Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

1.

Ustawa normuje sądowe postępowanie cywilne w sprawach, w których są dochodzone roszczenia jednego

rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej

(postępowanie grupowe).

2

Ustawa ma zastosowanie w sprawach o roszczenia z tytułu odpowiedzialności za szkodę

wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, z tytułu czynów niedozwolonych, z tytułu odpowiedzialności

za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania umownego lub z tytułu bezpodstawnego

wzbogacenia, a w odniesieniu do roszczeń o ochronę konsumentów także w innych sprawach.

2a

W postępowaniu grupowym jest wyłączone dochodzenie roszczeń o ochronę dóbr osobistych,

z wyjątkiem roszczeń wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia,

w tym roszczeń przysługujących najbliższym członkom rodziny poszkodowanego, zmarłego

wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.

2b

Możliwość dochodzenia w postępowaniu grupowym roszczeń pieniężnych wynikających z

uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, w tym roszczeń pieniężnych przysługujących

najbliższym członkom rodziny poszkodowanego, zmarłego wskutek uszkodzenia ciała lub

wywołania rozstroju zdrowia, jest ograniczona do żądania ustalenia odpowiedzialności

pozwanego, na zasadach określonych w art. 2 ust. 3.

3.

Wszczęcie postępowania grupowego nie wyłącza możliwości dochodzenia swych roszczeń

przez osoby, które nie przystąpiły do grupy lub z niej wystąpiły.

1

Postępowanie grupowe w sprawach o roszczenia pieniężne jest dopuszczalne tylko wtedy,

gdy wysokość roszczenia każdego członka grupy została ujednolicona poprzez zrównanie

wysokości roszczenia dochodzonego przez członków grupy lub podgrupy.

2.

Ujednolicenie wysokości roszczeń może nastąpić w podgrupach, liczących co najmniej

2 osoby.

3

W sprawach o roszczenia pieniężne powództwo może ograniczać się do żądania ustalenia

odpowiedzialności pozwanego za określone zdarzenie lub zdarzenia. W takim przypadku

powód nie jest obowiązany wykazywać interesu prawnego w ustaleniu.

4

Uwzględniając żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego za określone zdarzenie

lub zdarzenia, sąd ustala okoliczności wspólne członkom grupy, stanowiące przesłanki

dochodzonych przez nich roszczeń.

1.

Postępowanie grupowe należy do właściwości sądu okręgowego.

2.

Sąd rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów zawodowych.

1.

Powództwo w postępowaniu grupowym wytacza reprezentant grupy.

2.

Reprezentantem grupy może być osoba będąca członkiem grupy albo powiatowy (miejski)

rzecznik konsumentów w zakresie przysługujących im uprawnień.

3.

Reprezentant grupy prowadzi postępowanie w imieniu własnym, na rzecz wszystkich członków

grupy.

4.

W postępowaniu grupowym obowiązuje zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego,

chyba że powód jest adwokatem lub radcą prawnym.

Umowa regulująca wynagrodzenie pełnomocnika może określać wynagrodzenie w stosunku

do kwoty zasądzonej na rzecz powoda, nie więcej niż 20% tej kwoty.

1.

Pozew powinien czynić zadość warunkom określonym w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z 2017 r. poz. 2491 oraz z 2018 r. poz. 5, 138, 398 i 416), a ponadto zawierać

1)

wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym;

2

wskazanie okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 1, a w przypadku roszczeń pieniężnych

także dokonanie ujednolicenia wysokości roszczeń członków grupy lub podgrupy;

3)

w przypadku roszczeń pieniężnych określenie wysokości roszczenia każdego z członków

grupy lub podgrup;

4)

oświadczenie powoda o tym, że działa on w charakterze reprezentanta grupy.

1a

Żądanie pozwu w sprawach o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na podstawie art.

2 ust. 3 powinno obejmować także wskazanie roszczeń pieniężnych, których dochodzeniu

służyć ma żądany wyrok ustalający odpowiedzialność, przy czym nie jest konieczne wskazywanie

wysokości tych roszczeń.

2.

Do pozwu należy dołączyć oświadczenia członków grupy o przystąpieniu do grupy i wyrażeniu

zgody co do osoby reprezentanta grupy oraz umowę reprezentanta grupy z pełnomocnikiem,

określającą sposób wynagrodzenia pełnomocnika.

