 § 1a Kodeksu postępowania karnego. Sąd przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego orzeczenie wraz z

uzasadnieniem, jeżeli zostało sporządzone i nie zawiera informacji niejawnych o klauzuli

tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.

§ 1a.

Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek, o którym mowa w art. 168a § 1, sąd, o którym mowa

w § 1, przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego ten wniosek oraz

dane zawierające imię, nazwisko i adres pokrzywdzonego.

§ 2.

Sąd po wydaniu wyroku skazującego przesyła dyrektorowi aresztu śledczego lub zakładu

karnego posiadane w sprawie informacje dotyczące osoby skazanego, w tym dane o uprzedniej

karalności oraz zastosowanych wobec niego środkach wychowawczych lub poprawczych,

informacje pozwalające na identyfikację skazanego, w szczególności numer Automatycznego

Systemu Identyfikacji Daktyloskopijnej (AFIS), numer Powszechnego Elektronicznego

Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), rysopis oraz opis znaków szczególnych i tatuaży,

a także zdjęcie skazanego, odpisy orzeczeń i opinii lekarskich oraz psychologicznych,

w tym stwierdzających u skazanego uzależnienia od alkoholu, środków psychotropowych

i odurzających, a także informacje dotyczące popełnienia przestępstwa określonego

w art. 197-203 Kodeksu karnego w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, a po uprawomocnieniu się wyroku,

na wniosek dyrektora zakładu lub aresztu - również akta sądowe.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określa, w

drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji przesyłanych dyrektorowi zakładu

karnego lub aresztu śledczego, o których mowa w § 2, mając na uwadze konieczność zebrania

danych osobopoznawczych niezbędnych do dokonania prawidłowej klasyfikacji skazanego

dla indywidualnego z nim postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma

służyć wykonanie kary pozbawienia wolności.

§ 4.

W razie skazania tymczasowo aresztowanego lub osoby odbywającej karę pozbawienia wolności

sąd przesyła zawiadomienie o skazaniu wraz z informacjami, o których mowa w § 2, dyrektorowi

aresztu śledczego lub zakładu karnego.

§ 5.

Organ, o którym mowa w § 1, zawiadamia sąd o przystąpieniu do wykonania orzeczenia

oraz o zakończeniu jego wykonywania.

O prawomocnych skazaniach osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej lub służby

w formacjach obrony cywilnej na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania,

jak również o zmianach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności, sąd zawiadamia

również organy właściwe w sprawach powszechnego obowiązku obrony, na zasadach i w

trybie określonych w odrębnych przepisach.

§ 1.

W wezwaniu do uiszczenia grzywny, również orzeczonej jako kara zastępcza, nawiązki

na rzecz Skarbu Państwa, kwoty pieniężnej stanowiącej przedmiot przepadku, kosztów

sądowych lub pieniężnej kary porządkowej na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego

wydanego w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie, należy też pouczyć o tym, że w

razie nieuiszczenia tych należności w całości w terminie wynikającym z przepisów niniejszego

kodeksu sąd przekaże do biur informacji gospodarczej, działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie

danych gospodarczych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1015, z późn. zm., informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości.

§ 2.

W razie nieuiszczenia przez skazanego w całości należności, o których mowa w § 1,

w terminie wynikającym z przepisów niniejszego kodeksu sąd niezwłocznie przekazuje

informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości do biur informacji gospodarczej,

działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie

danych gospodarczych.

§ 3.

Sąd wykonuje obowiązki wierzyciela, o których mowa w art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych

i wymianie danych gospodarczych.

Organ wykonujący orzeczenie w razie stwierdzenia, że zachodzą warunki do wydania wyroku

łącznego, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy sąd.

Jeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów niniejszego kodeksu

są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym,

że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.

Za dzień trwania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności,

kary aresztu wojskowego, kary aresztu, zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz

środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności przyjmuje się okres 24 godzin liczony

od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.

§ 1.

Organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może

zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania

orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Na postanowienie w przedmiocie określonym w § 1 zażalenie przysługuje również organowi

określonemu w art. 2 pkt 5-10 oraz każdemu, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy.

§ 1.

W postępowaniu wykonawczym organ postępowania wykonawczego może zarządzić zebranie

informacji dotyczących skazanego. Organ określony w art. 2 pkt 1-5 wykonujący orzeczenie

może także zarządzić zebranie informacji dotyczących skazanego w drodze wywiadu środowiskowego

przeprowadzonego przez kuratora sądowego. W razie uzasadnionych wątpliwości co do

tożsamości skazanego organ wykonujący orzeczenie może zażądać ustalenia jego tożsamości

przez Policję.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z ministrem

właściwym do spraw wewnętrznych i z Ministrem Obrony Narodowej, inne organy powołane

do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, uwzględniając w szczególności jego zakres

oraz tryb przeprowadzania.

§ 1.

Sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego

lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie.

§ 2.

Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a

w szczególności jeżeli nie można ująć skazanego albo nie można wykonać wobec niego

orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby, postępowanie

zawiesza się w całości lub w części na czas trwania przeszkody.

§ 2a.

Na postanowienie w przedmiocie umorzenia lub zawieszenia postępowania wykonawczego

przysługuje zażalenie.

§ 3.

Zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba że

skazany uchyla się od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może

przekroczyć 10 lat.

§ 4.

Wykonywanie kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary

aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz

środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności w tej samej lub innej sprawie wstrzymuje

bieg przedawnienia.

(uchylony)

§ 1.

Sąd, kierując do wykonania orzeczenie o pozbawieniu wolności, zawiadamia

1)

sąd opiekuńczy, jeżeli zachodzi potrzeba opieki nad dziećmi skazanego;

2)

właściwy organ, jeżeli zachodzi potrzeba opieki nad osobą niedołężną lub chorą, którą

opiekował się skazany, albo potrzeba przedsięwzięcia niezbędnych czynności do ochrony

mienia lub mieszkania skazanego.

§ 2.

O poczynionych wystąpieniach i wydanych zarządzeniach zawiadamia się skazanego.

§ 1.

W razie orzeczenia wobec skazanego kary pozbawienia wolności oraz kary ograniczenia

wolności na podstawie art. 37b lub art. 87 § 2 Kodeksu karnego, karę ograniczenia wolności kieruje się do wykonania w pierwszej kolejności tylko

wówczas, gdy zachodzą przeszkody prawne do niezwłocznego wykonania kary pozbawienia

wolności.

§ 2.

W wypadku ustania przeszkód, o których mowa w § 1, sąd - niezależnie od tego, czy

kara ograniczenia wolności została już w całości wykonana - zawiesza postępowanie

wykonawcze dotyczące kary ograniczenia wolności i niezwłocznie kieruje do wykonania

karę pozbawienia wolności.

§ 1.

W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka postanowieniem.

§ 2.

W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu lub upoważniony sędzia wydaje

zarządzenia.

§ 3.

W kwestiach niewymagających postanowienia sądu penitencjarnego zarządzenia wydaje

sędzia penitencjarny.

W postępowaniu wykonawczym czynności zastrzeżone dla sądu lub sędziego mogą być wykonywane

przez referendarza sądowego, z wyłączeniem

1)

spraw zastrzeżonych dla sądu penitencjarnego oraz sędziego penitencjarnego;

2)

spraw dotyczących wykonania kary pozbawienia wolności;

3)

zarządzania wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności;

4)

rozstrzygania wątpliwości co do wykonania orzeczenia sądu lub zarzutów co do obliczenia

kary;

5)

spraw, o których mowa w rozdziałach VI i XV-XX;

6)

wydawania postanowień w sprawach, o których mowa w rozdziałach XII i XIII.

§ 1.

Sąd orzeka na wniosek prokuratora, skazanego albo jego obrońcy oraz z urzędu, a jeżeli

ustawa tak stanowi - na wniosek innych osób.

§ 2.

Wniosek lub skargę można zgłosić na piśmie lub ustnie. W wypadku ustnego zgłoszenia

spisuje się protokół.

§ 3.

Składający wniosek, o którym mowa w § 1, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych

w nim żądań w stopniu umożliwiającym jego rozpoznanie, w szczególności do dołączenia

odpowiednich dokumentów. W przypadku niewykonania tego obowiązku można pozostawić

wniosek bez rozpoznania.

§ 4.

Wniosek lub skargę rozpoznaje się w terminie 21 dni od daty wpływu do sądu, chyba

że ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na posiedzeniu, w którym uprawnione osoby

mogą wziąć udział.

§ 1.

W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka jednoosobowo.

§ 2.

Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie; zostaje ono przekazane

bezzwłocznie zarządzeniem wraz z aktami sprawy do sądu wyższej instancji, chyba że

sąd orzekający w tym samym składzie przychyli się do zażalenia.

§ 3.

Sąd wyższej instancji rozpoznaje zażalenie jednoosobowo.

§ 4.

Sąd wyższej instancji rozpoznaje zażalenie w terminie 21 dni od daty jego przekazania

przez sąd pierwszej instancji, chyba że ustawa przewiduje rozpoznanie zażalenia na

posiedzeniu, w którym uprawnione osoby mogą wziąć udział.

§ 1.

Zażalenie na postanowienie referendarza sądowego rozpoznaje sąd, w którym wydano zaskarżone

postanowienie.

§ 2.

Wniesienie zażalenia na postanowienie referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonanie.

§ 3.

Przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia referendarza sądowego stosuje się odpowiednio

do zażaleń na zarządzenia referendarza sądowego.

W postępowaniu przed sądem prokurator jest stroną; w szczególności może składać wnioski,

a w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu

wykonawczym.

§ 1.

Prokurator, skazany oraz jego obrońca, sądowy kurator zawodowy, pokrzywdzony, a także

inne osoby, o których mowa w art. 19 § 1, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, gdy

ustawa tak stanowi. W posiedzeniu sądu wyższej instancji mają prawo wziąć udział osoby,

którym przysługuje prawo do udziału w posiedzeniu sądu pierwszej instancji.

§ 1a.

Niestawiennictwo osób, o których mowa w § 1, należycie zawiadomionych o terminie i

celu posiedzenia, nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, z wyjątkiem obrońcy w wypadkach

określonych w art. 8 § 2, chyba że sąd orzeka na korzyść lub zgodnie z wnioskiem skazanego.

§ 2.

Sąd może dopuścić do udziału w posiedzeniu również inne osoby niż wymienione w § 1,

jeżeli ich udział może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.

§ 3.

Udział sądowego kuratora zawodowego w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli ustawa

tak stanowi lub sąd uzna to za konieczne.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 43 § 19 ustawy zmienianej

w art. 3, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na

podstawie art. 43 § 19 ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

§ 1.

Sąd może zarządzić sprowadzenie skazanego na posiedzenie sądu.

§ 2.

Sąd może zlecić przesłuchanie skazanego sądowi wezwanemu, w którego okręgu skazany

przebywa.

§ 3.

Jeżeli postępowanie sądowe dotyczy skazanego pozbawionego wolności, posiedzenie może

odbyć się w zakładzie, w którym on przebywa.

Do wykonywania orzeczeń o przepadku wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą.

§ 1.

Jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia,

sąd może w każdym czasie zmienić lub uchylić poprzednie postanowienie.

§ 2.

Niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie postanowienia, przewidzianego w § 1, na

niekorzyść skazanego po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

§ 3.

Na postanowienie wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie tylko wtedy, gdy przysługiwało

również na postanowienie podlegające zmianie lub uchyleniu.

§ 1.

Egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego

oraz należności sądowych prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

W pierwszej kolejności podlegają zaspokojeniu zasądzone roszczenia cywilne mające

na celu naprawienie szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a następnie należności

sądowe.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Do tytułów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy art. 776-795 Kodeksu postępowania cywilnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 13,

który wchodzi w życie z dniem 1 października 2017 r.

Egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu

skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza

ustawa nie stanowi inaczej.

§ 1.

Do wykonania postanowień o zabezpieczeniu grzywny, świadczenia pieniężnego, środka

kompensacyjnego oraz kosztów sądowych mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2.

Do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku mają zastosowanie przepisy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

§ 1.

Orzeczone w stosunku do jednego z małżonków, pozostających we wspólności majątkowej,

kary grzywny, nawiązki i należności sądowe podlegają zaspokojeniu z odrębnego majątku

skazanego oraz z wynagrodzenia za pracę lub za inne usługi świadczone przez niego

osobiście, jak również z praw twórcy wynalazku, wzoru użytkowego oraz projektu racjonalizatorskiego.

Jeżeli zaspokojenie z tych źródeł okaże się niemożliwe, egzekucja może być prowadzona

z majątku wspólnego. Niemożność zaspokojenia z majątku odrębnego skazanego stwierdza

się w protokole.

§ 2.

Egzekucja z majątku wspólnego jest niedopuszczalna w razie skazania za przestępstwo,

którym pokrzywdzony jest małżonek skazanego albo osoby, w stosunku do których małżonek

ten obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym.

§ 3.

W razie skierowania egzekucji do majątku wspólnego, małżonek skazanego może żądać

ograniczenia lub wyłączenia w całości zaspokojenia należności, wymienionych w § 1,

z majątku wspólnego lub niektórych jego składników, jeżeli skazany nie przyczynił

się lub przyczynił się w stopniu nieznacznym do powstania tego majątku albo do nabycia

określonych jego składników lub jeżeli zaspokojenie z majątku wspólnego tych należności

jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

§ 1.

Z chwilą prawomocnego orzeczenia przepadku wobec jednego z małżonków pozostających

we wspólności majątkowej, przedmioty majątkowe, których dotyczy przepadek lub które

podlegają egzekucji przepadku równowartości przedmiotów lub korzyści, tracą z mocy

prawa charakter składników majątku wspólnego. Od tej chwili stosuje się do nich odpowiednio

przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, przy czym udział Skarbu Państwa

stanowi część orzeczona przepadkiem. Małżonek skazanego może wystąpić odpowiednio

z żądaniem określonym w art. 28 § 3.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w wypadku orzeczenia przepadku przedmiotów objętych

innym rodzajem współwłasności łącznej.

§ 1.

Przy egzekucji przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z popełnienia przestępstwa

lub jej równowartości domniemywa się, że rzeczy oraz prawa majątkowe, które są we

władaniu skazanego po orzeczeniu przepadku, należały do niego już w chwili wydania

orzeczenia.

§ 2.

Osoba fizyczna, w stosunku do której działa domniemanie ustanowione w art. 45 § 3 Kodeksu karnego lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, może wnosić o wyłączenie z jego zakresu przedmiotów majątkowych, których łączna

wartość według oszacowania organu egzekucyjnego nie przekracza przeciętnego sześciomiesięcznego

dochodu tej osoby; wniosek o wyłączenie zgłasza się do tego organu.

§ 3.

W razie nieuwzględnienia wniosku, o którym mowa w § 2, osoba zainteresowana może w

drodze powództwa żądać wyłączenia przedmiotów z zakresu domniemania i zwolnienia ich

od egzekucji lub dokonanego zabezpieczenia.

§ 1

Pozew przeciwko Skarbowi Państwa, o którym mowa w art. 293 § 7 Kodeksu postępowania karnego, lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, jest tymczasowo wolny od opłat sądowych, a w razie oddalenia powództwa powód jest

obowiązany uiścić opłaty na zasadach ogólnych.

§ 2.

Jeżeli w celu obalenia domniemania powód powołuje się na nabycie odpłatne, powinien

wskazać źródło nabycia i udowodnić pochodzenie potrzebnych do nabycia środków.

§ 3.

Sprzedaż ruchomości lub nieruchomości nie może nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem

sprawy.

W sprawach wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa reprezentuje go prezes sądu okręgowego

lub naczelnik urzędu skarbowego w sprawach, w których wykonał wyrok w zakresie orzeczonego

nim przepadku.

W razie dokonania przez dłużnika Skarbu Państwa czynności prawnej z pokrzywdzeniem

wierzyciela, z powództwem występuje prezes sądu okręgowego lub naczelnik urzędu skarbowego

w sprawach, w których wykonuje orzeczenie.

Nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej

kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary

aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu

skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem

w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny.

§ 1.

Sędzia penitencjarny wizytuje zakłady karne, areszty śledcze oraz inne miejsca, w

których przebywają osoby pozbawione wolności. Ma on prawo wstępu w każdym czasie,

bez ograniczeń, do tych zakładów, aresztów i miejsc oraz poruszania się po ich terenie,

przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek.

§ 2.

Sędzia penitencjarny ma prawo przeprowadzania podczas nieobecności innych osób rozmów

z osobami pozbawionymi wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb.

§ 1.

Sędzia penitencjarny uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w art.

2 pkt 5 i 6, o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności.

§ 2.

Na decyzję sędziego skazanemu i organom określonym w § 1 przysługuje skarga do sądu

penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję.

§ 3.

Przepisy art. 7 § 3-5 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

W wypadku stwierdzenia niezgodnego z prawem pozbawienia wolności, sędzia penitencjarny

niezwłocznie zawiadamia o tym organ, do którego dyspozycji osoba pozbawiona wolności

pozostaje, a w wypadku odbywania przez nią kary lub wykonywania wobec niej środka,

o którym mowa w art. 32 - organ, który skierował orzeczenie do wykonania, a w razie

potrzeby zarządza zwolnienie takiej osoby.

§ 1.

Jeżeli zdaniem sędziego penitencjarnego zachodzi potrzeba wydania decyzji nienależącej

do jego właściwości, a w szczególności decyzji o charakterze administracyjnym, przekazuje

on swoje spostrzeżenia wraz z odpowiednimi wnioskami właściwemu organowi.

§ 2.

Organ wymieniony w § 1 zawiadamia sędziego penitencjarnego, w terminie 14 dni albo

w innym wyznaczonym przez sędziego terminie, o zajętym stanowisku. Jeżeli sędzia penitencjarny

uzna to stanowisko za niezadowalające, przedstawia sprawę organowi nadrzędnemu nad

organem wymienionym w § 1; organ nadrzędny zawiadamia sędziego o sposobie załatwienia

sprawy.

§ 3.

W wypadku powtarzania się rażących uchybień w funkcjonowaniu zakładu karnego, aresztu

śledczego lub innego miejsca, w którym przebywają osoby pozbawione wolności, albo

gdy istniejące w nim warunki nie zapewniają poszanowania praw osób tam przebywających,

sędzia penitencjarny występuje do właściwego organu nadrzędnego z wnioskiem o usunięcie

w określonym terminie istniejących uchybień. Jeżeli w wymienionym terminie uchybienia

te nie zostały usunięte, sędzia penitencjarny występuje z wnioskiem do właściwego

ministra o zawieszenie działalności bądź likwidację w całości lub w części określonego

zakładu, aresztu lub miejsca.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i tryb sprawowania

nadzoru penitencjarnego, uwzględniając w szczególności legalność i prawidłowość wykonywania

kary pozbawienia wolności, sposób eliminowania stwierdzonych uchybień oraz sposoby

dokumentowania i przeprowadzania tego nadzoru, a także rodzaj i typ zakładu karnego.

§ 1.

W przedmiocie zatarcia skazania orzeka sąd, chyba że zatarcie nastąpiło z mocy prawa.

§ 2.

Jeżeli w pierwszej instancji wyroki wydało kilka sądów, właściwy jest sąd, który jako

ostatni wydał wyrok skazujący. Jeżeli orzekały sądy różnego rzędu, właściwy jest sąd

wyższego rzędu.

§ 3.

Wniosek skazanego o zatarcie skazania, złożony przed upływem roku od wydania postanowienia

odmawiającego zatarcia, można pozostawić bez rozpoznania.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie zatarcia skazania przysługuje zażalenie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 29 pkt 7 w zakresie uchylenia ust. 2b w art. 55, który wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia;

2)

art. 6 ust. 4-6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;

3)

art. 14 ust. 2 i art. 29 pkt 10 i 11, które wchodzą w życie z dniem 1 października

2020 r.;

4)

art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, w zakresie obowiązku ukończenia kursu w dziedzinie medycyny

rodzinnej, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

§ 1.

W wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających i zapobiegawczych,

w szczególności związanych z pozbawieniem wolności, oraz przepadku mogą współdziałać

stowarzyszenia, fundacje, organizacje oraz instytucje, których celem działania jest

realizacja zadań określonych w niniejszym rozdziale, jak również kościoły i inne związki

wyznaniowe oraz osoby godne zaufania.

§ 1a.

W zakresie zapobiegania przestępczości i readaptacji społecznej podmioty, o których

mowa w § 1, podejmują działania w celu zwiększenia efektywności działania organów

państwowych oraz wzmacniania praworządnego działania tych organów.

§ 2.

Podmioty, o których mowa w § 1, mogą w porozumieniu z dyrektorem zakładu karnego lub

aresztu śledczego uczestniczyć w prowadzeniu działalności resocjalizacyjnej, społecznej,

kulturalnej, oświatowej, sportowej i religijnej w tych zakładach lub aresztach.

§ 1.

Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art. 38 § 1, mogą uczestniczyć w radach

oraz innych organach kolegialnych - powoływanych przez Prezesa Rady Ministrów, Ministra

Sprawiedliwości lub podległe mu organy albo wojewodów - których zadaniem jest świadczenie

pomocy skazanym i ich rodzinom albo koordynowanie współdziałania społeczeństwa z zakładami

karnymi i aresztami śledczymi. Przedstawiciele ci oraz osoby godne zaufania mogą też

uczestniczyć w społecznej kontroli nad wykonywaniem kar, środków karnych, kompensacyjnych,

zabezpieczających i zapobiegawczych oraz przepadku.

§ 2.

Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres, formy i tryb współdziałania

oraz wymogi, jakie muszą spełniać przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art.

38 § 1, w wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających, zapobiegawczych

oraz przepadku, a także społecznej kontroli, o której mowa w § 1, uwzględniając cele,

jakim powinno służyć współdziałanie tych podmiotów w readaptacji społecznej i zapobieganiu

przestępczości.

§ 1.

W celu koordynowania współdziałania organów państwowych i przedstawicieli społeczeństwa

w zapobieganiu przestępczości i wykonywaniu orzeczeń oraz w celu świadczenia pomocy

w readaptacji społecznej, a także wykonywania kontroli społecznej i dokonywania oceny

polityki penitencjarnej, Prezes Rady Ministrów powołuje Radę Główną do Spraw Społecznej

Readaptacji i Pomocy Skazanym, zwaną dalej „Radą Główną”.

§ 2.

W skład Rady Głównej wchodzą przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, Ministra Sprawiedliwości,

Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,

ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania,

ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Policji i Służby Więziennej. W skład

Rady Głównej mogą też wchodzić przedstawiciele stowarzyszeń, fundacji, organizacji

i instytucji, o których mowa w art. 38 § 1, kościołów i innych związków wyznaniowych,

a także związków zawodowych i samorządu zawodowego, przedstawiciele nauki oraz osoby

godne zaufania, mogące przyczynić się do realizacji celów wymienionych w § 1.

§ 3.

Stosownie do potrzeb, wojewoda może powołać terenowe rady do spraw społecznej readaptacji

i pomocy skazanym, zwane dalej „radami terenowymi”. Do składu rady terenowej zaprasza

się również przedstawicieli organów odpowiedniego szczebla, o których mowa w § 2,

a także organów samorządu terytorialnego. Do uczestniczenia w pracach rady terenowej

można zaprosić również przedstawicieli innych podmiotów, o których mowa w § 2. Rady

terenowe wykonują zadania określone w § 1.

§ 4.

Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb

powoływania oraz działania Rady Głównej i rad terenowych.

§ 1.

W celu ułatwienia społecznej readaptacji, a w szczególności przeciwdziałania powrotowi

do przestępstwa, powinno udzielać się skazanym oraz ich rodzinom niezbędnej pomocy,

zwłaszcza materialnej, medycznej, w znalezieniu pracy i zakwaterowaniu, a także porad

prawnych.

§ 2.

Pomocy, o której mowa w § 1, udzielają właściwe organy administracji rządowej i samorządu

terytorialnego oraz kuratorzy sądowi; pomocy tej mogą również udzielać podmioty, o

których mowa w art. 38 § 1.

§ 1.

Skazany może ustanowić, na piśmie, jako swojego przedstawiciela osobę godną zaufania,

za jej zgodą, zwłaszcza spośród przedstawicieli stowarzyszeń, fundacji, organizacji

oraz instytucji, o których mowa w art. 38 § 1.

§ 2.

Przedstawiciel skazanego, o którym mowa w § 1, może działać wyłącznie w interesie

skazanego i w tym celu składać w jego imieniu wnioski, skargi i prośby do właściwych

organów oraz instytucji, stowarzyszeń, fundacji, organizacji, kościołów i innych związków

wyznaniowych.

§ 3.

Prezes sądu, upoważniony sędzia, a w toku posiedzenia sąd, może na wniosek skazanego

dopuścić do udziału w postępowaniu przed sądem przedstawiciela skazanego, o którym

mowa w § 1.

§ 1.

Tworzy się Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zwany dalej

„Funduszem”.

§ 1a

Fundusz może posługiwać się skrótem nazwy w brzmieniu „Fundusz Sprawiedliwości”.

§ 2

Fundusz jest państwowym funduszem celowym ukierunkowanym na pomoc pokrzywdzonym i

świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc postpenitencjarną, którego dysponentem

jest Minister Sprawiedliwości, zwany dalej „dysponentem Funduszu”.

§ 3.

Sąd, który wydał orzeczenie w I instancji, prowadzi wyodrębnioną, szczegółową ewidencję

księgową nawiązek i świadczeń pieniężnych zasądzonych na rzecz Funduszu.

§ 4.

Sąd, o którym mowa w § 3, wzywa osobę zobowiązaną do uiszczenia nawiązki albo świadczenia

pieniężnego, do ich uiszczenia w terminie 30 dni.

§ 5.

Postępowanie egzekucyjne dotyczące nawiązek i świadczeń pieniężnych zasądzonych na

rzecz Funduszu wszczyna komornik na wniosek sądu, o którym mowa w § 3, według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W tym celu sąd z urzędu nadaje tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności.

§ 6.

Zaliczka na koszty egzekucji jest finansowana ze środków Funduszu.

§ 7.

Przychodami Funduszu są środki pieniężne pochodzące z

1)

orzeczonych przez sądy nawiązek oraz świadczeń pieniężnych;

2)

potrąceń w wysokości 7% wynagrodzenia przysługującego za pracę skazanych zatrudnionych

w formach określonych w art. 121 § 2;

3)

wykonania kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 143 § 1 pkt 7;

4)

spadków, zapisów i darowizn;

5)

dotacji, zbiórek i innych źródeł.

§ 8.

Środki Funduszu są przeznaczane na

1)

pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem oraz osobom im najbliższym, zwłaszcza pomoc

medyczną, psychologiczną, rehabilitacyjną, prawną oraz materialną, udzielaną przez

jednostki niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia

zysku, w tym stowarzyszenia, fundacje, organizacje i instytucje;

1a

pomoc, o której mowa w pkt 1, udzielaną przez jednostki zaliczane do sektora finansów

publicznych;

1b

szkolenia dla organów prowadzących postępowania karne i ich pracowników podnoszące

kompetencje w zakresie postępowania z osobami pokrzywdzonymi przestępstwem i świadkami

oraz propagowania alternatywnych metod rozwiązywania konfliktów, w szczególności mediacji

w sprawach rodzinnych, nieletnich i karnych;

1c

realizację przez jednostki sektora finansów publicznych zadań ustawowych związanych

z ochroną interesów osób pokrzywdzonych przestępstwem i świadków, a także wykrywaniem

i zapobieganiem przestępczości oraz likwidacją skutków pokrzywdzenia przestępstwem;

1d

finansowanie alternatywnych metod rozwiązywania konfliktów, w szczególności mediacji

w sprawach rodzinnych, nieletnich i karnych;

1e

edukację z zakresu przeciwdziałania przemocy i przestępczości w szczególności funkcjonariuszy

Policji i pracowników jednostek oświatowych oraz ochrony zdrowia;

2

pomoc postpenitencjarną osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z zakładów karnych

i aresztów śledczych oraz osobom im najbliższym, udzielaną przez zawodowych kuratorów

sądowych oraz Służbę Więzienną;

2a

pomoc psychologiczną świadkom i osobom im najbliższym;

3

pomoc postpenitencjarną osobom, o których mowa w pkt 2, udzielaną przez podmioty wymienione

w art. 38 § 1, z wyłączeniem osób godnych zaufania;

4)

działalność podejmowaną lub powierzoną przez dysponenta Funduszu, mającą na celu wsparcie

i rozwój systemu pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem i świadkom oraz pomocy

postpenitencjarnej, a także przeciwdziałanie przyczynom przestępczości, w szczególności

na

a)

promowanie i wspieranie inicjatyw i przedsięwzięć służących poprawie sytuacji osób

pokrzywdzonych przestępstwem oraz skutecznej readaptacji skazanych,

b

podejmowanie przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i informacyjnym, w tym dotyczących

przyczyn i uwarunkowań przestępczości oraz jej zapobiegania,

c

pokrywanie kosztów związanych z organizowaniem i prowadzeniem kształcenia, studiów

podyplomowych, kursów dokształcających i szkoleń,

d

podejmowanie, organizowanie i zlecanie badań naukowych i prac rozwojowych oraz współpracy

z innymi jednostkami w tym zakresie, dotyczących sytuacji oraz potrzeb osób pokrzywdzonych

przestępstwem, świadków oraz osób skazanych, a także przyczyn i uwarunkowań przestępczości

oraz jej zapobiegania,

e

promowanie systemu pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem i świadkom oraz pomocy

postpenitencjarnej,

f

upowszechnianie wiedzy na temat praw osób pokrzywdzonych przestępstwem oraz alternatywnych

metod rozwiązywania konfliktów, w szczególności mediacji w sprawach rodzinnych, nieletnich

i karnych,

g

działania wspierające rodziny zagrożone dysfunkcyjnością, w szczególności w zakresie

profilaktyki i terapii uzależnień oraz współuzależnień i rozwiązywania konfliktów

w rodzinie.

§ 9

Powierzenie realizacji zadań, o których mowa w § 8 pkt 1, 1b, 1d i 2a-4, jednostkom

niezaliczanym do sektora finansów publicznych odbywa się w trybie otwartego konkursu

ofert.

§ 9a

Do realizacji pomocy prawnej i psychologicznej osobom pokrzywdzonym przestępstwem

oraz pomocy psychologicznej świadkom na terenie sądu, jednostki organizacyjnej prokuratury

lub jednostki organizacyjnej Policji wymagana jest zgoda prezesa sądu, kierownika

jednostki organizacyjnej prokuratury bądź komendanta jednostki organizacyjnej Policji.

Podmiot przystępujący do otwartego konkursu ofert dołącza do oferty dokument potwierdzający

tę zgodę.

§ 10

Dysponent Funduszu, udzielając dotacji celowej, zwanej dalej „dotacją”, na realizację

w trybie otwartego konkursu ofert zadań, o których mowa w § 8 pkt 1, 1b, 1d i 2a-4,

zawiera z jednostką niezaliczaną do sektora finansów publicznych umowę o treści ustalonej

przez dysponenta Funduszu.

§ 11

Jednostki niezaliczane do sektora finansów publicznych, z którymi została zawarta

umowa, są obowiązane do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej otrzymanych

środków i dokonywanych z tych środków wydatków oraz posiadania odrębnego rachunku

bankowego przeznaczonego tylko do obsługi tych środków.

§ 11a.

Podmiot, który otrzymał dotację w celu świadczenia pomocy psychologicznej osobom pokrzywdzonym

przestępstwem lub świadkom, jest obowiązany udzielić pomocy psychologicznej na wezwanie

organu prowadzącego czynności operacyjno-rozpoznawcze albo sprawdzające lub postępowanie

przygotowawcze albo sądu w terminie 14 dni od wezwania, chyba że określone w umowie

środki przeznaczone na pomoc psychologiczną zostały wykorzystane lub pokrzywdzony

lub świadek nie kwalifikuje się do udzielenia takiej pomocy.

§ 12.

Podmioty, które otrzymały dotacje z Funduszu, są obowiązane do sporządzania i przekazywania

dysponentowi Funduszu kwartalnych informacji dotyczących wykorzystania tych środków

oraz do sporządzania i przekazania rozliczenia dotacji w zakresie rzeczowym i finansowym,

w terminie 15 dni od dnia zakończenia realizacji zadania.

§ 13.

Pomocy z Funduszu nie przyznaje się w takim zakresie, w jakim została ona udzielona

z innych źródeł.

§ 14.

Dysponent Funduszu kontroluje prawidłowość wydatkowania dotacji otrzymanych z Funduszu

pod względem racjonalności i legalności ich wydatkowania, w tym zgodność danych zawartych

w informacjach, o których mowa w § 12, ze stanem faktycznym.

§ 15

W przypadku wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych nienależnie

lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 oraz z 2018 r. poz. 62) dotyczące dotacji udzielonych z budżetu państwa.

§ 15a

Podmioty które wykorzystały niezgodnie z przeznaczeniem nie więcej niż 10% przyznanych

środków w ramach dotacji nie mogą brać udziału w otwartym konkursie ofert do dnia

zwrotu środków wraz z odsetkami.

§ 15b

Podmioty które wykorzystały niezgodnie z przeznaczeniem co najmniej 10% przyznanych

im środków w ramach dotacji nie mogą brać udziału w otwartym konkursie ofert do dnia

zwrotu środków wraz z odsetkami i przez następne 12 miesięcy od tego dnia.

§ 16.

Osoba, która wykorzystała udzieloną pomoc niezgodnie z jej przeznaczeniem, jest obowiązana

do zwrotu równowartości uzyskanych świadczeń.

§ 17.

W wypadku ustalenia, że osoba, której udzielono pomocy, wykorzystała ją niezgodnie

z przeznaczeniem, podmiot, który udzielił pomocy, jest obowiązany do wezwania tej

osoby do zwrotu równowartości uzyskanych świadczeń w terminie 30 dni od dnia wezwania

jej do zwrotu.

§ 18.

Osoba, która wykorzystała udzieloną pomoc niezgodnie z jej przeznaczeniem i pomimo

wezwania nie zwróciła jej równowartości, traci prawo do dalszej pomocy, chyba że zachodzą

wyjątkowe okoliczności uzasadniające udzielenie jej takiej pomocy.

§ 18a

Koszty obsługi Funduszu są pokrywane ze środków tego Funduszu.

§ 19.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb udzielania pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem, świadkom oraz osobom im

najbliższym,

2

tryb udzielania pomocy osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z zakładów karnych

i aresztów śledczych oraz osobom im najbliższym,

3)

warunki i tryb udzielania dotacji z Funduszu podmiotom, w tym w szczególności tryb

przeprowadzania konkursu ofert, kryteria oceny oferty i tryb zawierania umów na realizację

powierzonych zadań,

3a

warunki finansowania wydatków, o których mowa w § 8 pkt 1a-1e, 2a i 4, tryb składania

wniosków oraz przekazywania środków,

4)

szczegółowe zadania, na które przeznaczane są środki Funduszu,

5)

sposób wykorzystywania i rozliczania środków Funduszu, w tym wzór i terminy składania

przez podmioty kwartalnych informacji,

6)

szczegółowe zasady gospodarki finansowej Funduszu

- uwzględniając potrzebę prowadzenia odrębnej gospodarki finansowej w zakresie realizacji

zadań dotyczących pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem oraz pomocy postpenitencjarnej,

a także potrzebę skutecznego i racjonalnego wykorzystania środków Funduszu oraz osiągnięcia

celów, dla których Fundusz został utworzony.

§ 1.

Kary, środki karne i środki zabezpieczające, których wykonanie łączy się z zastosowaniem

dozoru elektronicznego, wykonuje się według przepisów niniejszego rozdziału.

§ 2.

Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału mowa jest o

1)

karze - przepisy te stosuje się również do środków karnych i zabezpieczających,

2)

skazanym - przepisy te stosuje się również do sprawcy, wobec którego orzeczono środek

zabezpieczający połączony z dozorem elektronicznym

- z wyłączeniem przepisów dotyczących wyłącznie dozoru stacjonarnego.

§ 1.

Dozór elektroniczny jest to kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych.

§ 2.

System dozoru elektronicznego jest to ogół metod postępowania i środków technicznych

służących do wykonywania dozoru elektronicznego.

§ 3.

W systemie dozoru elektronicznego można kontrolować

1)

przebywanie przez skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym

przez sąd miejscu (dozór stacjonarny);

2)

bieżące miejsce pobytu skazanego, niezależnie od tego, gdzie skazany przebywa (dozór

mobilny);

3)

zachowywanie przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez

sąd (dozór zbliżeniowy).

§ 1.

Karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór

stacjonarny. Środki karne i zabezpieczające w systemie dozoru elektronicznego wykonuje

się jako dozór zbliżeniowy lub mobilny.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób oraz szczegółowe

warunki wykonywania kar, środków karnych i środków zabezpieczających w systemie dozoru

elektronicznego, w tym zakres niezbędnej dokumentacji, mając na uwadze konieczność

zapewnienia kontroli i oceny zachowania osób, wobec których orzeczono te kary, środki

karne lub środki zabezpieczające.