W każdym stanie sprawy sąd może skierować strony do mediacji.

1

Na żądanie pozwanego sąd może postanowieniem zobowiązać powoda do złożenia kaucji

na zabezpieczenie kosztów procesu, jeżeli pozwany uprawdopodobni, że powództwo jest

bezzasadne oraz że brak kaucji uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia

w przedmiocie kosztów postępowania w razie oddalenia powództwa.

2

Pozwany może zgłosić żądanie zabezpieczenia kosztów najpóźniej przy pierwszej czynności

procesowej. Pozwany nie ma prawa domagać się złożenia kaucji, jeżeli uznana przez

niego część roszczenia wystarcza na zabezpieczenie kosztów. O żądaniu pozwanego sąd

rozstrzyga po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie składu grupy.

3.

Sąd oznaczy termin złożenia kaucji, nie krótszy niż miesiąc, oraz jej wysokość, mając

na względzie prawdopodobną sumę kosztów, które poniesie pozwany. Kaucję składa się

w gotówce. Kaucja nie może być wyższa niż 20% wartości przedmiotu sporu.

4.

Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza na zabezpieczenie kosztów

procesu, pozwany może żądać dodatkowego zabezpieczenia.

5

Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez sąd terminu do złożenia kaucji sąd zawiesza

postępowanie, a w razie niewpłacenia kaucji w terminie dalszych 3 miesięcy sąd odrzuca

pozew lub środek odwoławczy, orzekając o kosztach, jak w przypadku cofnięcia pozwu.

6.

Postanowienie w przedmiocie kaucji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie

sądu przysługuje zażalenie.

7

Na postanowienie o zawieszeniu postępowania, o którym mowa w ust. 5, zażalenie nie

przysługuje.

Sąd na wniosek pozwanego zarządzi zaspokojenie z kaucji przyznanych mu kosztów. Wniosek

taki powinien być zgłoszony w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia

kończącego postępowanie w sprawie. Jeżeli wniosku nie zgłoszono, sąd po upływie tego

terminu zarządzi wydanie kaucji powodowi na jego żądanie. Sąd zarządzi wydanie powodowi

kaucji natychmiast po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,

jeżeli pozwanemu kosztów nie przyznano.

1

Sąd rozstrzyga na posiedzeniu niejawnym o dopuszczalności postępowania grupowego i

odrzuca pozew, jeżeli sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym. W przeciwnym

razie sąd wydaje postanowienie o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym.

1a

Przed wyznaczeniem posiedzenia niejawnego w przedmiocie dopuszczalności postępowania

grupowego, przewodniczący zarządza wniesienie odpowiedzi na pozew zgodnie z art. 207 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

2.

Na postanowienie sądu w przedmiocie rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym przysługuje

zażalenie.

2a

Rozpoznając zażalenie, o którym mowa w ust. 2, sąd nie stosuje przepisów art. 381 i art. 386 § 4 ustawy z dnia 17 listopada

1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

3

W przypadku wytoczenia przez członka grupy, w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia

się postanowienia o odrzuceniu pozwu, powództwa o roszczenie, które było objęte powództwem

w postępowaniu grupowym, w odniesieniu do tego roszczenia zostają zachowane skutki

wytoczenia powództwa w postępowaniu grupowym.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym,

dopuszczalność prowadzenia postępowania grupowego nie podlega ponownemu badaniu w

dalszym toku postępowania.

Sąd Najwyższy, uwzględniając skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu pozwu

z uwagi na niedopuszczalność postępowania grupowego, może uchylić zaskarżone postanowienie

i postanowić o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym.

1.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym

sąd zarządzi ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego.

2.

Ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego powinno zawierać

1)

wymienienie sądu, przed którym toczy się postępowanie grupowe;

2)

oznaczenie stron postępowania oraz oznaczenie przedmiotu sprawy;

3)

informacje o możliwości przystąpienia do grupy przez osoby, których roszczenia mogą

być objęte powództwem grupowym poprzez złożenie reprezentantowi grupy, w oznaczonym

terminie, nie krótszym niż jeden, a nie dłuższym niż trzy miesiące od daty ogłoszenia,

pisemnego oświadczenia o przystąpieniu do grupy;

4)

zasady wynagrodzenia pełnomocnika;

5)

wzmiankę o wiążącym skutku wyroku wobec członków grupy.

3

Publikacja ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego następuje w sposób najbardziej

odpowiedni dla danej sprawy, tak aby umożliwiało ono poinformowanie o postępowaniu

wszystkich potencjalnie zainteresowanych przystąpieniem do grupy, w szczególności

ogłoszenie może zostać zamieszczone na stronach Biuletynu Informacji Publicznej właściwego

sądu, na stronach internetowych stron lub ich pełnomocników lub w prasie o zasięgu

ogólnokrajowym albo lokalnym.

4.

Zarządzenie ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego można zaniechać wtedy, gdy

z okoliczności sprawy wynika, że wszyscy członkowie grupy złożyli oświadczenia o przystąpienie

do grupy.

5.

Przystąpienie do grupy po upływie terminu wyznaczonego przez sąd jest niedopuszczalne.

1.

Minister Sprawiedliwości prowadzi wykaz postępowań grupowych będących w toku oraz

prawomocnie zakończonych, w toku których zarządzono ogłoszenie o wszczęciu postępowania

grupowego, zwany dalej „wykazem”. Wykaz udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej

Ministra Sprawiedliwości.

2.

Wykaz zawiera

a)

informacje, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 1-4,

b)

informacje o dacie i sposobie publikacji ogłoszenia, o którym mowa w art. 11 ust.

1,

c)

informacje o sposobie prawomocnego zakończenia postępowania grupowego albo wzmiankę

o tym, że postępowanie grupowe jest w toku.

3.

Niezwłocznie po zarządzeniu ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego sąd przekazuje

Ministrowi Sprawiedliwości informacje, o których mowa w ust. 2. Minister Sprawiedliwości

aktualizuje wykaz o te informacje niezwłocznie po ich otrzymaniu.

4.

Przepis ust. 3 stosuje się także do orzeczeń prawomocnie kończących postępowanie w

sprawie, wydanych po zarządzeniu ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego.

W oświadczeniu o przystąpieniu do grupy uprawniony powinien określić swe żądanie oraz

wskazać okoliczności uzasadniające żądanie, a także przynależność do grupy oraz przedstawić

dowody. Wykaz osób, które przystąpiły do grupy, sporządza powód i przedstawia sądowi,

dołączając oświadczenia o przystąpieniu do grupy. Sąd doręcza wykaz pozwanemu.

Przepisy ustaw zmienianych w art. 2 i art. 10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

stosuje się do postępowań wszczętych od dnia jej wejścia w życie.

1.

Z chwilą przedstawienia sądowi oświadczenia o przystąpieniu do grupy między członkiem

grupy oraz pozwanym powstaje skutek sprawy w toku, co do roszczenia objętego postępowaniem

grupowym.

2.

Osoba, która przed dniem wszczęcia postępowania grupowego wytoczyła przeciwko pozwanemu

powództwo o roszczenie, które może być objęte postępowaniem grupowym, nie później

niż do dnia zakończenia postępowania w pierwszej instancji może złożyć oświadczenie

o przystąpieniu do grupy. W takim przypadku sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Interwencja uboczna członka grupy po stronie powoda jest niedopuszczalna.

W wyznaczonym przez sąd terminie, nie krótszym niż miesiąc, pozwany może podnieść

zarzuty co do członkostwa określonych osób w grupie lub podgrupach.

1.

W sprawach o roszczenia pieniężne ciężar udowodnienia przynależności członka do grupy

spoczywa na powodzie. W innych sprawach do ustalenia przynależności członka do grupy

wystarcza uprawdopodobnienie.

2.

Powód może zobowiązać członka grupy do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych

dowodów i wyjaśnień.

1.

Po upływie wyznaczonego przez sąd terminu, nie krótszego niż miesiąc od dnia doręczenia

powodowi zarzutów co do członkostwa, sąd wydaje postanowienie co do składu grupy.

Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

2.

Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie.

2a

Wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie składu grupy nie wstrzymuje merytorycznego

rozpoznania sprawy. Niezwłocznie po wydaniu postanowienia w przedmiocie składu grupy

sąd wyznacza rozprawę lub w inny sposób nadaje sprawie dalszy bieg.