§ 1.

Nadzór nad wykonywaniem kar z zastosowaniem dozoru elektronicznego oraz orzekanie

w sprawach dotyczących wykonania tych kar należą do sądu, o którym mowa w art. 43e.

§ 2.

Nadzór, o którym mowa w § 1, obejmuje kontrolę i ocenę

1)

legalności i prawidłowości wykonywania orzeczonej kary;

2)

prawidłowości obliczania okresów wykonywania orzeczonej kary w systemie dozoru elektronicznego;

3)

wykonywania zadań probacyjnych i działalności wychowawczej sądowego kuratora zawodowego

oraz przebiegu procesu resocjalizacji skazanego;

4)

działalności upoważnionego podmiotu dozorującego w zakresie wykonywania obowiązków

przez skazanego;

5)

kolejności wykonywania orzeczeń, jak również prawidłowości zawiadamiania o wystąpieniu

warunków technicznych pozwalających na niezwłoczne rozpoczęcie wykonania orzeczonej

kary lub o dacie, od której będzie to możliwe.

§ 3.

Czynności związane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kar z zastosowaniem

dozoru elektronicznego oraz nałożonych w związku z nimi obowiązków wykonuje sądowy

kurator zawodowy. Przepisy o dozorze i kuratorze sądowym stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W sprawach związanych z udzieleniem zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu

skazany przebywa.

§ 2.

W sprawach związanych z wykonaniem postanowienia o udzieleniu zezwolenia na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego i jego uchyleniem właściwy

jest sąd penitencjarny, w którego okręgu kara jest wykonywana, z wyjątkiem uchylenia

zezwolenia z powodów, o których mowa w art. 43zaa § 1 pkt 1, kiedy to właściwy jest

sąd penitencjarny, który zezwolenia udzielił.

§ 3.

W sprawach wykonywania dozoru zbliżeniowego i mobilnego właściwy jest sąd, w którego

okręgu skazany ma miejsce stałego pobytu, a jeżeli skazany nie posiada takiego miejsca

- sąd, w którego okręgu orzeczono środek karny lub zabezpieczający wykonywany w systemie

dozoru elektronicznego.

§ 1.

Środkami technicznymi służącymi do wykonywania dozoru elektronicznego są

1)

centrala monitorowania;

2)

system teleinformatyczny, za pomocą którego podmiot prowadzący centralę monitorowania,

podmiot dozorujący, sądy, sądowi kuratorzy zawodowi i inne uprawnione podmioty przetwarzają

informacje związane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kar w systemie dozoru

elektronicznego (system komunikacyjno-monitorujący);

3)

nadajniki;

4)

rejestratory stacjonarne i przenośne.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne

i wymagania funkcjonalne, jakie powinny spełniać środki techniczne służące do wykonywania

dozoru elektronicznego, a także sposób funkcjonowania systemu komunikacyjno-monitorującego,

w tym sposób przekazywania danych wewnątrz tego systemu, mając na względzie konieczność

zapewnienia prawidłowego działania systemu dozoru elektronicznego oraz zabezpieczenia

danych osobowych i informacji związanych z działaniem tego systemu przed ich nieuprawnionym

ujawnieniem.

§ 1.

Dozór elektroniczny wykonywany jest przez

1)

podmiot prowadzący centralę monitorowania - w zakresie czynności związanych z obsługą

tej centrali;

2)

podmiot dozorujący - w zakresie pozostałych czynności.

§ 2.

Podmiotem prowadzącym centralę monitorowania jest podmiot dozorujący lub jednostka

organizacyjna podległa Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 3.

Podmiotem dozorującym może być przedsiębiorca, instytucja państwowa lub podmiot zagraniczny

będący przedsiębiorcą w rozumieniu prawa kraju rejestracji i spełniający warunki do

wykonywania w Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości dokonuje wyboru podmiotu dozorującego, o którym mowa w §

3, w trybie określonym w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 i 2018) i powierza mu wykonywanie czynności, o których mowa w § 1 pkt 1 lub 2.

§ 1.

Kara może być wykonywana w systemie dozoru elektronicznego jedynie wówczas, gdy pozwalają

na to warunki techniczne obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych

nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi.

§ 2.

W razie gdy warunki techniczne nie są wystarczające do jednoczesnego objęcia dozorem

mobilnym wszystkich skazanych, wobec których dozór taki został orzeczony, w pierwszej

kolejności kieruje się do wykonania dozory mobilne orzeczone jako środek zabezpieczający.

§ 3.

Jeżeli skazany zamieszkuje wspólnie z inną osobą lub osobami pełnoletnimi, warunkiem

rozpoczęcia dozoru stacjonarnego jest uprzednia pisemna zgoda tych osób złożona do

sądu, obejmująca także umożliwienie podmiotowi dozorującemu przeprowadzanie czynności

kontrolnych.

§ 4.

W razie potrzeby, na zarządzenie sędziego penitencjarnego, kurator sądowy ustala,

w drodze zebrania informacji, czy skazany zamieszkuje wspólnie z inną osobą lub osobami

pełnoletnimi, a jeżeli tak, to uzyskuje dane personalne tych osób, a następnie poucza

je o warunkach wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego oraz konsekwencjach,

jakie wynikają z jej wykonywania dla osób zamieszkujących ze skazanym. Kurator sądowy

ustala warunki rodzinne oraz socjalno-bytowe, w których zamieszkuje skazany, w zakresie

niezbędnym do prawidłowego wykonania kary w systemie dozoru elektronicznego. Informacje

te kurator sądowy przekazuje niezwłocznie do sądu.

§ 5.

Oświadczenie o wyrażeniu zgody, o której mowa w § 3, może być również odebrane przez

kuratora sądowego podczas czynności, o których mowa w § 4, a następnie niezwłocznie

przekazane do sądu.

§ 6.

(uchylony)

§ 7.

(uchylony)

§ 8.

Cofnięcie zgody po wydaniu postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego jest nieskuteczne.

§ 1.

Sąd, który wykonuje karę z zastosowaniem dozoru elektronicznego, żąda od podmiotu

dozorującego nadesłania informacji, czy warunki techniczne pozwalają na niezwłoczne

rozpoczęcie wykonywania tej kary, a jeśli nie - od jakiej daty będzie to możliwe.

§ 2.

Jeżeli z informacji uzyskanych od podmiotu dozorującego wynika, że nie jest możliwe

niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania kary, sąd orzeka o odroczeniu wykonania tej kary

na czas określony. Łączny okres odroczenia nie może być dłuższy niż rok.

§ 3.

Na postanowienie o odroczeniu wykonania kary przysługuje zażalenie.

§ 4.

Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania do postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia

na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 1.

Jeżeli po upływie łącznego okresu odroczenia, o którym mowa w art. 43i § 2, z informacji

uzyskanych od podmiotu dozorującego wynika, że w dalszym ciągu nie jest możliwe niezwłoczne

rozpoczęcie wykonywania środka karnego, sąd orzeka o uchyleniu kontroli zakazu lub

obowiązku z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego, a w miarę potrzeby stosuje

zamiast lub obok orzeczonego środka karnego środek karny, o którym mowa w art. 39 pkt 2-2e Kodeksu karnego. Stosując środek lub środki karne, sąd ma na względzie, by ich dolegliwość nie przekraczała

łącznie środka karnego orzeczonego w wyroku.

§ 2.

Jeżeli po upływie łącznego okresu odroczenia, o którym mowa w art. 43i § 2, z informacji

uzyskanych od podmiotu dozorującego wynika, że w dalszym ciągu nie jest możliwe niezwłoczne

rozpoczęcie wykonywania środka zabezpieczającego, sąd orzeka w przedmiocie zmiany

lub uchylenia środka zabezpieczającego.

§ 3.

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

§ 1.

W przypadku dozoru zbliżeniowego lub mobilnego, po uzyskaniu od podmiotu dozorującego

informacji, że możliwe jest niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania kary, sąd wydaje postanowienie

o rozpoczęciu dozoru elektronicznego, w którym

1)

wyznacza termin i określa sposób zgłoszenia przez skazanego gotowości do instalacji

środków technicznych;

2)

określa, jakie środki techniczne mają zostać zainstalowane.

§ 2.

Termin, o którym mowa w § 1 pkt 1, nie może być dłuższy niż 24 godziny od zwolnienia

skazanego z zakładu karnego, a jeśli skazany przebywa na wolności, nie dłuższy niż

24 godziny od ogłoszenia lub doręczenia skazanemu postanowienia o rozpoczęciu dozoru

elektronicznego. Jeżeli wobec skazanego przebywającego w zakładzie karnym orzeczono

dozór mobilny lub zbliżeniowy, można wyznaczyć termin założenia nadajnika w okresie

do 7 dni przed zakończeniem odbywania kary lub warunkowym przedterminowym zwolnieniem;

w takim wypadku o terminie powiadamia się podmiot dozorujący i dyrektora zakładu karnego,

a przepisu § 1 pkt 1 nie stosuje się.

§ 3.

(uchylony)

§ 4.

Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu postanowienia o rozpoczęciu dozoru elektronicznego

albo postanowienia o udzieleniu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w

systemie dozoru elektronicznego należy doręczyć skazanemu pisemne pouczenie o przysługujących

mu prawach i ciążących na nim obowiązkach związanych z dozorem elektronicznym, jak

również o konsekwencjach naruszenia tych obowiązków. Odpis postanowienia przesyła

się niezwłocznie sądowemu kuratorowi zawodowemu i podmiotowi dozorującemu.

§ 5.

(uchylony)

§ 6.

Rozpoczęcie wykonywania dozoru elektronicznego następuje z dniem, w którym wobec skazanego

uruchomiono środki techniczne niezbędne do wykonywania kary w tym systemie.

§ 7.

Jeżeli czas trwania dozoru elektronicznego jest określony, po rozpoczęciu wykonywania

dozoru sąd zawiadamia skazanego i podmiot dozorujący o dacie jego zakończenia.

§ 8.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pisemnego pouczenia,

o którym mowa w § 4, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez

osoby niekorzystające z pomocy obrońcy.

§ 1.

Jeżeli wobec skazanego orzeczono zakaz zbliżania się do określonej osoby kontrolowany

w systemie dozoru elektronicznego, sąd poucza tę osobę o prawie do wystąpienia z wnioskiem

o wyposażenie jej w rejestrator przenośny albo stacjonarny oraz o treści art. 43s

i art. 43v.

§ 2.

Jeżeli osoba chroniona nie wystąpi z wnioskiem, o którym mowa w § 1, w terminie miesiąca

od otrzymania pouczenia, albo oświadczy, że nie będzie korzystać z rejestratora, sąd

orzeka o zmianie dozoru zbliżeniowego na dozór mobilny. Przepisy art. 43i § 1 i art.

43k § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Na postanowienie o zmianie dozoru zbliżeniowego na dozór mobilny przysługuje zażalenie

stronom i osobie chronionej.

W przypadku objęcia wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności wykonywanej w systemie

dozoru elektronicznego sąd penitencjarny z urzędu uchyla zezwolenie na odbycie tej

kary w tym systemie, co nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu udzieleniu zezwolenia

na odbycie kary łącznej pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli

zachodzą warunki określone w art. 43la § 1.

§ 1.

Na postanowienie sądu penitencjarnego, o którym mowa w art. 43lh § 1, zażalenie przysługuje

skazanemu lub jego obrońcy, prokuratorowi, a także sądowemu kuratorowi zawodowemu

lub dyrektorowi zakładu karnego, jeżeli składali wniosek o udzielenie zezwolenia.

§ 2.

Zażalenie, o którym mowa w § 1, niezwłocznie przekazuje się wraz z aktami sprawy sądowi

odwoławczemu, który rozpoznaje sprawę najpóźniej w terminie 7 dni od daty wpływu zażalenia

wraz z aktami sprawy do tego sądu.

Na postanowienie sądu penitencjarnego o odmowie udzielenia zezwolenia na odbywanie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego przysługuje zażalenie

skazanemu lub jego obrońcy, prokuratorowi, a także sądowemu kuratorowi zawodowemu

lub dyrektorowi zakładu karnego, jeżeli składali wniosek o udzielenie zezwolenia;

przepis art. 43lj § 2 stosuje się odpowiednio.

Ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy o udzielenie zezwolenia, o którym mowa

w art. 43la, w tej samej sprawie, złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania

postanowienia o odmowie udzielenia tego zezwolenia, pozostawia się bez rozpoznania.

§ 1.

Przed uchyleniem zezwolenia sąd penitencjarny, o ile uzna to za konieczne, wysłuchuje

skazanego lub jego obrońcę, a także sądowego kuratora zawodowego oraz przedstawiciela

skazanego, o którym mowa w art. 42.

§ 2.

Na postanowienie sądu penitencjarnego o uchyleniu zezwolenia przysługuje zażalenie.

Przepisy art. 43lj § 2 i art. 43lk stosuje się odpowiednio.

§ 1.

O warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego orzeka na posiedzeniu sąd penitencjarny, w którego

okręgu skazany posiada miejsce stałego pobytu.

§ 2.

Wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie może złożyć również sądowy kurator zawodowy.

§ 3.

Udzielając warunkowego przedterminowego zwolnienia, sąd uchyla zezwolenie na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 4.

Udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest dopuszczalne wobec skazanego,

który odbywa w systemie dozoru elektronicznego zastępczą karę pozbawienia wolności

za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

§ 5.

W razie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia stosuje się odpowiednio

przepisy art. 43zac § 1 i art. 43zad.

§ 1.

Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki

1)

wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku,

a nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2 Kodeksu karnego;

2)

jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary;

3)

skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;

4)

osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły zgodę, o której mowa

w art. 43h § 3;

5)

odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na

przeszkodzie warunki techniczne, o których mowa w art. 43h § 1.

§ 2.

Skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić

zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego,

jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności

nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym.

§ 3.

Skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia

na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem

zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.

§ 4.

Sąd może udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru

elektronicznego pomimo braku zgody, o której mowa w art. 43h § 3, jeżeli wykonanie

kary w systemie dozoru elektronicznego w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi

trudnościami dla osoby, która tej zgody nie wyraziła, i narusza jej prywatność jedynie

w nieznacznym stopniu.

§ 5.

Na postanowienie, o którym mowa w § 4, osobie, która nie wyraziła zgody, przysługuje

zażalenie.

§ 6.

Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do skazanego, któremu wymierzono dwie lub więcej

niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno,

nieprzekraczających w sumie jednego roku.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także do skazanego, wobec którego orzeczono

zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub

karę pozbawienia wolności orzeczoną w warunkach, o których mowa w art. 37b lub w art. 87 § 2 Kodeksu karnego.

W sprawach o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny orzeka na wniosek skazanego lub

na wniosek jego obrońcy, prokuratora, sądowego kuratora zawodowego lub dyrektora zakładu

karnego.

§ 1.

Wniosek, o którym mowa w art. 43lc, wraz z uzasadnieniem, składa się na piśmie.

§ 2.

Uzasadnienie wniosku zawiera wskazanie okoliczności, o których mowa w art. 43la §

1-4.

§ 3.

Do wniosku złożonego przez skazanego, jego obrońcę, prokuratora lub sądowego kuratora

zawodowego dołącza się zgodę, o której mowa w art. 43h § 3. W przypadku wniosku składanego

przez dyrektora zakładu karnego zgodę taką uzyskuje na zasadach określonych w art.

43h § 4 i 5 sąd penitencjarny orzekający w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 4.

Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.

§ 1.

Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie

dozoru elektronicznego dotyczy skazanego, który odbywa już karę pozbawienia wolności

w zakładzie karnym, posiedzenie sądu penitencjarnego odbywa się w tym zakładzie, w

którym skazany przebywa.

§ 2.

Sąd penitencjarny wysłuchuje przedstawiciela administracji zakładu karnego co do celowości

udzielenia zezwolenia.

§ 3.

Udział prokuratora w posiedzeniu o udzielenie zezwolenia jest obowiązkowy.

§ 1.

Przed wydaniem postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia

wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny ustala, czy na przeszkodzie

udzieleniu zezwolenia nie stoją warunki techniczne. W tym celu sąd żąda nadesłania

informacji od podmiotu dozorującego.

§ 2.

Jeżeli udzieleniu zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego stoją

na przeszkodzie warunki techniczne, sędzia penitencjarny pozostawia wniosek bez rozpoznania.

Przed wydaniem postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia

wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny wysłuchuje skazanego

lub jego obrońcę, sądowego kuratora zawodowego, jeżeli składał wniosek o zezwolenie,

o którym mowa w art. 43la § 1, oraz przedstawiciela skazanego, o którym mowa w art.

42.

§ 1.

W postanowieniu o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny

1)

określa miejsce, czas, rodzaj lub sposób wykonywania nałożonych obowiązków oraz rodzaj

podlegających zainstalowaniu środków technicznych;

2)

wyznacza termin i określa sposób zgłoszenia przez skazanego podmiotowi dozorującemu

gotowości do zainstalowania rejestratora stacjonarnego lub przenośnego lub nadajnika.

§ 2.

Przepis art. 43k § 2 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio.

§ 3.

O terminie, o którym mowa w § 1 pkt 2, sędzia penitencjarny zawiadamia sądowego kuratora

zawodowego, jeżeli nie brał on udziału w posiedzeniu sądu penitencjarnego, a także

podmiot dozorujący.

§ 4.

Odpis postanowienia sądu penitencjarnego doręcza się sądowemu kuratorowi zawodowemu

i podmiotowi dozorującemu.

§ 5.

O wydaniu postanowienia sędzia penitencjarny niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego,

jego przedstawiciela ustawowego lub osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje,

jeżeli złożyli wniosek, o którym mowa w art. 168a.

§ 1.

Skazany ma obowiązek zgłosić podmiotowi dozorującemu, w terminie i w sposób, które

zostały określone przez sąd, gotowość do instalacji środków technicznych.

§ 2.

Podmiot dozorujący dokonuje niezwłocznej rejestracji zgłoszenia, o którym mowa w §

1.

§ 3.

Podmiot dozorujący niezwłocznie zawiadamia sądowego kuratora zawodowego oraz sąd o

niezgłoszeniu przez skazanego gotowości, o której mowa w § 1, albo o uchylaniu się

skazanego od instalacji środka technicznego.

§ 1.

Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór elektroniczny, ma obowiązek

1)

nieprzerwanie nosić nadajnik;

2)

dbać o powierzone mu środki techniczne, w tym zwłaszcza chronić je przed utratą, zniszczeniem,

uszkodzeniem lub uczynieniem niezdatnymi do użytku, oraz zapewniać ich stałe zasilanie

energią elektryczną;

3)

udostępniać podmiotowi dozorującemu powierzone środki techniczne do kontroli, naprawy

lub wymiany na każde żądanie tego podmiotu, w tym również umożliwiając pracownikom

tego podmiotu wejście do pomieszczeń, w których skazany przebywa, lub na nieruchomość

stanowiącą jego własność lub będącą w jego zarządzie;

4)

udzielać prezesowi sądu lub upoważnionemu sędziemu, sądowemu kuratorowi zawodowemu,

podmiotowi dozorującemu i podmiotowi prowadzącemu centralę monitorowania wyjaśnień

dotyczących przebiegu odbywania kary i wykonywania nałożonych obowiązków oraz stawiać

się na wezwania sędziego i kuratora.

§ 2.

Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór stacjonarny, ma ponadto obowiązek

1)

pozostawać we wskazanym przez sąd miejscu w wyznaczonym czasie;

2)

odbierać połączenia przychodzące do rejestratora stacjonarnego;

3)

umożliwiać sądowemu kuratorowi zawodowemu wejście do mieszkania lub na nieruchomość,

gdzie zainstalowano rejestrator;

4)

udzielać osobom upoważnionym, na ich żądanie, wyjaśnień, o których mowa w § 1 pkt

4, również przy użyciu rejestratora stacjonarnego.

Obowiązek określony w art. 43n § 2 pkt 1 obejmuje pozostawanie skazanego w miejscu

stałego pobytu lub w innym wskazanym miejscu w wyznaczonym czasie. Sąd penitencjarny

określa przedziały czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia, w których

skazany ma prawo się oddalić z miejsca stałego pobytu lub innego wskazanego miejsca

na okres nieprzekraczający 12 godzin dziennie, w szczególności w celu

1)

świadczenia pracy;

2)

wykonywania praktyk religijnych lub korzystania z posług religijnych;

3)

sprawowania opieki nad osobą małoletnią, osobą niedołężną lub chorą;

4)

kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej;

5)

korzystania z urządzeń lub zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych;

6)

komunikowania się z obrońcą, pełnomocnikiem oraz wybranym przez siebie przedstawicielem,

o którym mowa w art. 42;

7)

komunikowania się z podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1;

8)

utrzymywania więzi z rodziną lub innymi bliskimi osobami;

9)

korzystania z opieki medycznej lub udziału w terapii;

10)

dokonania niezbędnych zakupów.

§ 1.

Sąd penitencjarny może nałożyć na skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego obowiązki określone w art. 72 Kodeksu karnego. Obowiązki te mogą zostać nałożone również na wniosek prokuratora lub sądowego kuratora

zawodowego.

§ 2.

Jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, sąd penitencjarny może w czasie odbywania

przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego ustanawiać,

rozszerzać lub zmieniać obowiązki określone w art. 72 § 1 pkt 3-8 Kodeksu karnego lub zwolnić od wykonania nałożonych na tej podstawie obowiązków, z wyjątkiem obowiązku

określonego w art. 72 § 2 Kodeksu karnego, a także zmieniać rodzaj zastosowanych środków technicznych.

§ 1.

W wyjątkowym przypadku, uzasadnionym szczególnymi okolicznościami, sąd penitencjarny

może zmienić miejsce wykonywania dozoru stacjonarnego.

§ 2.

Do postanowienia o zmianie miejsca wykonywania dozoru stacjonarnego stosuje się odpowiednio

przepisy art. 43k § 1, art. 43lf § 1 i art. 43m.

§ 3.

W uzasadnionych przypadkach sąd penitencjarny może zmieniać przedziały czasu w ciągu

doby i w poszczególnych dniach tygodnia, o których mowa w art. 43na.

§ 4.

W uzasadnionych przypadkach, gdy niezbędne jest szybkie dokonanie zmiany, przedziały

czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia mogą zostać zmienione również

w drodze decyzji sądowego kuratora zawodowego, który niezwłocznie informuje o tym

sędziego penitencjarnego i wprowadza informacje do systemu komunikacyjno-monitorującego.

Sąd penitencjarny może uchylić zmiany wprowadzone przez sądowego kuratora zawodowego

albo dokonać w nich własnej zmiany.

§ 1.

W przypadkach szczególnie ważnych dla skazanego, uzasadnionych względami zdrowotnymi,

rodzinnymi lub osobistymi, sądowy kurator zawodowy może zezwolić skazanemu na opuszczenie

miejsca wykonywania dozoru stacjonarnego na okres nieprzekraczający jednorazowo 7

dni, w miarę potrzeby w asyście osoby najbliższej lub osoby godnej zaufania, niezwłocznie

informując o tym prezesa sądu, upoważnionego sędziego lub sędziego penitencjarnego

i wprowadzając tę informację do systemu komunikacyjno-monitorującego.

§ 2.

Zezwolenie, o którym mowa w § 1, może być cofnięte, jeżeli po jego udzieleniu pojawiły

się informacje lub okoliczności uzasadniające obawę, że skazany w okresie zezwolenia

może naruszyć porządek prawny.

§ 3.

Jeżeli zezwolenie zostało cofnięte, skazanemu nie udziela się ponownego zezwolenia

na opuszczenie miejsca wykonywania dozoru stacjonarnego.

§ 1.

Jeżeli przemawiają za tym ważne względy zdrowotne lub osobiste, sąd penitencjarny

może zarządzić przerwę w wykonaniu kary w systemie dozoru elektronicznego.

§ 2.

Przerwą w wykonaniu kary w systemie dozoru elektronicznego jest okres między usunięciem

przez podmiot dozorujący choćby jednego ze środków technicznych niezbędnych do wykonywania

dozoru a ponownym założeniem lub zainstalowaniem wszystkich stosowanych środków technicznych.

Przepisy art. 43k § 1, art. 43lh § 1, art. 43lj § 1 oraz art. 43m stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Sąd może odwołać przerwę w wykonaniu kary w systemie dozoru elektronicznego w razie

ustania przyczyny, dla której została zarządzona, lub w wypadku gdy skazany nie korzysta

z przerwy zgodnie z celem, w jakim została zarządzona, albo rażąco narusza porządek

prawny.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie przerwy oraz odwołania przerwy przysługuje zażalenie.

§ 1.

W przypadku niecierpiącym zwłoki, z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego,

sądowy kurator zawodowy może wyrazić zgodę na odinstalowanie rejestratora stacjonarnego

lub usunięcie nadajnika.

§ 2.

Prezes sądu lub upoważniony sędzia w terminie 7 dni od wyrażenia zgody, o której mowa

w § 1, zarządza ponowne zainstalowanie rejestratora lub założenie nadajnika albo występuje

do sądu o zarządzenie przerwy w wykonaniu kary.

§ 3.

Po ustaniu przyczyny usunięcia urządzenia lub nadajnika prezes sądu lub upoważniony

sędzia lub sędzia penitencjarny, na wniosek sądowego kuratora zawodowego, zarządza

jego ponowne zainstalowanie lub założenie. Przepisy art. 43k § 1, art. 43lh § 1, art.

43lj § 1 oraz art. 43m stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W razie umyślnego dopuszczenia do zniszczenia, uszkodzenia, uczynienia niezdatnym

do użytku nadajnika, rejestratora stacjonarnego lub przenośnego sąd może nałożyć na

skazanego lub osobę chronioną opłatę wyrównawczą na rzecz podmiotu dozorującego. W

sprawach egzekucji opłaty wyrównawczej stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, 1475, 1954 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 138 i 398).

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie nałożenia opłaty wyrównawczej przysługuje zażalenie.

§ 3.

Opłaty nie można orzec po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym miał miejsce czyn określony

w § 1.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty wyrównawczej

odrębnie dla nadajnika i rejestratora stacjonarnego lub przenośnego, mając na względzie,

aby nie przekraczała ona wartości nadajnika lub rejestratora oraz kosztów jego ponownego

zainstalowania.

§ 1.

Wykonując dozór elektroniczny, podmiot dozorujący

1)

niezwłocznie po zaistnieniu warunków technicznych informuje sąd o możliwości rozpoczęcia

wykonywania dozoru elektronicznego;

2)

zakłada skazanemu nadajnik niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od

dnia zgłoszenia przez skazanego gotowości, o której mowa w art. 43m;

3)

w razie orzeczenia dozoru stacjonarnego instaluje rejestrator stacjonarny w terminie

wskazanym w pkt 2;

4)

w razie orzeczenia dozoru zbliżeniowego przekazuje rejestrator przenośny osobie chronionej

zakazem zbliżania oraz instruuje tę osobę co do sposobu używania rejestratora;

5)

kontroluje prawidłowość działania środków technicznych i niezwłocznie usuwa uchybienia

w ich działaniu;

6)

po zakończeniu dozoru, a także na polecenie sądu lub sądowego kuratora zawodowego,

usuwa nadajnik, rejestrator stacjonarny i rejestrator przenośny używany przez osobę

chronioną.

§ 2.

Wykonując dozór elektroniczny, podmiot prowadzący centralę monitorowania

1)

w razie orzeczenia dozoru mobilnego nieprzerwanie kontroluje miejsce pobytu skazanego;

2)

kontroluje przestrzeganie przez skazanego obowiązków związanych ze stosowaniem dozoru;

3)

rejestruje każde zdarzenie polegające na przerwaniu lub nawiązaniu łączności między

środkami technicznymi oraz każde nieuprawnione oddziaływanie na te środki, a także

wyczerpanie się wewnętrznego źródła zasilania;

4)

niezwłocznie zawiadamia sądowego kuratora zawodowego oraz prezesa sądu, upoważnionego

sędziego lub sędziego penitencjarnego o nieprzestrzeganiu obowiązków, o których mowa

w pkt 2, oraz o każdym zdarzeniu określonym w pkt 3;

5)

wykonuje polecenia prezesa sądu, upoważnionego sędziego, sędziego penitencjarnego

i sądowego kuratora zawodowego związane z przebiegiem dozoru.

§ 1.

Osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości lub lokalu, w których ma zostać albo

został zainstalowany rejestrator stacjonarny, obowiązana jest umożliwić podmiotowi

dozorującemu

1)

zainstalowanie rejestratora w warunkach zapewniających jego prawidłowe działanie;

2)

wykonywanie czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie prawidłowości działania

rejestratora.

§ 2.

W razie potrzeby podmiot dozorujący może żądać od Policji udzielenia pomocy przy dokonywaniu

czynności przeprowadzanych na podstawie przepisów niniejszego oddziału, w szczególności

przy wejściu do miejsca, gdzie zainstalowany jest rejestrator lub gdzie przebywa skazany.

§ 3.

Kosztami czynności wykonanych przez Policję sąd obciąża skazanego, jeżeli niedopełnienie

przez niego obowiązków związanych z dozorem elektronicznym spowodowało potrzebę żądania

udzielenia pomocy, o której mowa w § 2. Skazanego należy pouczyć o możliwości obciążenia

go kosztami.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie obciążenia skazanego kosztami przysługuje zażalenie.

§ 1.

W celu sprawdzenia prawidłowości funkcjonowania i użytkowania rejestratora lub nadajnika

podmiot dozorujący może dokonać, w każdym czasie, kontroli tych środków technicznych.

Podmiot dozorujący dokonuje kontroli w razie stwierdzenia nieuprawnionego oddziaływania

na rejestrator lub nadajnik.

§ 2.

Osobą, której dotyczy kontrola, może być skazany, osoba chroniona zakazem zbliżania,

osoba zamieszkująca wspólnie ze skazanym oraz osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości

lub lokalu, o której mowa w art. 43u § 1.

§ 3.

Przed przystąpieniem do kontroli pracownik podmiotu dozorującego okazuje osobom, których

dotyczy kontrola, dokument identyfikujący go jako osobę uprawnioną do przeprowadzenia

kontroli, wystawiony przez podmiot dozorujący.

§ 4.

Kontrolę przeprowadza się zgodnie z jej celem, z zachowaniem umiaru i poszanowania

godności ludzkiej oraz bez wyrządzania zbędnych dolegliwości.

§ 5.

Kontrolę techniczną należy przeprowadzać po godzinie 6

§ 6.

Osobom, których dotyczy kontrola, przysługuje zażalenie do sądu na sposób jej przeprowadzenia.

§ 1.

Podmiot dozorujący może bez zgody prezesa sądu, upoważnionego sędziego lub sędziego

penitencjarnego usunąć, wymienić, zainstalować lub założyć rejestrator lub nadajnik,

jeżeli

1)

rejestrator lub nadajnik uległ uszkodzeniu, zniszczeniu, zużyciu albo z innych powodów

nie działa prawidłowo;

2)

jest to konieczne z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia skazanego;

3)

Minister Sprawiedliwości dokonał wyboru innego podmiotu jako podmiotu dozorującego.

§ 2.

O dokonanym usunięciu, wymianie, instalacji lub założeniu rejestratora lub nadajnika

podmiot dozorujący niezwłocznie zawiadamia prezesa sądu lub upoważnionego sędziego,

wskazując podjęte działanie oraz jego powód.

§ 1.

Podmiot dozorujący przechowuje i archiwizuje dane osobowe w postaci imienia, nazwiska

i numeru PESEL skazanego oraz informacje zarejestrowane w związku z wykonywaniem dozoru

elektronicznego. Jeżeli skazany nie posiada obywatelstwa polskiego oraz nadanego numeru

PESEL, zamiast tego numeru przechowuje się i archiwizuje numer paszportu lub innego

dokumentu tożsamości identyfikującego skazanego.

§ 2.

Dane osobowe i informacje, o których mowa w § 1, przechowuje się, w sposób zapewniający

ich bezpieczeństwo, przez okres 2 lat od dnia ich uzyskania.

§ 3.

Dane przechowywane przez podmiot dozorujący mogą być ujawnione Policji i przez nią

przetwarzane wyłącznie w celu zapobiegania lub wykrywania przestępstw lub przestępstw

skarbowych.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób archiwizowania oraz

sposób i tryb usuwania danych osobowych i informacji zarejestrowanych w związku z

wykonywaniem dozoru elektronicznego, mając na względzie potrzebę zapewnienia zabezpieczenia

tych danych i informacji przed nieuprawnionym dostępem.

§ 1.

W razie stwierdzenia istotnych uchybień w wykonywaniu dozoru elektronicznego przez

podmiot dozorujący sędzia penitencjarny wzywa podmiot dozorujący do usunięcia uchybień

w wyznaczonym terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące.

§ 2.

W przypadku nieusunięcia uchybień w wyznaczonym terminie prezes właściwego sądu zawiadamia

o tym Ministra Sprawiedliwości.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb sprawowania

nadzoru nad wykonywaniem dozoru elektronicznego, w tym sposób dokumentowania tego

nadzoru, mając na względzie potrzebę zapewnienia prawidłowości wykonywania dozoru

elektronicznego oraz konieczność skutecznego eliminowania stwierdzonych uchybień.

§ 1.

Jeżeli umowa z podmiotem dozorującym została unieważniona, rozwiązana, upłynął okres,

na który została zawarta, lub z innych przyczyn przestała wiązać strony, a nie jest

możliwe niezwłoczne powierzenie czynności innemu podmiotowi dozorującemu, wykonywanie

kar w systemie dozoru elektronicznego ulega przerwie. Przepis art. 43q § 2 stosuje

się odpowiednio.

§ 2.

Sąd zawiadamia skazanego o dacie rozpoczęcia przerwy. Przepisy art. 43i, art. 43k

i art. 43m stosuje się odpowiednio.

(uchylony)

(uchylony)

(uchylony)

§ 1.

Karę w systemie dozoru elektronicznego uznaje się za wykonaną z dniem zakończenia

wykonywania tego dozoru, chyba że uchylono zezwolenie na odbycie kary pozbawienia

wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 2.

Jeżeli kara w systemie dozoru elektronicznego została objęta karą łączną, sąd, który

orzekł karę łączną, niezwłocznie informuje o tym sąd właściwy w sprawach wykonywania

dozoru elektronicznego. Sąd właściwy w sprawach wykonywania dozoru elektronicznego

wydaje wówczas polecenie, o którym mowa w art. 43t § 1 pkt 6, chyba że nie jest to

celowe ze względu na rodzaj i wymiar orzeczonej kary łącznej.

§ 1.

Sąd penitencjarny uchyla zezwolenie na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli

1)

skazany nie zachowa wyznaczonego terminu na zgłoszenie upoważnionemu podmiotowi dozorującemu

gotowości, o której mowa w art. 43m § 1, albo uchyla się od niezwłocznego zainstalowania

przez podmiot dozorujący rejestratora lub od założenia nadajnika;

2)

skazany, odbywając karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, naruszył

porządek prawny, w szczególności popełnił przestępstwo lub przestępstwo skarbowe,

lub uchyla się od wykonania obowiązków związanych z dozorem elektronicznym lub innych

nałożonych obowiązków, orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku;

3)

odwołano przerwę w wykonaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego

z powodu innego niż ustanie przyczyny, dla której przerwa została udzielona;

4)

skazany w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego

został osadzony w zakładzie karnym w związku z zastosowaniem tymczasowego aresztowania

lub wykonaniem kary w innej sprawie.

§ 2.

Sąd penitencjarny może odstąpić od uchylenia zezwolenia, o którym mowa w § 1, w wyjątkowych

przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.

Sąd penitencjarny może uchylić zezwolenie na odbycie przez skazanego kary pozbawienia

wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli skazany korzystający z zezwolenia,

o którym mowa w art. 43p, nie powrócił do określonego miejsca w wyznaczonym czasie.

§ 1.

W razie uchylenia zezwolenia, o którym mowa w art. 43zaa § 1 lub art. 43zab, sąd penitencjarny

orzeka o tym, w jakim zakresie karę pozbawienia wolności należy uznać za wykonaną,

uwzględniając zaliczenie na poczet kary okresu objętego systemem dozoru elektronicznego.

§ 2.

Skazanego zawiadamia się o obliczonym okresie kary pozbawienia wolności pozostałej

do wykonania w zakładzie karnym.

W razie uchylenia zezwolenia, o którym mowa w art. 43zaa § 1 lub art. 43zab, sąd penitencjarny

poleca doprowadzić skazanego do zakładu karnego, o czym należy go pouczyć.

W razie uchylenia zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego ponowne udzielenie zezwolenia na odbycie kary w

tym systemie jest niedopuszczalne w tej samej sprawie.

(uchylony)

(uchylony)

§ 1.

Skazanego na grzywnę sąd wzywa do jej uiszczenia w terminie 30 dni.

§ 2.

W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu grzywnę ściąga się w drodze egzekucji.

§ 1.

Jeżeli egzekucja grzywny nieprzekraczającej stu dwudziestu stawek dziennych okaże

się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd

może zamienić grzywnę na pracę społecznie użyteczną, przyjmując, że dziesięć stawek

dziennych jest równoważnych miesiącowi pracy społecznie użytecznej, z zaokrągleniem,

w górę, do pełnego miesiąca. Pracę społecznie użyteczną określa się w miesiącach oraz

ustala wymiar godzin pracy od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym, kierując się

wskazaniami zawartymi w art. 53 Kodeksu karnego.

§ 2.

Do wykonywania pracy, o której mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 53-58

i art. 60.

§ 3.

Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do grzywny określonej kwotowo, z tym że górna

granica grzywny podlegającej zamianie nie może przekroczyć 240 000 złotych, a miesiąc

pracy społecznie użytecznej jest równoważny grzywnie w kwocie do 20 000 złotych.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie zamiany grzywny na pracę społecznie użyteczną przysługuje

zażalenie.

§ 1.

Jeżeli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika,

że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności,

gdy

1)

skazany oświadczy, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej zamienionej

na podstawie art. 45 albo uchyla się od jej wykonania, lub

2)

zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa.

§ 2.

Zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, przyjmuje się, że jeden

dzień pozbawienia wolności jest równoważny dwóm stawkom dziennym grzywny; kara zastępcza

nie może przekroczyć 12 miesięcy pozbawienia wolności, jak również górnej granicy

kary pozbawienia wolności za dane przestępstwo, a jeżeli ustawa nie przewiduje za

dane przestępstwo kary pozbawienia wolności, górna granica zastępczej kary pozbawienia

wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy.

§ 3.

Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do grzywny określonej kwotowo, z tym że jeden

dzień pozbawienia wolności jest równoważny grzywnie w kwocie od 20 do 4000 złotych.

§ 4.

W przypadku gdy grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko

w części albo tylko w części została wykonana w formie pracy społecznie użytecznej,

sąd, zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, określa jej wymiar

według zasad przewidzianych w § 2 lub 3.

§ 5.

Na postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności

przysługuje zażalenie.

§ 1.

Jeżeli grzywna została uiszczona w części, prezes sądu lub upoważniony sędzia zarządza

zmniejszenie kary zastępczej w sposób odpowiadający stosunkowi kwoty zapłaconej do

wysokości grzywny.

§ 2.

Od zastępczej kary pozbawienia wolności lub wykonywania pracy, o której mowa w art.

45 § 1, skazany może się w każdym czasie zwolnić przez złożenie kwoty pieniężnej przypadającej

jeszcze do uiszczenia tytułem grzywny.

§ 3.

(uchylony)

§ 4.

(uchylony)

W posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności

ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz jego obrońca, a gdy skazany pozostaje

pod dozorem - również sądowy kurator zawodowy, osoba godna zaufania lub przedstawiciel

stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, o której mowa w art. 73 § 1 Kodeksu karnego.

§ 1.

Sąd może w każdym czasie wstrzymać wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności

zarządzonej w wypadku, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 1, jeżeli skazany oświadczy

na piśmie, że podejmie pracę społecznie użyteczną i podda się rygorom z nią związanym.

Wstrzymanie następuje do czasu wykonania pracy społecznie użytecznej lub złożenia

kwoty pieniężnej przypadającej jeszcze do uiszczenia tytułem grzywny.

§ 2.

Jeżeli skazany uchyla się od wykonania pracy społecznie użytecznej, sąd zarządza wykonanie

zastępczej kary pozbawienia wolności.

§ 3.

W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 sąd określa wymiar pozostałej do wykonania pracy

społecznie użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności, kierując się zasadami

określonymi w art. 45 § 1 i 3 oraz art. 46 § 2-4.

§ 4.

W posiedzeniu, o którym mowa w § 2, ma prawo wziąć udział prokurator, sądowy kurator

zawodowy, skazany oraz jego obrońca.

§ 5.

Na postanowienie w przedmiocie wstrzymania i zarządzenia wykonania zastępczej kary

pozbawienia wolności oraz określenia wymiaru pozostałej do wykonania pracy społecznie

użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności przysługuje zażalenie.

§ 6.

Niedopuszczalne jest ponowne wstrzymanie wykonania tej samej zastępczej kary pozbawienia

wolności na podstawie § 1.

§ 1.

Jeżeli natychmiastowe wykonanie grzywny pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny

zbyt ciężkie skutki sąd może rozłożyć grzywnę na raty na czas nieprzekraczający 1

roku, licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie.

§ 2.

W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza wówczas, gdy wysokość

grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do 3 lat.

§ 3.

Na postanowienie w przedmiocie rozłożenia grzywny na raty przysługuje zażalenie.

§ 1.

Sąd odwołuje rozłożenie grzywny na raty, jeżeli ujawniły się nowe lub poprzednio nieznane

okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia; art. 24 § 2 nie ma zastosowania.

§ 2.

Rozłożenie grzywny na raty można odwołać również wówczas, gdy skazany uchybił terminowi

płatności choćby jednej raty, chyba że wykaże, iż nastąpiło to z przyczyn od niego

niezależnych.

§ 3.

Na postanowienie w przedmiocie odwołania rozłożenia grzywny na raty przysługuje zażalenie.

§ 1.

Jeżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił grzywny, a wykonanie

tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, sąd może, w szczególnie

uzasadnionych wypadkach, grzywnę umorzyć w części, zaś wyjątkowo - również w całości;

nie zarządza się egzekucji, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie umorzenia grzywny przysługuje zażalenie.

Udzielając skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary

pozbawienia wolności, sąd penitencjarny może, jeżeli istnieją podstawy do przyjęcia,

że skazany uiści grzywnę dobrowolnie, wstrzymać uprzednio zarządzone wykonanie zastępczej

kary pozbawienia wolności, stosując jednocześnie art. 49; wówczas okres rozłożenia

grzywny na raty biegnie od dnia wydania postanowienia o warunkowym przedterminowym

zwolnieniu.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do egzekucji kar o charakterze

pieniężnym, o których mowa w rozdziale 66b Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Wykonanie kary ograniczenia wolności ma na celu wzbudzenie w skazanym woli kształtowania

jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz

potrzeby przestrzegania porządku prawnego.

§ 2.

Skazany ma obowiązek sumiennie wykonywać ciążące na nim obowiązki, a w miejscu pracy

lub pobytu przestrzegać ustalonych zasad zachowania, porządku i dyscypliny.

§ 3.

(uchylony)

Karę ograniczenia wolności wykonuje się w miejscu stałego pobytu lub zatrudnienia

skazanego albo w niewielkiej odległości od tego miejsca, chyba że ważne względy przemawiają

za wykonaniem kary w innym miejscu.

§ 1.

Nadzór nad wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz orzekanie w sprawach dotyczących

wykonania tej kary należą do sądu rejonowego, w którego okręgu kara jest lub ma być

wykonywana.

§ 2.

Czynności związane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary ograniczenia

wolności oraz obowiązków nałożonych na skazanego odbywającego tę karę wykonuje sądowy

kurator zawodowy. Przepisy o dozorze i kuratorze sądowym stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W celu wykonania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne sąd przesyła

odpis orzeczenia właściwemu sądowemu kuratorowi zawodowemu.

§ 2.

Właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta, zwani dalej „właściwym organem gminy”,

wyznacza miejsca, w których może być wykonywana nieodpłatna, kontrolowana praca na

cele społeczne; podmioty, dla których organ gminy, powiatu lub województwa jest organem

założycielskim, a także państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne oraz spółki

prawa handlowego z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub gminy, powiatu bądź województwa,

mają obowiązek umożliwienia skazanym wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy

na cele społeczne.

§ 3.

Praca, o której mowa w § 2, może być także wykonywana na rzecz instytucji lub organizacji

reprezentujących społeczność lokalną oraz w placówkach oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych

ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, podmiotach leczniczych

w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, jednostkach organizacyjnych pomocy

społecznej, fundacjach, stowarzyszeniach i innych instytucjach lub organizacjach użyteczności

publicznej, niosących pomoc charytatywną, za ich zgodą.

§ 4.

Praca, o której mowa w § 2, może być także wykonywana na rzecz innych podmiotów niż

wymienione w § 2 i 3, którym powierzono w dowolny sposób wykonywanie zadań własnych

gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1-3, 4-6 lub 7-15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 i 2232 oraz z 2018 r. poz. 130).

§ 1.

Wydatki związane z ubezpieczeniem następstw nieszczęśliwych wypadków skazanych, wykonujących

nieodpłatną, kontrolowaną pracę na cele społeczne oraz pracę społecznie użyteczną,

ponosi Skarb Państwa.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy

zawieraniu przez podmioty uprawnione umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych

wypadków skazanych wykonujących nieodpłatną, kontrolowaną pracę na cele społeczne

oraz pracę społecznie użyteczną, a także minimalną i maksymalną sumę ubezpieczenia,

na którą umowa taka może zostać zawarta, podmioty uprawnione do zawierania umów ubezpieczenia

oraz termin zawierania umów, mając na uwadze potrzebę zagwarantowania skazanym, wykonującym

nieodpłatną, kontrolowaną pracę na cele społeczne lub pracę społecznie użyteczną,

odpowiedniej rekompensaty w przypadku zaistnienia przy wykonywaniu tej pracy nieszczęśliwego

wypadku oraz sprawne wykonywanie czynności związanych z zawieraniem umowy ubezpieczenia.

§ 1.

Sądowy kurator zawodowy w terminie 7 dni od doręczenia orzeczenia wzywa skazanego

oraz poucza go o prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach wynikających z uchylania

się od odbywania kary, a także określa, po wysłuchaniu skazanego, rodzaj, miejsce

i termin rozpoczęcia pracy, o czym niezwłocznie informuje właściwy organ gminy i podmiot,

na rzecz którego będzie wykonywana praca.

§ 2.

W wypadku gdy skazany nie stawi się na wezwanie lub pouczony o prawach, obowiązkach

i konsekwencjach związanych z wykonywaniem nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele

społeczne oświadczy sądowemu kuratorowi zawodowemu, że nie wyraża zgody na podjęcie

pracy, kurator kieruje do sądu wniosek o orzeczenie kary zastępczej.

§ 3.

Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadkach, gdy skazany nie podejmie pracy w

wyznaczonym terminie lub w inny sposób uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności

lub wykonania ciążących na nim obowiązków.

§ 4.

Zmiana rodzaju, miejsca lub terminu rozpoczęcia pracy może nastąpić na podstawie decyzji

sądowego kuratora zawodowego w szczególnie uzasadnionych wypadkach; przepis § 1 stosuje

się odpowiednio.

§ 5.

(uchylony)

§ 1.

Rozpoczęcie odbywania kary w formie określonej w art. 34 § 1a pkt 1 Kodeksu karnego następuje w dniu, w którym skazany przystąpił do wykonywania wskazanej pracy.

§ 2.

Rozpoczęcie odbywania kary w formie określonej w art. 34 § 1a pkt 4 Kodeksu karnego następuje w pierwszym dniu okresu, w którym dokonuje się potrącenia skazanemu z wynagrodzenia

za pracę.

§ 3.

Wykonywanie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne może odbywać się także

w dni ustawowo wolne od pracy i dni wolne od pracy u danego podmiotu, na rzecz którego

jest ona wykonywana.

§ 4.

(uchylony)

§ 1.

Właściwy organ gminy informuje sądowego kuratora zawodowego o wyznaczonych dla skazanych

miejscach pracy, rodzaju pracy oraz osobach odpowiedzialnych za organizowanie pracy

i kontrolowanie jej przebiegu.

§ 2.

Osoby, o których mowa w § 1, obowiązane są do niezwłocznego informowania sądowego

kuratora zawodowego o istotnych okolicznościach dotyczących przebiegu pracy i zachowania

się skazanego, a w szczególności o terminie rozpoczęcia i zakończenia pracy, liczbie

godzin przepracowanych przez skazanego, rodzaju wykonywanej przez niego pracy, niezgłoszeniu

się do pracy, niepodjęciu przydzielonej pracy, przeszkodzie uniemożliwiającej wykonanie

pracy, opuszczeniu pracy bez usprawiedliwienia, każdym przypadku niesumiennego wykonywania

pracy oraz uporczywego nieprzestrzegania ustalonego porządku i dyscypliny pracy.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji

publicznej oraz ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia,

tryb wyznaczania przez właściwy organ gminy podmiotów wskazanych w art. 56 § 2, w

których wykonywana jest kara ograniczenia wolności i praca społecznie użyteczna, czynności

tych podmiotów, a także podmiotów, o których mowa w art. 56 § 3, w zakresie wykonywania

tej kary i pracy, w tym dotyczące organizowania miejsc pracy i przydziału pracy oraz

kontroli skazanych, a także dopuszczalny dzienny wymiar czasu pracy skazanych, mając

na względzie konieczność zapewnienia warunków do sprawnego wykonywania kary ograniczenia

wolności i pracy społecznie użytecznej.

§ 1.

Jeżeli w stosunku do skazanego zatrudnionego, zamiast obowiązku wykonywania wskazanej

pracy, orzeczono potrącanie określonej części wynagrodzenia za pracę, sąd przesyła

odpis orzeczenia zakładowi pracy zatrudniającemu skazanego, podając jednocześnie,

na czyją rzecz mają być dokonywane potrącenia i dokąd powinny być wpłacane, a nadto

wskazując, z jakich składników wynagrodzenia za pracę i w jaki sposób należy ich dokonywać.

§ 2.

Wypłacając wynagrodzenie skazanemu, potrąca się określoną w orzeczeniu część wynagrodzenia

i bezzwłocznie przekazuje potrąconą kwotę stosownie do otrzymanych wskazań, zawiadamiając

o tym sąd. Koszty związane z przekazywaniem tych kwot odlicza się od dokonywanych

potrąceń.

Sąd, a także sądowy kurator zawodowy mogą w każdym czasie żądać od skazanego wyjaśnień

dotyczących przebiegu odbywania kary ograniczenia wolności i w tym celu wzywać skazanego

do osobistego stawiennictwa.

§ 1.

Jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, sąd może w okresie wykonywania kary

ograniczenia wolności ustanawiać, rozszerzać lub zmieniać obowiązki, o których mowa

w art. 34 § 3 Kodeksu karnego, albo od wykonania tych obowiązków zwolnić.

§ 2.

Z tych samych względów sąd może zmniejszyć orzeczoną liczbę godzin wykonywanej pracy

w stosunku miesięcznym lub wysokość miesięcznych potrąceń z wynagrodzenia za pracę,

jednak nie więcej niż do granicy ustawowego minimum określonego w art. 34 § 1a pkt 4 i art. 35 § 1 Kodeksu karnego.

§ 3.

Na postanowienia wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie.

§ 1.

Sąd może odroczyć wykonanie kary ograniczenia wolności na czas do 6 miesięcy, jeżeli

natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie

skutki.

§ 2.

Sąd odracza wykonanie kary ograniczenia wolności w razie powołania skazanego do czynnej

służby wojskowej, do czasu ukończenia tej służby. Wobec takiego skazanego sąd może

zastosować odpowiednio przepisy art. 336 § 3 i 4 Kodeksu karnego.

§ 3.

Sąd może odwołać odroczenie wykonania kary ograniczenia wolności w razie ustania przyczyny,

dla której zostało udzielone, lub w wypadku, gdy skazany nie korzysta z odroczenia

kary zgodnie z celem, w jakim zostało udzielone, albo rażąco narusza porządek prawny.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie odroczenia oraz odwołania odroczenia wykonania kary

ograniczenia wolności przysługuje zażalenie.

§ 1.

Jeżeli stan zdrowia skazanego uniemożliwia wykonanie kary ograniczenia wolności, sąd

udziela przerwy w odbywaniu kary do czasu ustania przeszkody.

§ 2.

Sąd może udzielić przerwy w odbywaniu kary ograniczenia wolności do roku ze względów,

o których mowa w art. 62 § 1.

§ 3.

Przepisy art. 62 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie przerwy oraz odwołania przerwy w wykonaniu kary ograniczenia

wolności przysługuje zażalenie.

§ 1.

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania

pracy, przyjmując 20 godzin pracy na cele społeczne za równoważne 10% wynagrodzenia

za pracę; orzeczona praca nie może przekroczyć 40 godzin w stosunku miesięcznym.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie zmiany formy wykonania obowiązku pracy, o którym mowa

w § 1, przysługuje zażalenie.

§ 1.

Z ważnych względów, w szczególności uzasadnionych wykonywaną przez skazanego pracą

zarobkową lub stanem zdrowia, sąd, na wniosek skazanego, może ustalić rozliczenie

godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w innych okresach niż miesięczny,

nie przekraczając okresu orzeczonej kary ani orzeczonej łącznej liczby godzin wykonywanej

pracy w tym okresie.

§ 2.

Sąd powinien rozpoznać wniosek w terminie 14 dni od dnia jego złożenia.

§ 3.

Na postanowienie wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie.

§ 1.

W razie niewykonania pełnego wymiaru pracy albo niedokonania całości potrąceń z wynagrodzenia

za pracę lub niewykonania innych obowiązków sąd orzeka o tym, czy i w jakim zakresie

karę tę uznać za wykonaną ze względu na osiągnięte cele kary.

§ 2.

Jeżeli ustawa przewiduje zaliczenie dotychczas wykonanej kary ograniczenia wolności

na poczet innej kary, sąd orzeka o tym, jaki okres kary ograniczenia wolności podlega

zaliczeniu, biorąc pod uwagę zakres wykonania obowiązków i potrąceń oraz czas, który

upłynął od rozpoczęcia odbywania kary ograniczenia wolności w określonej formie.

Na postanowienie w przedmiocie zwolnienia skazanego od reszty kary ograniczenia wolności,

wydane na podstawie art. 83 Kodeksu karnego, oraz na postanowienie w przedmiocie okresu dotychczas wykonanej kary ograniczenia

wolności podlegającej zaliczeniu na poczet innej kary, przysługuje zażalenie.

§ 1.

Jeżeli skazany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności, sąd zarządza, a

jeżeli uchyla się on od świadczenia pieniężnego lub obowiązków orzeczonych na podstawie

art. 34 § 3 Kodeksu karnego, sąd może zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. W razie gdy skazany

wykonał część kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia

wolności w wymiarze odpowiadającym karze ograniczenia wolności pozostałej do wykonania,

przyjmując, że jeden dzień zastępczej kary pozbawienia wolności jest równoważny dwóm

dniom kary ograniczenia wolności.

§ 2.

Jeżeli ustawa nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności, górna

granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy.

§ 3.

W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, sądowy kurator zawodowy, skazany oraz

jego obrońca.

§ 4.

Na postanowienie w przedmiocie kary zastępczej przysługuje zażalenie.

§ 1.

Sąd może w każdym czasie wstrzymać wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności

w wypadku, gdy skazany oświadczy na piśmie, że podejmie odbywanie kary ograniczenia

wolności i podda się rygorom z nią związanym; wstrzymanie następuje do czasu wykonania

orzeczonej kary ograniczenia wolności.

§ 2.

Jeżeli skazany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie

zastępczej kary pozbawienia wolności.

§ 3.

W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 sąd określa wymiar pozostałej do odbycia kary ograniczenia

wolności lub zastępczej kary pozbawienia wolności, kierując się zasadami określonymi

w art. 65 § 1 i 2.

§ 4.

W posiedzeniu, o którym mowa w § 2, ma prawo wziąć udział prokurator, sądowy kurator

zawodowy, skazany oraz jego obrońca.

§ 5.

Na postanowienie w przedmiocie wstrzymania i zarządzenia wykonania zastępczej kary

pozbawienia wolności oraz określenia wymiaru pozostałej do odbycia kary przysługuje

zażalenie.

§ 6.

Niedopuszczalne jest ponowne wstrzymanie wykonania tej samej zastępczej kary pozbawienia

wolności na podstawie § 1.

§ 1.

Orzekanie w przedmiocie zmian formy wykonywania kary ograniczenia wolności oraz w

przedmiocie wykonania kary zastępczej, a także zwolnienia od reszty kary może nastąpić

również na wniosek sądowego kuratora zawodowego.

§ 2.

Wniosku skazanego lub jego obrońcy o zwolnienie od reszty kary ograniczenia wolności

złożonego przed upływem 3 miesięcy od wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie

nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.

§ 3.

W wypadku zwolnienia skazanego od odbycia reszty kary ograniczenia wolności sądowy

kurator zawodowy zawiadamia o tym zakład pracy, placówkę, instytucję lub organizację,

w której skazany odbywał karę.

(uchylony)

§ 1.

Wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania

w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności

oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu

do przestępstwa.

§ 2.

Dla osiągnięcia celu określonego w § 1 prowadzi się zindywidualizowane oddziaływanie

na skazanych w ramach określonych w ustawie systemów wykonywania kary, w różnych rodzajach

i typach zakładów karnych.

§ 3.

W oddziaływaniu na skazanych, przy poszanowaniu ich praw i wymaganiu wypełniania przez

nich obowiązków, uwzględnia się przede wszystkim pracę, zwłaszcza sprzyjającą zdobywaniu

odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczanie, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe,

podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym oraz środki terapeutyczne.

Zakłady karne podlegają Ministrowi Sprawiedliwości.

Karę pozbawienia wolności wykonuje się, z zastrzeżeniem art. 87 § 4, w następujących

rodzajach zakładów karnych

1)

zakładach karnych dla młodocianych;

2)

zakładach karnych dla odbywających karę po raz pierwszy;

3)

zakładach karnych dla recydywistów penitencjarnych;

4)

zakładach karnych dla odbywających karę aresztu wojskowego.

§ 1.

Zakłady karne wymienione w art. 69 mogą być organizowane jako

1)

zakłady karne typu zamkniętego;

2)

zakłady karne typu półotwartego;

3)

zakłady karne typu otwartego.

§ 2.

Zakłady karne, o których mowa w § 1, różnią się w szczególności stopniem zabezpieczenia,

izolacji skazanych oraz wynikającymi z tego ich obowiązkami i uprawnieniami w zakresie

poruszania się w zakładzie i poza jego obrębem.

Minister Sprawiedliwości może, w drodze rozporządzenia, tworzyć, zgodnie z ustalonymi

w niniejszym kodeksie celami wykonywania kary pozbawienia wolności i z ustalonymi

zasadami klasyfikacji skazanych, zakłady karne inne niż wymienione w art. 69 lub ustalić

inny niż określony w art. 81 system wykonywania kary, uwzględniając w szczególności

potrzeby w zakresie sprawdzania nowych środków i metod oddziaływania na skazanych.

§ 1.

Zakładem karnym kieruje dyrektor, a wyodrębnionym oddziałem może kierować podlegający

dyrektorowi kierownik.

§ 2.

Funkcjonariusze i pracownicy zakładu karnego, w którym skazany przebywa, a także osoby

kierujące jego pracą lub innymi zajęciami są, w zakresie wykonywanych przez nich czynności

służbowych, przełożonymi skazanego.

§ 3.

Zakłady karne mogą być tworzone jako samodzielne zakłady lub jako wyodrębnione oddziały

zakładów karnych i aresztów śledczych. Kilka zakładów może posiadać wspólną administrację

bądź wydzielone służby.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi zakłady karne, mając

na względzie istniejące potrzeby w tym zakresie.

§ 4a.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej, w drodze zarządzenia, określa przeznaczenie

zakładów karnych, uwzględniając w szczególności potrzebę zapewnienia oraz racjonalnego

wykorzystania miejsc zakwaterowania dla wszystkich grup skazanych.

§ 5.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze zarządzenia,

tworzy i znosi zakłady karne dla odbywających karę aresztu wojskowego, mając na względzie

istniejące potrzeby w tym zakresie oraz konieczność zapewnienia warunków szkolenia

wojskowego osób w nich przebywających.

§ 1.

W zakładzie karnym utrzymuje się dyscyplinę i porządek w celu zapewnienia bezpieczeństwa

i realizacji zadań kary pozbawienia wolności, w tym ochrony społeczeństwa przed przestępczością.

§ 2.

Dyrektor ustala porządek wewnętrzny zakładu karnego.

§ 1.

Zakłady karne mogą być monitorowane przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących

obraz lub dźwięk, w tym przez system telewizji przemysłowej.

§ 2.

Monitorowanie, zapewniające możliwość obserwowania zachowania skazanego, można stosować

w szczególności w celach mieszkalnych wraz z częścią przeznaczoną do celów sanitarno-higienicznych,

w łaźniach, w pomieszczeniach wyznaczonych do widzeń, w miejscach zatrudnienia osadzonych,

w ciągach komunikacyjnych, na placach spacerowych, a także do obserwacji terenu zakładu

karnego na zewnątrz budynków, w tym linii ogrodzenia zewnętrznego.

§ 3.

Monitorowany obraz lub dźwięk może być utrwalany za pomocą odpowiednich urządzeń.

§ 4.

Monitorowanie i utrwalanie dźwięku nie może obejmować informacji objętych tajemnicą

spowiedzi lub tajemnicą prawnie chronioną.

§ 5.

Obraz z kamer systemu telewizji przemysłowej, zainstalowanych w części celi mieszkalnej

przeznaczonej do celów sanitarno-higienicznych oraz w łaźniach, jest przekazywany

do monitorów lub urządzeń, o których mowa w § 3, w sposób uniemożliwiający ukazywanie

intymnych części ciała skazanego oraz wykonywanych przez niego intymnych czynności

fizjologicznych.

§ 6.

Utrwalony obraz lub dźwięk, który nie zawiera informacji wskazujących na popełnienie

przestępstwa lub nie jest istotny dla bezpieczeństwa zakładu karnego albo bezpieczeństwa

skazanego, podlega niezwłocznemu zniszczeniu.

§ 7.

Jeżeli utrwalony obraz lub dźwięk jest istotny dla bezpieczeństwa zakładu karnego

lub bezpieczeństwa skazanego, dyrektor zakładu karnego podejmuje decyzję o czasie

jego przechowywania i sposobie wykorzystania.

§ 8.

O stosowaniu monitorowania w określonych miejscach i pomieszczeniach decyduje dyrektor

zakładu karnego, mając na celu zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w zakładzie karnym.

§ 9.

Monitorowanie zachowania skazanego, a także miejsc i pomieszczeń na terenie zakładu

karnego, o których mowa w § 2, realizują funkcjonariusze Służby Więziennej oraz pracownicy

tego zakładu.

§ 10.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków

technicznych służących do przekazywania, odtwarzania i utrwalania obrazu lub dźwięku

z monitoringu oraz sposób przechowywania, odtwarzania i niszczenia zapisów oraz udostępniania

ich uprawnionym podmiotom, mając na uwadze konieczność właściwego zabezpieczenia utrwalonego

obrazu lub dźwięku przed utratą, zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem.

§ 1.

Zmianę określonego w wyroku rodzaju i typu zakładu karnego, a także orzeczonego systemu

terapeutycznego wykonywania kary może orzec tylko sąd penitencjarny, z zastrzeżeniem,

że w wypadku ucieczki skazanego z zakładu karnego typu półotwartego albo otwartego

lub niezgłoszenia się do takiego zakładu po jego opuszczeniu na podstawie stosownego

zezwolenia, decyzję o skierowaniu skazanego do danego rodzaju i typu zakładu karnego

podejmuje komisja penitencjarna.

§ 1a.

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie.

§ 2.

Jeżeli po wydaniu postanowienia przez sąd penitencjarny zajdą nowe okoliczności uzasadniające

zmianę rodzaju i typu zakładu karnego lub systemu terapeutycznego, decyzję w tym przedmiocie

może podjąć komisja penitencjarna.

§ 3.

Na decyzje komisji penitencjarnej, o których mowa w § 1 i 2, przysługuje skarga.

§ 1.

W zakładach karnych działają komisje penitencjarne.

§ 2.

W skład komisji penitencjarnej dyrektor zakładu karnego powołuje funkcjonariuszy i

pracowników tego zakładu. Do udziału w pracach komisji, z głosem doradczym, dyrektor

może zapraszać także inne osoby godne zaufania, zwłaszcza przedstawicieli stowarzyszeń,

fundacji, organizacji i instytucji, o których mowa w art. 38 § 1, oraz kościołów i

innych związków wyznaniowych.

§ 3.

W zależności od potrzeb zakładu karnego dyrektor może zarządzić udział poszczególnych

członków komisji penitencjarnej w jej posiedzeniu przy użyciu urządzeń technicznych

umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim

przekazem obrazu i dźwięku.

§ 1.

Do zakresu działania komisji penitencjarnej należy

1)

kierowanie skazanego do właściwego zakładu karnego, jeżeli nie określił tego sąd w

wyroku;

2)

kierowanie skazanego do określonego systemu odbywania kary, jeżeli nie określił tego

sąd w wyroku;

3)

ustalanie indywidualnych programów oddziaływań na skazanego i dokonywanie ocen ich

wykonywania;

4)

dokonywanie ocen okresowych postępów skazanego w resocjalizacji;

5)

kwalifikowanie skazanych do nauczania w szkołach i na kursach oraz podejmowanie decyzji

o pozbawieniu możliwości nauczania w zakresie nieobjętym nauczaniem obowiązkowym;

6)

kwalifikowanie skazanych, o których mowa w art. 84 § 2, do zakładów karnych dla młodocianych

oraz skazanych, o których mowa w art. 96 § 3, do odbywania kary w oddziałach terapeutycznych;

7)

kwalifikowanie skazanego - jako stwarzającego poważne zagrożenie społeczne albo poważne

zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu oraz dokonywanie, co najmniej raz na 3 miesiące,

weryfikacji tej decyzji;

8)

weryfikowanie indywidualnych programów oddziaływania albo indywidualnych programów

terapeutycznych, a także kierowanie i wycofywanie skazanych z oddziałów terapeutycznych;

9)

wyrażanie opinii w sprawach przyznania skazanemu przepustki, o której mowa w art.

91 pkt 7 lub art. 92 pkt 9, oraz nagrody, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8,

wówczas gdy są one udzielane

a)

po raz pierwszy,

b)

po przerwie trwającej dłużej niż 6 miesięcy,

c)

po powstaniu istotnych zmian w sytuacji prawnej lub rodzinnej skazanego;

10)

wyrażanie opinii w sprawach

a)

przyznania nagrody, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8, skazanemu skierowanemu

do odbywania kary w zakładzie karnym typu zamkniętego,

b)

projektu porządku wewnętrznego zakładu karnego oraz zmiany tego porządku,

c)

innych przekazanych jej przez dyrektora;

11)

podejmowanie decyzji w sprawie korzystania przez skazanego z uprawnień określonych

w art. 107 oraz zwolnienia z wykonywania pracy, na podstawie art. 121 § 7;

12)

wykonywanie innych zadań przewidzianych w ustawie i w przepisach wydanych na jej podstawie.

§ 2.

Jeżeli decyzja komisji penitencjarnej w przedmiocie klasyfikacji jest sprzeczna z

prawem, o jej zmianie lub uchyleniu orzeka sąd penitencjarny; art. 7 § 5 stosuje się

odpowiednio.

§ 3.

W wypadku określonym w § 2 decyzję komisji penitencjarnej może także uchylić dyrektor

okręgowy Służby Więziennej albo Dyrektor Generalny Służby Więziennej.

§ 4.

Na decyzje, o których mowa w § 1 pkt 1, 2, 6 i 7, przysługuje skarga.

§ 1.

W zakładzie karnym dyrektor może powoływać także inne organy kolegialne, w skład których

mogą wchodzić również osoby spoza zakładu.

§ 2.

Organy kolegialne mogą podejmować zadania związane z oddziaływaniem na skazanych,

zwłaszcza z organizacją ich zatrudnienia i przygotowywaniem do zwolnienia oraz ze

współpracą z instytucjami, organizacjami, stowarzyszeniami i fundacjami świadczącymi

pomoc skazanym i ich rodzinom.

§ 1.

Karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym wykonują funkcjonariusze Służby Więziennej

oraz pracownicy tego zakładu.

§ 2.

Dyrektor Generalny lub dyrektor okręgowy Służby Więziennej mogą wydawać dyrektorom

zakładów karnych polecenia niezbędne dla prawidłowego i praworządnego wykonywania

kary pozbawienia wolności oraz realizowania kierunków pracy resocjalizacyjnej, a także

uchylać wydane przez nich decyzje sprzeczne z prawem.

§ 1.

Skazanego na karę pozbawienia wolności sąd wzywa do stawienia się w wyznaczonym terminie

w areszcie śledczym, położonym najbliżej miejsca jego stałego pobytu, wraz z dokumentem

stwierdzającym tożsamość. Sąd może polecić doprowadzenie skazanego do aresztu śledczego

bez wezwania.

§ 2.

Jeżeli skazany, mimo wezwania, nie stawił się w areszcie śledczym, sąd poleca go doprowadzić.

Kosztami doprowadzenia sąd obciąża skazanego.

§ 3.

Przeniesienie skazanego z aresztu śledczego do właściwego zakładu karnego następuje

po decyzji klasyfikacyjnej komisji penitencjarnej.

§ 4.

Jeżeli skazanym jest żołnierz, a sąd zarządza doprowadzenie go do aresztu śledczego,

obowiązek doprowadzenia spoczywa na właściwych organach wojskowych.

§ 1.

Przy przyjęciu do aresztu śledczego skazany okazuje dokument stwierdzający tożsamość,

podaje dane osobowe, informuje o zmianie danych osobowych, o miejscu stałego pobytu,

o uprzedniej karalności, o stanie zdrowia, a także o ciążącym na nim obowiązku alimentacyjnym.

Skazany może być także poddany czynnościom mającym na celu jego identyfikację, w szczególności

sfotografowaniu, oględzinom zewnętrznym ciała, pobraniu odcisków oraz okazaniu innym

osobom.

§ 2.

Skazany przekazuje do depozytu dokumenty, pieniądze, przedmioty wartościowe i inne

przedmioty, których nie może posiadać w celi.

§ 1.

Skazanego przyjętego do aresztu śledczego umieszcza się w celi przejściowej, na okres

niezbędny, nie dłużej jednak niż na 14 dni, dla poddania go wstępnym badaniom lekarskim,

zabiegom sanitarnym i wstępnym badaniom osobopoznawczym oraz zapoznania z podstawowymi

aktami prawnymi dotyczącymi wykonywania kary pozbawienia wolności i porządkiem wewnętrznym

aresztu śledczego.

§ 2.

Umieszczenia w celi przejściowej nie stosuje się do skazanego przetransportowanego

z innego zakładu karnego albo aresztu śledczego, jeżeli był już poddany badaniom i

zabiegom, o których mowa w § 1.

§ 3.

Skazanego informuje się o obliczonym okresie wykonywania kary. Przyjęcie informacji

do wiadomości skazany potwierdza podpisem.

§ 1.

Jeżeli tę samą osobę skazano na kilka kar skutkujących pozbawienie wolności, wykonuje

się je w takiej kolejności, w jakiej wpłynęły do wykonania orzeczenia, którymi wymierzono

te kary. Zastępcze kary pozbawienia wolności oraz zastępcze kary aresztu za nieuiszczoną

grzywnę wykonuje się w ostatniej kolejności.

§ 1a.

Orzeczenia prawomocne wykonuje się przed orzeczeniami nieprawomocnymi. Kary porządkowe

i środki przymusu wykonuje się w pierwszej kolejności.

§ 2.

Sędzia penitencjarny może zarządzić wykonanie kar i środków w innej kolejności niż

określona w § 1, jeżeli względy penitencjarne za tym przemawiają.

§ 3.

W wypadku skierowania do wykonania orzeczenia o zastosowaniu środka zabezpieczającego

wobec skazanego, który odbywa karę wymierzoną innym orzeczeniem, o kolejności wykonania

kary i środka zabezpieczającego rozstrzyga sędzia penitencjarny.

§ 4.

Dzień, w którym wykonywanie kary zostało rozpoczęte, z jakiejkolwiek przyczyny przerwane,

ponownie podjęte lub zakończone, zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§ 5.

Jeżeli wobec tej samej osoby wykonuje się kilka kar skutkujących pozbawienie wolności,

dniem rozpoczęcia wykonywania kolejnej kary jest dzień następujący po dniu zakończenia

wykonania poprzedniej kary. W dniu zakończenia wykonania poprzedniej kary skazanego

nie zwalnia się z zakładu karnego lub aresztu śledczego.

Początek wykonywania kary liczy się od dnia

1)

przyjęcia skazanego lub ukaranego, który zgłosił się do odbycia kary,

2)

zatrzymania skazanego lub ukaranego, który został doprowadzony do odbycia kary,

3)

wprowadzenia do wykonania orzeczenia w stosunku do osoby pozbawionej wolności

- chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Organ powołany do wykonywania orzeczenia dokonuje obliczenia okresu wykonywania kary

na zasadach określonych w niniejszym kodeksie.

§ 2.

Karę jednego dnia wykonuje się w dniu jej rozpoczęcia.

§ 3.

Kara kończy się w dniu upływu tylu dni, ile dni wynosi jej wymiar obliczony zgodnie

z art. 12c.

§ 4.

Okres wykonywania kary, tymczasowego aresztowania lub innego środka podlegającego

zaliczeniu na poczet orzeczonej kary oblicza się na podstawie liczby dni, w których

następowało faktyczne pozbawienie wolności w tym okresie.

§ 5.

Ten sam okres czasu nie może być zaliczony na poczet różnych kar.

Karę pozbawienia wolności wykonuje się w systemie

1)

programowanego oddziaływania;

2)

terapeutycznym;

3)

zwykłym.

§ 1.

W celu stwarzania warunków sprzyjających indywidualnemu postępowaniu ze skazanymi,

zapobieganiu szkodliwym wpływom skazanych zdemoralizowanych oraz zapewnieniu skazanym

bezpieczeństwa osobistego, wyboru właściwego systemu wykonywania kary, rodzaju i typu

zakładu karnego oraz rozmieszczenia skazanych wewnątrz zakładu karnego - dokonuje

się ich klasyfikacji.

§ 2.

Klasyfikacji skazanych dokonuje się mając na względzie w szczególności

1)

płeć;

2)

wiek;

3)

uprzednie odbywanie kary pozbawienia wolności;

4)

umyślność lub nieumyślność czynu;

5)

czas pozostałej do odbycia kary pozbawienia wolności;

6)

stan zdrowia fizycznego i psychicznego, w tym stopień uzależnienia od alkoholu, środków

odurzających lub psychotropowych;

7)

stopień demoralizacji i zagrożenia społecznego;

8)

rodzaj popełnionego przestępstwa.

§ 3.

Podstawą klasyfikacji są w szczególności badania osobopoznawcze.

§ 1.

Skazanego poddaje się w miarę potrzeby, za jego zgodą, badaniom psychologicznym, a

także psychiatrycznym. Sędzia penitencjarny może zarządzić przeprowadzenie badań bez

zgody skazanego.

§ 2.

Badania, o których mowa w § 1, przeprowadza się przede wszystkim w odpowiednich ośrodkach

diagnostycznych.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, w

drodze rozporządzenia, powołuje ośrodki diagnostyczne, o których mowa w § 2, oraz

określi zasady organizacji i warunki przeprowadzania badań w tych ośrodkach. Rozporządzenie

uwzględni potrzebę

1)

wyjaśnienia psychologicznych i socjologicznych procesów zachowania skazanego,

2)

zdiagnozowania ewentualnych zaburzeń psychicznych skazanego,

3)

określenia ewentualnego postępowania leczniczego i rehabilitacyjnego

- w celu podjęcia właściwej decyzji klasyfikacyjnej i określenia warunków indywidualnego

oddziaływania na skazanego.

§ 1.

W zakładzie karnym dla młodocianych odbywają karę skazani, którzy nie ukończyli 21

roku życia; w uzasadnionych wypadkach skazany może odbywać karę w tym zakładzie po

ukończeniu 21 roku życia.

§ 2.

Jeżeli jest to uzasadnione potrzebami oddziaływania, dorosły skazany po raz pierwszy,

wyróżniający się dobrą postawą, może, za swoją zgodą, odbywać karę w zakładzie karnym

dla młodocianych; korzysta on wtedy z takich uprawnień jak młodociany.

§ 3.

Młodocianego, któremu pozostało co najmniej 6 miesięcy do nabycia prawa do ubiegania

się o warunkowe zwolnienie lub sprawiającego trudności wychowawcze, poddaje się badaniom

psychologicznym; przepisy art. 83 stosuje się odpowiednio.

W zakładzie karnym dla odbywających karę po raz pierwszy osadza się również skazanych

odbywających zastępczą karę pozbawienia wolności orzeczoną w tej samej sprawie oraz

skazanych na karę pozbawienia wolności niewymienionych w art. 86.

§ 1.

W zakładzie karnym dla recydywistów penitencjarnych odbywają karę dorośli skazani

za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności lub zastępczą karę pozbawienia

wolności oraz ukarani za wykroczenia umyślne karą aresztu lub zastępczą karą aresztu,

którzy uprzednio już odbywali takie kary lub karę aresztu wojskowego za umyślne przestępstwa

lub wykroczenia, chyba że szczególne względy resocjalizacyjne przemawiają za skierowaniem

ich do zakładu karnego dla odbywających karę po raz pierwszy.

§ 2.

W zakładzie karnym, o którym mowa w § 1, mogą odbywać karę skazani określeni w art. 65 Kodeksu karnego oraz w art. 37 § 1 pkt 2 i 5 Kodeksu karnego skarbowego, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy resocjalizacyjne.

§ 1.

Kobiety odbywają karę pozbawienia wolności odrębnie od mężczyzn.

§ 2.

Skazana kobieta odbywa karę w zakładzie karnym typu półotwartego, chyba że stopień

demoralizacji lub względy bezpieczeństwa przemawiają za odbywaniem kary w zakładzie

karnym innego typu.

§ 3.

Kobiecie ciężarnej lub karmiącej zapewnia się opiekę specjalistyczną.

§ 4.

W celu umożliwienia matce pozbawionej wolności sprawowania stałej i bezpośredniej

opieki nad dzieckiem organizuje się przy wskazanych zakładach karnych domy dla matki

i dziecka, w których dziecko może przebywać na życzenie matki do ukończenia trzeciego

roku życia, chyba że względy wychowawcze lub zdrowotne, potwierdzone opinią lekarza

albo psychologa, przemawiają za oddzieleniem dziecka od matki albo za przedłużeniem

lub skróceniem tego okresu. Decyzje w tym zakresie wymagają zgody sądu opiekuńczego.

Do matek pozbawionych wolności sprawujących stałą i bezpośrednią opiekę nad dzieckiem

przepisu art. 69 nie stosuje się.

§ 5.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyjmowania dzieci

matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach

karnych oraz szczegółowe zasady organizowania i działania tych placówek, uwzględniając

sytuacje, o których mowa w § 3-4, a także potrzeby w zakresie zabezpieczenia prawidłowego

rozwoju dziecka.

§ 1.

Wykonując karę wobec skazanych sprawujących stałą pieczę nad dzieckiem do lat 15,

uwzględnia się w szczególności potrzebę inicjowania, podtrzymywania i zacieśniania

ich więzi uczuciowej z dziećmi, wywiązywania się z obowiązków alimentacyjnych oraz

świadczenia pomocy materialnej dzieciom, a także współdziałania z placówkami opiekuńczo-wychowawczymi,

w których te dzieci przebywają.

§ 2.

Skazani sprawujący stałą pieczę nad dziećmi, które przebywają w placówkach opiekuńczo-wychowawczych,

powinni być w miarę możliwości osadzani w odpowiednich zakładach karnych, położonych

najbliżej miejsca pobytu dzieci.

§ 1.

Skazanego odbywającego karę w systemie programowanego oddziaływania osadza się w zakładzie

karnym typu półotwartego, chyba że szczególne okoliczności uzasadniają osadzenie go

w zakładzie karnym typu zamkniętego.

§ 2.

Skazanego za przestępstwo nieumyślne lub odbywającego zastępczą karę pozbawienia wolności

albo karę aresztu osadza się w zakładzie karnym typu półotwartego, chyba że szczególne

okoliczności przemawiają za osadzeniem go w zakładzie karnym innego typu.

§ 3.

W zakładzie karnym typu zamkniętego osadza się

1)

skazanego za przestępstwo popełnione w zorganizowanej grupie albo związku mających

na celu popełnianie przestępstw, chyba że szczególne okoliczności przemawiają przeciwko

takiemu osadzeniu, co nie dotyczy skazanych uznanych za stwarzających poważne zagrożenie

społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu;

2)

skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności albo na karę 25 lat pozbawienia

wolności;

3)

skazanego z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi, w tym skazanego za przestępstwo

określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, lub upośledzonego umysłowo;

4)

skazanego stwarzającego poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa

zakładu;

5)

skazanego objętego ochroną na mocy art. 88d albo ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o świadku koronnym

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1197).

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

(uchylony)

§ 5a.

(uchylony)

§ 5b.

(uchylony)

§ 6.

W zakładzie karnym typu zamkniętego można także osadzić, ze względu na zagrożenie

społeczne albo zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu

1)

skazanego za przestępstwo nieumyślne, odbywającego zastępczą karę pozbawienia wolności,

osobę odbywającą karę aresztu oraz skazane kobiety, a także innych skazanych, których

właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, zachowanie

po dokonaniu przestępstwa, negatywna ocena postawy i zachowania w areszcie śledczym,

względy bezpieczeństwa zakładu albo inne szczególne okoliczności wskazują, że należy

wobec nich wykonywać karę w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia;

2)

skazanego, który podczas pobytu w areszcie śledczym lub zakładzie karnym naruszył

w poważnym stopniu dyscyplinę i porządek;

3)

skazanego przebywającego dotychczas w zakładzie karnym typu otwartego lub półotwartego,

jeżeli negatywna ocena jego postawy i zachowania, a także względy bezpieczeństwa zakładu

wskazują, że należy wobec niego wykonywać karę w warunkach zwiększonej izolacji i

zabezpieczenia;

4)

skazanego, który popełnił przestępstwo o znacznym stopniu społecznej szkodliwości,

jeżeli jego postawa i zachowanie przemawiają za przebywaniem w zakładzie karnym typu

zamkniętego.

§ 1.

Za skazanego stwarzającego poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla

bezpieczeństwa zakładu można uznać skazanego, który popełnił przestępstwo o bardzo

wysokim stopniu społecznej szkodliwości, w szczególności

1)

przestępstwo

a)

zamachu na

-

niepodległość lub integralność Rzeczypospolitej Polskiej,

-

konstytucyjny ustrój państwa lub konstytucyjne organy Rzeczypospolitej Polskiej,

-

życie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,

-

jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

ze szczególnym okrucieństwem,

c)

wzięcia lub przetrzymania zakładnika albo w związku z wzięciem zakładnika,

d)

uprowadzenia statku wodnego lub powietrznego,

e)

z użyciem broni palnej, materiałów wybuchowych albo łatwopalnych;

2)

podczas uprzedniego lub obecnego pozbawienia wolności stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa

zakładu karnego lub aresztu śledczego w ten sposób, że

a)

był organizatorem lub aktywnym uczestnikiem zbiorowego wystąpienia w zakładzie karnym

lub areszcie śledczym,

b)

dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego lub inną osobę zatrudnioną

w zakładzie karnym lub areszcie śledczym,

c)

był sprawcą zgwałcenia, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu albo znęcał się nad skazanym,

ukaranym lub tymczasowo aresztowanym,

d)

uwolnił się lub usiłował uwolnić się z zakładu karnego typu zamkniętego lub aresztu

śledczego albo podczas konwojowania poza terenem takiego zakładu lub aresztu;

3)

przestępstwo w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnianie przestępstw,

zwłaszcza z uwagi na jego kierowniczą lub znaczącą rolę w grupie lub związku.

§ 2.

Przy podjęciu i każdorazowej weryfikacji decyzji o uznaniu skazanego za stwarzającego

poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu komisja

penitencjarna uwzględnia

1)

właściwości i warunki osobiste skazanego;

2)

motywacje i sposób zachowania się przy popełnieniu przestępstwa oraz rodzaj i rozmiar

ujemnych następstw przestępstwa;

3)

sposób zachowania się w trakcie pobytu w zakładzie karnym;

4)

stopień demoralizacji lub postępy w resocjalizacji;

5)

w wypadku skazanego za przestępstwo popełnione w zorganizowanej grupie albo związku

mających na celu popełnianie przestępstw - zagrożenie dla porządku prawnego, które

może wyniknąć z nawiązania przez skazanego bezprawnych kontaktów z innymi członkami

grupy, w tym zwłaszcza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego lub dla czynności

mających na celu ujawnienie mienia stanowiącego korzyść z popełnienia przestępstwa,

oraz fakt, że inni członkowie grupy lub związku przebywają na wolności.

§ 3.

Skazany stwarzający poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa

zakładu odbywa karę w wyznaczonym oddziale lub celi zakładu karnego typu zamkniętego

w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo tego zakładu.

§ 4.

O osadzeniu skazanego w wyznaczonym oddziale lub celi zakładu karnego typu zamkniętego

zawiadamia się sędziego penitencjarnego.

§ 5.

Skazanego, o którym mowa w art. 88 § 3 pkt 5, można osadzić, za jego zgodą, w oddziale

lub celi, o których mowa w § 3.

§ 1.

W zakładzie karnym typu zamkniętego skazani stwarzający poważne zagrożenie społeczne

albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu odbywają karę w następujących warunkach

1)

cele mieszkalne oraz miejsca i pomieszczenia wyznaczone do: pracy, nauki, przeprowadzania

spacerów, widzeń, odprawiania nabożeństw, spotkań religijnych i nauczania religii

oraz zajęć kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu wyposaża się

w odpowiednie zabezpieczenia techniczno-ochronne;

2)

cele mieszkalne pozostają zamknięte całą dobę i są częściej kontrolowane niż te, w

których osadzeni są skazani, wobec których nie podjęto decyzji, o której mowa w art.

76 § 1 pkt 7;

3)

skazani mogą uczyć się, pracować, bezpośrednio uczestniczyć w nabożeństwach, spotkaniach

religijnych i nauce religii oraz korzystać z zajęć kulturalno-oświatowych, z zakresu

kultury fizycznej i sportu, tylko w oddziale, w którym są osadzeni;

4)

poruszanie się skazanych po terenie zakładu karnego odbywa się pod wzmocnionym dozorem

i jest ograniczone tylko do niezbędnych potrzeb;

5)

skazanych poddaje się kontroli osobistej przy każdorazowym wyjściu i powrocie do cel;

6)

spacer skazanych odbywa się w wyznaczonych miejscach pod wzmocnionym dozorem;

7)

sposób osobistego kontaktowania się przedstawicieli podmiotów określonych w art. 38

§ 1 ze skazanymi określa każdorazowo dyrektor zakładu karnego;

8)

widzenia skazanych odbywają się w wyznaczonych miejscach pod wzmocnionym dozorem.

Skazani nie mogą korzystać z widzeń w obecności skazanych, wobec których nie podjęto

decyzji, o której mowa w art. 76 § 1 pkt 7;

9)

widzenia mogą być udzielane w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobami

odwiedzającymi, jeżeli zachodzi poważne zagrożenie bezpieczeństwa osób odwiedzających.

Decyzje w tej sprawie podejmuje dyrektor zakładu karnego. Nie dotyczy to osób, o których

mowa w art. 8 § 3. Jednak na żądanie tych osób widzeń udziela się w sposób uniemożliwiający

bezpośredni kontakt ze skazanymi. W czasie korzystania z widzeń skazani nie mogą spożywać

artykułów żywnościowych i napojów;

10)

skazani nie mogą korzystać z własnej odzieży i obuwia.

§ 2.

Komisja penitencjarna może uznać, że nie zachodzi potrzeba stosowania wszystkich warunków,

o których mowa w § 1, i odstąpić od stosowania jednego lub więcej z nich; przepis

art. 88a § 2 stosuje się odpowiednio. Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami,

można przywrócić stosowanie warunków, od których odstąpiono, lub zmienić ich zakres.

§ 3.

Na wniosek skazanego lub jego obrońcy, nie częściej jednak niż raz na 3 miesiące,

komisja penitencjarna wskazuje przyczyny uzasadniające kwalifikację skazanego jako

stwarzającego poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa

zakładu oraz stosowanie wobec niego warunków określonych w § 1.

§ 1.

Zachowanie skazanego stwarzającego poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie

dla bezpieczeństwa zakładu podlega stałemu monitorowaniu.

§ 2.

Monitorowanie prowadzi się w celach mieszkalnych wraz z częścią przeznaczoną do celów

sanitarno-higienicznych oraz w miejscach i pomieszczeniach, o których mowa w art.

88b § 1 pkt 1. Monitorowany obraz lub dźwięk podlega utrwalaniu.

§ 1.

Jeżeli w związku z toczącym się lub zakończonym postępowaniem karnym, w którym skazany

uczestniczy lub uczestniczył w charakterze podejrzanego, oskarżonego, świadka lub

pokrzywdzonego, wystąpiło poważne zagrożenie lub istnieje bezpośrednia obawa wystąpienia

poważnego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia, dyrektor zakładu karnego obejmuje

takiego skazanego szczególną ochroną w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia,

polegającą w szczególności na

1)

kontroli stanu jego zdrowia;

2)

udzielaniu pomocy psychologicznej;

3)

stosowaniu warunków odbywania kary określonych w art. 90 pkt 7-9.

§ 2.

Szczególna ochrona może polegać również na stosowaniu wobec skazanego, o którym mowa

w § 1

1)

warunków odbywania kary określonych w art. 88b lub 88c,

2)

ochrony osobistej w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o świadku koronnym

- za zgodą skazanego.

§ 3.

Dyrektor zakładu karnego obejmuje skazanego szczególną ochroną na wniosek sądu, przed

którym toczy się postępowanie karne, albo prokuratora prowadzącego lub nadzorującego

postępowanie przygotowawcze. We wniosku należy podać przyczyny objęcia skazanego szczególną

ochroną oraz wskazać czas jej trwania, nie dłuższy niż 6 miesięcy.

§ 4.

Dyrektor zakładu karnego może objąć skazanego szczególną ochroną na jego uzasadniony

wniosek; we wniosku należy podać przyczyny objęcia skazanego szczególną ochroną oraz

wskazać czas jej trwania, nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przed podjęciem decyzji dyrektor

zakładu karnego zasięga opinii odpowiednio sądu lub prokuratora, o których mowa w

§ 3, a po zakończeniu postępowania karnego opinii sędziego penitencjarnego; do czasu

otrzymania opinii dyrektor może tymczasowo stosować wobec skazanego środki, o których

mowa w § 1.

§ 5.

W decyzji o objęciu skazanego szczególną ochroną należy określić termin, do którego

ochrona ma trwać, a także wskazać sposób realizacji tej ochrony.

§ 6.

Jeżeli po upływie terminu, o którym mowa w § 5, w dalszym ciągu występuje poważne

zagrożenie lub istnieje bezpośrednia obawa wystąpienia poważnego zagrożenia dla życia

lub zdrowia skazanego, szczególną ochronę przedłuża się na kolejny okres; przepisy

§ 3 i 4 stosuje się odpowiednio. Decyzja o przedłużeniu szczególnej ochrony winna

być wydana w sposób zabezpieczający ciągłość stosowania tej ochrony.

§ 7.

W wypadku ustania przyczyny objęcia skazanego szczególną ochroną, dyrektor zakładu

karnego, na wniosek sądu, przed którym toczy się postępowanie karne, albo prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze, cofa szczególną ochronę.

W wypadku objęcia szczególną ochroną skazanego na jego wniosek, cofnięcie szczególnej

ochrony może nastąpić na wniosek skazanego lub z urzędu, po zasięgnięciu opinii odpowiednio

sądu lub prokuratora, o których mowa w § 3, a po zakończeniu postępowania karnego

opinii sędziego penitencjarnego.

§ 8.

Decyzję o objęciu szczególną ochroną, a także decyzję o przedłużeniu lub o cofnięciu

jej stosowania doręcza się skazanemu.

§ 9.

Dyrektor zakładu karnego zawiadamia sędziego penitencjarnego o objęciu skazanego szczególną

ochroną, o jej przedłużeniu lub o jej cofnięciu.

§ 10.

Szczególna ochrona jest stosowana także w razie przeniesienia skazanego do innego

zakładu karnego. Dyrektor zakładu karnego, w którym skazany przebywa, informuje dyrektora

zakładu karnego, do którego skazany ma być przeniesiony, o objęciu go szczególną ochroną

oraz o dotychczasowym sposobie ochrony i przyczynach jej zastosowania. Dyrektor zakładu

karnego, do którego skazany został przeniesiony, niezwłocznie zawiadamia sędziego

penitencjarnego o stosowaniu wobec skazanego szczególnej ochrony.

§ 11.

Po zakończeniu postępowania karnego organem właściwym w zakresie składania wniosków

sądu lub prokuratora, o których mowa w § 3 i 7, jest sędzia penitencjarny.

§ 1.

Jeżeli postawa i zachowanie skazanego za tym przemawiają, przenosi się go z zakładu

karnego typu zamkniętego do zakładu typu półotwartego lub otwartego.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio przy przenoszeniu skazanego z zakładu typu półotwartego.

§ 3.

Skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności można przenieść do zakładu karnego

typu półotwartego po odbyciu przez niego co najmniej 15 lat, a do zakładu typu otwartego

- po odbyciu przez niego co najmniej 20 lat kary.

§ 3a.

Przeniesienie, o którym mowa w § 1, skazanego z zaburzeniami preferencji seksualnych

za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z tymi zaburzeniami, wymaga zgody sędziego penitencjarnego.

§ 4.

Ujemna ocena postawy i zachowania skazanego, a także względy bezpieczeństwa mogą powodować

przeniesienie go do zakładu karnego typu półotwartego lub zamkniętego.

W zakładzie karnym typu zamkniętego

1)

cele mieszkalne skazanych mogą być otwarte w porze dziennej przez określony czas,

jeżeli względy bezpieczeństwa nie stoją temu na przeszkodzie;

2)

skazani mogą być zatrudniani poza terenem zakładu karnego w pełnym systemie konwojowania;

3)

zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe oraz nauczanie organizuje się w obrębie zakładu

karnego;

4)

ruch skazanych po terenie zakładu karnego odbywa się w sposób zorganizowany i pod

dozorem;

5)

skazani mogą korzystać z własnej bielizny i obuwia, a za zezwoleniem dyrektora zakładu

karnego - także z odzieży;

6)

skazani mogą korzystać z dwóch widzeń w miesiącu, a za zgodą dyrektora zakładu karnego

wykorzystać je jednorazowo;

7)

widzenia skazanych podlegają nadzorowi administracji zakładu karnego; rozmowy skazanych

w trakcie widzeń podlegają kontroli administracji zakładu karnego;

8)

korespondencja skazanych podlega cenzurze administracji zakładu karnego, chyba że

ustawa stanowi inaczej;

9)

rozmowy telefoniczne skazanych podlegają kontroli administracji zakładu karnego.

W zakładzie karnym typu półotwartego

1)

cele mieszkalne skazanych pozostają otwarte w porze dziennej, natomiast w porze nocnej

mogą być zamknięte;

2)

skazani mogą być zatrudniani poza terenem zakładu karnego w systemie zmniejszonego

konwojowania lub bez konwojenta, w tym również na pojedynczych stanowiskach pracy;

3)

skazanym można zezwalać na uczestniczenie w nauczaniu, szkoleniu oraz w zajęciach

terapeutycznych organizowanych poza terenem zakładu karnego;

4)

skazani mogą brać udział w organizowanych przez administrację poza terenem zakładu

karnego grupowych zajęciach kulturalno-oświatowych lub sportowych;

5)

skazani mogą poruszać się po terenie zakładu karnego w czasie i miejscach ustalonych

w porządku wewnętrznym;

6)

skazani mogą korzystać z własnej odzieży, bielizny i obuwia;

7)

skazanym można udzielać przepustek z zakładu karnego, nie częściej niż raz na dwa

miesiące, łącznie na okres nieprzekraczający 14 dni w roku;

8)

skazani mogą korzystać z trzech widzeń w miesiącu, które za zgodą dyrektora zakładu

karnego mogą być połączone;

9)

widzenia skazanych podlegają nadzorowi administracji zakładu karnego; rozmowy skazanych

w trakcie widzeń mogą podlegać kontroli administracji zakładu karnego;

10)

korespondencja skazanych może podlegać cenzurze administracji zakładu karnego;

11)

rozmowy telefoniczne skazanych mogą podlegać kontroli administracji zakładu karnego.

W zakładach karnych dla młodocianych typu zamkniętego i półotwartego skazani mają

ponadto prawo do dodatkowego widzenia w miesiącu.

W zakładzie karnym typu otwartego

1)

cele mieszkalne skazanych pozostają otwarte przez całą dobę;

2)

skazanych zatrudnia się przede wszystkim poza terenem zakładu karnego, bez konwojenta,

na pojedynczych stanowiskach pracy;

3)

skazanym można zezwalać na uczestniczenie w nauczaniu, szkoleniu oraz zajęciach terapeutycznych

organizowanych poza terenem zakładu karnego;

4)

skazani mogą brać udział w organizowanych przez administrację, poza terenem zakładu

karnego, grupowych zajęciach kulturalno-oświatowych lub sportowych;

5)

skazanym można zezwalać na udział w zajęciach i imprezach kulturalno-oświatowych lub

sportowych organizowanych poza terenem zakładu karnego;

6)

skazani mogą poruszać się po terenie zakładu karnego w czasie i miejscach ustalonych

w porządku wewnętrznym;

7)

skazani mogą korzystać z własnej odzieży, bielizny i obuwia;

8)

skazani mogą otrzymywać z depozytu zakładu karnego pieniądze pozostające do ich dyspozycji;

9)

skazanym można udzielać przepustek z zakładu karnego, nie częściej niż raz w miesiącu,

łącznie na okres nieprzekraczający 28 dni w roku;

10)

skazany może korzystać z nieograniczonej liczby widzeń;

11)

widzenia skazanych mogą podlegać nadzorowi administracji zakładu karnego. Rozmowy

skazanych w trakcie widzeń nie podlegają kontroli administracji zakładu karnego;

12)

skazanym, w miarę możliwości, stwarza się warunki do przygotowywania dodatkowych posiłków

we własnym zakresie;

13)

korespondencja skazanych nie podlega cenzurze administracji zakładu karnego;

14)

rozmowy telefoniczne skazanych nie podlegają kontroli administracji zakładu karnego.

Do przepustek określonych w art. 91 pkt 7 i art. 92 pkt 9 stosuje się odpowiednio

przepisy art. 139 § 1, 2, 5, 7 i 8 oraz art. 140.

Skazany na karę aresztu wojskowego odbywa karę w zakładzie karnym typu otwartego,

chyba że szczególne względy przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie

karnym innego typu.

§ 1.

W systemie programowanego oddziaływania odbywają karę skazani młodociani, a także

skazani dorośli, którzy po przedstawieniu im projektu programu oddziaływania wyrażają

zgodę na współudział w jego opracowaniu i wykonaniu.

§ 2.

W programach oddziaływania ustala się zwłaszcza: rodzaje zatrudnienia i nauczania

skazanych, ich kontakty przede wszystkim z rodziną i innymi osobami bliskimi, wykorzystywanie

czasu wolnego, możliwości wywiązywania się z ciążących na nich obowiązków oraz inne

przedsięwzięcia niezbędne dla przygotowania skazanych do powrotu do społeczeństwa.

§ 3.

Wykonywanie programów oddziaływania podlega okresowym ocenom; programy te mogą ulegać

zmianom.

§ 4.

Jeżeli zachodzą warunki określone w art. 96, skazanego przenosi się do odbywania kary

w systemie terapeutycznym. Skazanego dorosłego przenosi się do odbywania kary w systemie

zwykłym, jeżeli nie przestrzega on wymagań ustalonych w programie oddziaływania.

§ 1.

W systemie terapeutycznym odbywają karę skazani z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi,

w tym skazani za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, upośledzeni umysłowo,

a także uzależnieni od alkoholu albo innych środków odurzających lub psychotropowych

oraz skazani niepełnosprawni fizycznie - wymagający oddziaływania specjalistycznego,

zwłaszcza opieki psychologicznej, lekarskiej lub rehabilitacyjnej.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Jeżeli przemawiają za tym względy lecznicze i wychowawcze, w oddziale terapeutycznym

mogą odbywać karę także inni skazani, za ich zgodą.

§ 4.

Karę pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym wykonuje się przede wszystkim

w oddziale terapeutycznym o określonej specjalizacji.

§ 1.

Wykonując karę w systemie terapeutycznym, uwzględnia się w postępowaniu ze skazanymi

w szczególności potrzebę zapobiegania pogłębianiu się patologicznych cech osobowości,

przywracania równowagi psychicznej oraz kształtowania zdolności współżycia społecznego

i przygotowania do samodzielnego życia.

§ 2.

Wykonywanie kary dostosowuje się do potrzeb w zakresie leczenia, zatrudnienia, nauczania

i wymagań higienicznosanitarnych. Jeżeli względy zdrowotne tego wymagają, organizuje

się zatrudnienie w warunkach pracy chronionej.

§ 3.

Skazanych, którzy nie wymagają już oddziaływania specjalistycznego, o którym mowa

w art. 96, przenosi się do odpowiedniego systemu wykonywania kary.

W systemie zwykłym skazany może korzystać z dostępnego w zakładzie karnym zatrudnienia,

nauczania oraz zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych.

§ 1.

Zastępczą karę pozbawienia wolności wykonuje się w systemie zwykłym, w miarę możliwości

w oddzieleniu od innych skazanych, chyba że szczególne względy przemawiają za skierowaniem

skazanego do innego systemu.

§ 2.

Ukarani karą aresztu orzeczoną za wykroczenie lub karami porządkowymi oraz osoby,

wobec których zastosowano środki przymusu skutkujące pozbawienie wolności, odbywają

je oddzielnie od skazanych, w systemie zwykłym, chyba że szczególne względy przemawiają

za skierowaniem do innego systemu.

§ 3.

Jeżeli wobec skazanego wykonywana jest kolejno kara pozbawienia wolności, a następnie

kara orzeczona za wykroczenie albo kara porządkowa lub środek przymusu skutkujący

pozbawienie wolności, to w czasie wykonywania tej kary lub środka skazany pozostaje

w takim systemie wykonywania kary, do jakiego został skierowany w czasie odbywania

kary pozbawienia wolności.

§ 1.

Skazany odbywa karę we właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary

lub zabezpieczenie zakładzie karnym. Przeniesienie skazanego do innego właściwego

zakładu karnego może nastąpić, szczególnie w przypadku

1)

zmiany przeznaczenia zakładu karnego lub w celu zapewnienia warunków, o których mowa

w art. 110 § 2;

2)

zatrudnienia lub nauki;

3)

udzielenia świadczenia zdrowotnego;

4)

skierowania do ośrodka diagnostycznego, oddziału terapeutycznego lub oddziału dla

osób stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa

aresztu śledczego lub zakładu karnego;

5)

udziału w czynności procesowej;

6)

ważnych względów rodzinnych;

7)

względów związanych z bezpieczeństwem skazanego;

8)

konieczności zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie.

§ 2.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej ustala miejsce odbywania kary pozbawienia wolności

dla skazanego objętego ochroną na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o świadku koronnym.

Skazanego po osadzeniu w zakładzie karnym należy bezzwłocznie poinformować o przysługujących

mu prawach i ciążących na nim obowiązkach oraz o konsekwencjach wynikających z art. 139 § 1 Kodeksu postępowania karnego, a zwłaszcza umożliwić mu zapoznanie się z przepisami niniejszego kodeksu i regulaminu

organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, oraz poddać odpowiednim

badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym.

Skazany ma prawo w szczególności do

1)

odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych,

pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny;

2)

utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi;

3)

korzystania z wolności religijnej;

4)

otrzymywania związanego z zatrudnieniem wynagrodzenia oraz do ubezpieczenia społecznego

w zakresie przewidzianym w odrębnych przepisach, a także pomocy w uzyskiwaniu świadczeń

inwalidzkich;

5)

kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej, a za zgodą dyrektora

zakładu karnego do wytwarzania i zbywania wykonanych przedmiotów;

6)

korzystania z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji,

książek i prasy;

7)

komunikowania się z obrońcą, pełnomocnikiem, właściwym kuratorem sądowym oraz wybranym

przez siebie przedstawicielem, o którym mowa w art. 42;

8)

komunikowania się z podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1;

9)

zapoznawania się z opiniami, sporządzonymi przez administrację zakładu karnego, stanowiącymi

podstawę podejmowanych wobec niego decyzji;

10)

składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania

ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek

organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi

Praw Obywatelskich;

11)

prowadzenia korespondencji z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami

państwowymi, organami samorządu terytorialnego, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem

Praw Dziecka oraz organami powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą

Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka.

Skazani mają prawo kierować skargi do organów powołanych na podstawie ratyfikowanych

przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka.

Korzystanie przez skazanego z przysługujących mu praw powinno następować w sposób

nienaruszający praw innych osób oraz niezakłócający ustalonego w zakładzie karnym

porządku.

§ 1.

Skazanemu należy umożliwiać utrzymywanie więzi przede wszystkim z rodziną i innymi

osobami bliskimi przez widzenia, korespondencję, rozmowy telefoniczne, paczki i przekazy

pieniężne, a w uzasadnionych wypadkach, za zgodą dyrektora zakładu karnego, również

przez inne środki łączności, oraz ułatwiać utrzymywanie kontaktów z podmiotami, o

których mowa w art. 38 § 1.

§ 2.

Skazany cudzoziemiec może prowadzić korespondencję z właściwym urzędem konsularnym,

a w razie braku takiego urzędu - z właściwym przedstawicielstwem dyplomatycznym oraz

korzystać z widzeń z urzędnikiem konsularnym lub wykonującym funkcje konsularne pracownikiem

przedstawicielstwa dyplomatycznego.

§ 3.

Zakres i sposób kontaktów, o których mowa w § 1 i 2, w szczególności nadzór nad widzeniami,

cenzura korespondencji, kontrolowanie rozmów w trakcie widzeń i telefonicznych, są

uzależnione od rodzaju i typu zakładu karnego, w którym skazany odbywa karę, a także

od wymogów indywidualnego oddziaływania, z wyjątkiem prawa do otrzymywania paczek.

§ 4.

Dyrektor zakładu karnego podejmuje decyzje dotyczące zatrzymania korespondencji w

zakładach karnych typu zamkniętego i półotwartego, a w zakładach karnych typu półotwartego

także cenzurowania korespondencji oraz kontrolowania rozmów w trakcie widzeń i rozmów

telefonicznych, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 8 § 3 oraz w art. 8a § 2

i 3, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa zakładu lub porządku publicznego,

powiadamiając o tym sędziego penitencjarnego oraz skazanego. Dyrektor zakładu karnego

może zezwolić na przekazanie skazanemu ważnej wiadomości zawartej w zatrzymanej korespondencji.

§ 5.

Dołączonych do akt osobowych kopii korespondencji przed jej ocenzurowaniem oraz korespondencji

zatrzymanej nie udostępnia się skazanemu.

§ 6.

Dyrektor zakładu karnego podejmuje decyzje dotyczące zatrzymania otrzymywanych i przesyłanych

przez skazanych paczek lub ich zniszczenia, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa

zakładu lub porządku publicznego, powiadamiając o tym sędziego penitencjarnego oraz

skazanego. Zniszczenie paczek odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.

§ 7.

Skazany otrzymuje pisemne potwierdzenie odbioru w zakładzie karnym wysyłanej przez

niego korespondencji urzędowej. Na kopercie umieszcza się odcisk stempla z nazwą zakładu

karnego oraz odnotowuje się datę jej odbioru.

§ 1.

Widzenie trwa 60 minut. W tym samym dniu skazanemu udziela się tylko jednego widzenia,

z zastrzeżeniem art. 90 pkt 6 i art. 91 pkt 8.

§ 2.

W widzeniu mogą uczestniczyć nie więcej niż dwie osoby pełnoletnie, chyba że dyrektor

zakładu karnego, w uzasadnionych wypadkach, wyrazi zgodę na udział większej liczby

osób. Liczba osób niepełnoletnich nie podlega ograniczeniu. Osoby niepełnoletnie mogą

korzystać z widzeń tylko pod opieką osób pełnoletnich.

§ 3.

Skazani, o których mowa w art. 87a, mają prawo do dodatkowego widzenia z dziećmi.

§ 4.

Widzenie z osobą niebędącą członkiem rodziny lub inną osobą bliską, skazany może otrzymać

za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego.

§ 5.

Widzenia odbywają się pod nadzorem funkcjonariusza, w sposób umożliwiający bezpośredni

kontakt skazanego z osobą odwiedzającą, przy oddzielnym stoliku.

§ 6.

W czasie widzenia zezwala się na spożywanie artykułów żywnościowych i napojów zakupionych

przez odwiedzających na terenie zakładu karnego. Artykuły żywnościowe i napoje, które

nie zostały spożyte w czasie widzenia, przekazuje się osobie odwiedzającej.

§ 7.

W razie naruszenia przez skazanego lub osobę go odwiedzającą ustalonych zasad odbywania

widzenia, może być ono przerwane lub zakończone przed czasem.

§ 8.

Szczegółowe warunki i zasady odbywania widzeń dyrektor zakładu karnego podaje do wiadomości,

w formie ogłoszenia, w miejscu dostępnym dla odwiedzających.

§ 9.

Ograniczenia wynikające z § 1, 2 i 5 nie mają zastosowania do widzeń skazanego z osobami

wymienionymi w art. 8 § 3 i art. 105 § 2.

§ 1.

Skazany ma prawo korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego na własny koszt

lub na koszt rozmówcy.

§ 2.

W uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na skorzystanie

z innego, niż określony w § 1, aparatu na koszt abonenta lub skazanego, a jeżeli skazany

nie posiada środków pieniężnych, na koszt zakładu karnego.

§ 3.

W wypadkach zagrożenia porządku publicznego lub zagrożenia dla bezpieczeństwa zakładu

dyrektor zakładu karnego może na czas określony pozbawić skazanego uprawnienia, o

którym mowa w § 1.

§ 1.

Skazany ma prawo do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych

oraz bezpośredniego uczestniczenia w nabożeństwach odprawianych w zakładzie karnym

w dni świąteczne i słuchania nabożeństw transmitowanych przez środki masowego przekazu,

a także do posiadania niezbędnych w tym celu książek, pism i przedmiotów.

§ 2.

Skazany ma prawo do uczestniczenia w prowadzonym w zakładzie karnym nauczaniu religii,

brania udziału w działalności charytatywnej i społecznej kościoła lub innego związku

wyznaniowego, a także do spotkań indywidualnych z duchownym kościoła lub innego związku

wyznaniowego, do którego należy; duchowni ci mogą odwiedzać skazanych w pomieszczeniach,

w których przebywają.

§ 3.

Korzystanie z wolności religijnej nie może naruszać zasad tolerancji ani zakłócać

ustalonego porządku w zakładzie karnym.

§ 4.

Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii odpowiednich władz duchownych kościołów

i innych związków wyznaniowych, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady

wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach karnych

i aresztach śledczych, mając na względzie potrzebę zapewnienia warunków dla indywidualnego

i zbiorowego uczestnictwa osób osadzonych w tych zakładach i aresztach w nabożeństwach

i spotkaniach.

§ 1.

Skazani za przestępstwo popełnione z motywacji politycznej, religijnej lub przekonań

ideowych odbywają karę w oddzieleniu od skazanych za inne przestępstwa; mają prawo

do korzystania z własnej odzieży, bielizny i obuwia oraz nie podlegają obowiązkowi

pracy.

§ 2.

Z uprawnień, o których mowa w § 1, nie korzystają skazani za przestępstwa popełnione

z użyciem przemocy.

§ 1.

Administracja zakładu karnego ma obowiązek podejmowania odpowiednich działań celem

zapewnienia skazanym bezpieczeństwa osobistego w czasie odbywania kary.

§ 2.

Skazany jest obowiązany poinformować niezwłocznie przełożonego o zagrożeniach dla

jego bezpieczeństwa osobistego oraz unikać tych zagrożeń.

§ 1.

Skazany przebywający w zakładzie karnym lub areszcie śledczym otrzymuje trzy razy

dziennie napój i posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej jeden

posiłek gorący, z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy i wieku skazanego, a w

miarę możliwości także wymogów religijnych i kulturowych. Skazany, którego stan zdrowia

tego wymaga, otrzymuje wyżywienie według wskazań lekarza.

§ 2.

Skazany przebywający poza zakładem karnym lub aresztem śledczym, który bierze udział

w szczególności w czynnościach procesowych lub innych czynnościach wymagających konwojowania,

a któremu ze względów technicznych lub organizacyjnych nie można wydać gorącego posiłku,

a zwłaszcza w przypadku braku możliwości wydania posiłku w godzinach ustalonych w

porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, otrzymuje

wyżywienie w postaci suchego prowiantu o odpowiedniej wartości odżywczej i napój,

z uwzględnieniem wieku skazanego, a w miarę możliwości także wymogów religijnych i

kulturowych. Skazany, którego stan zdrowia tego wymaga, otrzymuje wyżywienie w postaci

suchego prowiantu według wskazań lekarza.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje posiłków i napojów

wydawanych osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych, ich wartość odżywczą

i energetyczną, a także minimalny dzienny koszt posiłków i napojów, uwzględniając

wiek, stan zdrowia osadzonego i rodzaj wykonywanej przez niego pracy, konieczność

zapewnienia posiłków i napojów osadzonym przyjmowanym do zakładu karnego lub aresztu

śledczego i je opuszczającym, oraz przebywającym poza zakładem karnym lub aresztem

śledczym, a także mając na uwadze konieczność zapewnienia warzyw i owoców w ciągu

dnia.

§ 1.

Skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej.

§ 2.

Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3

m

§ 2a.

Dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić skazanego na czas określony,

nie dłuższy niż 90 dni, w warunkach, o których mowa w § 2 zdanie drugie, w celi mieszkalnej,

w której powierzchnia przypadająca na skazanego wynosi poniżej 3 m

1)

wprowadzenia stanu wojennego, wyjątkowego lub klęski żywiołowej, lub w czasie ich

obowiązywania,

2)

ogłoszenia na terenie położenia zakładu karnego lub aresztu śledczego stanu zagrożenia

epidemiologicznego lub stanu epidemii albo wystąpienia w zakładzie karnym lub areszcie

śledczym stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii

- uwzględniając stopień zagrożenia dla życia i zdrowia;

3)

konieczności zapobieżenia wystąpieniu innego zdarzenia stanowiącego bezpośrednie zagrożenie

dla bezpieczeństwa skazanego albo bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu śledczego

albo zapobieżenia skutkom takiego zdarzenia.

§ 2b.

Dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić skazanego na czas określony,

nie dłuższy niż 14 dni, w warunkach, o których mowa w § 2 zdanie drugie, w celi mieszkalnej,

w której powierzchnia przypadająca na skazanego wynosi poniżej 3 m

1)

skazanego na karę pozbawienia wolności przekraczającą 2 lata;

2)

skazanego określonego w art. 64 § 1 lub 2 oraz art. 65 Kodeksu karnego;

3)

skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego;

4)

skazanego, który samowolnie uwolnił się od odbywania kary pozbawienia wolności;

5)

skazanego, który korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego lub

aresztu śledczego, nie powrócił w wyznaczonym terminie;

6)

przetransportowanego na polecenie sądu lub prokuratora z innego zakładu karnego lub

aresztu śledczego, w celu udziału w rozprawie lub innych czynnościach procesowych;

7)

osoby tymczasowo aresztowanej, ukaranej karą porządkową lub co do której zastosowano

inne środki przymusu skutkujące pozbawienie wolności.

§ 2c.

Okres, o którym mowa w § 2b, może być przedłużony tylko za zgodą sędziego penitencjarnego.

Łączny okres umieszczenia skazanego w warunkach określonych w § 2b nie może przekroczyć

28 dni.

§ 2d.

Wydając decyzję na podstawie § 2a-2c, należy minimalizować zagrożenie pogorszenia

warunków wykonywania kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania oraz zmierzać

do szybkiego umieszczenia w celi mieszkalnej, o której mowa w § 2.

§ 2e.

W decyzji wydanej na podstawie § 2a-2c należy określić czas oraz przyczyny umieszczenia

skazanego w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na skazanego

wynosi mniej niż 3 m

§ 2f.

Skargę na decyzję wydaną na podstawie § 2a-2c sąd rozpoznaje w terminie 7 dni.

§ 2g.

Decyzję o umieszczeniu skazanego w warunkach określonych w § 2a-2c należy niezwłocznie

uchylić, jeżeli ustaną przyczyny, dla których została ona wydana.

§ 2h.

W wypadkach przewidzianych w § 2b i 2c należy zapewnić skazanemu codzienne spacery

dłuższe o pół godziny oraz korzystanie z dodatkowych zajęć kulturalno-oświatowych

lub z zajęć z zakresu kultury fizycznej i sportu.

§ 2i.

Przepisy § 2b lub 2c mogą być stosowane wobec tego samego skazanego nie wcześniej

niż po upływie 180 dni od dnia zakończenia okresu, na który nastąpiło poprzednie umieszczenie

w warunkach w nich określonych.

§ 3.

Urządzenia sanitarne w zakładzie karnym typu półotwartego i otwartego mogą być usytuowane

poza celami mieszkalnymi.

§ 4.

Przy umieszczaniu skazanego w celi mieszkalnej bierze się pod uwagę w szczególności

1)

decyzję klasyfikacyjną;

2)

konieczność oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego;

3)

potrzebę zapewnienia porządku oraz bezpieczeństwa w zakładzie karnym;

4)

zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne;

5)

potrzebę kształtowania właściwej atmosfery wśród skazanych;

6)

konieczność zapobiegania samoagresji i popełnianiu przestępstw w trakcie odbywania

kary.

§ 5.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania właściwych

organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych

przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów, w szczególności tryb postępowania

Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, dyrektorów okręgowych oraz dyrektorów zakładów

karnych lub aresztów śledczych w zakresie zawiadamiania o przekroczonej pojemności

odpowiednio w skali kraju, obszaru działania okręgowego inspektoratu oraz zakładu

karnego lub aresztu śledczego, tryb postępowania dyrektorów zakładów karnych i aresztów

śledczych w zakresie organizowania dodatkowych cel mieszkalnych, a także tryb postępowania

prezesów sądów i kierowników jednostek organizacyjnych prokuratury w wypadku przeludnienia

zakładów karnych lub aresztów śledczych ponad ustaloną pojemność w skali kraju, uwzględniając

konieczność humanitarnego traktowania osadzonych, z poszanowaniem ich godności ludzkiej.

§ 1.

Skazany ma prawo posiadać w celi dokumenty związane z postępowaniem, którego jest

uczestnikiem, artykuły żywnościowe o ciężarze nieprzekraczającym 6 kg, wyroby tytoniowe,

środki higieny osobistej, przedmioty osobistego użytku, zegarek, listy oraz fotografie

członków rodziny i innych osób bliskich, przedmioty kultu religijnego, materiały piśmienne,

notatki osobiste, książki, prasę i gry świetlicowe.

§ 2.

Dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego,

komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia

lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego, jeżeli posiadanie tych

przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie

karnym.

§ 3.

Skazany nie może posiadać w celi albo przekazywać do depozytu w trakcie pobytu w zakładzie

karnym przedmiotów, których wymiary lub ilość naruszają obowiązujący porządek albo

utrudniają konwojowanie. Przedmioty te przesyła się, na koszt skazanego, do wskazanej

przez niego osoby, instytucji lub organizacji. W uzasadnionym wypadku przedmioty te

mogą być przesłane na koszt zakładu karnego.

§ 4.

Skazany nie może posiadać, poza depozytem, środków łączności oraz przedmiotów i dokumentów,

które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym.

§ 1.

Skazany otrzymuje do użytku, z zakładu karnego, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę

oraz obuwie, o ile nie korzysta z własnych. Skazanemu zapewnia się warunki niezbędne

do utrzymania higieny osobistej, w szczególności otrzymuje on z zakładu karnego pościel

oraz inne środki do utrzymania higieny i czystości w celi.

§ 2.

W czasie przeprowadzania czynności procesowych, transportowania oraz w innych uzasadnionych

wypadkach skazany korzysta z własnej odzieży, bielizny i obuwia, chyba że są one nieodpowiednie

ze względu na porę roku lub zniszczone albo jeżeli przemawiają przeciwko temu względy

bezpieczeństwa.

§ 1.

Skazany korzysta z niezbędnego dla zdrowia wypoczynku, w szczególności z prawa do

co najmniej godzinnego spaceru i 8-godzinnego czasu przeznaczonego na sen w ciągu

doby. Skazana, o której mowa w art. 87 § 3 i 4, ma prawo do korzystania z dłuższego

spaceru.

§ 2.

W razie naruszenia przez skazanego ustalonego sposobu odbywania spaceru, spacer może

być zakończony przed czasem.

§ 3.

Skazanemu nie przysługuje prawo do spaceru

1)

w trakcie konwojowania;

2)

w dniu, w którym jest konwojowany, jeżeli konwojowanie rozpoczęto nie później niż

o godzinie 8

§ 4.

Jeżeli w danym dniu skazany nie korzysta ze spaceru z przyczyny, o której mowa w §

3 pkt 2, należy mu udzielić dodatkowego spaceru w ciągu kolejnych 7 dni.

§ 1.

Skazany przekazuje do depozytu środki pieniężne i przedmioty wartościowe posiadane

w zakładzie karnym. Środki pieniężne pozostawione w depozycie nie podlegają oprocentowaniu.

§ 2.

Do dyspozycji skazanego pozostają środki pieniężne pozostałe po wywiązaniu się z ciążących

na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których

mowa w art. 126 § 1.

§ 3.

Środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek

bankowy, książeczkę oszczędnościową lub pozostawić w depozycie.

§ 4.

Na pisemny wniosek skazanego wydaje się mu z depozytu przedmioty wartościowe niezajęte

podczas postępowania egzekucyjnego oraz jeżeli nie zakłóca to ustalonego w zakładzie

karnym porządku i nie narusza uprawnień innych osób.

§ 5.

Na pisemny wniosek skazanego i na jego koszt przekazuje się środki pieniężne i przedmioty

wartościowe pozostające do jego dyspozycji na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji

i organizacji; w uzasadnionych przypadkach koszty przekazania może pokryć zakład karny.

§ 6.

Wolne od egzekucji są

1)

zapomogi przyznane skazanemu przez dyrektora zakładu karnego;

2)

środki pieniężne przyznane skazanemu ze środków, o których mowa w art. 136a § 1;

3)

środki pieniężne wpłacone na poczet grzywny, która została zamieniona na zastępczą

karę pozbawienia wolności lub zastępczą karę aresztu;

4)

środki pieniężne otrzymane przez skazanego w danym miesiącu, w wysokości 10% przeciętnego

miesięcznego wynagrodzenia pracowników, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią

inaczej.

§ 7.

W wypadku zezwolenia na czasowe opuszczenie przez skazanego zakładu karnego lub udzielenia

mu przepustki, na jego pisemny wniosek, dokonuje się wypłaty pozostających do jego

dyspozycji środków pieniężnych.

§ 1.

Skazany ma prawo co najmniej trzy razy w miesiącu dokonywać zakupów artykułów żywnościowych

i wyrobów tytoniowych oraz innych artykułów dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie

karnym, za środki pieniężne pozostające do jego dyspozycji w depozycie. Skazana, o

której mowa w art. 87 § 3 i 4, ma prawo do dokonywania dodatkowych zakupów artykułów

żywnościowych.

§ 2.

Skazanemu umożliwia się dokonanie pierwszego zakupu nie później niż trzeciego dnia

roboczego po przyjęciu do zakładu karnego.

§ 3.

Skazany ma prawo otrzymać raz w miesiącu paczkę żywnościową, w skład której wchodzą

artykuły żywnościowe lub wyroby tytoniowe zakupione za pośrednictwem zakładu karnego.

Skazany otrzymuje paczkę żywnościową po złożeniu zamówienia na piśmie oraz po pokryciu

kosztów przygotowania paczki. Zamówienie może być również złożone przez osobę najbliższą.

§ 4.

Skazany może, za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego, otrzymywać paczki z niezbędną

mu odzieżą, bielizną, obuwiem i innymi przedmiotami osobistego użytku oraz środkami

higieny, a po pozytywnym zaopiniowaniu przez lekarza - również z lekami; wydawanie

leków odbywa się na zasadach ustalonych przez lekarza.

§ 5.

Paczki podlegają kontroli w obecności skazanego. W paczkach nie mogą być dostarczane

artykuły, których sprawdzenie jest niemożliwe bez naruszenia w istotny sposób ich

substancji, jak też artykuły w opakowaniach utrudniających kontrolę ich zawartości,

a także przedmioty, o których mowa w art. 110a § 4.

§ 6.

Artykuły żywnościowe, uznane przez lekarza lub inną upoważnioną osobę wykonującą zawód

medyczny w podmiocie leczniczym dla osób pozbawionych wolności, za nienadające się

do spożycia, podlegają zniszczeniu w obecności skazanego.

§ 7.

Dyrektor zakładu karnego może, na wniosek lub po zasięgnięciu opinii lekarza, zezwolić

skazanemu, ze względu na stan jego zdrowia, na dokonywanie dodatkowych zakupów artykułów

żywnościowych i częstsze otrzymywanie paczek.

Skazanemu, który nie ma możliwości zarobkowania oraz nie posiada niezbędnych środków

materialnych, dyrektor zakładu karnego może przyznać miesięczną zapomogę w wysokości

do 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników.

§ 1.

Skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne.

§ 1a

Skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo wyboru

1)

lekarza i pielęgniarki ambulatorium z izbą chorych;

2)

lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej

i położnej podstawowej opieki zdrowotnej, określone w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej

(Dz. U. poz. 2217);

3)

świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń opieki zdrowotnej, lekarza

dentysty oraz szpitala, określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1938, z późn. zm..

§ 2.

Protezy, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze zapewnia się skazanemu bezpłatnie,

jeżeli ich brak mógłby pogorszyć stan zdrowia lub uniemożliwić odbywanie kary pozbawienia

wolności, a w innych wypadkach odpłatnie.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi,

w drodze rozporządzenia, warunki i sposób zaopatrzenia osób osadzonych w zakładach

karnych i aresztach śledczych w protezy, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze

dostarczane tym osobom bezpłatnie, a także warunki odpłatności w wypadkach, gdy nie

są spełnione przesłanki do uzyskania ich bezpłatnie, mając na względzie ochronę zdrowia

osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, ich możliwości zarobkowe

oraz prawidłowość wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu

skutkujących pozbawienie wolności, a także normalne funkcjonowanie w warunkach izolacji

więziennej.

§ 4.

Świadczenia zdrowotne udzielane są skazanemu przede wszystkim przez podmioty lecznicze

dla osób pozbawionych wolności.

§ 5.

Podmioty lecznicze inne niż podmioty, o których mowa w § 4, współdziałają z tymi podmiotami,

w zapewnieniu skazanym świadczeń zdrowotnych, gdy konieczne jest w szczególności

1)

natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub

zdrowia skazanego;

2)

przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji skazanego;

3)

zapewnienie świadczeń zdrowotnych skazanemu, który korzysta z przepustki lub czasowego

zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego.

§ 6.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, dyrektor zakładu karnego, po zasięgnięciu

opinii lekarza zakładu karnego, może zezwolić skazanemu, na jego koszt, na leczenie

przez wybranego przez niego innego lekarza, podmiotu innego niż określony w § 4, oraz

na korzystanie z dodatkowych leków i innych wyrobów medycznych.

§ 7.

(uchylony)

§ 7a.

Skazanemu, o którym mowa w art. 88 § 3 i 6 pkt 2, świadczenia zdrowotne udzielane

są w obecności funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego. Na wniosek osoby

udzielającej świadczenia zdrowotnego świadczenia zdrowotne mogą być udzielane skazanemu

bez obecności funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego.

§ 7b.

Przepis § 7a stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy świadczenie zdrowotne udzielane

jest skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu zamkniętego

poza terenem tego zakładu.

§ 8.

Skazanemu innemu niż określony w § 7a świadczenia zdrowotne mogą być udzielane w obecności

funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego na wniosek osoby udzielającej świadczenia

zdrowotnego, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia jej bezpieczeństwa.

§ 9.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, zakres i tryb udzielania świadczeń zdrowotnych

przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności, mając na uwadze konieczność

zapewnienia osobom pozbawionym wolności świadczeń opieki zdrowotnej także przez inne

podmioty wykonujące działalność leczniczą, jeżeli udzielenie takich świadczeń przez

podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności nie jest możliwe, w szczególności

z powodu braku wyposażenia zakładów karnych i aresztów śledczych w specjalistyczny

sprzęt medyczny.

§ 10.

Minister Sprawiedliwości oraz minister właściwy do spraw zdrowia, określą, w drodze

rozporządzenia, szczegółowe warunki, zakres i tryb współdziałania podmiotów leczniczych

z podmiotami, o których mowa w § 4, w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym

wolności, gdy konieczne jest w szczególności natychmiastowe udzielenie

świadczenia zdrowotnego ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia osoby pozbawionej

wolności, przeprowadzenie specjalistycznego badania, leczenia lub rehabilitacji osoby

pozbawionej wolności, a także zapewnienie świadczenia zdrowotnego osobie pozbawionej

wolności korzystającej z przepustki lub czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu

karnego lub aresztu śledczego.

§ 1.

Osobie pozbawionej wolności, w razie choroby uniemożliwiającej stawiennictwo w postępowaniu

prowadzonym przez sąd lub organ prowadzący postępowanie karne, na podstawie Kodeksu postępowania karnego, w którym obecność osoby pozbawionej wolności była obowiązkowa lub gdy wnosiła ona

o dopuszczenie do czynności, będąc uprawnioną do wzięcia w niej udziału lub przez

sąd, na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, zaświadczenie usprawiedliwiające niestawiennictwo wystawia lekarz podmiotu, o którym

mowa w art. 115 § 4.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi,

w drodze rozporządzenia, tryb wystawiania zaświadczenia potwierdzającego zdolność

albo niezdolność stawiennictwa osoby pozbawionej wolności w przypadku choroby na wezwanie

lub zawiadomienie sądu lub organu prowadzącego postępowanie karne oraz sposób doręczania

zaświadczenia sądowi lub organowi prowadzącemu postępowanie karne, mając na uwadze

konieczność zapewnienia prawidłowego toku postępowania oraz uwzględniając specyfikę

opieki zdrowotnej w warunkach izolacji więziennej.

§ 1.

Skazany ma obowiązek przestrzegania przepisów określających zasady i tryb wykonywania

kary, ustalonego w zakładzie karnym porządku oraz wykonywania poleceń przełożonych

i innych osób uprawnionych, a w szczególności

1)

poprawnego zachowania się;

2)

przestrzegania higieny osobistej i czystości pomieszczeń, w których przebywa;

2a)

niezwłocznego zawiadomienia przełożonego o chorobie własnej oraz o zauważonych objawach

chorobowych u innego skazanego;

3)

poddania się - niezależnie od obowiązków określonych w przepisach o zwalczaniu chorób

zakaźnych, wenerycznych i gruźlicy, alkoholizmu i narkomanii - przewidzianym przepisami

badaniom, leczeniu, zabiegom lekarskim, sanitarnym oraz rehabilitacji, a także badaniom

na obecność w organizmie alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych,

a skazany, co do którego sędzia penitencjarny zarządził przeprowadzenie badań psychologicznych

lub psychiatrycznych, dodatkowo - udzielania osobom prowadzącym badania informacji

o stanie zdrowia, przebytych chorobach i urazach oraz warunkach, w jakich się wychowywał,

oraz wykonywania zleconych przez psychiatrę lub psychologa czynności niezbędnych na

potrzeby badania;

4)

wykonywania pracy, jeżeli przepisy szczególne, także wynikające z prawa międzynarodowego,

nie przewidują zwolnienia od tego obowiązku, oraz wykonywania prac, o których mowa

w art. 123a § 1;

5)

dbałości o mienie zakładu karnego oraz instytucji lub podmiotu gospodarczego, w którym

jest zatrudniony;

6)

poddania się czynnościom mającym na celu identyfikację osoby.

§ 2.

W wypadkach uzasadnionych względami porządku lub bezpieczeństwa skazany podlega kontroli

osobistej. Z tych samych względów kontroli podlegają również cele i inne pomieszczenia,

w których skazany przebywa, znajdujące się w nich przedmioty, a także przedmioty jemu

dostarczane lub przekazywane przez niego innej osobie. Kontrolę celi i innych pomieszczeń

przeprowadza się podczas nieobecności skazanych.

§ 3.

Kontrola osobista polega na oględzinach ciała oraz sprawdzeniu odzieży, bielizny i

obuwia, a także przedmiotów posiadanych przez skazanego. Oględziny ciała oraz sprawdzenie

odzieży i obuwia przeprowadza się w pomieszczeniu, podczas nieobecności osób postronnych

oraz osób odmiennej płci i dokonywane są za pośrednictwem osoby tej samej płci.

§ 4.

Kontrola może być przeprowadzona w każdym czasie. W razie konieczności dopuszczalne

jest naruszenie plomb gwarancyjnych oraz uszkodzenie kontrolowanych przedmiotów w

niezbędnym zakresie.

§ 5.

Znalezione w czasie kontroli przedmioty, których skazany nie może posiadać, podlegają

zatrzymaniu, zaś przedmioty, których właściciela ustalono, przekazuje się do depozytu

albo przesyła się na koszt skazanego, do wskazanej przez niego osoby, instytucji lub

organizacji. W uzasadnionym wypadku przedmioty te mogą być przesłane na koszt zakładu

karnego. Przedmioty i notatki, których właściciela nie ustalono, podlegają zniszczeniu,

pieniądze zaś oraz przedmioty wartościowe przekazuje się na rzecz Skarbu Państwa albo

na pomoc postpenitencjarną.

§ 5a.

W wypadkach uzasadnionych względami medycznymi albo potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa

skazanego jego zachowanie może podlegać monitorowaniu. Monitorowany obraz lub dźwięk

podlega utrwalaniu.

§ 6.

Decyzje w sprawach, o których mowa w § 4-5a, podejmuje dyrektor zakładu karnego. Ze

zniszczenia przedmiotów i notatek oraz przekazania pieniędzy i przedmiotów wartościowych

sporządza się protokół.

Skazanemu nie wolno

1)

uczestniczyć w grupach organizowanych bez zgody lub wiedzy właściwego przełożonego;

2)

posługiwać się wyrazami lub zwrotami powszechnie uznawanymi za wulgarne lub obelżywe

albo gwarą przestępców;

3)

uprawiać gier hazardowych;

4)

spożywać alkoholu oraz używać środków odurzających lub substancji psychotropowych;

5)

odmawiać przyjmowania posiłków dostarczanych przez administrację zakładu karnego w

celu wymuszenia określonej decyzji lub postępowania, a także powodować u siebie uszkodzenia

ciała lub rozstroju zdrowia, jak również nakłaniać lub pomagać w dokonywaniu takich

czynów;

6)

wykonywać tatuaży i zezwalać na ich wykonywanie na sobie, jak również nakłaniać lub

pomagać w dokonywaniu takich czynów;

7)

porozumiewać się z osobami postronnymi oraz osadzonymi w innej celi, jeżeli naruszałoby

to ustalony w zakładzie karnym porządek;

8)

samowolnie zmieniać celi mieszkalnej, miejsca wyznaczonego do spania, stanowiska pracy

i miejsca wykonywania zleconej czynności;

9)

zmieniać wyglądu zewnętrznego w sposób utrudniający identyfikację, w szczególności

poprzez zgolenie lub zapuszczenie przez skazanego włosów, brody lub wąsów albo zmianę

ich koloru, chyba że uzyska na to zgodę dyrektora zakładu karnego.

§ 1.

Badanie w celu ustalenia w organizmie skazanego obecności alkoholu, środka odurzającego

lub substancji psychotropowej przeprowadza się przy użyciu metod niewymagających badania

laboratoryjnego.

§ 2.

Weryfikacja badań, o których mowa w § 1, dokonanych przy użyciu metod niewymagających

badania laboratoryjnego, może odbyć się za pomocą badań laboratoryjnych.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania

badań na obecność alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w

organizmie skazanego, ich dokumentowania oraz weryfikacji, mając na uwadze konieczność

zapewnienia sprawnego przeprowadzania badań oraz zagwarantowania wiarygodności ich

wyników.

Skazanego, u którego stwierdzono uzależnienie od alkoholu albo środków odurzających

lub substancji psychotropowych, a także skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych obejmuje się, za jego

zgodą, odpowiednim leczeniem i rehabilitacją; w razie braku zgody o stosowaniu leczenia

lub rehabilitacji orzeka sąd penitencjarny.

§ 1.

W wypadku gdy wykonywanie kary pozbawienia wolności może zagrażać życiu skazanego

lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo, dyrektor zakładu karnego,

na wniosek lekarza, niezwłocznie powiadamia o tym sędziego penitencjarnego.

§ 2.

W wypadku gdy życiu skazanego grozi poważne niebezpieczeństwo, stwierdzone co najmniej

przez dwóch lekarzy, można dokonać koniecznego zabiegu lekarskiego, nie wyłączając

chirurgicznego, nawet mimo sprzeciwu skazanego.

§ 3.

W wypadku sprzeciwu skazanego o dokonaniu zabiegu orzeka sąd penitencjarny. Na postanowienie

sądu przysługuje zażalenie.

§ 4.

W nagłym wypadku, jeżeli zachodzi bezpośrednie niebezpieczeństwo śmierci skazanego,

o konieczności zabiegu decyduje lekarz.

§ 1.

Skazany, który w celu wymuszenia określonej decyzji lub postępowania organu wykonawczego

lub uchylenia się od ciążącego na nim obowiązku powoduje u siebie uszkodzenie ciała

lub rozstrój zdrowia, niezależnie od odpowiedzialności dyscyplinarnej, może być obciążony

w całości lub w części kosztami związanymi z leczeniem.

§ 2.

O obciążeniu kosztami, o których mowa w § 1, orzeka sąd penitencjarny. Na postanowienie

sądu przysługuje zażalenie.

§ 1.

W razie wyrządzenia przez skazanego z jego winy szkody w mieniu zakładu karnego, nieprzekraczającej

dwukrotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników, dyrektor

tego zakładu może zobowiązać skazanego do naprawienia tej szkody przez zapłatę odpowiedniej

kwoty pieniężnej; decyzję dyrektora wraz z uzasadnieniem doręcza się zainteresowanemu.

§ 2.

Skazanemu przysługuje, w terminie 30 dni od otrzymania orzeczenia dyrektora, powództwo

o ustalenie, że należność nie istnieje w całości lub w części.

§ 3.

Ściągnięcie należności następuje w trybie przewidzianym w przepisach o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

§ 1.

Skazanemu zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy.

§ 2.

Skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się skazanemu

wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło,

umowy o pracę nakładczą lub na innej podstawie prawnej.

§ 3.

Zatrudnienie skazanego następuje za zgodą i na warunkach określonych przez dyrektora

zakładu karnego, zapewniających prawidłowy przebieg odbywania kary pozbawienia wolności.

§ 4.

Nieprzestrzeganie przez skazanego lub podmiot zatrudniający warunków zatrudnienia,

określonych przez dyrektora zakładu karnego, stanowi podstawę cofnięcia zgody. O cofnięciu

zgody powiadamia się pisemnie skazanego i podmiot zatrudniający.

§ 5.

Dyrektor zakładu karnego może cofnąć zgodę na zatrudnienie skazanego lub wykonywanie

przez niego pracy zarobkowej z przyczyn związanych z funkcjonowaniem zakładu karnego,

a zwłaszcza z jego bezpieczeństwem. O cofnięciu zgody powiadamia się pisemnie skazanego

oraz podmiot zatrudniający.

§ 6.

Zdolność skazanego do pracy oraz w miarę potrzeby rodzaj, warunki i czas pracy określa

lekarz.

§ 7.

Z wykonywania pracy można zwolnić skazanego kształcącego się lub z innych ważnych

powodów.

§ 8.

W stosunku do skazanych pracujących, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym kodeksie,

stosuje się przepisy prawa pracy.

§ 9.

W stosunku do skazanych zatrudnionych na podstawie skierowania do pracy nie stosuje

się przepisów prawa pracy, z wyjątkiem przepisów dotyczących czasu pracy oraz bezpieczeństwa

i higieny pracy.

§ 10.

Skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności odbywający karę w zakładzie karnym

typu zamkniętego może wykonywać pracę wyłącznie na terenie zakładu karnego.

§ 1.

Przy kierowaniu do pracy uwzględnia się w miarę możliwości zawód, wykształcenie, zainteresowania

i potrzeby osobiste skazanego. Jeżeli skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania

do pracy, zatrudnienie przy pracach szkodliwych dla zdrowia wymaga jego pisemnej zgody.

§ 2.

Pracę zapewnia się przede wszystkim skazanym zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych,

a także mającym szczególnie trudną sytuację materialną, osobistą lub rodzinną.

§ 1.

Skazanego instruuje się o sposobie wykonywania przydzielonej pracy, szkoli w zakresie

przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz obsługi

maszyn i urządzeń, a także zapoznaje z podstawowymi zasadami i normami pracy oraz

zasadami wynagradzania za pracę.

§ 2.

Skazany jest obowiązany pracować sumiennie i wydajnie, przestrzegać dyscypliny i regulaminu

pracy, przepisów porządkowych, przeciwpożarowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,

a także dbać o porządek w miejscu pracy jak również o stan obsługiwanych maszyn i

urządzeń.

§ 1.

Praca skazanego jest odpłatna, z zastrzeżeniem art. 123a. Zasady wynagradzania za

pracę ustala się w porozumieniu zawieranym przez dyrektora zakładu karnego lub w umowie

zawieranej przez skazanego. Przy skierowaniu skazanego do prac administracyjno-porządkowych

na terenie zakładu karnego, wynagrodzenie za pracę ustala dyrektor tego zakładu.

§ 2.

Wynagrodzenie przysługujące skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy

ustala się w sposób zapewniający osiągnięcie kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia

za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przy przepracowaniu pełnego

miesięcznego wymiaru czasu pracy lub wykonaniu pełnej miesięcznej normy pracy. W wypadku

przepracowania niepełnej miesięcznej normy czasu pracy lub niewykonania pełnej miesięcznej

normy pracy wynagrodzenie wypłaca się proporcjonalnie do ilości czasu pracy lub wykonanej

normy pracy. W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze czasu pracy najniższe

wynagrodzenie ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin zatrudnienia, biorąc

za podstawę kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

§ 3.

Skazanemu wynagrodzenie przysługuje tylko za pracę wykonaną, z zastrzeżeniem § 4.

§ 4.

Skazanemu przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy jedynie w wypadku,

gdy był gotów do jej wykonania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących podmiotu

zatrudniającego.

§ 5.

Podmiot może na czas przestoju powierzyć skazanemu, za zgodą dyrektora zakładu karnego,

inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane

za tę pracę.

§ 6.

Skazanemu przysługuje wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi

jedynie w wypadku, gdy tak stanowi porozumienie lub umowa, o których mowa w § 1.

§ 1.

Za prace porządkowe oraz pomocnicze wykonywane na rzecz jednostek organizacyjnych

Służby Więziennej, a także za prace na cele społeczne na rzecz

1)

samorządu terytorialnego,

2)

podmiotów, dla których organ gminy, powiatu lub województwa jest organem założycielskim,

3)

państwowych lub samorządowych jednostek organizacyjnych,

4)

spółek prawa handlowego z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub gminy, powiatu lub

województwa

- w wymiarze nieprzekraczającym 90 godzin miesięcznie, skazanemu nie przysługuje wynagrodzenie.

§ 2.

Skazanemu, za jego pisemną zgodą lub na jego wniosek, dyrektor zakładu karnego może

zezwolić na nieodpłatne zatrudnienie przy pracach, o których mowa w § 1, w wymiarze

przekraczającym 90 godzin miesięcznie lub przy pracach na cele społeczne na rzecz

podmiotów, o których mowa w art. 56 § 3, oraz innych organizacji pożytku publicznego.

§ 3.

W celu przyuczenia do wykonywania pracy skazanemu, za jego pisemną zgodą, można zezwolić

na wykonywanie nieodpłatnej pracy w przywięziennych zakładach pracy, przez okres nie

dłuższy niż 3 miesiące.

§ 4.

Za wykonywane prace nieodpłatne mogą być skazanemu przyznawane nagrody.

§ 5.

Podmioty, o których mowa w § 1 i 2, zgłaszają zapotrzebowanie na przyjęcie do pracy

na cele społeczne skazanych właściwemu organowi gminy.

§ 6.

Właściwy organ gminy wyznacza podmioty, na rzecz których skazani mogą wykonywać prace

na cele społeczne, o których mowa w § 1 i 2, na podstawie zapotrzebowania lub z własnej

inicjatywy, za zgodą podmiotów, o których mowa w § 1 i 2.

§ 7.

Wyznaczone podmioty mają obowiązek przyjąć skazanych do pracy.

§ 8.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji

publicznej oraz ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia,

tryb wyznaczania przez właściwy organ gminy podmiotów, na rzecz których skazani mogą

wykonywać prace na cele społeczne, o których mowa w § 1 i 2, czynności tych podmiotów,

w zakresie wykonywania pracy, w tym dotyczące zgłaszania zapotrzebowania na przyjęcie

do pracy skazanych, organizowania miejsc pracy i przydziału pracy oraz kontroli skazanych,

mając na względzie konieczność zapewnienia warunków do sprawnego wykonywania pracy

na cele społeczne.

§ 1.

Skazanemu zatrudnionemu odpłatnie na podstawie skierowania do pracy lub umowy o pracę

nakładczą przysługuje po roku nieprzerwanej pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia

wolności, zwolnienie od pracy przez okres 14 dni roboczych, z zachowaniem prawa do

wynagrodzenia, a skazanemu zatrudnionemu nieodpłatnie - 14 dni zwolnienia od pracy,

bez prawa do wynagrodzenia. Skazany nie może zrzec się prawa do zwolnienia od pracy.

§ 2.

Wymiar urlopu wypoczynkowego przysługującego skazanemu zatrudnionemu na podstawie

umowy o pracę wynosi 18 dni roboczych.

§ 3.

Skazany w okresie urlopu wypoczynkowego lub zwolnienia od pracy, o których mowa w

§ 1 i 2, korzysta z uprawnień do

1)

dodatkowego lub dłuższego widzenia;

2)

dodatkowego zakupu artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych oraz przedmiotów

dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie karnym;

3)

dłuższych spacerów;

4)

pierwszeństwa lub częstszego udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, z zakresu

kultury fizycznej i sportu.

§ 4.

Zakres uprawnień, o których mowa w § 3, określa dyrektor zakładu karnego indywidualnie

dla każdego skazanego.

§ 1.

Z wynagrodzenia za pracę przysługującego skazanemu potrąca się 7% na cele Funduszu

określone w art. 43 § 8 oraz 45% na cele Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych

oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy utworzonego na podstawie art. 6a ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2151).

§ 2.

Z przypadającego skazanemu wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu zaliczki na podatek

dochodowy od osób fizycznych, wolne jest w każdym czasie od egzekucji 60%.

§ 1.

Ze środków pieniężnych otrzymywanych przez skazanego, z wyjątkiem środków, o których

mowa w art. 113 § 6 pkt 1-3, środki do wysokości jednego przeciętnego miesięcznego

wynagrodzenia pracowników gromadzi się i zachowuje do przekazania skazanemu w chwili

jego zwolnienia z zakładu karnego, z przeznaczeniem na przejazd do miejsca zamieszkania

i na utrzymanie; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji.

§ 2.

Gromadzeniu podlega

1)

50% kwoty zdeponowanej przez skazanego przy przyjęciu do zakładu karnego, jednak nie

więcej niż kwota odpowiadająca wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

pracowników;

2)

50% z przypadającego skazanemu miesięcznie wynagrodzenia za pracę po odliczeniu zaliczki

na podatek dochodowy od osób fizycznych, jednak nie więcej niż kwota stanowiąca 4%

jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników;

3)

50% każdego z wpływów pieniężnych skazanego niewymienionych w pkt 1 i 2, jednak nie

więcej niż kwota stanowiąca 4% jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników.

§ 3.

Kwoty, określone w § 2 pkt 2 i 3, podlegają gromadzeniu po potrąceniu należności dochodzonych

w postępowaniu egzekucyjnym.

§ 4.

Środki pieniężne gromadzone w sposób wskazany w § 1-3 zakłady karne składają na rachunkach

sum depozytowych i wypłacają skazanemu w gotówce w kwocie nominalnej powiększonej

o należne odsetki.

§ 5.

Rachunki sum depozytowych, o których mowa w § 4, prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego

odrębnie dla każdego zakładu karnego na podstawie umów zawartych z dyrektorami zakładów

karnych.

§ 6.

Bank Gospodarstwa Krajowego, prowadząc rachunki sum depozytowych zakładów karnych,

zapewnia w szczególności

1)

ewidencję analityczną środków dla poszczególnych depozytów (mikrorachunki) w ramach

każdego rachunku;

2)

dzienne naliczanie odsetek oraz okresową kapitalizację odsetek należnych od środków

zgromadzonych na każdym mikrorachunku;

3)

możliwość wymiany informacji z dysponentami rachunków, w zakresie stanu każdego mikrorachunku

(kapitału i odsetek), wpłat na każdy mikrorachunek i wypłat z każdego mikrorachunku.

§ 7.

Środki złożone na rachunkach sum depozytowych są oprocentowane w wysokości stopy depozytowej

Narodowego Banku Polskiego. Odsetki naliczone od sum depozytowych złożonych na rachunkach

sum depozytowych zakładów karnych podlegają kapitalizacji rocznej na dzień 31 grudnia

każdego roku kalendarzowego oraz na dzień zwolnienia skazanego z zakładu karnego.

§ 8.

Wraz z wykonaniem konwojowania skazanego do innego zakładu karnego przekazuje się

na rachunek sum depozytowych tego zakładu karnego środki pieniężne skazanego zgromadzone

dla niego w sposób wskazany w § 1-3 wraz z należnymi do dnia poprzedzającego dzień

konwojowania odsetkami.

§ 9.

Zgromadzona kwota podlega każdorazowo uzupełnieniu w razie wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.

Uzupełnienia dokonuje się z wpływów pieniężnych skazanego uzyskanych od pierwszego

dnia miesiąca następującego po dniu ogłoszenia komunikatu Prezesa Głównego Urzędu

Statystycznego w sprawie przeciętnego wynagrodzenia.

§ 10.

Środki pieniężne, o których mowa w § 1, na wniosek skazanego przekazuje się na spłatę

grzywny, która została zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności lub zastępczą

karę aresztu.

§ 1.

Okresy pracy, za którą przysługuje wynagrodzenie, wykonywanej przez skazanego w czasie

odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem prac, o których mowa w art. 123a

§ 1, 2 i 3, są okresami składkowymi na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin.

§ 2.

Skazany zwalniany z zakładu karnego, zatrudniany w czasie odbywania kary pozbawienia

wolności na podstawie skierowania do pracy, otrzymuje zaświadczenie o wykonywaniu

pracy.

§ 1.

Okresy wykonywania przez skazanego odpłatnego zatrudnienia, z wyłączeniem pracy wykonywanej

na podstawie umów cywilnoprawnych, wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia

pracownicze, z zastrzeżeniem § 2 i 3.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli w myśl przepisu prawa lub postanowienia układu

zbiorowego pracy do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie

pracy, w określonej branży albo okresy pracy na określonych stanowiskach lub pracy

wykonywanej w szczególnych warunkach.

§ 3.

Okresu pracy, o którym mowa w § 1, nie wlicza się do okresu pracy

1)

od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego lub innego świadczenia przysługującego

z upływem roku pracy lub okresu krótszego niż rok;

2)

wymaganego do zajmowania określonego stanowiska pracy.

§ 1.

Rada Ministrów może określać, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb powierzania podmiotom

gospodarczym, instytucjom lub organizacjom wykonywania określonych zadań w zakresie

zatrudnienia i nauczania skazanych oraz opieki postpenitencjarnej.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady zatrudniania

skazanych, z uwzględnieniem rodzajów zatrudnienia, zasad wynagradzania skazanych zatrudnionych

odpłatnie na podstawie skierowania do pracy, udzielania skazanym zwolnień od pracy

lub urlopów wypoczynkowych, przyczyn i sposobów usprawiedliwiania niewykonywania pracy

oraz dokumentowania zatrudnienia.

§ 1.

W zakładach karnych prowadzi się nauczanie obowiązkowe w zakresie szkoły podstawowej,

a także umożliwia się nauczanie w zakresie ponadpodstawowym i na kursach zawodowych.

Zawodowe szkolenie kursowe może być w całości lub częściowo odpłatne.

§ 2.

Zakład karny ma obowiązek prowadzenia nauczania, stosownie do możliwości i uzdolnień

młodocianych skazanych, o których mowa w § 3.

§ 3.

Pierwszeństwo w uzyskaniu możliwości objęcia nauczaniem w szkole ponadpodstawowej

i na kursach zawodowych mają skazani, którzy nie mają wyuczonego zawodu albo po odbyciu

kary nie będą mogli go wykonywać, a także nie ukończyli 21 roku życia.

§ 4.

Skazanym nieposiadającym wystarczających środków pieniężnych udostępnia się nieodpłatnie

niezbędne podręczniki i pomoce naukowe.

§ 5.

W uzasadnionych wypadkach skazany może, na własny koszt, kształcić się w szkołach

poza obrębem zakładu karnego za zgodą dyrektora zakładu. Koszty kształcenia skazanego

poza obrębem zakładu karnego, ze względu na szczególne okoliczności, mogą być poniesione

przez zakład karny.

§ 6.

W wypadku zaistnienia poważnych przyczyn uniemożliwiających skazanemu realizację obowiązku

nauczania możliwe jest czasowe zwolnienie go z realizacji tego obowiązku.

§ 1.

Skazani mogą za zgodą dyrektora zakładu karnego uczyć się w szkołach poza obrębem

zakładu karnego, jeżeli spełniają ogólnie obowiązujące wymagania w oświacie publicznej,

zachowują się poprawnie oraz nie zagrażają porządkowi prawnemu.

§ 2.

Dyrektor może zezwolić skazanemu na udział w konsultacjach i zdawanie egzaminów poza

zakładem karnym, jeżeli spełnia on warunki wymienione w § 1.

§ 3.

Przepisu § 2 nie stosuje się do skazanych na karę dożywotniego pozbawienia wolności.

Komisja penitencjarna pozbawia możliwości nauczania w zakresie nieobjętym nauczaniem

obowiązkowym w przypadkach

1)

zachowań zagrażających bezpieczeństwu zakładu;

2)

odmowy uczęszczania do szkoły;

3)

stwierdzonych w opinii psychologicznej przeciwwskazań uniemożliwiających spełnienie

przez osadzonego wymagań edukacyjnych;

4)

przerwy w nauce dłuższej niż 50% czasu przewidzianego na realizację zajęć w semestrze,

wynikającej z przewozu na polecenie sądu, prokuratury lub innych uprawnionych organów;

5)

przerwy w nauce dłuższej niż 50% czasu przewidzianego na realizację zajęć w semestrze,

wynikającej z niepowrotu z czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu;

6)

pogorszenia stanu zdrowia osadzonego wykluczającego możliwość uczestniczenia w nauczaniu;

7)

nieuzyskania promocji na wyższy semestr i braku możliwości powtarzania semestru.

Praca w warsztatach szkolnych i praktyczna nauka zawodu jest obowiązkowa, jeżeli wynika

z programu nauczania. Praktyczna nauka zawodu może być połączona z pracą produkcyjną,

jeżeli jest to zgodne z tym programem.

Skazanemu wywiązującemu się z obowiązków ucznia po roku nauki można udzielić 14-dniowego

urlopu, jeżeli nie ma on prawa do takiego urlopu z tytułu wykonywanej pracy, w ramach

którego korzysta on z takich uprawnień i ulg, jakie w okresie urlopu przysługują skazanemu

pracującemu.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i

wychowania, określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb prowadzenia nauczania

w zakładach karnych i aresztach śledczych, warunki i tryb realizacji obowiązku nauczania

i zwalniania skazanych z tego obowiązku, a także warunki i tryb ponoszenia opłat za

kształcenie poza obrębem zakładu karnego, uwzględniając potrzebę dostosowania rodzajów

i form uzyskiwania przez skazanego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych do warunków

zakładu karnego i aresztu śledczego, specyfikę nauczania prowadzonego w warunkach

izolacji więziennej, a także konieczność zapewnienia dyscypliny i porządku podczas

nauczania.

§ 1.

W zakładach karnych stwarza się skazanym warunki odpowiedniego spędzania czasu wolnego.

W tym celu organizuje się zajęcia kulturalno-oświatowe, wychowania fizycznego i sportowe

oraz pobudza aktywność społeczną skazanych.

§ 2.

W każdym zakładzie karnym prowadzi się zwłaszcza wypożyczalnię książek i prasy dla

skazanych oraz stwarza możliwość korzystania z urządzeń audiowizualnych w świetlicach

i w celach mieszkalnych. Korzystając z tych urządzeń skazany nie może zakłócać ustalonego

porządku w zakładzie.

§ 1.

Skazanym można zezwolić na tworzenie zespołów w celu prowadzenia działalności kulturalnej,

oświatowej, społecznej i sportowej. Z tych względów można również zezwolić na nawiązywanie

kontaktów oraz na współdziałanie z odpowiednimi stowarzyszeniami, organizacjami i

instytucjami. W szczególności można zezwolić na podejmowanie prac na cele publiczne,

jak również na realizację innych społecznie uznanych celów.

§ 2.

Dyrektor zakładu karnego może powołać rzeczników skazanych w celu powierzenia im zadań

opiniotwórczych i konsultacyjnych.

§ 3.

Do wykonywania zadań związanych z zajęciami kulturalno-oświatowymi, z zakresu kultury

fizycznej i sportu, dyrektor zakładu karnego może wyznaczyć skazanych wyróżniających

się wzorową postawą i zachowaniem.

§ 1.

W zakładach karnych można zezwolić na dobrowolne gromadzenie przez skazanych środków

finansowych przeznaczonych na pomoc skazanym oraz ich rodzinom znajdującym się w trudnej

sytuacji materialnej lub na cele społeczne.

§ 2.

Zasady gromadzenia środków finansowych, o których mowa w § 1, ustala dyrektor zakładu

karnego, po zapoznaniu się z opiniami skazanych.

§ 3.

Wnioski skazanych dotyczące wydatkowania zgromadzonych środków finansowych, o których

mowa w § 1, wymagają zatwierdzenia przez dyrektora zakładu karnego.

Skazanemu wyróżniającemu się dobrym zachowaniem w czasie odbywania kary mogą być przyznawane

nagrody. Nagroda może być również przyznana skazanemu w celu zachęcenia go do poprawy

zachowania.

§ 1.

Nagrodami są

1)

zezwolenie na dodatkowe lub dłuższe widzenie;

2)

zezwolenie na widzenie bez osoby dozorującej;

3)

zezwolenie na widzenie w oddzielnym pomieszczeniu, bez osoby dozorującej;

4)

zatarcie wszystkich lub niektórych kar dyscyplinarnych;

5)

nagroda rzeczowa lub pieniężna;

6)

(uchylony)

7)

zezwolenie na widzenie bez dozoru, poza obrębem zakładu karnego, z osobą najbliższą

lub osobą godną zaufania, na okres nieprzekraczający jednorazowo 30 godzin;

8)

zezwolenie na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru, na okres nieprzekraczający jednorazowo

14 dni;

9)

pochwała;

10)

zezwolenie na częstsze branie udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, z zakresu

kultury fizycznej i sportu;

11)

zezwolenie na przekazanie osobie wskazanej przez skazanego upominku;

12)

zezwolenie na odbywanie widzeń we własnej odzieży;

13)

zezwolenie na otrzymanie dodatkowej paczki żywnościowej;

14)

zezwolenie na dokonywanie dodatkowych zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych

oraz przedmiotów dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie karnym;

15)

zezwolenie na telefoniczne porozumienie się skazanego ze wskazaną przez niego osobą

na koszt zakładu karnego.

§ 2.

(uchylony)

§ 1.

Nagrody wymienione w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 można przyznać skazanemu, którego postawa

w czasie odbywania kary uzasadnia przypuszczenie, że w czasie pobytu poza zakładem

karnym będzie przestrzegał porządku prawnego, po odbyciu przez niego co najmniej połowy

tej części kary, po której mógłby być warunkowo przedterminowo zwolniony.

§ 2.

Przyznanie nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 tymczasowo aresztowanemu,

mającemu prawa i obowiązki skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności, wymaga

wydania zarządzenia o zgodzie przez organ, do którego dyspozycji pozostaje.

§ 3.

Łączna liczba nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 nie może przekroczyć 28 w roku.

§ 4.

Łączny czas trwania nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 8 nie może przekroczyć

28 dni w roku.

§ 5.

Skazanemu odbywającemu karę dożywotniego pozbawienia wolności nagroda wymieniona w

art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 może być przyznana po odbyciu co najmniej 15 lat kary.

§ 6.

Przyznanie nagrody wymienionej w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 skazanemu odbywającemu karę

25 lat pozbawienia wolności albo karę dożywotniego pozbawienia wolności, w zakładzie

karnym typu zamkniętego, wymaga zgody sędziego penitencjarnego.

§ 6a.

Przepis § 6 stosuje się odpowiednio do skazanego z zaburzeniami preferencji seksualnych

odbywającego karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu zamkniętego za przestępstwo

określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z tymi zaburzeniami.

§ 7.

Nagrody wymienione w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 dyrektor zakładu karnego przyznaje z

urzędu lub na pisemny wniosek przełożonego skazanego. Dyrektor zakładu karnego może

upoważnić kierownika wyodrębnionego oddziału do przyznawania nagrody wymienionej w

art. 138 § 1 pkt 7.

§ 8.

Jeżeli po przyznaniu nagrody, określonej w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8, wystąpią nowe

okoliczności uzasadniające przypuszczenie, że skazany w czasie pobytu poza zakładem

karnym nie będzie przestrzegał porządku prawnego, albo jeżeli skazany korzystający

z nagrody określonej w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8 zostanie zatrzymany przez uprawniony

organ w związku z naruszeniem przez niego porządku prawnego w trakcie trwania nagrody,

organ, który przyznał nagrodę, podejmuje decyzję o cofnięciu nagrody bądź o zamianie

nagrody na inną. W wypadku, o którym mowa w § 2, powiadamia się organ, który wydał

zarządzenie.

§ 9.

Skazanemu, który, korzystając z nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 i 8, nadużył

zaufania, a w szczególności nie powrócił do zakładu karnego w wyznaczonym terminie,

nie udziela się tych nagród przez okres co najmniej 6 miesięcy od udzielenia ostatniej

nagrody.

§ 1.

W razie korzystania przez skazanego z nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 lub

8 albo z zezwolenia, o którym mowa w art. 141a lub w art. 165 § 2, ma on obowiązek

bezzwłocznego zgłoszenia się do jednostki Policji, właściwej terytorialnie dla miejsca

jego przebywania w okresie korzystania z zezwolenia, w celu potwierdzenia miejsca

pobytu.

§ 2.

Skazany korzystający z zezwoleń, o których mowa w § 1, w każdym przypadku zmiany miejsca

pobytu ma obowiązek bezzwłocznego zgłoszenia się do jednostki Policji właściwej terytorialnie

dla nowego miejsca jego przebywania.

§ 3.

Dyrektor zakładu karnego może zobowiązać skazanego, korzystającego z zezwoleń, o których

mowa w § 1, do określonego zachowania się, a zwłaszcza do przebywania w określonych

w zezwoleniu miejscach pobytu lub częstszego zgłaszania się do jednostki Policji.

§ 4.

Czasu przebywania skazanego poza zakładem karnym, na podstawie zezwoleń, o których

mowa w § 1, nie odlicza się od okresu odbywania kary, chyba że sędzia penitencjarny

zarządzi inaczej w wypadku, gdy skazany w tym czasie nadużył zaufania.

§ 1.

W wypadkach szczególnie uzasadnionych warunkami rodzinnymi lub osobistymi skazanego

nagrody mogą być stosowane jako ulgi.

§ 2.

Nie przyznaje się jako ulg nagród wymienionych w art. 138 § 1 pkt 7 lub 8.

§ 3.

Ulgi przyznaje dyrektor zakładu karnego lub osoba przez niego upoważniona na prośbę

skazanego lub osoby najbliższej albo na wniosek przełożonego skazanego.

§ 4.

(uchylony)

§ 1.

Dyrektor zakładu karnego może udzielić skazanemu zezwolenia na opuszczenie zakładu

karnego pod konwojem funkcjonariusza Służby Więziennej, osoby godnej zaufania lub

samodzielnie, na czas nieprzekraczający 5 dni, w celu odwiedzenia poważnie chorego

członka rodziny, uczestnictwa w pogrzebie członka rodziny oraz w innych wypadkach

szczególnie ważnych dla skazanego.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w § 1, tymczasowo aresztowanemu mającemu prawa

i obowiązki skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności wymaga wydania zarządzenia

o zgodzie przez organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje.

§ 4.

Przepis art. 139 § 8 stosuje się odpowiednio.

§ 5.

Na decyzję, o której mowa w § 1, przysługuje skarga.

§ 1.

Skazany podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za zawinione naruszenie nakazów lub

zakazów wynikających z ustawy, regulaminu lub innych przepisów wydanych na jej podstawie

albo ustalonego w zakładzie karnym lub miejscu pracy porządku, zwane dalej „przekroczeniem”.

§ 2.

Jeżeli przekroczenie zawiera znamiona wykroczenia, skazany podlega odpowiedzialności

dyscyplinarnej, chyba że wykroczenie popełnione zostało w czasie pobytu poza obrębem

zakładu karnego.

§ 1.

Karami dyscyplinarnymi są

1)

nagana;

2)

pozbawienie wszystkich lub niektórych niewykorzystanych przez skazanego nagród lub

ulg albo zawieszenie ich wykonania, na okres do 3 miesięcy;

3)

pozbawienie korzystania z udziału w niektórych zajęciach kulturalno-oświatowych lub

sportowych, z wyjątkiem korzystania z książek i prasy, na okres do 3 miesięcy;

4)

pozbawienie możliwości otrzymania paczek żywnościowych, na okres do 3 miesięcy;

5)

pozbawienie lub ograniczenie możliwości dokonywania zakupów artykułów żywnościowych

lub wyrobów tytoniowych, na okres do 3 miesięcy;

6)

udzielanie widzeń w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobą odwiedzającą,

na okres do 3 miesięcy;

7)

obniżenie przypadającej skazanemu części wynagrodzenia za pracę, nie więcej niż o

25%, na okres do 3 miesięcy;

8)

umieszczenie w celi izolacyjnej na okres do 28 dni.

§ 2.

Kar dyscyplinarnych wymienionych w § 1 pkt 4, 5 lub 8 nie stosuje się wobec kobiet

ciężarnych, karmiących lub sprawujących opiekę nad własnymi dziećmi w domach matki

i dziecka.

§ 3.

Karę dyscyplinarną, o której mowa w § 1 pkt 8, można wymierzyć skazanemu, który popełnił

przekroczenie naruszające w poważnym stopniu obowiązującą w zakładzie karnym dyscyplinę

i porządek. Kara ta polega na osadzeniu skazanego pojedynczo w celi oraz uniemożliwieniu

mu kontaktu z innymi skazanymi; w trakcie jej wykonywania skazanego pozbawia się możliwości

1)

korzystania z widzeń i samoinkasujących aparatów telefonicznych;

2)

korzystania ze sprzętu audiowizualnego i komputerowego;

3)

bezpośredniego uczestniczenia, wspólnie z innymi skazanymi, w nabożeństwach, spotkaniach

religijnych i nauce religii; na żądanie skazanego należy mu jednak umożliwić bezpośrednie

uczestniczenie w nabożeństwie w warunkach uniemożliwiających mu kontakt z innymi skazanymi;

4)

korzystania z udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej

i sportu, z wyjątkiem korzystania z książek i prasy;

5)

dokonywania zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych;

6)

(uchylony)

7)

uczestniczenia w nauczaniu i zatrudnieniu poza celą;

8)

korzystania z własnej odzieży, obuwia oraz wyrobów tytoniowych.

§ 1.

Kary dyscyplinarne określone w art. 143 § 1 pkt 4, 5, 7 i 8 wymierza dyrektor zakładu

karnego, a inne kary - również osoba przez niego upoważniona.

§ 2.

Kary dyscyplinarne wymierza się z urzędu lub na pisemny wniosek przełożonego skazanego.

§ 3.

Decyzja o ukaraniu karą dyscyplinarną powinna zawierać dokładne określenie przekroczenia

popełnionego przez skazanego.

§ 4.

Decyzję o ukaraniu karą dyscyplinarną sporządza się na piśmie i podaje do wiadomości

skazanemu, a gdy względy wychowawcze za tym przemawiają - również innym skazanym lub

innym osobom. Przepis ten ma zastosowanie również do decyzji o uchyleniu, darowaniu,

odroczeniu, zamianie, zawieszeniu lub przerwaniu kary dyscyplinarnej, a także o odstąpieniu

od ukarania dyscyplinarnego.

§ 5.

Na decyzje, o których mowa w § 1, przysługuje skarga.

§ 1.

Wymierzając karę dyscyplinarną uwzględnia się stopień zawinienia i zasady indywidualizacji,

mając w szczególności na względzie rodzaj i okoliczności czynu, stosunek do popełnionego

przekroczenia, dotychczasową postawę, cechy osobowości i stan zdrowia skazanego oraz

cele wychowawcze.

§ 2.

Przed wymierzeniem kary dyscyplinarnej wysłuchuje się obwinionego, zapoznaje się z

opinią wychowawcy, a jeżeli zachodzi potrzeba - również składającego wniosek o ukaranie

oraz z opiniami innych osób, a także z zeznaniami świadków. Postępowanie może odbywać

się w obecności innych skazanych, jeżeli przemawiają za tym względy wychowawcze.

§ 3.

Przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej określonej w art. 143 § 1 pkt 8 lekarz

albo psycholog wydaje pisemną opinię o jego zdolności do odbycia tej kary. Wymierzenie

tej kary w wymiarze powyżej 14 dni wymaga zgody sędziego penitencjarnego.

§ 4.

Przed wymierzeniem skazanemu kary dyscyplinarnej, określonej w art. 143 § 1 pkt 4

i 5, któremu ze względu na stan zdrowia zezwolono na dokonywanie dodatkowych zakupów

artykułów żywnościowych lub częstsze otrzymywanie paczek albo korzystającemu z diety,

zasięga się opinii lekarza co do skutków dla stanu zdrowia skazanego wymierzenia tej

kary.

§ 5.

Po zasięgnięciu opinii lekarza dyrektor podejmuje decyzję o ewentualnym odroczeniu

wykonania tej kary.

§ 1.

Za jedno przekroczenie wymierza się tylko jedną karę dyscyplinarną. W wypadku gdy

skazany popełnił więcej przekroczeń, zanim został ukarany za którekolwiek z nich,

wymierza się jedną karę, odpowiednio surowszą.

§ 2.

Ponowne wymierzenie kary dyscyplinarnej nie może nastąpić w taki sposób, aby była

ona bezpośrednio przedłużeniem odbywania takiej samej kary, chyba że łączny okres

trwania wymierzonych kar nie przekracza przewidzianej granicy czasu trwania tej kary.

§ 3.

W wypadkach uzasadnionych względami wychowawczymi można odstąpić od ukarania dyscyplinarnego,

wykonanie wymierzonej kary zawiesić na okres do 3 miesięcy, zamienić ją na inną mniej

dolegliwą lub karę darować. Po upływie okresu zawieszenia wymierzoną karę uważa się

za wykonaną.

§ 4.

Jeżeli w okresie zawieszenia wykonania kary dyscyplinarnej skazany dopuścił się ponownie

przekroczenia, zawieszona kara ulega wykonaniu, chyba że dyrektor zakładu karnego

postanowi inaczej.

§ 1.

Nie można wymierzyć kary dyscyplinarnej, jeżeli od dnia powzięcia przez przełożonego

wiadomości o popełnieniu przekroczenia upłynęło 14 dni lub od dnia popełnienia przekroczenia

- 30 dni. Nie można rozpocząć wykonywania kary dyscyplinarnej po upływie 14 dni od

jej wymierzenia.

§ 2.

Terminy określone w § 1 nie biegną, jeżeli skazany przebywa poza obrębem zakładu karnego

bez zezwolenia lub w związku z leczeniem wynikłym z samouszkodzenia lub z zasadnego

zastosowania wobec niego środków przymusu bezpośredniego, a także w okresie zawieszenia

wykonania kary dyscyplinarnej.

§ 3.

Przedawnienie wykonania kary dyscyplinarnej nie biegnie w czasie wykonywania takiej

samej kary, wymierzonej wcześniej.

§ 1.

Wymierzoną karę dyscyplinarną wykonuje się bezzwłocznie. Sędzia penitencjarny może

wstrzymać wykonanie kary dyscyplinarnej na czas potrzebny do wyjaśnienia okoliczności

uzasadniających jej wymierzenie, a także uchylić karę dyscyplinarną z powodu jej niezasadności

lub przekazać sprawę dyrektorowi zakładu karnego do ponownego rozpoznania.

§ 2.

Jeżeli stan zdrowia skazanego uniemożliwia odbycie wymierzonej kary dyscyplinarnej

w całości lub w części, wykonywanie jej należy odroczyć lub przerwać albo zamienić

na taką karę dyscyplinarną, którą skazany może odbyć. Decyzję w tym względzie podejmuje

dyrektor zakładu karnego, po zasięgnięciu opinii lekarza.

§ 3.

W czasie wykonywania kary dyscyplinarnej umieszczenia w celi izolacyjnej lekarz lub

psycholog kontroluje zdolność skazanego do odbywania tej kary.

§ 4.

W czasie wykonywania kary dyscyplinarnej, o której mowa w § 3, dyrektor zakładu karnego

może, w wypadkach uzasadnionych względami rodzinnymi, osobistymi lub wychowawczymi,

zezwolić skazanemu na widzenie lub rozmowę telefoniczną.

Jeżeli zostały ujawnione nowe fakty lub dowody nieznane przedtem, wskazujące na to,

iż ukarany jest niewinny, dyrektor zakładu karnego uchyla karę dyscyplinarną i uznaje

ją za niebyłą oraz podejmuje stosowną decyzję mającą na celu uchylenie skutków ukarania.

§ 1.

Wykonanie kary pozbawienia wolności w wypadku choroby psychicznej lub innej ciężkiej

choroby uniemożliwiającej wykonywanie tej kary sąd odracza do czasu ustania przeszkody.

§ 2.

Za ciężką chorobę uznaje się taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie

karnym może zagrażać życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo.

§ 1.

Sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na okres do roku, jeżeli natychmiastowe

wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. W

stosunku do skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej samotnie sprawującej opiekę

nad dzieckiem sąd może odroczyć wykonanie kary na okres do 3 lat po urodzeniu dziecka.

§ 2.

Sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze do roku, jeżeli liczba

osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza w skali kraju ogólną

pojemność tych zakładów; odroczenia nie udziela się skazanym, którzy dopuścili się

przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia, skazanym określonym w

art. 64 § 1 lub 2 lub w art. 65 Kodeksu karnego, a także skazanym za przestępstwa określone w art. 197-203 Kodeksu karnego popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych.

§ 3.

Odroczenie może być udzielone kilkakrotnie, jednak łączny okres odroczenia nie może

przekroczyć okresów wskazanych w § 1; okres odroczenia biegnie od dnia wydania pierwszego

postanowienia w tym przedmiocie.

§ 4.

Odraczając wykonanie kary pozbawienia wolności, sąd może zobowiązać skazanego do podjęcia

starań o znalezienie pracy zarobkowej, zgłaszania się do wskazanej jednostki Policji

w określonych odstępach czasu lub poddania się odpowiedniemu leczeniu lub rehabilitacji,

oddziaływaniom terapeutycznym lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych.

§ 5.

Wykonując orzeczenie o odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności w stosunku do

skazanego, który został zobowiązany do wykonania obowiązków określonych w § 4, sąd

stosuje odpowiednio art. 14.

§ 1.

Jeżeli odroczenie wykonania kary nieprzekraczającej roku pozbawienia wolności trwało

przez okres co najmniej jednego roku - sąd może warunkowo zawiesić wykonanie tej kary

na zasadach określonych w art. 69-75 Kodeksu karnego.

§ 2.

Wniosek o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności może złożyć również

sądowy kurator zawodowy.

§ 3.

Na postanowienie w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary przysługuje

zażalenie; w posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz obrońca, a

także sądowy kurator zawodowy, jeżeli składał wniosek o wydanie postanowienia.

§ 1.

Sąd penitencjarny udziela przerwy w wykonaniu kary w wypadku określonym w art. 150

§ 1 do czasu ustania przeszkody.

§ 2.

Sąd penitencjarny może udzielić przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, jeżeli

przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste. Przepisy art. 151 § 3-5 stosuje

się odpowiednio.

§ 2a.

Wniosek o udzielenie przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności może złożyć również

dyrektor zakładu karnego.

§ 3.

Nie można udzielić przerwy przed upływem roku od dnia ukończenia poprzedniej przerwy

i powrotu po niej do zakładu karnego, chyba że zachodzi wypadek choroby psychicznej

lub innej ciężkiej choroby skazanego albo inny wypadek losowy.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

Sądem penitencjarnym właściwym miejscowo do udzielenia dalszych przerw jest sąd, który

udzielił pierwszej przerwy. Jest on również właściwy do orzeczenia przerwy, o której

mowa w § 3, jeżeli skazany nadal przebywa na wolności.

§ 1.

W posiedzeniu w przedmiocie odroczenia lub przerwy ma prawo wziąć udział prokurator,

skazany oraz jego obrońca, a także sądowy kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego,

jeżeli składali wniosek o wydanie postanowienia.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie odroczenia lub przerwy przysługuje zażalenie.

§ 1.

Jeżeli prokurator oświadczył, że sprzeciwia się udzieleniu przerwy, postanowienie

o udzieleniu przerwy staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.

§ 2.

Zażalenie wniesione przez prokuratora podlega rozpoznaniu w terminie 14 dni.

§ 1.

Jeżeli przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności trwała co najmniej rok, a skazany

odbył co najmniej 6 miesięcy kary - sąd penitencjarny może warunkowo zwolnić skazanego

z odbycia reszty kary na zasadach określonych w art. 77 Kodeksu karnego, przy czym zwolnienie może nastąpić w każdym czasie, bez ograniczeń wynikających

z art. 78 i 79 Kodeksu karnego.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli kara lub suma kar pozbawienia wolności przekracza

3 lata.

§ 3.

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie.

§ 1.

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności sąd może odwołać w razie ustania przyczyny,

dla której zostało udzielone, lub w wypadku, gdy skazany nie korzysta z odroczenia

w celu, w jakim zostało udzielone, albo rażąco narusza porządek prawny, jak również

z powodu niewykonywania obowiązków określonych w art. 151 § 4.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności;

postanowienie o odwołaniu przerwy wydaje sąd penitencjarny, który jej udzielił.

§ 3.

Właściwy sąd odwołuje odroczenie lub przerwę w wykonaniu kary pozbawienia wolności,

jeżeli okoliczności, o których mowa w § 1 i 2, zaistnieją po udzieleniu skazanemu

pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko

temu szczególne względy.

§ 4.

Jeżeli w czasie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności skazany został tymczasowo

aresztowany, kara pozbawienia wolności, której odbywanie zostało przerwane, podlega

wykonaniu z mocy prawa.

§ 5.

Przepis § 4 stosuje się odpowiednio do odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności,

z tym że w wypadku odroczenia sąd bezzwłocznie kieruje orzeczenie do wykonania.

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności wobec żołnierza, z wyjątkiem żołnierza

pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, sąd może odwołać również na

wniosek właściwego dowódcy.

Wniosek o zwolnienie od wykonania kary pozbawienia wolności, o której mowa w art. 336 § 3 i 4 Kodeksu karnego, wobec żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie,

może złożyć również dowódca jednostki. Termin zawity do złożenia wniosku upływa w

dniu ukończenia służby przez żołnierza.

Na postanowienie w przedmiocie odwołania odroczenia lub przerwy, a także w przedmiocie

wniosku o zwolnienie od wykonania kary pozbawienia wolności, o której mowa w art. 336 § 3 i 4 Kodeksu karnego, przysługuje zażalenie.

§ 1.

Warunkowo zwolnionego sąd penitencjarny może w okresie próby oddać pod dozór kuratora

sądowego, osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji lub instytucji, do której

działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym,

oraz nałożyć na niego obowiązki określone w art. 72 § 1 Kodeksu karnego, a jeżeli szkoda wyrządzona przestępstwem, za które skazany odbywa karę, nie została

naprawiona, orzec obowiązek określony w art. 72 § 2 Kodeksu karnego. Wobec skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, młodocianego sprawcy

przestępstwa umyślnego, sprawcy określonego w art. 64 Kodeksu karnego, a także wobec skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności oddanie pod dozór

jest obowiązkowe.

§ 2.

Warunkowo zwolniony, który został zobowiązany do wykonywania obowiązków związanych

z okresem próby i nie został oddany pod dozór, jest obowiązany do

1)

bezzwłocznego, a najpóźniej w ciągu 7 dni od zwolnienia z zakładu karnego, zgłoszenia

się do sądowego kuratora zawodowego sądu rejonowego, w którego okręgu będzie miał

miejsce stałego pobytu,

2)

zgłaszania się do sądowego kuratora zawodowego w określonych przez niego terminach

i udzielania wyjaśnień co do przebiegu okresu próby,

3)

niezmieniania bez zgody sądu miejsca stałego pobytu,

4)

wykonywania nałożonych na niego obowiązków

- o czym sąd poucza warunkowo zwolnionego.

§ 3.

W razie oddania pod dozór sąd poucza skazanego o obowiązku wynikającym z art. 169

§ 2.

§ 1.

Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby

popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności

bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

§ 2.

Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony, skazany za przestępstwo

popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej

osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą, w okresie próby rażąco narusza

porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej

lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.

§ 3.

Sąd penitencjarny może odwołać warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby

rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełnił inne przestępstwo lub została

orzeczona kara inna niż określona w § 1 albo gdy uchyla się od dozoru, wykonania nałożonych

obowiązków lub orzeczonych środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych.

§ 4.

Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie skazanego, jeżeli okoliczności, o których mowa w

§ 3, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora

zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

§ 5.

Gdy skazany został oddany pod dozór osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji

lub instytucji, o której mowa w art. 159 § 1, wniosek o odwołanie warunkowego zwolnienia

może złożyć również ta osoba lub przedstawiciel tego stowarzyszenia, organizacji lub

instytucji.

§ 6.

W posiedzeniu w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia ma prawo wziąć udział

prokurator, skazany oraz obrońca, sądowy kurator zawodowy, a gdy skazany pozostaje

pod dozorem osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji lub instytucji, o której

mowa w art. 159 § 1, także ta osoba lub przedstawiciel tego stowarzyszenia, organizacji

lub instytucji.

§ 7.

Na postanowienie w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie.

§ 8.

W przypadku odwołania warunkowego zwolnienia nie zalicza się na poczet kary okresu

spędzonego na wolności.

§ 1.

O warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć

się w zakładzie karnym. W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz

obrońca, a także inne osoby, którym służy uprawnienie do złożenia wniosku o warunkowe

zwolnienie, jeżeli wniosek taki złożyły.

§ 2.

Wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy

kurator zawodowy.

§ 3.

Jeżeli orzeczona kara lub suma kar nie przekracza 3 lat pozbawienia wolności, wniosku

skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem 3 miesięcy od wydania postanowienia

o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.

§ 4.

Jeżeli orzeczona kara lub suma kar przekracza 3 lata pozbawienia wolności, wniosku

skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem 6 miesięcy od wydania postanowienia

o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.

§ 5.

Dyrektor zakładu karnego, składając wniosek o warunkowe zwolnienie, przesyła jednocześnie

opinię sporządzoną przez administrację zakładu karnego zawierającą w szczególności

prognozę kryminologiczno-społeczną. W innych przypadkach opinię tę dyrektor zakładu

karnego przesyła na żądanie sądu penitencjarnego lub na prośbę skazanego składającego

wniosek o warunkowe zwolnienie.

§ 1.

Sąd penitencjarny wysłuchuje przedstawiciela administracji zakładu karnego, a sądowego

kuratora zawodowego, jeżeli składał wniosek o warunkowe zwolnienie, oraz uwzględnia

ugodę zawartą w wyniku mediacji. W wypadku skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, warunkowe zwolnienie

nie może być udzielone bez zasięgnięcia opinii biegłych.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie. Podlega

ono rozpoznaniu w terminie 14 dni. Przepis art. 154 § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Na postanowienie odmawiające udzielenia warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie

także dyrektorowi zakładu karnego lub sądowemu kuratorowi zawodowemu, jeżeli składali

wniosek o warunkowe zwolnienie.

§ 1.

W sprawach związanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz w sprawie

odwołania warunkowego zwolnienia właściwy jest sąd penitencjarny, który udzielił zwolnienia,

a jeżeli zwolniony pozostaje pod dozorem - sąd penitencjarny, w którego okręgu dozór

jest wykonywany.

§ 2.

Sąd penitencjarny może, w granicach określonych w art. 80 § 1 i 2 Kodeksu karnego, zmienić okres próby. Sąd może również w okresie próby ustanawiać, rozszerzać lub

zmieniać obowiązki wymienione w art. 72 § 1 Kodeksu karnego albo od wykonywania nałożonych obowiązków zwolnić, z wyjątkiem obowiązku wymienionego

w art. 72 § 2 Kodeksu karnego, jak również oddać skazanego pod dozór lub od dozoru zwolnić. Wniosek o wydanie postanowienia

może złożyć również sądowy kurator zawodowy.

§ 3.

Wykonując orzeczenie o warunkowym zwolnieniu wobec skazanego, który nie został oddany

pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków związanych z okresem próby, sąd

penitencjarny stosuje odpowiednio art. 14.

§ 4.

Na postanowienie wydane na podstawie § 2 przysługuje zażalenie.

§ 1.

Okres do 6 miesięcy przed przewidywanym warunkowym zwolnieniem lub przed wykonaniem

kary stanowi, w miarę potrzeby, czas niezbędny na przygotowanie skazanego do życia

po zwolnieniu, zwłaszcza dla nawiązania kontaktu z kuratorem sądowym lub podmiotami,

o których mowa w art. 38 § 1. Okres ten ustala, za zgodą skazanego, komisja penitencjarna.

§ 2.

Okres, o którym mowa w § 1, może również wyznaczyć sąd penitencjarny w postanowieniu

o udzieleniu lub odmowie warunkowego zwolnienia, jeżeli uzna to za niezbędne.

§ 1.

W okresie, o którym mowa w art. 164, skazany powinien w miarę możliwości odbywać karę

we właściwym zakładzie karnym położonym najbliżej przyszłego miejsca stałego pobytu.

§ 2.

Skazanemu można zezwolić na opuszczenie zakładu karnego, łącznie na czas do 14 dni,

zwłaszcza w celu podejmowania starań o uzyskanie po zwolnieniu odpowiednich możliwości

zamieszkania i pracy. Zezwolenie na opuszczenie zakładu można przyznać skazanemu,

którego postawa w czasie odbywania kary uzasadnia przypuszczenie, że w czasie pobytu

poza zakładem karnym będzie przestrzegał porządku prawnego. Zezwolenia udziela dyrektor

zakładu karnego. Przepis art. 139 § 8 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Kurator sądowy lub podmioty, o których mowa w art. 38 § 1, ustalają ze skazanym zakres

niezbędnej pomocy w społecznej readaptacji i sposób jej udzielenia.

§ 4.

Jeżeli skazany nie posiada dokumentu tożsamości, administracja zakładu karnego podejmuje

czynności niezbędne do otrzymania przez niego takiego dokumentu. Skazany ma obowiązek

współdziałania w tym zakresie.

§ 1.

Zwalnianym skazanym, mającym trudności w znalezieniu zatrudnienia, zakwaterowania

oraz otrzymania niezbędnej pomocy lekarskiej, właściwe organy lub instytucje udzielają

niezbędnej doraźnej pomocy.

§ 2.

Dyrektor zakładu karnego zwalniając skazanego, udziela mu stosownych informacji o

możliwościach uzyskania niezbędnej pomocy. W wypadku zwalniania osoby skazanej za

przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, dyrektor zakładu zawiadamia

o tym jednostkę Policji, właściwą dla miejsca pobytu skazanego po jego zwolnieniu.

§ 3.

Skazanemu zwalnianemu z zakładu karnego, który nie dysponuje wystarczającymi środkami

własnymi i nie ma zapewnionych na wolności dostatecznych środków utrzymania, dyrektor

zakładu karnego może udzielić pomocy pieniężnej w chwili zwolnienia w wysokości do

1/3 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników lub jej odpowiedni ekwiwalent;

środki własne skazanego stanowią środki będące w depozycie oraz przekazane w trybie

art. 126 § 1.

§ 4.

Skazanym zwalnianym na podstawie art. 47 § 2 nie udziela się pomocy pieniężnej, chyba

że szczególne względy za tym przemawiają; w takim przypadku można udzielić pomocy

w postaci odzieży, bielizny, obuwia, biletu na przejazd, a także artykułów żywnościowych

na czas podróży, w zakresie niezbędnym do opuszczenia zakładu karnego. Decyzję o udzieleniu

pomocy podejmuje dyrektor zakładu karnego.

(uchylony)

§ 1.

Przy zwolnieniu z zakładu karnego skazany otrzymuje, za pokwitowaniem, znajdujące

się w depozycie dokumenty, pieniądze, przedmioty wartościowe i inne przedmioty, jeżeli

nie zostały zatrzymane albo zajęte w drodze zabezpieczenia lub egzekucji.

§ 2.

Skazany otrzymuje ponadto świadectwo zwolnienia z zakładu karnego oraz zaświadczenie

o zatrudnieniu. Skazany jest informowany o potrzebie dalszego leczenia oraz otrzymuje

wyniki wykonanych badań diagnostycznych niezbędnych do dalszego postępowania leczniczego

lub diagnostycznego.

§ 3.

Jako ekwiwalent pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 166 § 3, skazany może otrzymać

przy zwolnieniu stosowną do pory roku odzież, bieliznę, obuwie, bilet na przejazd,

a także artykuły żywnościowe na czas podróży. Decyzje w tym zakresie podejmuje dyrektor

zakładu karnego.

§ 4.

Jeżeli osoba zwolniona z zakładu karnego wymaga leczenia szpitalnego, a jej stan zdrowia

nie pozwala na przeniesienie do szpitala, pozostaje ona na leczeniu w zakładzie karnym

do czasu, gdy jej stan zdrowia pozwoli na takie przeniesienie.

§ 5.

Przepis § 4 ma zastosowanie, jeżeli osoba zwolniona wyraża zgodę na dalsze leczenie

w zakładzie karnym, co powinno być potwierdzone jej podpisem w indywidualnej dokumentacji

medycznej. W razie niemożności wyrażenia tej zgody przez osobę zwolnioną, decyzję

o pozostawieniu jej na leczeniu w zakładzie karnym podejmuje dyrektor zakładu karnego

na wniosek lekarza. Wobec osoby, o której mowa w § 4, stosuje się przepisy porządkowe

obowiązujące w zakładzie karnym. Przepisy art. 118 § 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio.

§ 6.

Jeżeli zwalniany skazany jest niezdolny z powodów zdrowotnych do samodzielnego powrotu

do miejsca zameldowania lub miejsca przebywania bez zameldowania, administracja zakładu

karnego jest obowiązana w okresie poprzedzającym zwolnienie nawiązać kontakt z rodziną,

osobą bliską lub wskazaną przez skazanego inną osobą i powiadomić ją o terminie zwolnienia.

W wypadku, gdy działania administracji zakładu karnego okazały się bezskuteczne, administracja

zakładu karnego jest obowiązana udzielić zwolnionemu pomocy w udaniu się do miejsca

zameldowania lub miejsca przebywania bez zameldowania albo podmiotu leczniczego.

§ 7.

Jeżeli osoba, o której mowa w § 4, nie wyraża zgody na dalsze leczenie w zakładzie

karnym, lekarz poucza ją o możliwych następstwach zdrowotnych odmowy leczenia. Fakt

odmowy powinien być potwierdzony podpisem zwolnionego w indywidualnej dokumentacji

medycznej, a w wypadku odmowy podpisu - notatką urzędową na tę okoliczność.

(uchylony)

§ 1.

Na wniosek pokrzywdzonego, odpowiednio, sędzia penitencjarny lub dyrektor zakładu

karnego niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego, jego przedstawiciela ustawowego lub

osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje, o zwolnieniu skazanego z zakładu

karnego po odbyciu kary, o ucieczce skazanego z zakładu karnego, a także o wydaniu

decyzji o udzieleniu skazanemu

1)

przepustki, o której mowa w art. 91 pkt 7 i art. 92 pkt 9;

2)

czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru lub bez konwoju funkcjonariusza

Służby Więziennej albo asysty innej osoby godnej zaufania, o którym mowa w art. 138

§ 1 pkt 7 lub 8, art. 141a § 1, art. 165 § 2 oraz art. 234 § 2;

3)

przerwy w wykonaniu kary;

4)

warunkowego zwolnienia.

§ 2.

O prawie do złożenia wniosku, o którym mowa w § 1, poucza pokrzywdzonego sąd, kierując

orzeczenie do wykonania.

§ 3.

W wypadku zwolnienia z zakładu karnego po odbyciu kary skazanego z zaburzeniami preferencji

seksualnych odbywającego karę pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z tymi zaburzeniami, a także w wypadku ucieczki takiego skazanego

z zakładu karnego lub wydania decyzji, o których mowa w § 1, odpowiednio sędzia penitencjarny

lub dyrektor niezwłocznie zawiadamia o tym jednostkę Policji, właściwą dla miejsca

stałego pobytu skazanego.

§ 4.

Przepis § 3 stosuje się odpowiednio do skazanego za przestępstwo popełnione w zorganizowanej

grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa oraz skazanego odbywającego

karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo umyślne w wymiarze nie niższym

niż 3 lata.

§ 5.

Jeżeli wobec skazanego wykonuje się kolejno kilka kar pozbawienia wolności, zawiadomienia,

o których mowa w § 1-4, wysyła się przez cały okres trwania pozbawienia wolności.

§ 6.

W uzasadnionych przypadkach zawiadomienie, o którym mowa w § 1, przekazuje się również

świadkowi.

§ 1.

Skazany, na którego nałożono obowiązki, a także oddany pod dozór, obowiązany jest

przestrzegać obowiązków ustanowionych przez sąd na okres próby lub związanych z dozorem.

§ 1a.

Skazany, na którego nałożono obowiązki określone w art. 34 § 3 Kodeksu karnego, jest obowiązany przestrzegać obowiązków ustanowionych przez sąd.

§ 2.

Skazany oddany pod dozór obowiązany jest bezzwłocznie, a najpóźniej w ciągu 7 dni

od powzięcia wiadomości o oddaniu go pod dozór, zgłosić się do kuratora sądowego tego

sądu rejonowego, w okręgu którego dozór ma być wykonywany.

§ 3.

Skazany jest obowiązany stawić się na wezwanie sądu lub kuratora sądowego i udzielać

wyjaśnień co do przebiegu dozoru i wykonywania nałożonych na niego obowiązków, bez

zgody sądu nie zmieniać miejsca stałego pobytu, umożliwić kuratorowi wejście do mieszkania

oraz informować go o zmianie miejsca zatrudnienia.

§ 4.

Dozór wykonuje się w miejscu stałego pobytu skazanego.

§ 1.

Nadzór nad wykonywaniem dozoru należy do sądu właściwego do orzekania w przedmiocie

wykonania kary lub środka, w związku z którymi skazanego oddano pod dozór.

§ 2.

Nadzór, o którym mowa w § 1, obejmuje kontrolę i ocenę

1)

legalności i prawidłowości wykonywania dozoru;

2)

wykonywania zadań probacyjnych i działalności wychowawczej kuratora sądowego oraz

przebiegu procesu resocjalizacji skazanego;

3)

prawidłowości sporządzania przez kuratora sądowego dokumentacji i prowadzenia akt

dozoru.

§ 1.

W celu zapewnienia optymalnego oddziaływania na osoby, wobec których sprawowany jest

dozór, oraz zastosowania właściwej metody kontroli tych osób ustala się trzy grupy

ryzyka powrotu do przestępstwa

1)

grupa obniżonego ryzyka (A);

2)

grupa podstawowa (B);

3)

grupa podwyższonego ryzyka (C).

§ 2.

Do grupy obniżonego ryzyka (A) kwalifikuje się osoby, wobec których zastosowano warunkowe

umorzenie postępowania, a także osoby dotychczas niekarane, których właściwości oraz

warunki osobiste i środowiskowe, dotychczasowy sposób życia oraz których zachowanie

po popełnieniu przestępstwa uzasadniają przekonanie, że będą one w okresie próby przestrzegać

porządku prawnego, a w szczególności nie popełnią ponownie przestępstwa. W szczególnie

uzasadnionych przypadkach kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej lub sędzia

może zakwalifikować do grupy obniżonego ryzyka (A) osoby spełniające przesłanki grupy

podstawowej (B).

§ 3.

Do grupy podwyższonego ryzyka (C) kwalifikuje się

1)

skazanych określonych w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu karnego;

2)

skazanych, którzy po wydaniu wyroku lub w okresie próby popełnili przestępstwo podobne;

3)

osoby uzależnione skazane za przestępstwo pozostające w związku z używaniem alkoholu,

środka odurzającego lub innego podobnie działającego środka;

4)

skazanych za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę

małoletniego, a także za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej popełnione w związku

z zakłóceniem czynności psychicznych o podłożu seksualnym innym niż choroba psychiczna;

5)

skazanych z zaburzeniami psychicznymi, jeżeli zaburzenia te miały związek z popełnieniem

przestępstwa;

6)

skazanych w związku ze stosowaniem przemocy w rodzinie, którzy pozostają z osobą pokrzywdzoną

we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie próby, z wyłączeniem osób, wobec których

zastosowano warunkowe umorzenie postępowania;

7)

skazanych związanych z subkulturami przestępczymi lub grupami mającymi związek ze

środowiskiem przestępczym;

8)

skazanych, którzy wymagają intensywnych działań w okresie próby ze względu na dotychczasową

karalność, sposób życia, właściwości osobiste i zachowanie w okresie próby, w tym

stopień wykonania orzeczonych obowiązków, albo ze względu na inne okoliczności.

§ 4.

Do grupy podstawowej (B) kwalifikuje się osoby, które nie spełniają przesłanek grupy

obniżonego ryzyka (A) ani grupy podwyższonego ryzyka (C). W szczególnie uzasadnionych

przypadkach, zwłaszcza wobec postępu w procesie resocjalizacji, sędzia może zakwalifikować

do grupy podstawowej (B) osoby spełniające przesłanki grupy podwyższonego ryzyka (C).

§ 5.

Dozór w stosunku do osób zakwalifikowanych do grupy podwyższonego ryzyka (C) wykonują

kuratorzy zawodowi. W szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik zespołu kuratorskiej

służby sądowej lub sędzia może wyrazić zgodę na wykonywanie dozoru przez kuratora

społecznego z uwagi na właściwości i warunki osobiste skazanego oraz predyspozycje,

wykształcenie, umiejętności i przeszkolenie kuratora społecznego.

§ 6.

Do danej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa, o której mowa w § 1, kwalifikują osobę,

wobec której sprawowany jest dozór, kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej

i upoważniony sędzia; w przypadku rozbieżności rozstrzygające jest stanowisko sędziego.

§ 7.

W razie zmiany okoliczności, o których mowa w § 2 lub 3, lub jeżeli dotychczasowy

przebieg okresu próby uzasadnia przekonanie, że wystarczające jest dalsze oddziaływanie

w ramach grupy ryzyka, o której mowa w § 1 pkt 1 lub 2, dokonuje się ponownej kwalifikacji

skazanego na zasadach określonych w § 6. Zmiany kwalifikacji z grupy podstawowej (B)

do grupy obniżonego ryzyka (A) może dokonać również kierownik zespołu kuratorskiej

służby sądowej.

§ 8.

W stosunku do skazanego zakwalifikowanego do grupy obniżonego ryzyka (A) sądowy kurator

zawodowy, sprawując dozór osobiście, jest zobowiązany w szczególności do

1)

przeprowadzenia co najmniej raz na 3 miesiące wywiadu środowiskowego, w tym rozmowy

ze skazanym w miejscu jego zamieszkania lub pobytu;

2)

skutecznego wezwania skazanego co najmniej raz na 2 miesiące do stawienia się w siedzibie

zespołu kuratorskiej służby sądowej w celu udzielenia wyjaśnień co do przebiegu dozoru

i wykonania nałożonych obowiązków, a także w razie potrzeby przedstawienia odpowiednich

dokumentów potwierdzających wykonanie obowiązków;

3)

żądania od skazanego kontaktu telefonicznego co najmniej raz w miesiącu.

§ 9.

W stosunku do skazanego zakwalifikowanego do grupy obniżonego ryzyka (A) oraz grupy

podstawowej (B) sądowy kurator społeczny jest zobowiązany w szczególności do

1)

przeprowadzenia co najmniej raz w miesiącu wywiadu środowiskowego, w tym rozmowy ze

skazanym w miejscu jego zamieszkania lub pobytu;

2)

żądania od skazanego kontaktu telefonicznego co najmniej raz w miesiącu.

§ 10.

W stosunku do skazanego zakwalifikowanego do grupy podwyższonego ryzyka (C) kurator

sądowy jest zobowiązany w szczególności do

1)

utrzymywania ścisłej współpracy z Policją w celu uzyskania i wymiany informacji w

zakresie przestrzegania porządku prawnego przez skazanego;

2)

przeprowadzania systematycznych wywiadów środowiskowych, w tym rozmów ze skazanym

w miejscu jego zamieszkania lub pobytu;

3)

systematycznego wzywania skazanego do stawiania się w siedzibie zespołu kuratorskiej

służby sądowej w celu udzielenia wyjaśnień co do przebiegu dozoru i wykonania nałożonych

obowiązków, a także w razie potrzeby przedstawienia odpowiednich dokumentów potwierdzających

wykonanie obowiązków;

4)

żądania od skazanego kontaktu telefonicznego co najmniej 2 razy w miesiącu;

5)

przeprowadzania u skazanego, który został zobowiązany do powstrzymania się od nadużywania

alkoholu lub używania środków odurzających lub substancji psychotropowych, albo u

skazanego, który w trakcie dozoru wykazuje objawy uzależnienia, wyrywkowego badania

na obecność w organizmie alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych,

przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego;

6)

nawiązania i systematycznego utrzymywania kontaktu z odpowiednimi stowarzyszeniami,

instytucjami i organizacjami społecznymi zajmującymi się pomocą społeczną, pośrednictwem

pracy, leczeniem, oddziaływaniem terapeutycznym bądź innymi formami działania, które

mogą być przydatne w rozwiązywaniu problemów, które nie sprzyjają resocjalizacji i

kontroli okresu próby.

§ 11.

Sędzia lub kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej mogą w szczególnie uzasadnionych

przypadkach określić sądowemu kuratorowi zawodowemu, a ten sądowemu kuratorowi społecznemu,

inną częstotliwość i formę kontaktów ze skazanym.

§ 1.

Sprawowanie dozoru powierza się kuratorowi sądowemu tego sądu rejonowego, w okręgu

którego środek ten jest lub ma być wykonywany.

§ 2.

Sprawowanie dozoru może być powierzone także stowarzyszeniu, organizacji lub instytucji,

do których działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub

pomoc skazanym, albo osobie godnej zaufania; powierzenie dozoru następuje na ich wniosek

lub za ich zgodą.

§ 1.

Kuratorami sądowymi są kuratorzy zawodowi i społeczni.

§ 2.

Zadaniem kuratora sądowego, a także innych osób, stowarzyszeń, organizacji i instytucji

wykonujących dozór jest pomoc w readaptacji społecznej skazanego. Kontrola ścisłego

wykonywania przez skazanego nałożonych na niego obowiązków i poleceń ma na celu wychowawcze

oddziaływanie i zapobieganie powrotowi do przestępstwa.

§ 1.

Kurator sądowy, któremu powierzono dozór nad skazanym, powinien nawiązać z nim bezzwłocznie

kontakt i poinformować go o jego obowiązkach i uprawnieniach.

§ 2.

Kurator sądowy obowiązany jest do składania sądowi okresowych sprawozdań z przebiegu

dozoru, w szczególności ma obowiązek bezzwłocznego powiadomienia sądu o popełnieniu

przez skazanego przestępstwa lub o innym rażącym naruszeniu przez niego porządku prawnego.

§ 3.

W razie powierzenia dozoru wobec skazanego za przestępstwo z użyciem przemocy lub

groźby bezprawnej sądowy kurator zawodowy przesyła jednostce Policji, właściwej dla

miejsca stałego pobytu skazanego, informację o oddaniu skazanego pod dozór oraz o

zakończeniu sprawowania dozoru w inny sposób niż na skutek upływu okresu próby.

§ 4.

Sprawozdania, o których mowa w § 2, sądowy kurator zawodowy przedkłada kierownikowi

zespołu kuratorskiej służby sądowej, a następnie składa sądowi.

§ 1.

Sądowy kurator zawodowy organizuje i prowadzi działania mające na celu pomoc skazanemu

w społecznej readaptacji i zapobieżenie jego powrotowi do przestępstwa, a także polegające

na kontroli przestrzegania przez skazanego nałożonych obowiązków ustanowionych przez

sąd lub związanych z dozorem; sądowy kurator zawodowy kieruje pracą sądowych kuratorów

społecznych oraz osób godnych zaufania wykonujących dozór. W sprawie dozoru wykonywanego

przez sądowego kuratora społecznego, sędzia lub kierownik zespołu kuratorskiej służby

sądowej może w każdym czasie zarządzić osobiste sprawowanie dozoru przez sądowego

kuratora zawodowego lub polecić sądowemu kuratorowi zawodowemu podjęcie bezzwłocznie

czynności.

§ 2.

Do obowiązków sądowego kuratora zawodowego należy w szczególności

1)

sprawowanie dozorów w stosunku do skazanego lub sprawcy;

2)

kontrolowanie w okresie próby wykonania przez skazanego lub sprawcę nałożonych na

niego obowiązków;

3)

składanie wniosków o zmianę okresu próby w sprawach dotyczących wykonywania postanowienia

o warunkowym zwolnieniu;

4)

składanie wniosków o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego;

5)

składanie wniosków o ustanowienie, rozszerzenie lub zmianę obowiązków w okresie próby,

o zwolnienie od wykonania tych obowiązków albo o oddanie pod dozór lub zwolnienie

od dozoru;

6)

składanie wniosków o odroczenie lub o przerwę w wykonaniu kary lub o odwołanie odroczenia

lub przerwy w wykonaniu kary;

7)

składanie wniosków o warunkowe zwolnienie i o odwołanie warunkowego zwolnienia;

8)

składanie wniosków o zarządzenie wykonania kary, której wykonanie warunkowo zawieszono,

oraz o wykonanie kary zastępczej;

9)

składanie wniosków dotyczących wykonania kary ograniczenia wolności;

9a)

składanie wniosków o zawieszenie, podjęcie oraz o umorzenie postępowania wykonawczego;

10)

udzielanie pomocy postpenitencjarnej;

11)

udział w posiedzeniach sądu, w wypadkach wskazanych w ustawie;

12)

podejmowanie czynności mających na celu przygotowanie skazanego do zwolnienia z zakładu

karnego;

13)

przeprowadzanie na żądanie uprawnionych organów postępowania wykonawczego wywiadów

środowiskowych;

14)

wykonywanie czynności związanych z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary

ograniczenia wolności;

15)

wykonywanie innych czynności wynikających z niniejszej ustawy oraz przepisów odrębnych.

§ 3.

W razie zaistnienia okoliczności, określonych w art. 156 § 1 i 2 lub art. 160 § 3 niniejszego kodeksu oraz w art. 68 § 2 lub art.

75 § 2 Kodeksu karnego, sądowy kurator zawodowy może odstąpić od złożenia odpowiedniego wniosku, o którym

mowa w § 2 pkt 4 oraz 6-8, jeżeli przemawiają za tym rodzaj i stopień naruszenia uzasadniające

przekonanie, że pomimo odstąpienia od złożenia wniosku, cele środka związanego z poddaniem

skazanego lub sprawcy próbie zostaną osiągnięte.

§ 4.

W przypadku, o którym mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy udziela skazanemu lub sprawcy

pisemnego upomnienia, w którym wskazuje rodzaj naruszenia oraz informuje go o skutkach

niezastosowania się do upomnienia. Odpis upomnienia niezwłocznie przekazuje sądowi.

§ 5.

Jeżeli po udzieleniu skazanemu lub sprawcy pisemnego upomnienia zaistnieją okoliczności

wskazane w przepisach, o których mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy składa do sądu

odpowiedni wniosek, o którym mowa w § 2 pkt 4 oraz pkt 6-8.

§ 1.

Sądowy kurator zawodowy może zobowiązać skazanego lub sprawcę oddanego pod dozór lub

zobowiązanego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających

lub substancji psychotropowych do poddania się badaniom na obecność w organizmie alkoholu,

środków odurzających lub substancji psychotropowych, przy użyciu metod niewymagających

badania laboratoryjnego, a także badania takie przeprowadzić.

§ 2.

Weryfikacja badań, o których mowa w § 1, dokonanych przy użyciu metod niewymagających

badania laboratoryjnego, może odbyć się za pomocą badań laboratoryjnych.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania

badań na obecność alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w

organizmie skazanego lub sprawcy oddanego pod dozór lub zobowiązanego do powstrzymania

się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających lub substancji psychotropowych,

ich dokumentowania oraz weryfikacji, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego

przeprowadzenia badań oraz zagwarantowania wiarygodności ich wyników.

§ 1.

Czynności związane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kar, środków karnych

i środków zabezpieczających w systemie dozoru elektronicznego powierza się sądowemu

kuratorowi zawodowemu tego sądu, w okręgu którego kara lub środek są lub mają być

wykonywane.

§ 2.

Zadaniem sądowego kuratora zawodowego jest pomoc w readaptacji społecznej skazanego.

Kontrola ścisłego wykonywania przez skazanego nałożonych na niego obowiązków i poleceń

ma na celu oddziaływanie wychowawcze i zapobieganie powrotowi do przestępstwa.

§ 3.

Sądowy kurator zawodowy, któremu powierzono czynności określone w § 1, nawiązuje niezwłocznie

kontakt ze skazanym, informując go o jego obowiązkach i uprawnieniach.

W czasie wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego sądowy kurator zawodowy

składa stosowne wnioski oraz niezwłocznie zawiadamia sąd o każdym przypadku naruszenia

przez skazanego porządku prawnego lub nałożonego na skazanego obowiązku, w szczególności

o popełnieniu przez skazanego przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.

Do zakresu działania sądowego kuratora społecznego należy w szczególności

1)

odwiedzanie osób, których dotyczy postępowanie, w miejscu ich zamieszkania lub pobytu,

w tym również w zakładach karnych, oraz kontaktowanie się z ich rodziną;

2)

żądanie niezbędnych informacji i wyjaśnień od osób znajdujących się w okresie próby,

objętych dozorem lub tych, na które nałożono obowiązki;

3)

współdziałanie z właściwymi stowarzyszeniami, organizacjami i instytucjami w zakresie

poprawy warunków bytowych i zdrowotnych, zatrudnienia i szkolenia osób, których dotyczy

postępowanie wykonawcze;

4)

współdziałanie z administracją zakładów karnych w zakresie odpowiedniego przygotowania

skazanych do zwolnienia;

5)

przeglądanie akt sądowych i sporządzanie z nich odpisów w związku z wykonywaniem czynności

zleconych przez sąd;

6)

przeprowadzanie wywiadów środowiskowych i zbieranie niezbędnych informacji od organów

administracji rządowej, samorządu terytorialnego, zakładów pracy, stowarzyszeń, organizacji

i instytucji;

7)

podejmowanie innych czynności niezbędnych do prawidłowego wykonywania kar, środków

karnych, środków zabezpieczających i kompensacyjnych oraz przepadku, jak też kontrola

wykonywania środków kompensacyjnych;

8)

udzielanie skazanym innej stosownej pomocy.

§ 1.

Stowarzyszenia, organizacje i instytucje, którym powierzono sprawowanie dozoru, obowiązane

są w szczególności do

1)

bezzwłocznego wyznaczenia przedstawiciela do wykonywania czynności związanych z dozorem

oraz udzielania mu pomocy w prawidłowym ich wykonywaniu;

2)

utrzymywania, przez wyznaczonego przedstawiciela, niezbędnych kontaktów z sądem i

sądowym kuratorem zawodowym;

3)

zapewnienia, aby wyznaczony przedstawiciel wykonywał prawidłowo powierzone mu czynności

związane z dozorem oraz przedstawiał sądowi okresowe sprawozdania o zachowaniu się

skazanego w okresie próby.

§ 2.

Do osoby godnej zaufania oraz przedstawiciela stowarzyszenia, organizacji i instytucji

stosuje się odpowiednio art. 174, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 3.

Do przedstawiciela stowarzyszenia, organizacji i instytucji stosuje się odpowiednio

art. 169b, art. 172 i art. 173 § 2 pkt 1-5, 7, 8 i 12, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Prezes właściwego sądu przyznaje stowarzyszeniu, organizacji lub instytucji, której

powierzono sprawowanie dozoru, na wniosek ich przedstawiciela, miesięczny ryczałt

z tytułu zwrotu kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym dozorem, płatny do 20.

dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu sprawowania dozoru.

§ 2.

Ryczałt za sprawowanie jednego dozoru wynosi od 4% do 8% kwoty bazowej ustalonej dla

sądowych kuratorów zawodowych na podstawie przepisów o kształtowaniu wynagrodzeń w

państwowej sferze budżetowej.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wykonywania

czynności przez kuratorów sądowych, stowarzyszenia, organizacje, instytucje i osoby

godne zaufania, którym powierzono sprawowanie dozoru, a także sposób i tryb wykonywania

dozoru stosowanego w związku z orzeczonymi karami, środkami karnymi,

zabezpieczającymi i profilaktycznymi oraz tryb wyznaczania przedstawicieli przez stowarzyszenia,

organizacje i instytucje, uwzględniając potrzebę zakwalifikowania osób, wobec których

stosuje się dozór, do określonej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa, potrzebę sprawnego

wykonywania orzeczeń sądu, zapobieżenia powrotowi sprawcy do przestępstwa i wsparcia

jego społecznej readaptacji.

§ 1.

W sprawach związanych z wykonywaniem orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania

karnego właściwy jest sąd, który w danej sprawie orzekał w pierwszej instancji, jednakże

w stosunku do osoby oddanej pod dozór, w kwestiach dotyczących wykonania tego środka

oraz obowiązków związanych z okresem próby, właściwy jest sąd rejonowy, w którego

okręgu dozór jest lub ma być wykonywany.

§ 2.

Wykonując orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego w stosunku do sprawcy,

który nie został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków związanych

z okresem próby, sąd stosuje odpowiednio art. 14.

§ 1.

W sprawach związanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary

oraz w sprawie zarządzenia wykonania zawieszonej kary właściwy jest sąd, który w danej

sprawie orzekał w pierwszej instancji, jednakże w stosunku do osoby skazanej przez

sąd powszechny pozostającej pod dozorem właściwy jest sąd rejonowy, w którego okręgu

dozór jest lub ma być wykonywany.

§ 2.

Wykonując orzeczenie o warunkowym zawieszeniu kary w stosunku do skazanego przez sąd

powszechny, który nie został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków

związanych z okresem próby, sąd stosuje odpowiednio art. 14.

§ 3.

W posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary ma prawo wziąć udział prokurator,

skazany oraz jego obrońca, a gdy skazany został oddany pod dozór lub zobowiązany do

wykonania obowiązków związanych z okresem próby, również sądowy kurator zawodowy,

a także osoba godna zaufania lub przedstawiciel stowarzyszenia, instytucji albo organizacji

społecznej, o których mowa w art. 73 § 1 Kodeksu karnego, którym powierzono wykonywanie dozoru.

§ 4.

Przed wydaniem postanowienia w przedmiocie skrócenia kary, o którym mowa w art. 75 § 3a Kodeksu karnego, sąd wysłuchuje, o ile jest to możliwe, skazanego i sądowego kuratora zawodowego.

W posiedzeniu ma prawo wziąć udział także prokurator.

§ 5.

Postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 Kodeksu karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.

§ 6.

Na postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania kary oraz jej skrócenia na podstawie

art. 75 § 3a Kodeksu karnego przysługuje zażalenie.

Na postanowienia wydane na podstawie art. 74 § 2 i art. 75a § 1 i 5 Kodeksu karnego przysługuje zażalenie.

W razie orzeczenia pozbawienia praw publicznych sąd zawiadamia

1)

właściwy dla miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu skazanego odpowiedni organ

administracji publicznej;

2)

Kancelarię Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli skazany ma order, odznaczenie

lub tytuł honorowy;

3)

organy i instytucje, w których skazany pełnił ostatnio funkcje objęte utratą;

4)

organ właściwy w sprawach powszechnego obowiązku obrony, w którego ewidencji skazany

figuruje.

Na postanowienie wydane na podstawie art. 84 § 1 Kodeksu karnego w przedmiocie uznania pozbawienia praw publicznych za wykonane przysługuje zażalenie.

W razie orzeczenia zakazu zajmowania określonego stanowiska lub wykonywania określonego

zawodu, sąd przesyła odpis wyroku właściwemu organowi administracji rządowej lub samorządu

terytorialnego oraz pracodawcy albo instytucji, w której skazany zajmuje objęte zakazem

stanowisko lub wykonuje objęty zakazem zawód. Jeżeli skazany zajmuje stanowisko kierownicze

lub inne odpowiedzialne stanowisko, sąd przesyła odpis wyroku również właściwej jednostce

nadrzędnej. W odpisie wyroku nie ujawnia się danych pokrzywdzonego.

W razie orzeczenia zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, sąd przesyła

odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego,

właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego lub dla miejsca prowadzenia działalności

gospodarczej objętej zakazem.

§ 1.

W razie orzeczenia zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania

się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego

miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego

wspólnie z pokrzywdzonym sąd przesyła odpis wyroku jednostce Policji, a także odpowiedniemu

organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca

pobytu skazanego.

§ 2.

Nadzór nad wykonywaniem zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,

kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania

określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu okresowego opuszczenia

lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym powierza się zawodowemu kuratorowi sądowemu.

§ 3.

W sprawach związanych z wykonywaniem zakazu przebywania w określonych środowiskach

lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych

osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakazu

okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym właściwy jest sąd

rejonowy, w którego okręgu ustalono miejsce pobytu skazanego.

§ 4.

Przepisy art. 169 i 172 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W razie orzeczenia zakazu wstępu na imprezę masową, sąd przesyła odpis wyroku komendantowi

powiatowemu (rejonowemu, miejskiemu) Policji, właściwemu dla miejsca zamieszkania

skazanego.

§ 2.

(uchylony)

W razie orzeczenia zakazu wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych,

sąd przesyła odpis wyroku ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz

komendantowi powiatowemu (rejonowemu, miejskiemu) Policji, właściwemu dla miejsca

zamieszkania skazanego.

§ 1.

W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu

organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca

zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową,

o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony.

§ 2.

Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany

jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać

tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

§ 1.

Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego

wymiaru, a w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego przez okres co najmniej 10 lat, sąd może orzec o

dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych

w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.

- Prawo o ruchu drogowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 i 1926 oraz z 2018 r. poz. 79, 106, 138 i 317), jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie

wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę

osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis art. 182 § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

W przypadku orzeczenia sądu o dalszym wykonywaniu środka karnego w postaci zakazu

prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, zakazu tego nie stosuje

się w przypadku prowadzenia pojazdów wykorzystywanych do nauki jazdy i egzaminowania,

jeżeli skazany jest osobą szkoloną lub egzaminowaną w trybie przewidzianym przepisami

ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

(Dz. U. z 2017 r. poz. 978 i 2418 oraz z 2018 r. poz. 138) lub ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 oraz z 2018 r. poz. 12, 79 i 138).

§ 3.

Jeżeli skazany rażąco naruszył porządek prawny w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa

ruchu drogowego, w szczególności popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w

komunikacji, sąd może orzec o uchyleniu sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów

w postaci, o której mowa w § 1. Przepis art. 182 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Na postanowienie sądu w przedmiocie, o którym mowa w § 1 i 3, przysługuje zażalenie.

Jeżeli skazany, w związku z wykonywanym przez siebie zawodem lub prowadzeniem określonej

działalności gospodarczej, należy do zrzeszenia zawodowego, stowarzyszenia, związku

lub cechu albo innej organizacji gospodarczej, sąd zawiadamia je o orzeczeniu zakazu

wykonywania zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej.

§ 1.

Jeżeli nie orzeczono o tym w wyroku, sąd określa odstępy czasu, w których skazany

ma zgłaszać się do Policji lub innego wyznaczonego organu, wskazuje minimalną odległość

od osób chronionych zakazem zbliżania się do nich oraz określa termin wykonania nakazu

okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym.

§ 2.

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym

oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje

na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania

tego środka.

Pracodawcy lub instytucje wymienione w art. 180 i 181 podejmują stosowne decyzje i

bezzwłocznie zawiadamiają o tym sąd, który w razie stwierdzenia nieprawidłowości nakazuje

je usunąć.

Jeżeli wobec skazanego zastosowano art. 72 § 1 Kodeksu karnego, przepisy art. 180 i 181 stosuje się odpowiednio.

Na postanowienie, wydane na podstawie art. 84 § 1 Kodeksu karnego w przedmiocie uznania za wykonany nakazu lub zakazu, przysługuje zażalenie.

§ 1.

Sąd bezzwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku przesyła jego odpis lub wyciąg naczelnikowi

urzędu skarbowego, właściwemu ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji, w celu

wykonania orzeczonego przepadku lub nawiązki na rzecz Skarbu Państwa.

§ 2

Objęte przepadkiem przedmiot, korzyść majątkowa lub ich równowartość przechodzą na

własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku, a w wypadku wytoczenia

powództwa, o którym mowa w art. 293 § 7 Kodeksu postępowania karnego - z chwilą uprawomocnienia się wyroku oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa.

§ 1.

Wykonanie przepadku przedsiębiorstwa następuje przez jego sprzedaż w całości lub w

zorganizowanej części albo spieniężenie poszczególnych składników mienia przedsiębiorstwa.

§ 2.

Wykonanie przepadku przedsiębiorstwa następuje przez jego sprzedaż w całości lub w

zorganizowanej części, chyba że sprzeciwiają się temu względy szybkości postępowania

lub oczekiwana suma uzyskana ze sprzedaży nie jest istotnie większa od oczekiwanej

sumy uzyskanej ze spieniężenia poszczególnych składników mienia przedsiębiorstwa,

lub dalsza działalność przedsiębiorstwa nie jest uzasadniona.

§ 3.

O wyborze sposobu wykonania przepadku przedsiębiorstwa sąd rozstrzyga postanowieniem.

§ 4.

Do wykonania przepadku przedsiębiorstwa przez jego sprzedaż w całości lub w zorganizowanej

części stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, z zastrzeżeniem, że art. 1064 nie stosuje się w stosunku do Skarbu Państwa. Przepisu art. 187 § 1 nie stosuje się.

§ 5.

Orzeczony zarząd przymusowy trwa do chwili sprzedaży całości lub zorganizowanej części

przedsiębiorstwa. Jeżeli zarząd przymusowy nie był ustanowiony, sąd ustanawia go postanowieniem.

Przepisy art. 292a § 1 i 8-10 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 6.

Do czasu wykonania przepadku przedsiębiorstwa przyjmuje się, że zarząd przymusowy

jest ustanowiony nad przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

§ 1.

Wykonując przepadek, naczelnik urzędu skarbowego przejmuje w posiadanie składniki

mienia wymienione w wyroku.

§ 2.

Wykonując przepadek przedmiotów, równowartości takich przedmiotów, korzyści osiągniętych

z przestępstwa albo równowartości takich korzyści, naczelnik urzędu skarbowego, w

razie potrzeby, ustala składniki mienia objętego przepadkiem, przed ich przejęciem.

§ 2a

Wykonując przepadek przedsiębiorstwa przez spieniężenie poszczególnych składników

jego mienia, naczelnik urzędu skarbowego sporządza spis składników majątku przedsiębiorstwa

i przekazuje go sądowi. Sąd zatwierdza spis składników w drodze postanowienia. Na

postanowienie zażalenie służy prokuratorowi, skazanemu i jego obrońcy oraz właścicielowi

lub innej osobie kierującej przedsiębiorstwem w jego imieniu. Do czasu zatwierdzenia

spisu nie dokonuje się czynności, o których mowa w § 5.

§ 3.

Przed przystąpieniem do przejęcia składników mienia, o których mowa w § 1 lub 2, naczelnik

urzędu skarbowego nie ma obowiązku wcześniejszego wzywania osoby, u której się znajdują,

do ich wydania.

§ 4.

Przejęte nieruchomości naczelnik urzędu skarbowego przekazuje w zarząd właściwym organom

administracji publicznej.

§ 5.

Przejęte rzeczy ruchome, wierzytelności i inne prawa majątkowe naczelnik urzędu skarbowego

spienięża według przepisów o egzekucji świadczeń pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

§ 6.

Przejęte przedmioty o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej spienięża się,

gdy wskazane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków państwowe muzeum, biblioteka

lub archiwum nie wyrażą zgody na ich nieodpłatne nabycie.

Jeżeli orzeczony przepadek nie może zostać wykonany w całości ani w części, gdyż składnik

mienia podlegający przepadkowi został usunięty, zniszczony, zgubiony, ukryty albo

z innych przyczyn faktycznych lub prawnych nie może zostać przejęty, sąd może orzec,

a w razie przepadku korzyści pochodzącej z przestępstwa orzeka, przepadek równowartości

tego składnika mienia, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art. 44 § 6 Kodeksu karnego.

Przepadek rzeczy głównej obejmuje również przynależności tej rzeczy, chyba że co innego

wynika z orzeczenia.

Przepadek przedsiębiorstwa nie obejmuje jego nazwy ani firmy, ani wchodzących w jego

skład autorskich praw osobistych.

§ 1.

Orzeczony przepadek nie narusza praw rzeczowych ograniczonych obciążających objęte przepadkiem składniki mienia, z wyjątkiem hipoteki

i zastawu, które wygasają, a wierzytelności zabezpieczone tymi prawami podlegają zaspokojeniu

do wysokości sumy uzyskanej ze spieniężenia składników mienia lub ich wartości, gdy

nie zostaną spieniężone i nie podlegają zniszczeniu.

§ 2.

Zaspokojenie wierzyciela, którego wierzytelność jest zabezpieczona hipoteką lub zastawem,

jeżeli przedmiot zastawu nie podlega spieniężeniu, następuje po oszacowaniu nieruchomości

lub przedmiotu zastawu. Oszacowanie nieruchomości, według przepisów o egzekucji z

nieruchomości, naczelnik urzędu skarbowego zleca komornikowi sądowemu.

§ 1.

Podstawę ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej

oraz podstawę wykreślenia obciążających ją hipotek stanowi orzeczenie o zastosowaniu

przepadku, które dotyczy tej nieruchomości.

§ 2.

W razie wytoczenia przez osobę trzecią powództwa o zwolnienie nieruchomości od wykonania

przepadku, wpis własności Skarbu Państwa do księgi wieczystej może nastąpić po prawomocnym

oddaleniu powództwa.

§ 1.

W razie uchylenia orzeczenia o przepadku, jego darowania lub zwolnienia rzeczy w wyniku

wniesionego powództwa składniki mienia przejęte w trakcie wykonania przepadku zwraca

się uprawnionemu. W razie niemożności zwrotu Skarb Państwa odpowiada za szkodę, którą

poniósł uprawniony.

§ 2.

Osoba, której zwraca się przedmioty objęte przepadkiem lub wypłaca odszkodowanie w

ramach odpowiedzialności, o której mowa w § 1, obowiązana jest do zwrotu Skarbowi

Państwa sum zapłaconych wierzycielom na podstawie art. 190 do wysokości wartości zwróconych

składników mienia lub wypłaconego odszkodowania. Jeżeli zwrotowi podlega nieruchomość,

wierzytelność Skarbu Państwa zabezpiecza się przez wpis hipoteki przymusowej w księdze

wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Podstawę wpisu stanowi postanowienie

o zabezpieczeniu, wydane przez naczelnika urzędu skarbowego.

§ 3.

W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do odpowiedzialności, o której mowa

w § 1, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

§ 4

Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio do przepadku orzeczonego w razie zawieszenia

lub umorzenia postępowania.

§ 1.

Jeżeli orzeczono przepadek przedmiotów dołączonych do akt sprawy lub przechowywanych

w sądowej składnicy dowodów, sąd wydaje te przedmioty właściwemu naczelnikowi urzędu

skarbowego.

§ 2.

Jeżeli orzeczono przepadek przedmiotów zabezpieczonych i oddanych na przechowanie,

sąd nakaże instytucji lub osobie, której przedmioty te oddano na przechowanie, aby

wydała je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz przedmiotów,

które w razie orzeczenia ich przepadku przekazuje się bezpośrednio innym organom niż

organ egzekucyjny wymieniony w art. 187, mając na uwadze w szczególności właściwość

tych organów oraz rodzaj przedmiotów podlegających przekazaniu.

Jeżeli wartość przedmiotów, których przepadek orzeczono, jest nieznaczna, sąd pozostawia

je w aktach sprawy albo zarządza ich zniszczenie. Z czynności zniszczenia sporządza

się protokół.

§ 1.

Jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę, obowiązek

naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenie pieniężne,

nawiązkę lub wykonanie orzeczenia o kosztach sądowych w postępowaniu karnym, sąd lub

prokurator, który wydał to postanowienie, może zlecić jego wykonanie w całości organowi

określonemu w art. 187.

§ 2.

W wypadku, o którym mowa w § 1, jeżeli orzeczono przepadek, naczelnik urzędu skarbowego

prowadzi również egzekucję orzeczonej jednocześnie grzywny i zasądzonych od skazanego

kosztów sądowych oraz egzekucję orzeczonego obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia

za doznaną krzywdę, świadczenia pieniężnego albo nawiązki.

§ 1.

Jeżeli przedmiot, którego przepadek orzeczono, ma wartość naukową, artystyczną lub

historyczną, sąd może, na wniosek lub za zgodą muzeum, postanowić o wykonaniu przepadku

tego przedmiotu poprzez przekazanie go temu muzeum.

§ 2.

W razie wydania postanowienia, o którym mowa w § 1, sąd nakaże naczelnikowi urzędu

skarbowego lub innemu organowi wydanie przedmiotu, którego przepadek orzeczono, właściwemu

muzeum. Skarb Państwa odpowiada za szkodę, którą poniosły osoby trzecie wskutek umorzenia

postępowania prowadzonego celem wykonania orzeczonego przepadku. Jeżeli przedmiot,

którego przepadek orzeczono, nie został jeszcze wydany naczelnikowi urzędu skarbowego

lub innemu organowi, wydaje się go bezpośrednio właściwemu muzeum.

Przepisy niniejszego oddziału stosuje się odpowiednio do wykonania orzeczeń, o których

mowa w rozdziale 66d Kodeksu postępowania karnego.

Do zarządu przymusowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zarządzie przymusowym w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy - Kodeks postępowania karnego.

§ 1.

W razie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia na rzecz osoby,

która nie brała udziału w sprawie, nawiązki lub świadczenia pieniężnego, sąd, z urzędu

i bez pobierania jakichkolwiek opłat, przesyła tytuł egzekucyjny pokrzywdzonemu lub

innej osobie uprawnionej.

§ 2.

Przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji - należności z tytułu obowiązku naprawienia

szkody, nawiązki lub świadczenia pieniężnego podlegają zaspokojeniu w kolejności przewidzianej

dla należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję, według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że ze względu na rodzaj należności podlegają zaspokojeniu w kolejności wyższej.

(uchylony)

§ 1.

Sąd określa sposób podania wyroku do publicznej wiadomości, jeżeli nie określono tego

w wyroku.

§ 1a.

Jeżeli sposób podania wyroku do publicznej wiadomości nie został określony w wyroku,

sąd może orzec o podaniu wyroku do publicznej wiadomości przez umieszczenie odpisu

wyroku lub wyciągu z wyroku, ze wzmianką o prawomocności, na stronie Biuletynu Informacji

Publicznej sądu.

§ 2.

Na postanowienie w przedmiocie sposobu podania wyroku do publicznej wiadomości prokuratorowi

oraz skazanemu i jego obrońcy, a także pokrzywdzonemu, choćby nie był stroną w procesie,

przysługuje zażalenie.

§ 1.

W razie orzeczenia podania wyroku do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w czasopiśmie,

sąd przesyła odpis wyroku lub wyciąg z wyroku, ze wzmianką dotyczącą prawomocności,

redakcji określonego w wyroku czasopisma, z poleceniem wydrukowania w jednym z najbliższych

jego numerów.

§ 2.

Redakcja czasopisma ma obowiązek zawiadomić sąd o wykonaniu polecenia, przesyłając

jednocześnie egzemplarz, w którym zamieszczono ogłoszenie; w razie nieprawidłowości

sąd nakazuje je usunąć.

§ 1.

W razie orzeczenia podania wyroku do publicznej wiadomości w inny sposób, sąd - zgodnie

z treścią wyroku - wydaje komu należy odpowiednie polecenie, przesyłając jednocześnie

odpis wyroku lub wyciąg z wyroku ze wzmianką o prawomocności.

§ 2.

Ten, kto otrzymał polecenie, ma obowiązek je wykonać w czasie, miejscu i w sposób

określony przez sąd oraz bezzwłocznie zawiadomić o tym sąd, który w razie zauważenia

nieprawidłowości nakazuje je usunąć.

§ 1.

Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy do orzekania w przedmiocie

środków zabezpieczających na zasadach określonych w rozdziale X Kodeksu karnego.

§ 2.

Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy w postępowaniu dotyczącym

wykonania środków zabezpieczających, z wyjątkiem elektronicznej kontroli miejsca pobytu.

§ 3.

Na postanowienie co do środka zabezpieczającego przysługuje zażalenie.

§ 1.

Wniosek o orzeczenie, zmianę lub uchylenie środka zabezpieczającego może złożyć również

dyrektor zakładu karnego, kierownik zakładu psychiatrycznego lub kierownik podmiotu

leczniczego, w którym sprawca odbywa terapię lub terapię uzależnień.

§ 2.

Przed orzeczeniem, zmianą i uchyleniem środka zabezpieczającego sąd wysłuchuje

1)

psychologa;

2)

w sprawach osób niepoczytalnych, o ograniczonej poczytalności lub z zaburzeniami osobowości

albo gdy sąd uzna to za wskazane - ponadto lekarza psychiatrę;

3)

w sprawach osób z zaburzeniami preferencji seksualnych - biegłych wskazanych w pkt

1 i 2 oraz lekarza seksuologa lub psychologa seksuologa.

W sprawach osób uzależnionych można również wysłuchać biegłego w przedmiocie uzależnienia.

§ 3.

W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, sprawca lub jego obrońca oraz wnioskodawca

określony w § 1.

§ 4.

Można pozostawić bez rozpoznania wniosek o zmianę lub uchylenie środka zabezpieczającego,

jeżeli od wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie upłynęło mniej niż 6 miesięcy,

a wnioskodawca nie wskazał nowych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

§ 1.

Przez zakład psychiatryczny, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4 Kodeksu karnego, rozumie się podmiot leczniczy udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie

opieki psychiatrycznej.

§ 2.

Zakłady psychiatryczne, o których mowa w § 1, mogą być organizowane jako zakłady dysponujące

warunkami

1)

podstawowego zabezpieczenia;

2)

wzmocnionego zabezpieczenia;

3)

maksymalnego zabezpieczenia.

§ 3.

(uchylony)

§ 3a.

Zakłady psychiatryczne wykonujące środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w

zakładzie psychiatrycznym wobec sprawców określonych w art. 93c pkt 3 Kodeksu karnego, organizowane są jako zakłady dysponujące warunkami wzmocnionego zabezpieczenia.

§ 3b.

Środek zabezpieczający w postaci terapii orzeczonej wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 3 Kodeksu karnego wykonuje się w podmiotach leczniczych.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

Zakłady, o których mowa w § 2 pkt 3, podlegają ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.

Do zakładu psychiatrycznego dysponującego warunkami maksymalnego zabezpieczenia kieruje

się sprawcę, jeżeli

1)

jego powtarzające się zachowania zagrażające życiu lub zdrowiu innych osób lub powodujące

niszczenie przedmiotów znacznej wartości nie mogą być opanowane w zamkniętym zakładzie

psychiatrycznym dysponującym warunkami wzmocnionego zabezpieczenia;

2)

nie jest możliwe zapobieżenie samowolnemu oddaleniu się z zamkniętego zakładu psychiatrycznego

dysponującego wzmocnionymi warunkami zabezpieczenia sprawcy, stwarzającego znaczne

zagrożenie poza zakładem.

Do zakładu psychiatrycznego dysponującego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia kieruje

się sprawcę, jeżeli

1)

jego zachowania zagrażające życiu lub zdrowiu innych osób lub powodujące niszczenie

przedmiotów znacznej wartości nie mogą być opanowane w zakładzie psychiatrycznym,

dysponującym warunkami podstawowego zabezpieczenia;

2)

nie jest możliwe zapobieżenie samowolnemu oddaleniu się z zakładu psychiatrycznego,

dysponującego warunkami podstawowego zabezpieczenia sprawcy, stwarzającego zagrożenie

poza zakładem.

Do zakładu psychiatrycznego dysponującego warunkami podstawowego zabezpieczenia kieruje

się sprawcę, który nie kwalifikuje się do zakładu psychiatrycznego, o którym mowa

w art. 200a oraz w art. 200b.

§ 1.

W celu zapewnienia właściwego miejsca wykonywania środków zabezpieczających, o których

mowa w art. 200 § 1 i 2, minister właściwy do spraw zdrowia powołuje komisję psychiatryczną

do spraw środków zabezpieczających.

§ 1a.

Do zadań komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających należy

1)

wydawanie opinii dla właściwych sądów lub innych uprawnionych instytucji w sprawie

przyjmowania, wypisywania lub przenoszenia sprawców, wobec których orzeczono wykonywanie

środka zabezpieczającego w zakładach psychiatrycznych;

2)

analiza dostępnej dokumentacji, w tym dokumentacji medycznej, w zakresie określonym

w pkt 1;

3)

analiza informacji o liczbie dostępnych miejsc w zakładach psychiatrycznych przeznaczonych

do wykonywania środków zabezpieczających;

4)

wizytacja i ocena zakładów psychiatrycznych dysponujących warunkami podstawowego,

wzmocnionego i maksymalnego zabezpieczenia, w których wykonywany jest środek zabezpieczający.

§ 2.

Wykonując orzeczenie o zastosowaniu środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem

w zakładzie psychiatrycznym, o którym mowa w art. 200 § 1, sąd, po zasięgnięciu opinii

komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających, określa rodzaj tego zakładu

i przesyła odpis orzeczenia wraz z poleceniem doprowadzenia sprawcy właściwej ze względu

na miejsce pobytu sprawcy jednostce Policji lub właściwemu organowi wojskowemu, a

odpis orzeczenia oraz polecenie doprowadzenia wraz z poleceniem przyjęcia - kierownikowi

wskazanego zakładu. Kierownik wskazanego zakładu psychiatrycznego zapewnia transport

sanitarny odpowiadający wymaganiom określonym dla zespołu ratownictwa medycznego,

po powiadomieniu go przez właściwą jednostkę Policji lub właściwy organ wojskowy o

miejscu, dniu oraz godzinie planowanego transportu.

§ 2a.

(uchylony)

§ 2b.

W wypadku skierowania sprawcy na terapię lub terapię uzależnień sąd przesyła odpis

orzeczenia kierownikowi podmiotu leczniczego.

§ 2c.

(uchylony)

§ 2d.

(uchylony)

§ 3.

Jeżeli sprawca przebywa w zakładzie karnym albo w areszcie śledczym, polecenie doprowadzenia

sąd przesyła dyrektorowi tego zakładu lub aresztu, załączając odpis orzeczenia.

§ 3a.

Za sporządzenie opinii określonej w § 2 członkom komisji przysługuje wynagrodzenie

oraz zwrot poniesionych przez nich niezbędnych wydatków na zasadach określonych w

art. 618f Kodeksu postępowania karnego. Członkowie komisji mają prawo do zwrotu kosztów przejazdu na posiedzenia komisji

na zasadach określonych w przepisach dotyczących podróży służbowych na terenie kraju.

§ 4.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określa,

w drodze rozporządzenia

1)

tryb powoływania i odwoływania członków komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających,

jej skład i sposób działania, a także sposób postępowania z prowadzoną przez komisję

dokumentacją,

2)

regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania środków zabezpieczających,

3)

warunki zabezpieczenia zakładów psychiatrycznych przeznaczonych do wykonywania środka

zabezpieczającego, o których mowa w art. 200 § 2

- mając na uwadze prawidłową realizację zadań komisji, poddanie sprawcy umieszczonego

w zakładzie psychiatrycznym właściwemu leczeniu lub właściwym metodom terapeutycznym,

przeciwdziałanie zachowaniom sprawcy zagrażającym życiu i zdrowiu własnemu i innych

osób lub powodującym niszczenie przedmiotów znacznej wartości oraz zapobieżenie samowolnemu

oddaleniu się sprawcy z zakładu.

§ 5.

Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wykazy

1)

zakładów psychiatrycznych przeznaczonych do wykonywania środka zabezpieczającego wobec

sprawców określonych w art. 93c pkt 1-3 Kodeksu karnego, w tym zakładów psychiatrycznych przeznaczonych do wykonywania środka zabezpieczającego

w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, orzeczonego wobec skazanych za przestępstwa

skierowane przeciwko wolności seksualnej, z uwzględnieniem warunków, o których mowa

w art. 200 § 2, wraz z podaniem liczby łóżek;

2)

podmiotów leczniczych przeznaczonych do wykonywania terapii wobec sprawców określonych

w art. 93c Kodeksu karnego w zakresie działalności stacjonarnej, wraz z podaniem liczby łóżek.

§ 6.

(uchylony)

Sprawcę, wobec którego wykonywany jest środek zabezpieczający, obejmuje się odpowiednim

postępowaniem leczniczym, psychoterapeutycznym, rehabilitacyjnym lub resocjalizacyjnym,

którego celem jest poprawa stanu jego zdrowia i zachowania w stopniu umożliwiającym

funkcjonowanie w społeczeństwie w sposób niestwarzający zagrożenia porządku prawnego,

a w wypadku sprawcy umieszczonego w zakładzie psychiatrycznym - również dalsze leczenie

w warunkach poza tym zakładem.

§ 1.

Pobyt w zakładzie psychiatrycznym orzeczony wobec sprawców, o których mowa w art. 93c pkt 2 Kodeksu karnego, następuje przed wykonaniem kary pozbawienia wolności, podczas przerwy w wykonywaniu

tej kary lub po jej wykonaniu. O zwolnieniu z zakładu rozstrzyga sąd na podstawie

wyników leczenia.

§ 2.

Sąd zalicza na poczet kary okres pobytu skazanego w zakładzie. Skazanego można warunkowo

zwolnić z odbycia reszty kary, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w

art. 77-79 Kodeksu karnego, a wyniki leczenia za tym przemawiają; dozór jest obowiązkowy.

§ 1.

Orzekając terapię lub terapię uzależnień wobec skazanego określonego w art. 93c pkt 5 Kodeksu karnego, który zostaje zwolniony z zakładu psychiatrycznego lub zakładu karnego, sąd ustala

okres próby na czas od 6 miesięcy do lat 2 i oddaje skazanego pod dozór kuratora lub

osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do

której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc

skazanym.

§ 2.

Sąd może zarządzić ponowne umieszczenie skazanego w zakładzie karnym, jeżeli skazany

w okresie próby uchyla się od poddania się terapii lub terapii uzależnień, uchyla

się od dozoru kuratora, popełnia przestępstwo lub rażąco narusza porządek prawny albo

regulamin organizacyjny podmiotu leczniczego.

§ 3.

Jeżeli w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy nie zarządzono ponownego umieszczenia

skazanego w zakładzie karnym, karę uważa się za odbytą z upływem okresu próby.

§ 1.

Kierownik zakładu psychiatrycznego, w którym wykonuje się środek zabezpieczający,

nie rzadziej niż co 6 miesięcy przesyła do sądu opinię o stanie zdrowia sprawcy umieszczonego

w tym zakładzie i o postępach w leczeniu lub terapii; opinię taką obowiązany jest

przesłać bezzwłocznie, jeżeli w związku ze zmianą stanu zdrowia sprawcy uzna, że jego

dalsze pozostawanie w zakładzie nie jest konieczne.

§ 2.

Sąd może w każdym czasie żądać opinii o stanie zdrowia i stosowanym leczeniu lub terapii

oraz ich wyników wobec sprawcy umieszczonego w zakładzie, o którym mowa w § 1.

§ 3.

Za sporządzenie opinii określonej w § 1 wynagrodzenie nie przysługuje.

§ 1

Jeżeli wobec sprawcy orzeczono pobyt w zakładzie psychiatrycznym, sąd, nie rzadziej

niż co 6 miesięcy, orzeka w przedmiocie dalszego stosowania tego środka, a w wypadku

uzyskania opinii, że dalsze pozostawanie sprawcy w zakładzie nie jest konieczne -

bezzwłocznie. W razie potrzeby sąd zasięga opinii innych biegłych.

§ 2

W posiedzeniu w przedmiocie dalszego stosowania pobytu sprawcy w zakładzie psychiatrycznym

obowiązkowy jest udział

1)

prokuratora;

2)

obrońcy w wypadkach określonych w art. 8 § 2, chyba że sąd orzeka na korzyść lub zgodnie

z wnioskiem skazanego.

§ 3.

Orzekając o zwolnieniu z zakładu psychiatrycznego, sąd w razie stwierdzenia, że zachodzą

przesłanki do przyjęcia sprawcy do domu pomocy społecznej w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego

(Dz. U. z 2017 r. poz. 882, 2245 i 2439 oraz z 2018 r. poz. 138), zawiadamia o tym właściwy organ do spraw pomocy społecznej.

§ 4.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli wobec sprawcy orzeczono inny środek zabezpieczający,

z tym że sąd orzeka w przedmiocie dalszego stosowania tego środka nie rzadziej niż

co 12 miesięcy.

Wobec sprawcy umieszczonego w zakładzie psychiatrycznym można stosować środki przymusu

bezpośredniego na zasadach, w trybie i w sposób określony w przepisach o ochronie

zdrowia psychicznego.

W zakładach psychiatrycznych, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2 i 3, dopuszcza się

kontrolowanie przedmiotów posiadanych przez sprawców oraz pomieszczeń, w których oni

przebywają. Przepisy art. 116 § 4-6 stosuje się odpowiednio.

Osobiste kontakty sprawcy przebywającego w zakładzie psychiatrycznym, o którym mowa

w art. 200 § 2 pkt 2 lub 3, z osobami odwiedzającymi mogą odbywać się tylko za zgodą

kierowników tych zakładów. Można odmówić udzielenia takiej zgody, w szczególności

gdy kontakty te powodują wzrost ryzyka zachowań niebezpiecznych.

§ 1.

Sprawcy przebywającemu w zakładzie psychiatrycznym, o którym mowa w art. 200c, można

udzielić zezwolenia na czasowy pobyt poza zakładem pod opieką członka rodziny lub

osoby godnej zaufania, jeżeli jest to uzasadnione względami terapeutycznymi lub ważnymi

względami rodzinnymi, zaś niebezpieczeństwo, że sprawca przebywający poza zakładem

dopuści się czynu zabronionego lub zagrozi własnemu życiu lub zdrowiu, jest nieznaczne.

§ 2.

Zezwolenia udziela się na okres nieprzekraczający 3 dni. W wyjątkowych, szczególnie

uzasadnionych wypadkach można udzielić zezwolenia na okres nieprzekraczający 7 dni.

§ 3.

Zezwolenia udziela kierownik zakładu po uzyskaniu opinii lekarza prowadzącego. O udzieleniu

zezwolenia kierownik zakładu niezwłocznie informuje sąd.

§ 4.

Jeżeli sprawca nie powróci do zakładu psychiatrycznego, o którym mowa w art. 200c,

z upływem okresu, na który udzielono zezwolenia, sąd niezwłocznie zarządza jego poszukiwanie

i zatrzymanie przez Policję oraz doprowadzenie do zakładu. Sprawcę doprowadza Policja

w asyście lekarza.

§ 5.

Sprawcy, który nie powrócił do zakładu psychiatrycznego, o którym mowa w art. 200c,

z upływem okresu, na który udzielono zezwolenia, można udzielić ponownego zezwolenia

na czasowy pobyt poza zakładem nie wcześniej niż po upływie roku od dnia powrotu sprawcy

do zakładu.

§ 6.

Sprawcy, który, przebywając poza zakładem psychiatrycznym, o którym mowa w art. 200c,

dopuścił się czynu zabronionego lub zagroził własnemu życiu lub zdrowiu, nie udziela

się ponownego zezwolenia na czasowy pobyt poza zakładem.

Do wykonania orzeczonego tytułem środka zabezpieczającego zakazu lub nakazu, o którym

mowa w art. 39 pkt 2-3 Kodeksu karnego, stosuje się odpowiednio art. 180-186.

§ 1.

Na wniosek pokrzywdzonego upoważniony sędzia niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego,

jego przedstawiciela ustawowego lub osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje,

o zwolnieniu sprawcy z zakładu psychiatrycznego po uchyleniu lub zmianie środka zabezpieczającego,

ucieczce sprawcy z zakładu psychiatrycznego, a także o udzieleniu zezwolenia, o którym

mowa w art. 204d.

§ 2.

O prawie do złożenia wniosku, o którym mowa w § 1, poucza pokrzywdzonego sąd, kierując

orzeczenie do wykonania.

§ 3.

W uzasadnionych przypadkach zawiadomienie, o którym mowa w § 1, przekazuje się również

świadkowi.

§ 1.

Sąd wzywa osobę zobowiązaną do uiszczenia kosztów sądowych lub pieniężnej kary porządkowej

do ich zapłacenia w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu

należności te ściąga się w drodze egzekucji.

§ 2.

W zakresie rozkładania na raty i umarzania należności sądowych stosuje się odpowiednio

art. 49-51, przy czym okres rozłożenia na raty pieniężnej kary porządkowej nie może

przekroczyć 6 miesięcy.

§ 3.

Przepisy § 1 i 2 mają odpowiednie zastosowanie do wykonania orzeczenia o

1)

nawiązce na rzecz Skarbu Państwa oraz o przepadku, jeżeli jego przedmiotem jest kwota

pieniężna,

2)

nawiązce lub świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy

Postpenitencjarnej

- z tym że okres rozłożenia na raty tych należności nie może przekroczyć 1 roku.

§ 4

W razie zasądzenia kosztów sądowych na rzecz jednostki samorządu terytorialnego sąd,

z urzędu i bez pobierania jakichkolwiek opłat, przesyła tytuł egzekucyjny jednostce

samorządu terytorialnego. Przepisów § 1 i 2 oraz art. 12a nie stosuje się.

Wykonanie tymczasowego aresztowania służy realizacji celów, dla których ten środek

zastosowano, a w szczególności zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania karnego.

Sposób wykonywania tymczasowego aresztowania nie może naruszać uprawnień procesowych

tymczasowo aresztowanego.

§ 1.

Areszty śledcze podlegają Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 2.

Tymczasowe aresztowanie wykonuje się w aresztach śledczych.

§ 3.

Areszty śledcze mogą być tworzone jako samodzielne areszty lub jako wyodrębnione oddziały

zakładów karnych. Kilka aresztów śledczych może posiadać wspólną administrację bądź

wydzielone służby.

§ 4.

Aresztem śledczym kieruje dyrektor; wyodrębnionym oddziałem może kierować podlegający

dyrektorowi kierownik.

§ 5.

Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi areszty śledcze, mając

na względzie istniejące potrzeby w tym zakresie.

§ 6.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej, określa, w drodze zarządzenia, przeznaczenie

aresztów śledczych, uwzględniając w szczególności potrzebę zapewnienia oraz racjonalnego

wykorzystania miejsc zakwaterowania dla wszystkich tymczasowo aresztowanych.

Do wykonywania tymczasowego aresztowania stosuje się odpowiednio przepisy odnoszące

się do wykonywania kary pozbawienia wolności, ze zmianami wynikającymi z przepisów

niniejszego rozdziału.

Przyjmując tymczasowo aresztowanego do aresztu śledczego należy go bezzwłocznie poinformować

o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach oraz o konsekwencjach

wynikających z art. 139 § 1 Kodeksu postępowania karnego, a zwłaszcza umożliwić mu zapoznanie się z przepisami niniejszego kodeksu i regulaminu

organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, oraz poddać odpowiednim

badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym.

§ 1.

Po przyjęciu tymczasowo aresztowanego do aresztu śledczego bezzwłocznie zawiadamia

się o tym organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje.

§ 2.

Tymczasowo aresztowany ma prawo, bezzwłocznie po osadzeniu go w areszcie śledczym,

zawiadomić o miejscu swojego pobytu osobę najbliższą albo inną osobę, stowarzyszenie,

organizację lub instytucję, a także swojego obrońcę. Tymczasowo aresztowany cudzoziemiec

ma ponadto prawo powiadomić właściwy urząd konsularny, a w razie braku takiego urzędu

- właściwe przedstawicielstwo dyplomatyczne.

§ 3.

Tymczasowo aresztowanego zwalnia się w dniu, w którym upływa termin zastosowania tymczasowego

aresztowania.

§ 4.

Bezpośrednio przed zwolnieniem z aresztu śledczego tymczasowo aresztowanemu udziela

się stosownych informacji mających na celu przygotowanie go do życia po zwolnieniu,

w tym także o zakresie pomocy postpenitencjarnej oraz o instytucjach i organach udzielających

tej pomocy.

§ 5.

Administracja aresztu śledczego jest obowiązana udzielić zwalnianemu pomocy w udaniu

się do miejsca zameldowania lub miejsca zamieszkania albo do podmiotu leczniczego.

§ 6.

(uchylony)

§ 7.

(uchylony)

§ 1.

Tymczasowo aresztowani powinni być rozmieszczani w areszcie śledczym w sposób zapobiegający

ich wzajemnej demoralizacji. W szczególności należy oddzielać niekaranych od uprzednio

odbywających karę pozbawienia wolności oraz młodocianych od dorosłych, chyba że szczególne

względy wychowawcze przemawiają za umieszczeniem dorosłego z młodocianym lub młodocianymi.

Przy rozmieszczaniu tymczasowo aresztowanych w oddziałach i celach mieszkalnych bierze

się pod uwagę w szczególności

1)

konieczność oddzielenia tymczasowo aresztowanych od skazanych, a także tymczasowo

aresztowanych funkcjonariuszy organów powołanych do ochrony bezpieczeństwa publicznego

albo funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, pracowników organów wymiaru

sprawiedliwości i ścigania od pozostałych tymczasowo aresztowanych;

2)

potrzebę zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w areszcie śledczym;

3)

zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne;

4)

potrzebę kształtowania właściwej atmosfery wśród tymczasowo aresztowanych;

5)

konieczność zapobiegania samoagresji i popełnianiu przestępstw podczas tymczasowego

aresztowania.

§ 2.

Przy rozmieszczaniu tymczasowo aresztowanych administracja aresztu śledczego uwzględnia

wskazania organu, do którego dyspozycji pozostają, mające na celu zabezpieczenie prawidłowego

toku postępowania karnego i zapewnienie bezpieczeństwa w areszcie.

§ 2a.

Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do konwojowania tymczasowo aresztowanych.

§ 3.

Jeżeli zachodzi konieczność izolowania tymczasowo aresztowanych od siebie, organ,

do którego dyspozycji pozostają, informuje o tym dyrektora aresztu śledczego.

§ 1.

Komisja penitencjarna kwalifikuje tymczasowo aresztowanego jako stwarzającego poważne

zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa aresztu oraz dokonuje,

co najmniej raz na 3 miesiące, weryfikacji decyzji w tym przedmiocie. O podjętych

decyzjach zawiadamia się organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje,

oraz sędziego penitencjarnego.

§ 2.

Tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w § 1, osadza się w wyznaczonym oddziale lub

celi aresztu śledczego w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i

bezpieczeństwo tego aresztu, zawiadamiając o tym sędziego penitencjarnego.