3

Po uprawomocnieniu się postanowienia, o którym mowa w ust. 1, oświadczenie członka

grupy o wystąpieniu z grupy jest bezskuteczne.

4.

W przypadku wytoczenia powództwa o roszczenie objęte postępowaniem grupowym, przez

osobę, która przystąpiła do grupy a nie została objęta postanowieniem sądu co do składu

grupy, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, art.

10 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Na wniosek więcej niż połowy członków grupy sąd może dokonać zmiany reprezentanta

grupy. Wniosek powinien wskazywać proponowanego reprezentanta grupy oraz zawierać

jego oświadczenie o wyrażeniu zgody na bycie reprezentantem. Sąd wydaje postanowienie

na posiedzeniu niejawnym.

2.

Zmiana reprezentanta grupy nie powoduje wygaśnięcia udzielonego w postępowaniu pełnomocnictwa.

3.

W przypadku złożenia wniosku o zmianę reprezentanta grupy po wydaniu wyroku, bieg

terminu do zaskarżenia wyroku nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch

tygodni od uprawomocnienia się postanowienia, o którym mowa w ust. 1.

1.

Cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia oraz zawarcie ugody wymaga

zgody więcej niż połowy członków grupy.

2.

Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie

roszczenia, jak też zawarcie ugody, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że wymienione

czynności są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami albo zmierzają do obejścia

prawa bądź rażąco naruszają interes członków grupy.

Członka grupy lub podgrupy przesłuchuje się w charakterze strony.

1.

W sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 2, w przypadku dochodzenia roszczeń pieniężnych, przepis art. 322 ustawy

z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego stosuje się.

2.

W przypadku gdy sąd stosuje przepis ust. 1, przed wydaniem wyroku wysłuchuje stanowisk

stron co do wysokości kwot zasądzanych na rzecz członków grupy lub podgrupy. Sąd może

wysłuchać stanowisk stron na posiedzeniu niejawnym.

3.

Sąd, uwzględniając powództwo, jest związany zgodnym wnioskiem stron w zakresie wysokości

kwoty przypadającej członkom grupy lub podgrupy.

1.

W sentencji wyroku należy wymienić wszystkich członków grupy lub podgrupy.

2.

W wyroku zasądzającym świadczenie pieniężne należy ustalić, jaka kwota przypada każdemu

członkowi grupy lub podgrupy.

3.

Wyrok prawomocny ma skutek wobec wszystkich członków grupy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 4, art. 11, art. 17-20 oraz art. 21 ust. 1 i 2, które wchodzą w życie po upływie

6 miesięcy od dnia ogłoszenia;

2)

art. 3, art. 5, art. 6, art. 16 ust. 1 i art. 21 ust. 3, które wchodzą w życie z dniem

1 stycznia 2018 r.;

3)

art. 16 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2018 r.

Tytułem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji świadczenia pieniężnego przypadającego

członkowi grupy lub podgrupy jest wyciąg z wyroku wskazujący w szczególności wysokość

należnego mu świadczenia.

1.

W sprawach o świadczenia niepieniężne egzekucję zasądzonego świadczenia wszczyna się

na wniosek reprezentanta grupy.

2.

Jeżeli zasądzone świadczenie niepieniężne nie zostanie spełnione w terminie 6 miesięcy,

liczonym od dnia uprawomocnienia się wyroku, a w tym czasie reprezentant grupy nie

wystąpi z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności,

a także o wszczęcie egzekucji, może wystąpić każdy z członków grupy.

1

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, z wyłączeniem art. 7, art. 8, art. 117-124, art. 194-196, art. 204, art. 205, art.

207 § 6, art. 217 § 2 i art. 425-505

2.

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu grupowym przepisów art. 100 ust. 2, art. 101-103, 105, 107 i 109-112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 300 i 398) nie stosuje się.

W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 13 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu

„

2.

Opłata stosunkowa w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym

wynosi 2% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż

30 złotych i nie więcej niż 100 000 złotych.

”

;

2)

w art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 1000 złotych, a w sprawach

dochodzonych w postępowaniu grupowym od 100 złotych do 10 000 złotych.

”

;

3)

w art. 26 w ust. 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu

„

7)

ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w postępowaniu grupowym.”.

”

;

(pominięty)

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia