Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

§ 1.

Postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów niniejszego kodeksu.

§ 2.

W postępowaniu, o którym mowa w § 1, przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie, gdy niniejszy kodeks tak stanowi.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

Orzekanie następuje w postępowaniu

1)

zwyczajnym;

2)

przyspieszonym;

3)

nakazowym.

§ 1a.

Orzekanie w postępowaniu zwyczajnym następuje wówczas, gdy brak jest podstaw do rozpoznania

sprawy w postępowaniu przyspieszonym albo nakazowym.

§ 2.

W wypadkach wskazanych w ustawie i na zasadach w niej określonych uprawniony organ

może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego.

W razie stwierdzenia w toku postępowania istotnego uchybienia w czynnościach instytucji

państwowej, samorządowej lub społecznej, sprzyjającego naruszeniom prawa, sąd, a w

toku czynności wyjaśniających organ je prowadzący, zawiadamia o stwierdzonym uchybieniu

tę instytucję bądź organ powołany do sprawowania nad nią nadzoru.

§ 1.

Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy jednego obrońcy,

o czym należy go pouczyć.

§ 2.

Prawo, o którym mowa w § 1, przysługuje również osobie określonej w art. 54 § 6 z

chwilą przystąpienia do przesłuchania po powiadomieniu jej o treści zarzutów albo

z chwilą wezwania jej do złożenia pisemnych wyjaśnień. Osobę tę należy pouczyć o przysługującym

jej prawie. Przepisy art. 21-24 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Pouczenie, o którym mowa w § 2, następuje przed przesłuchaniem albo wraz z wezwaniem

do złożenia pisemnych wyjaśnień. Jeżeli pouczenie następuje wraz z wezwaniem do złożenia

pisemnych wyjaśnień, wzmiankę o pouczeniu zamieszcza się w notatce urzędowej, o której

mowa w art. 54 § 7.

Do czynności wyjaśniających podjętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4 w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą.

§ 1.

Do orzeczeń o zatrzymaniu i wydaniu dowodów przekazanych i otrzymanych z innych państw

członkowskich Unii Europejskiej przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy

dotychczasowe.

§ 2.

Jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy przekazano innemu państwu członkowskiemu

Unii Europejskiej jedynie postanowienie o zatrzymaniu dowodów wydane według przepisów

dotychczasowych, zamiast wystąpienia o wydanie dowodów przesyła się europejski nakaz

dochodzeniowy, do którego stosuje się odpowiednio przepis art. 589y § 2 ustawy zmienianej

w art. 1.

§ 1.

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy

1)

czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie

jego popełnienia;

2)

czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia

wykroczenia;

3)

ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze;

4)

nastąpiło przedawnienie orzekania;

5)

obwiniony zmarł;

6)

obwiniony jest

a)

uwierzytelnionym w Rzeczypospolitej Polskiej, szefem przedstawicielstwa dyplomatycznego

państwa obcego,

b)

osobą należącą do personelu dyplomatycznego tego przedstawicielstwa,

c)

osobą należącą do personelu administracyjnego lub technicznego tego przedstawicielstwa,

d)

członkiem rodziny osób wymienionych w lit. a-c i pozostaje z nimi we wspólnocie domowej,

e)

inną osobą korzystającą z immunitetu dyplomatycznego, na podstawie ustaw, umów lub

powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych,

f)

kierownikiem urzędu konsularnego lub innym urzędnikiem konsularnym państwa obcego

albo inną osobą zrównaną z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych

zwyczajów międzynarodowych;

7)

obwiniony z mocy przepisów szczególnych nie podlega orzecznictwu na podstawie niniejszego

kodeksu;

8)

postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub

wcześniej wszczęte, toczy się;

9)

brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela albo żądania ścigania pochodzącego od osoby

uprawnionej lub zezwolenia na ściganie, gdy ustawa tego wymaga;

10)

zachodzi inna okoliczność wyłączająca z mocy ustawy orzekanie w postępowaniu na podstawie

niniejszego kodeksu.

§ 2.

Przepisu § 1 pkt 6 nie stosuje się

1)

do osób w nim wymienionych, jeżeli są obywatelami polskimi lub mają w Polsce miejsce

stałego zamieszkania, przy czym osoby, o których mowa w lit. f, nie podlegają orzecznictwu

na podstawie niniejszego kodeksu, tylko w zakresie czynności pełnionych w toku i w

wykonaniu funkcji urzędowych;

2)

jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.

§ 3.

Przepisu § 1 pkt 6 można nie stosować do obywatela państwa obcego, z którym nie ma

w tym przedmiocie umowy, a państwo to nie zapewnia wzajemności.

§ 4.

Do chwili otrzymania wymaganego przez ustawę zezwolenia na ściganie lub żądania ścigania

organ prowadzący czynności wyjaśniające może dokonywać czynności niecierpiących zwłoki

w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia,

czy żądanie będzie złożone lub zezwolenie będzie wydane.

Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy

o przedawnieniu zawarte w ustawie, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, chyba że termin przedawnienia już upłynął.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego występujący z wnioskiem

o ukaranie, jeżeli nie jest nim pokrzywdzony, powinien uzyskać wymagane żądanie od

osoby uprawnionej do jego złożenia. Żądanie może być złożone na piśmie albo zgłoszone

ustnie do protokołu.

§ 2.

Żądanie złożone co do niektórych tylko współdziałających w popełnieniu czynu pozostaje

skuteczne także wobec osób niewskazanych w żądaniu, jeżeli nie są to osoby najbliższe

dla pokrzywdzonego, o czym należy pouczyć składającego żądanie przed jego przyjęciem.

§ 3.

Żądanie może być cofnięte. Niedopuszczalne jest cofnięcie żądania wobec niektórych

tylko współdziałających w popełnieniu czynu, chyba że są to osoby najbliższe dla pokrzywdzonego.

Cofnięcie może nastąpić do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie.

W razie cofnięcia żądania ponowne jego złożenie jest niedopuszczalne.

§ 4.

Jeżeli wniosek o ukaranie pochodzi od pokrzywdzonego, odstąpienie przez niego od popierania

takiego wniosku oznacza także odstąpienie przez niego od popierania żądania ścigania.

Policja i inne organy w zakresie postępowania w sprawach o wykroczenia wykonują polecenia

sądu oraz prowadzą w granicach określonych w ustawie czynności wyjaśniające.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5 pkt

1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

W postępowaniu uregulowanym w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy

art. 2, art. 4, art. 5, art. 7-9, art. 13, art. 14, art. 15 § 2 i 3, art. 16, art.

18 § 2, art. 20, art. 23 i art. 23a Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

W sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, z zastrzeżeniem

spraw określonych w art. 10.

§ 2.

Sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozpoznaje także środki zaskarżenia w wypadkach

wskazanych w ustawie oraz przeprowadza inne czynności, gdy ustawa to przewiduje.

§ 1.

W sprawach o wykroczenia popełnione przez

1)

żołnierzy w czynnej służbie wojskowej

a)

przeciwko organowi wojskowemu lub innemu żołnierzowi,

b)

podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, w obrębie obiektu wojskowego

lub wyznaczonego miejsca przebywania, na szkodę wojska lub z naruszeniem obowiązku

wynikającego ze służby wojskowej,

c)

za granicą, podczas użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza

granicami państwa, w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej poza granicami państwa

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1510),

2)

żołnierzy sił zbrojnych państw obcych, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej oraz członków ich personelu cywilnego, jeżeli pozostają w związku z pełnieniem

obowiązków służbowych, o ile ustawa lub umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita

Polska jest stroną, nie stanowi inaczej

- orzekają w pierwszej instancji wojskowe sądy garnizonowe.

§ 2.

Przepis art. 9 § 2 stosuje się odpowiednio do sądów wojskowych.

§ 1.

Przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego, a w odniesieniu do sądu, o którym mowa w art. 10, także art. 651 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Sąd okręgowy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu

sądowi równorzędnemu w ramach okręgu tego samego sądu okręgowego, jeżeli wymaga tego

dobro wymiaru sprawiedliwości.

§ 3.

Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu okręgowego, w wypadku, w którym

inicjatywa pochodzi od wojskowego sądu garnizonowego.

§ 1.

Spory o właściwość między sądami rejonowymi rozstrzyga sąd okręgowy, właściwy dla

okręgu, w którym działa sąd, który pierwszy wszczął spór.

§ 2.

Spory o właściwość między wojskowymi sądami garnizonowymi rozstrzyga wojskowy sąd

okręgowy, nadrzędny nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

§ 1.

Sąd rejonowy orzeka na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu garnizonowego oraz do sądu

orzekającego w sprawach, o którym mowa w art. 12 § 1 i 2.

§ 1.

Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów powszechnych,

jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest

1)

sąd okręgowy do rozpoznania apelacji oraz zażaleń na postanowienia i zarządzenia zamykające

drogę do wydania wyroku;

2)

sąd rejonowy w innym równorzędnym składzie do rozpoznania pozostałych zażaleń.

§ 2.

Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów wojskowych,

jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest wojskowy sąd okręgowy.

§ 3.

Sąd okręgowy i wojskowy sąd okręgowy ponadto rozpoznają sprawy przekazane im przez

ustawę.

§ 4.

W sprawach określonych w § 1 i 2 sądy w nich wskazane orzekają na rozprawie i na posiedzeniu

jednoosobowo.

§ 5.

W sprawach określonych w § 3 sądy orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej

albo prezes sądu zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., z wyjątkiem

1)

art. 12, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 15 lit. e w zakresie art. 88j ust. 6 i art. 1 pkt 18 w zakresie art. 88z

ust. 9, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2018 r.

§ 1.

Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydawanych w pierwszej

instancji przez sąd okręgowy oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

§ 2.

Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje i inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

§ 3

W sprawach, w których orzekały sądy wojskowe, uprawnienia sądu okręgowego ma wojskowy

sąd okręgowy, a uprawnienia sądu apelacyjnego i Sądu Najwyższego ma Sąd Najwyższy

- Izba Wojskowa.

§ 3

W sprawach, w których orzekały sądy wojskowe, uprawnienia sądu okręgowego ma wojskowy

sąd okręgowy, a uprawnienia sądu apelacyjnego ma Sąd Najwyższy.

§ 4.

Sądy wskazane w § 1-3 orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo

prezes sądu lub Prezes Sądu Najwyższego zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.

§ 1.

Do wyłączenia sędziego i referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 40, art. 41 i art. 42 § 1-3 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga inny równorzędny skład sądu, przed którym sprawa

się toczy. W razie niemożności utworzenia takiego składu o wyłączeniu orzeka sąd wyższego

rzędu. O wyłączeniu referendarza sądowego sąd orzeka w składzie jednego sędziego.

§ 1.

Oskarżycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest Policja, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

§ 2

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określone w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określone w art. 27-27b ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

(Dz. U. z 2016 r. poz. 360 oraz z 2017 r. poz. 658 i 962), w sprawach o wykroczenia określone w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

rynku pracy

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm., w sprawach o wykroczenia określone w art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach

świadczenia usług

(Dz. U. poz. 868 oraz z 2018 r. poz. 107), w sprawach o wykroczenie określone w art. 8e ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. z 2017 r. poz. 847), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej,

jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

§ 2

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27-27b ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

(Dz. U. z 2016 r. poz. 360 oraz z 2017 r. poz. 658 i 962), w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

rynku pracy

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm., w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach

świadczenia usług

(Dz. U. poz. 868 oraz z 2018 r. poz. 107), w sprawach o wykroczenie określone w art. 8e ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. z 2017 r. poz. 847), w sprawach o wykroczenia określonych w art. 10 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta

oraz w niektóre inne dni

(Dz. U. poz. 305), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej,

jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

§ 3.

Organom administracji rządowej i samorządowej, organom kontroli państwowej i kontroli

samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela

publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania w tym w trakcie

prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem

o ukaranie.

§ 4.

Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, nadać w sprawach o wykroczenia uprawnienia

oskarżyciela publicznego także innym instytucjom państwowym, samorządowym lub społecznym,

określając zakres spraw, w których w ramach swego działania mogą występować z wnioskiem

o ukaranie za ujawnione przez siebie wykroczenia, mając na względzie zakres ustawowych

uprawnień takich instytucji oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia

ze strony sprawców wykroczeń.

§ 5.

Udział w sprawie organu, który złożył wniosek o ukaranie, wyłącza Policję od udziału

w sprawie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2018 r.

§ 1.

W każdej sprawie o wykroczenie wniosek o ukaranie może wnieść prokurator, stając się

oskarżycielem publicznym.

§ 2.

Prokurator może także wstąpić do postępowania wszczętego na podstawie wniosku o ukaranie

wniesionego przez innego oskarżyciela.

§ 3.

W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 udział prokuratora wyłącza udział innego oskarżyciela

publicznego.

Udział w rozprawie oskarżyciela publicznego, który złożył wniosek o ukaranie, jest

obowiązkowy, gdy w sprawie występuje obrońca, o którym mowa w art. 21 § 1.

§ 1.

Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4 i 6, § 2 oraz art. 41 i 42 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio do oskarżyciela publicznego.

§ 2.

W sprawie wyłączenia orzeka organ bezpośrednio przełożony nad osobą podlegającą wyłączeniu.

Przepis art. 48 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie.

§ 2.

Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia

podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie ogłasza się lub doręcza obwinionemu

wraz z tłumaczeniem.

§ 3.

Do obwinionego stosuje się odpowiednio art. 72 § 1 i 2, art. 74 § 1 i 2, art. 75, art. 76 i art. 175 Kodeksu postępowania

karnego.

§ 1.

W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli

1)

jest głuchy, niemy lub niewidomy;

2)

zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.

§ 2.

W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje,

jeżeli sąd uznaje za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie

został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania

znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan psychiczny obwinionego

pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny.

Sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków.

§ 3.

W wypadkach, o których mowa w § 1, udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a

w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi.

§ 4.

Jeżeli w wypadkach, o których mowa w § 1, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza

mu się obrońcę z urzędu.

Gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który nie ma obrońcy z

wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże,

że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego

utrzymania siebie i rodziny. Przepis art. 78 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 1.

Obrońcę z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania

sprawy. Na zarządzenie prezesa o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie

do sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

§ 1a.

Ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia

się bez rozpoznania.

§ 2.

Przepis art. 81a Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Obrońcą w sprawach o wykroczenia może być adwokat albo radca prawny.

§ 2.

Do obrońcy obwinionego stosuje się odpowiednio przepisy art. 83-86 Kodeksu postępowania karnego.

§ 3.

Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania karnego stosowanych na podstawie art. 1 § 2 mówi się o obrońcy albo o adwokacie, rozumie

się przez to także radcę prawnego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., z wyjątkiem art. 5 pkt 9 w zakresie

art. 18o ust. 2 i pkt 14, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

§ 1.

Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone

przez wykroczenie.

§ 2.

W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby

najbliższe.

§ 3.

Do pokrzywdzonego stosuje się odpowiednio art. 49 § 3 oraz art. 51 Kodeksu postępowania karnego.

§ 4.

Pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok

oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.

§ 5.

Do pokrzywdzonego, który złożył zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, stosuje się

odpowiednio art. 304b Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

O przesłaniu wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny zawiadamia ujawnionego pokrzywdzonego,

wskazując sąd, do którego wniosek skierowano, i pouczając go o uprawnieniach, o których

mowa w § 3.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

Pokrzywdzony może w terminie 7 dni od zawiadomienia, o którym mowa w § 1, oświadczyć,

że będzie działać obok oskarżyciela publicznego jako oskarżyciel posiłkowy; po upływie

tego terminu uprawnienie wygasa.

§ 4.

(uchylony)

§ 5.

Art. 54 § 2 i art. 56 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego, pokrzywdzony może samodzielnie

wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy.

§ 2.

W sprawach o wykroczenia inne niż określone w § 1, pokrzywdzony może samodzielnie

wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy, jeżeli w ciągu miesiąca od powiadomienia

o wykroczeniu organu uprawnionego do występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela

publicznego nie zostanie powiadomiony o wniesieniu przez ten organ wniosku o ukaranie

albo otrzyma zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 § 2.

§ 3.

Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek o ukaranie, pomimo że oskarżyciel publiczny także

złożył taki wniosek, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jako oświadczenie wskazane

w art. 26 § 3.

§ 4.

Prezes sądu lub referendarz sądowy zawiadamia o wniesieniu wniosku o ukaranie, o którym

mowa w § 1 i 2, właściwego oskarżyciela publicznego. Jeżeli oskarżyciel ten w ciągu

14 dni od otrzymania zawiadomienia wniesie w sprawie o ten sam czyn tej samej osoby

publiczny wniosek o ukaranie, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jak oświadczenie

wskazane w art. 26 § 3.

§ 5.

Art. 55 § 3 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 1.

Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, od oskarżenia

powoduje umorzenie postępowania. Postanowienie o umorzeniu postępowania może wydać

także referendarz sądowy.

§ 2.

Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 26 § 3, od oskarżenia nie tamuje rozpoznania sprawy. Art. 57 § 1 Kodeksu postępowania

karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Niestawiennictwo prawidłowo powiadomionego pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego

na rozprawę lub posiedzenie nie tamuje toku sprawy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Niestawiennictwo oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, bez usprawiedliwienia,

uważa się za odstąpienie od oskarżenia; w takim przypadku sąd umarza postępowanie.

§ 1.

Pokrzywdzony i oskarżyciel posiłkowy może korzystać z pomocy jednego pełnomocnika.

Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, a w wypadku, gdy pokrzywdzonym jest

instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, także pracownik tej instytucji lub

jej organu nadrzędnego.

§ 2.

Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 22 i 23 niniejszego kodeksu oraz art. 83, 84, 86 § 2 i art. 89 Kodeksu postępowania

karnego.

§ 1.

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, sąd lub

referendarz sądowy zawiesza postępowanie, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa

zmarłego. Jeżeli w terminie zawitym miesiąca od dnia śmierci oskarżyciela osoba uprawniona

nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

§ 2.

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, wskazanego w art. 26 § 3, osoby najbliższe

mogą przystąpić do postępowania w każdym jego stadium.

§ 1.

Rozstrzygnięcia zapadają w postaci orzeczeń, zarządzeń albo mandatów karnych.

§ 2.

Orzeczenie wydaje się w formie wyroku lub postanowienia. Postanowieniem rozstrzyga

się, gdy ustawa nie wymaga wydania wyroku.

§ 3.

Postanowienie wydaje sąd, prezes sądu i upoważniony sędzia, a w toku czynności wyjaśniających

również organ prowadzący te czynności. W kwestii niewymagającej postanowienia wydaje

się zarządzenie.

§ 3a.

Postanowienia i zarządzenia, o których mowa w § 3, może wydawać także referendarz

sądowy, gdy ustawa to przewiduje.

§ 4.

W sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych przepis § 3 odnosi się

także do prokuratora do spraw wojskowych.

§ 5.

Przepisy art. 94, 95 i 97 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Strony mogą uczestniczyć w posiedzeniu, jeżeli ustawa to przewiduje albo gdy prezes

sądu lub sąd tak zarządzi.

Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu,

mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

§ 1.

Wyrok sądu pierwszej instancji uzasadnia się i doręcza stronie wraz z uzasadnieniem

jedynie na jej żądanie zgłoszone w zawitym terminie 7 dni od daty jego ogłoszenia,

chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Wyrok zaoczny doręcza się z urzędu obwinionemu i jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony.

Termin do żądania doręczenia uzasadnienia tego wyroku albo przekładu uzasadnienia

wyroku zaocznego przedstawionego wyłącznie w formie ustnej, biegnie od daty doręczenia

wyroku.

§ 3.

Wyrok wydany na posiedzeniu doręcza się stronie z urzędu, gdy nie uczestniczyła ona

w posiedzeniu; termin do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku biegnie wówczas od

daty jego doręczenia.

§ 1.

Postanowienie i zarządzenie uzasadnia się jedynie, gdy podlega ono zaskarżeniu. Uzasadnienie

sporządza się wówczas z urzędu i doręcza się je wraz z rozstrzygnięciem osobom, którym

przysługuje środek odwoławczy, jeżeli nie brały udziału w rozprawie lub posiedzeniu

albo nie były obecne przy ogłoszeniu rozstrzygnięcia, chyba że oddaliły się samowolnie.

§ 2.

Orzeczenie wydane w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia uzasadnia się z urzędu,

chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Protokół sporządza się z każdej czynności mającej istotne znaczenie dla sprawy, a

w szczególności z rozprawy, a także z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych,

chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Z rozprawy sporządza się

1)

protokół utrwalający przebieg rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk

albo obraz i dźwięk oraz

2)

protokół pisemny.

§ 3.

O utrwalaniu przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz

i dźwięk należy uprzedzić osoby uczestniczące w rozprawie.

§ 4.

Protokół, o którym mowa w § 2 pkt 1, podpisuje protokolant podpisem elektronicznym

gwarantującym identyfikację osoby protokolanta oraz rozpoznawalność jakiejkolwiek

późniejszej zmiany protokołu. Protokół ten nie podlega sprostowaniu.

§ 5.

Protokół pisemny, o którym mowa w § 2 pkt 2, jest jednobrzmiący z zapisem tekstowym

i jest sporządzany przy użyciu systemu teleinformatycznego służącego do utrwalania

przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk

oraz powinien zawierać

1)

oznaczenie rozpoznawanej sprawy, sądu, czasu i miejsca rozprawy oraz - w zakresie

niezbędnym ze względu na cele postępowania lub określonym przez przepisy szczególne

- osób w niej uczestniczących;

2)

wzmiankę co do jawności rozprawy i trybu postępowania;

3)

wydane na rozprawie postanowienia i zarządzenia, a jeżeli postanowienie lub zarządzenie

sporządzono osobno - wzmiankę o jego wydaniu;

4)

wniesione ustnie na rozprawie zażalenia;

5)

wzmiankę o złożeniu lub cofnięciu żądania ścigania wykroczenia, o odstąpieniu oskarżyciela

od oskarżenia, o wstąpieniu prokuratora do postępowania, o złożeniu przez obwinionego

wniosku o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania postępowania dowodowego,

o prowadzeniu sprawy w trybie przyspieszonym i godzinie doprowadzenia obwinionego

albo o odstąpieniu od jego przymusowego doprowadzenia, o złożeniu przez stronę w trybie

przyspieszonym wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także o cofnięciu środka

zaskarżenia.

§ 6.

Jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia prawidłowego orzekania w sprawie, prezes

sądu może zarządzić sporządzenie przekładu odpowiedniej części protokołu, o którym

mowa w § 2 pkt 1. Przekład stanowi załącznik do protokołu. Przepis § 10 stosuje się

odpowiednio.

§ 7.

Jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia

rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, sporządza się wyłącznie

protokół pisemny.

§ 8.

Protokół rozprawy sporządza pracownik sekretariatu albo inna osoba upoważniona przez

prezesa sądu.

§ 9.

Przebieg także innych niż rozprawa czynności protokołowanych może być ponadto utrwalony

za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, o czym należy uprzedzić

osoby uczestniczące w czynności. Zapis taki i jego przekład, jeżeli został sporządzony,

są załącznikami do protokołu.

§ 10.

Strony i osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu

pisemnego rozprawy lub posiedzenia, wskazując na nieścisłości lub opuszczenia. W przedmiocie

sprostowania protokołu rozstrzyga, po wysłuchaniu protokolanta, sędzia, który prowadził

czynność. Jeżeli przebieg rozprawy lub posiedzenia został utrwalony za pomocą urządzenia

rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, sędzia przed rozstrzygnięciem w przedmiocie

sprostowania zapoznaje się również z odpowiednim fragmentem tego zapisu.

§ 11.

Do protokołu pisemnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 144 § 2 i 3, art. 146, art. 149 § 1, art. 150, art. 151, art. 153 § 3 i 4, art.

154 oraz art. 155 Kodeksu postępowania karnego, a w przypadku

1)

protokołu pisemnego innego niż ten, o którym mowa w § 2 pkt 2, stosuje się odpowiednio

także przepisy art. 145, art. 148 § 1, 2, 3 i 4 i art. 149 § 2 Kodeksu postępowania karnego;

2)

protokołu z posiedzenia lub z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych stosuje

się odpowiednio także przepis art. 147 § 3 i przepisy wydane na podstawie art. 147 § 5 Kodeksu postępowania karnego.

§ 12.

Czynności, z których nie sporządza się protokołu, a także inne zdarzenia, które mają

znaczenie dla postępowania, utrwala się w aktach w formie notatki urzędowej podpisanej

przez osobę, która dokonała tych czynności.

§ 13.

Na wniosek pokrzywdzonego lub świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 148a oraz art. 156a Kodeksu postępowania karnego, chyba że utrudni to postępowanie lub sprzeciwia się temu ważny interes jego uczestnika.

O prawie tym należy pokrzywdzonego i świadka pouczyć.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków

technicznych służących do utrwalania dźwięku albo obrazu i dźwięku, sposób i tryb

sporządzania zapisów dźwięku albo obrazu i dźwięku, identyfikacji osób je sporządzających,

sposób użycia systemu teleinformatycznego służącego do utrwalania przebiegu rozprawy

za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk do sporządzania protokołu

pisemnego, o którym mowa w art. 37 § 2 pkt 2, jak również sposób przechowywania tych

zapisów oraz warunki i sposób wprowadzenia zmiany wymaganej względami technicznymi

lub zakresem czynności, z której sporządza się protokół, mając na uwadze konieczność

1)

właściwego zabezpieczenia zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku przed ich utratą, zniekształceniem,

nieuprawnionym dostępem, usunięciem lub inną nieuprawnioną zmianą, a także rozpoznawalność

wprowadzenia zmiany wymaganej względami technicznymi i identyfikacji osoby dokonującej

tych czynności;

2)

zmiany formatu zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku lub przeniesienia na inny informatyczny

nośnik danych w celu ponownego odtworzenia zapisu;

3)

zapewnienia możliwości użycia systemu teleinformatycznego służącego do utrwalania

przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk

do sporządzania protokołu pisemnego, o którym mowa w art. 37 § 2 pkt 2, w sposób umożliwiający

wewnętrzną synchronizację obu funkcji systemu oraz właściwe zabezpieczenie zapisu

tekstowego na nośniku elektronicznym przed jego utratą, zniekształceniem, nieuprawnionym

dostępem, usunięciem lub inną nieuprawnioną zmianą;

4)

zapewnienia możliwości przekazania zapisów dźwięku albo obrazu i dźwięku oraz zapisu

tekstowego, stanowiących materiały archiwalne, do archiwów państwowych w sposób uporządkowany,

określony w przepisach o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.

§ 1.

Strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi mają prawo do zapoznania

się z zapisem dźwięku albo obrazu i dźwięku z rozprawy w siedzibie sądu, a obwiniony

pozbawiony wolności - w administracji odpowiedniego zakładu, oraz do bezpłatnego otrzymania

z akt sprawy, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zapisu dźwięku z rozprawy,

chyba że został sporządzony wyłącznie protokół pisemny, o którym mowa w art. 37 § 7. Przepis art. 156 § 4 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Wydanie na wniosek zapisu dźwięku z rozprawy na informatycznym nośniku danych następuje

odpłatnie.

§ 3.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb udostępniania

stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym zapisu dźwięku albo

obrazu i dźwięku z rozprawy w siedzibie sądu, a obwinionemu pozbawionemu wolności

- w administracji odpowiednego zakładu, oraz przekazywania im z akt sprawy zapisu

dźwięku z rozprawy, jak też wysokość opłaty za wydanie zapisu dźwięku z rozprawy na

informatycznym nośniku danych, mając na uwadze konieczność niezwłocznego i szerokiego,

w tym bezpłatnego, dostępu uczestników postępowania do tego zapisu oraz niezwłocznego

uzyskania z akt sprawy zapisu dźwięku z rozprawy, a także zapewnienia, by wysokość

opłaty odpowiadała kosztom jego wydania.

§ 1.

Do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje

się odpowiednio także przepisy art. 95, art. 100 § 1 i 8, art. 105, art. 107, art. 108, art. 116-134, art. 136-142,

art. 143 § 1 pkt 10, art. 156 § 1-5 i 6, art. 157, art. 158, art. 160-166 Kodeksu

postępowania karnego, a gdy sąd orzeka jednoosobowo, również przepisy art. 109-115 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1a.

Na odmowę udostępnienia akt osobie, o której mowa w art. 4 § 2, przysługuje zażalenie

do sądu.

§ 2.

Przy pierwszym wysłuchaniu oraz w wypadku, o którym mowa w art. 54 § 7, osoba podejrzana

o popełnienie wykroczenia ma obowiązek wskazać adres dla doręczeń w kraju; w razie

nieuczynienia tego pismo wysłane pod ostatnio znanym adresem w kraju albo jeżeli adresu

tego nie ma, załączone do akt sprawy, uważa się za doręczone, o czym należy ją pouczyć.

Pouczenie to odnotowuje się w protokole, o którym mowa w art. 54 § 6, lub w notatce

wskazanej w art. 54 § 7.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów

art. 21-32, art. 34 oraz art. 35 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2017 r.

§ 1.

Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu. Przepis art. 168 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 2.

Do wniosku dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 i 170 Kodeksu postępowania karnego, a przy przeprowadzaniu dowodu także art. 171-173 Kodeksu postępowania karnego.

§ 3.

Poza rozprawą o dopuszczeniu dowodu lub o jego zabezpieczeniu rozstrzyga prezes sądu,

sąd albo organ prowadzący czynności wyjaśniające, a w sprawach osób podlegających

orzecznictwu sądów wojskowych także prokurator do spraw wojskowych.

§ 4.

Dowodu z wyjaśnień lub zeznań nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek

urzędowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1.

Na wniosek osoby przesłuchiwanej przyjmuje się od niej oświadczenie na piśmie.

§ 2.

W wypadku, o którym mowa w § 1, należy umożliwić tej osobie sporządzenie oświadczenia

w warunkach uniemożliwiających porozumienie się z innymi osobami, a następnie przesłuchać

ją w celu wyjaśnienia, uzupełnienia lub uściślenia okoliczności zawartych w oświadczeniu

pisemnym. Oświadczenie pisemne stanowi załącznik do protokołu.

§ 3.

Wyjaśnienia lub zeznania, złożone w formie oświadczenia pisemnego w postępowaniu przed

sądem, odczytuje się.

§ 1.

Przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, art. 178, art. 178a, art. 182, art. 183, art. 185-190, art. 191 § 1-2 oraz

art. 192 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności

„tajne” lub „ściśle tajne” mogą być przesłuchane co do okoliczności, na które rozciąga

się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy

przez uprawniony organ przełożony.

§ 3.

Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności

„zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji

mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba

że sąd zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne

nie stanowią inaczej. Na postanowienie sądu służy zażalenie.

§ 4.

Sąd nie może zwolnić jednak od obowiązku zachowania

1)

tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu adwokata, radcy prawnego, lekarza lub dziennikarza;

2)

tajemnicy statystycznej.

§ 5.

W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 sąd przesłuchuje taką osobę na rozprawie z wyłączeniem

jawności. Przepisy wydane na podstawie art. 181 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Przy przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 193-201 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

W razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego obwinionego sąd

lub prokurator działający na podstawie art. 56 § 1 powołuje biegłego psychiatrę. Przepis art. 202 § 5 Kodeksu postępowania

karnego stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Do tłumacza i specjalistów stosuje się odpowiednio przepisy art. 204-206 Kodeksu postępowania karnego.

Przy przeprowadzaniu oględzin i eksperymentu procesowego stosuje się odpowiednio przepisy

art. 207, 208, 211 i 212 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

W celu znalezienia i zatrzymania przedmiotów podlegających oględzinom lub mogących

stanowić dowód rzeczowy, Policja, a w toku czynności wyjaśniających również inne organy

je prowadzące, mogą dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją

uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że przedmioty te lub dowody tam się znajdują.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do przeszukania osoby, jej odzieży lub podręcznych

przedmiotów.

§ 3.

Przeszukanie następuje na mocy postanowienia prokuratora lub sądu.

§ 4.

W wypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie nie mogło być uprzednio wydane,

można przeprowadzić przeszukanie bez takiego postanowienia, jednak organ dokonujący

tej czynności zobowiązany jest następnie zwrócić się niezwłocznie do prokuratora o

zatwierdzenie przeszukania. Na żądanie osoby, u której dokonano przeszukania, doręcza

się jej w terminie 14 dni postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania.

O prawie wystąpienia z takim żądaniem należy ją pouczyć.

§ 5.

Przy przeprowadzaniu przeszukania i zatrzymania przedmiotów stosuje się odpowiednio

przepisy art. 217, 221-234 i 236 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia

lub bezpośrednio potem, jeżeli

1)

zachodzą podstawy do zastosowania wobec niej postępowania przyspieszonego;

2)

nie można ustalić jej tożsamości.

§ 2.

Art. 243 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących

mu uprawnieniach oraz wysłuchać go.

§ 2.

Z zatrzymania sporządza się protokół, którego odpis doręcza się zatrzymanemu za pokwitowaniem.

W protokole należy podać imię i nazwisko oraz funkcję osoby dokonującej zatrzymania,

imię i nazwisko zatrzymanego, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - rysopis

tej osoby, a ponadto dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z określeniem

wykroczenia, w związku z którym została zatrzymana. Należy również zapisać złożone

przez zatrzymanego oświadczenia i zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących

prawach.

§ 3.

Na żądanie zatrzymanego zawiadamia się o zatrzymaniu osobę najbliższą, a także pracodawcę.

O zatrzymaniu osoby wskazanej w art. 10 § 1 zawiadamia się niezwłocznie właściwego dowódcę jednostki wojskowej, nawet

gdy zatrzymany tego nie żąda. Przepis art. 612 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Zatrzymanemu należy na jego żądanie umożliwić nawiązanie w dostępnej formie kontaktu

z adwokatem albo z radcą prawnym oraz zapewnić możliwość bezpośredniej z nim rozmowy;

zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny.

§ 5.

Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także

z upływem czasu zatrzymania.

§ 6.

Czas zatrzymania osoby liczy się od chwili jej ujęcia i nie może przekroczyć 24 godzin,

a w wypadkach wskazanych w art. 45 § 1 pkt 1 - 48 godzin.

§ 7.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia, o którym

mowa w § 1, zawierając w nim w szczególności informacje o przysługujących zatrzymanemu

uprawnieniach: do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia w przedmiocie

zatrzymania, do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, do przeglądania akt w zakresie

dotyczącym przyczyn zatrzymania, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej, jak również

prawach wskazanych w § 1, 3-4 i 6, art. 47 § 1 oraz w art. 612 § 2 Kodeksu postępowania karnego, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające

z pomocy pełnomocnika.

§ 1.

Zatrzymanemu przysługuje zażalenie na zatrzymanie do sądu. W zażaleniu zatrzymany

może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania.

§ 2.

Zażalenie przekazuje się niezwłocznie sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania, który

również niezwłocznie je rozpoznaje.

§ 3.

Przy rozpoznawaniu zażalenia sąd stosuje odpowiednio przepisy art. 246 § 3 i 4 Kodeksu postępowania karnego.

§ 4.

W razie uznania zatrzymania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanemu przysługuje odszkodowanie,

którego może dochodzić w trybie określonym w dziale XII niniejszego kodeksu.

§ 1.

Policja i inne organy uprawnione do prowadzenia czynności określonych w dziale VII

mogą dokonać tymczasowego zajęcia przedmiotu, jeżeli w zakresie swego działania dowiedziały

się lub ujawniły wykroczenie zagrożone przepadkiem przedmiotów, a zajęcie takie jest

niezbędne dla zabezpieczenia wykonania tego przepadku. Z czynności zajęcia sporządza

się protokół.

§ 2.

Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie

wydane postanowienie o zabezpieczeniu albo rozstrzygnięcie orzekające przepadek. Postanowienie

o zabezpieczeniu wydaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy; doręcza się je niezwłocznie

osobie, u której dokonano zajęcia.

§ 3.

Zabezpieczenie może nastąpić także na mocy postanowienia sądu po wszczęciu postępowania

w sprawie o wykroczenie zagrożone przepadkiem przedmiotów, jeżeli nie dokonano tymczasowego

zajęcia. Postanowienie to wykonuje Policja, stosując odpowiednio przepisy o przeszukaniu

i doręczając postanowienie osobie, u której dokonuje zajęcia.

§ 4.

Na postanowienia, o których mowa w § 2 i 3, przysługuje zażalenie osobie, której prawa

zostały naruszone.

§ 5.

Przy dokonywaniu czynności, o których mowa w § 1-3, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 44.

§ 6.

Zabezpieczenie majątkowe upada, jeżeli nie zostanie prawomocnie orzeczony przepadek

przedmiotów.

§ 1.

Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez usprawiedliwienia nie stawił

się na wezwanie uprawnionego organu lub bez zezwolenia tego organu samowolnie wydalił

się z miejsca czynności przed jej zakończeniem albo bezpodstawnie odmówił złożenia

zeznań, wykonania czynności biegłego, tłumacza lub specjalisty, można nałożyć karę

porządkową od 50 do 1000 złotych, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania

od 100 do 1500 złotych.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się również do osoby, która będąc obowiązana do okazania albo

wydania przedmiotu oględzin lub dowodu rzeczowego odmówiła jego okazania lub wydania;

nie dotyczy to osoby, której przysługuje prawo odmowy zeznań.

§ 3.

Nałożoną karę należy uchylić, jeżeli osoba ukarana w ciągu 7 dni od daty doręczenia

lub ogłoszenia jej postanowienia o nałożeniu kary porządkowej dostatecznie usprawiedliwi

swoje niestawiennictwo, samowolne oddalenie się, odmowę złożenia zeznań albo wykonania

innego obowiązku, o którym mowa w § 1 lub 2.

§ 4.

W przypadku uchybienia obowiązkom wskazanym w § 1 lub 2 przez żołnierza w czynnej

służbie wojskowej, sąd występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz

pełni służbę, o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

§ 5.

Przepis § 4 stosuje się, choćby za uchybienie, którego dopuścił się żołnierz przed

wstąpieniem do wojska, była mu poprzednio wymierzona kara porządkowa, lecz nie została

do tego czasu wykonana.

§ 1.

W razie niestawienia się świadka na wezwanie bez usprawiedliwienia można, niezależnie

od nałożenia kary porządkowej, zarządzić jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie

przez Policję. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie może być zarządzone także wobec

osoby przesłuchanej w trybie określonym w art. 54 § 6, jeżeli nie stawiła się ona

na wezwanie organu prowadzącego czynności wyjaśniające bez usprawiedliwienia. Przepis

art. 47 stosuje się wówczas odpowiednio, z tym że zażalenie na zatrzymanie rozpoznaje

sąd rejonowy miejsca prowadzenia postępowania lub prowadzenia czynności wyjaśniających,

w ramach których zarządzono zatrzymanie w celu przymusowego doprowadzenia. Zatrzymanie

może nastąpić na czas konieczny do wykonania zarządzenia o doprowadzeniu.

§ 2.

W razie nieusprawiedliwionej odmowy okazania albo wydania przedmiotu oględzin lub

dowodu rzeczowego można zarządzić jego odebranie przez Policję.

§ 1.

Środki przymusu, o których mowa w art. 49 i 50, stosuje sąd właściwy do rozpoznania

sprawy, a w toku czynności wyjaśniających także prokurator, jeżeli prowadzi te czynności.

W toku czynności wyjaśniających, prowadzonych przez organ inny niż prokurator, środki

przymusu, o których mowa w art. 50 § 1, stosuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy

na wniosek organu dokonującego tych czynności, a pozostałe środki przymusu - organ

dokonujący czynności wyjaśniających.

§ 2.

Karę porządkową wskazaną w art. 49 § 1 i 2 uchyla odpowiednio sąd lub organ przełożony

nad organem, który daną karę nałożył.

§ 3.

Na postanowienie odmawiające uchylenia kary porządkowej przysługuje ukaranemu zażalenie;

jeżeli postanowienie wydano w toku czynności wyjaśniających, zażalenie rozpoznaje

sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

§ 4.

Kary porządkowe nałożone w toku czynności wyjaśniających ściąga się w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kary te stanowią dochód budżetu państwa.

(uchylony)

Jeżeli miejsce pobytu osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia nie jest znane,

sąd może zarządzić ustalenie miejsca jej pobytu przez Policję. Policja ustala też

miejsce pobytu z własnej inicjatywy albo na wniosek organu dokonującego czynności

wyjaśniających.

§ 1.

W celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz

zebrania danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku, Policja z urzędu przeprowadza

czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia

czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu. Powinny one być zakończone w ciągu miesiąca

od ich podjęcia.

§ 2.

Jeżeli czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie,

zawiadamia się o tym ujawnionych pokrzywdzonych oraz osobę, o której mowa w art. 56a,

wskazując przyczynę niewniesienia wniosku o ukaranie. Zawiadamiając pokrzywdzonego,

poucza się go także o prawie, o którym mowa w art. 27 § 2, oraz o możliwości zaznajomienia

się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających oraz sporządzania

odpisów i kopii. Na wniosek pokrzywdzonego lub jego pełnomocnika wydaje się odpłatnie

kopie i uwierzytelnione odpisy tych materiałów; do odpłatności za wydawanie kopii

i uwierzytelnionych odpisów stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 156 § 6 Kodeksu postępowania karnego.

§ 3.

Jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, utrwalenie czynności wyjaśniających

można ograniczyć do sporządzenia notatki urzędowej, zawierającej ustalenia niezbędne

do sporządzenia wniosku o ukaranie. Notatka powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności,

czasu i miejsca oraz osób uczestniczących, a także krótki opis przebiegu czynności

i podpis osoby, która sporządziła notatkę.

§ 4.

Jeżeli okoliczności czynu budzą wątpliwości, dla realizacji celu określonego w § 1

można, z urzędu lub na wniosek pokrzywdzonego albo osoby, o której mowa w § 5 i 6,

przeprowadzić odpowiedni dowód. Utrwalenie takiej czynności następuje w formie protokołu.

§ 5.

W stosunku do osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia stosuje się odpowiednio

przepisy art. 74 § 3 i art. 308 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

§ 6.

Należy niezwłocznie przesłuchać osobę, co do której istnieje uzasadniona podstawa

do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Osoba taka ma prawo odmówić złożenia

wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Przesłuchanie tej

osoby zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania;

przepis § 4 zdanie drugie stosuje się.

§ 6a.

Osoba przesłuchana w trybie określonym w § 6 ma obowiązek informowania organu prowadzącego

czynności wyjaśniające o każdej zmianie miejsca swego zamieszkania lub pobytu trwającego

dłużej niż 7 dni oraz stawienia się na wezwanie tego organu pod rygorem zatrzymania

i przymusowego doprowadzenia, o czym należy ją pouczyć przy przesłuchaniu, odnotowując

to w protokole tej czynności.

§ 7.

Od przesłuchania osoby, o której mowa w § 6, można odstąpić, jeżeli byłoby ono połączone

ze znacznymi trudnościami; osoba ta może nadesłać wyjaśnienia do właściwego organu

w terminie 7 dni od odstąpienia od przesłuchania, o czym należy ją pouczyć. Odstąpienie

od przesłuchania oraz pouczenie dokumentuje się notatką urzędową.

§ 8.

Przepis art. 213 § 1 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 9.

W ramach czynności wyjaśniających organ je prowadzący może, z inicjatywy lub za zgodą

osoby określonej w § 6 i pokrzywdzonego, skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej

w celu przeprowadzenia mediacji. Przepis art. 23a Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Czynności wyjaśniające przeprowadza się także w celu uzupełnienia lub sprawdzenia

faktów podanych we wniosku o ukaranie w wypadku wskazanym w art. 60 § 1 pkt 6.

§ 2.

Czynności wskazane w § 1 należy przeprowadzić w terminie oraz w zakresie określonym

poleceniem sądu, chyba że w toku wykonywania tych czynności wyjdą na jaw okoliczności

wymagające utrwalenia dowodu, którego nie będzie można powtórzyć przed sądem, lub

znalezienia i zatrzymania przedmiotu.

§ 3.

W razie przesłuchiwania w ramach czynności, o których mowa w § 1, obwinionego wskazanego

we wniosku o ukaranie, przepisy art. 54 § 6 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 54, może także przeprowadzić prokurator

lub zlecić je Policji.

§ 2.

Przepisy art. 54 i 55 stosuje się odpowiednio do organów wskazanych w art. 17 § 2

i 3, w granicach ich właściwości, a także do innych organów, gdy ustawa tak stanowi.

§ 3.

Instytucje, którym nadano uprawnienia oskarżyciela publicznego w drodze rozporządzenia

określonego w art. 17 § 4, mogą w sprawie, w której ujawniły wykroczenie, zwracać

się do Policji o przeprowadzenie czynności wyjaśniających w zakresie niezbędnym do

ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz do zebrania

danych koniecznych do sporządzenia wniosku o ukaranie.

§ 4.

Nadzór nad czynnościami wyjaśniającymi sprawuje organ nadrzędny nad organem prowadzącym

te czynności.

Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 27, osobie, która złożyła zawiadomienie

o popełnieniu wykroczenia, przysługuje zażalenie do organu nadrzędnego na niewniesienie

wniosku o ukaranie.

§ 1.

Podstawę do wszczęcia postępowania stanowi wniosek o ukaranie złożony przez organ

uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie,

a w wypadkach określonych w art. 27 § 1 i 2 także wniosek złożony przez pokrzywdzonego.

§ 2.

Wniosek o ukaranie powinien zawierać

1)

imię i nazwisko oraz adres obwinionego, a także inne dane niezbędne do ustalenia jego

tożsamości;

2)

określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności

jego popełnienia;

3)

wskazanie dowodów;

4)

imię i nazwisko oraz podpis sporządzającego wniosek, a także adres gdy wniosek pochodzi

od pokrzywdzonego.

§ 3.

Wniosek o ukaranie składany przez oskarżyciela publicznego powinien ponadto zawierać

wskazanie

1)

przepisów, pod które zarzucany czyn podpada;

2)

miejsca zatrudnienia obwinionego oraz, w miarę możności, danych o jego warunkach materialnych,

rodzinnych i osobistych;

3)

pokrzywdzonych, o ile takich ujawniono;

4)

wysokości wyrządzonej szkody;

5)

stanowiska osoby sporządzającej wniosek;

6)

sądu właściwego do rozpoznania sprawy;

7)

danych dotyczących uprzedniego skazania obwinionego za podobne przestępstwo lub wykroczenie,

jeżeli oskarżyciel powołuje się na tę okoliczność.

§ 4.

Do wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny dołącza materiały czynności wyjaśniających

lub postępowania przygotowawczego, a także, do wiadomości sądu, adresy świadków i

pokrzywdzonych oraz po jednym odpisie wniosku dla każdego z obwinionych.

§ 5.

W razie wniesienia wniosku o ukaranie przez pokrzywdzonego, prezes sądu przesyłając

właściwemu oskarżycielowi publicznemu zawiadomienie, o którym mowa w art. 27 § 4,

wzywa go jednocześnie do nadesłania w terminie 7 dni materiału dowodowego w razie

niewnoszenia przez niego wniosku o ukaranie, jeżeli w sprawie przeprowadzono czynności

wyjaśniające lub dochodzenie, albo do nadesłania oświadczenia o braku takiego materiału.

§ 1.

Oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku

czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6, umieścić we wniosku o ukaranie wniosek

o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie

mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka

karnego.

§ 2.

Wniosek o skazanie, o którym mowa w § 1, jest możliwy tylko wówczas, gdy w świetle

zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia

nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia

rozprawy.

§ 3.

Obwiniony, jeżeli nie dotyczy go wniosek o skazanie, może po wezwaniu na rozprawę

lub zawiadomieniu o jej terminie wystąpić z wnioskiem o skazanie w określony sposób

bez przeprowadzania rozprawy.

§ 1.

Jeżeli wniosek o ukaranie nie odpowiada warunkom formalnym wskazanym w art. 57 § 2-4,

prezes sądu zwraca wniosek w celu usunięcia braków w terminie 7 dni.

§ 2.

Jeżeli wniosek o ukaranie odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu, wszczynając postępowanie

zarządzeniem, kieruje sprawę do rozpoznania na rozprawie lub na posiedzeniu albo -

w razie stwierdzenia okoliczności wyłączających postępowanie lub wskazanych w art.

61 § 1 - orzekając jednoosobowo, odmawia wszczęcia postępowania. Na postanowienie

o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie osobie, która złożyła zawiadomienie

o popełnieniu wykroczenia, ujawnionemu pokrzywdzonemu oraz organowi, który wniósł

wniosek o ukaranie.

§ 3.

W razie złożenia wniosku o ukaranie przez oskarżyciela posiłkowego, w przedmiocie

wszczęcia rozstrzyga się po przekazaniu przez oskarżyciela publicznego materiału dowodowego

lub oświadczenia, o którym mowa w art. 57 § 5.

§ 1.

Prezes sądu, po wszczęciu postępowania, kieruje sprawę na posiedzenie, jeżeli

1)

oskarżyciel publiczny wystąpił z wnioskiem o skazanie obwinionego bez przeprowadzania

rozprawy;

2)

obwiniony, po wezwaniu go na rozprawę lub zawiadomieniu o jej terminie, wystąpił z

wnioskiem o skazanie bez przeprowadzania rozprawy;

3)

zostały stwierdzone przed rozprawą okoliczności wyłączające postępowanie;

4)

zachodzi potrzeba wydania postanowienia o niewłaściwości sądu;

5)

zachodzi potrzeba umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku podstaw obwinienia;

6)

w sprawie, w której wniosek o ukaranie złożył oskarżyciel posiłkowy, niezbędne jest

polecenie Policji lub innemu organowi dokonania określonych czynności dowodowych;

7)

zachodzi możliwość wydania wyroku nakazowego;

8)

zachodzi potrzeba wydania innego rozstrzygnięcia przekraczającego uprawnienia prezesa.

§ 2.

O terminie posiedzenia w wypadkach wskazanych w § 1 pkt 1, 2, 3 i 5 powiadamia się

strony i ich przedstawicieli procesowych. Niestawiennictwo prawidłowo powiadomionych

osób nie tamuje toku postępowania. Udział obrońcy, o którym mowa w art. 21 § 1, jest

jednak obowiązkowy w posiedzeniu określonym w § 1 pkt 1 i 2.

§ 3.

W wypadku wskazanym w § 1 pkt 2 prezes sądu może zarządzić rozpoznanie wniosku obwinionego

na rozprawie, jeżeli przyspieszy to bieg postępowania. Wniosek ten rozpoznaje się

wówczas przed rozpoczęciem przewodu sądowego.

§ 4.

W dalszym postępowaniu sąd nie jest związany oceną faktyczną ani prawną przyjętą za

podstawę rozstrzygnięć wydanych w trybie określonym w § 1-3.

§ 1.

Można odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć, także wtedy, jeżeli

1)

w sprawie o ten sam czyn, jako mający jednocześnie znamiona przestępstwa i wykroczenia,

postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone orzeczeniem skazującym lub toczy

się postępowanie karne z oskarżenia publicznego;

2)

wobec sprawcy zastosowano środek oddziaływania w postaci pouczenia, zwrócenia uwagi

lub ostrzeżenia albo środek przewidziany w przepisach o odpowiedzialności dyscyplinarnej

lub porządkowej, a środek ten jest wystarczającą reakcją na wykroczenie.

§ 2.

Na postanowienie o umorzeniu postępowania z przyczyn wskazanych w § 1 przysługuje

zażalenie.

§ 3.

W sprawie o wykroczenie, w której odmówiono wszczęcia postępowania lub je umorzono,

można podjąć postępowanie w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia

w sprawie o przestępstwo, jeżeli orzeczeniem tym uniewinniono oskarżonego lub umorzono

postępowanie, a nie ustała jeszcze karalność wykroczenia.

§ 1.

Okoliczności wyłączające orzekanie na podstawie niniejszego kodeksu uwzględnia się

z urzędu w każdym stadium postępowania.

§ 2.

W razie stwierdzenia okoliczności wyłączających orzekanie po wszczęciu postępowania,

sąd wydaje postanowienie o jego umorzeniu, a jeżeli rozpoczęto już przewód sądowy

- wyrok o umorzeniu postępowania, z wyjątkiem określonym w § 3. Na postanowienie o

umorzeniu przysługuje zażalenie.

§ 3.

W razie stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 5 § 1 pkt 1 i 2, po rozpoczęciu

przewodu sądowego sąd wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca był w chwili czynu

niepoczytalny.

§ 1.

Uwzględniając wniosek oskarżyciela publicznego, o którym mowa w art. 58 § 1, sąd uznaje

za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie.

§ 2.

Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie

zmian. Wniosek ze zmianami nie może zostać uwzględniony, jeżeli obwiniony, należycie

o zmianach tych powiadomiony, zgłosi wobec nich sprzeciw w terminie określonym przez

sąd.

§ 3.

Wniosek nie może zostać uwzględniony, jeżeli w terminie określonym przez sąd zgłosi

wobec niego sprzeciw pokrzywdzony, który złożył już oświadczenie o przyłączeniu się

do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

§ 4.

Sąd uwzględniając wniosek skazuje obwinionego wyrokiem.

§ 5.

Jeżeli sąd uzna, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu

na zasadach ogólnych.

§ 1.

Przy rozpoznawaniu wniosku obwinionego o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania

rozprawy, zgłoszonego przed jej rozpoczęciem, sąd stosuje odpowiednio art. 63.

§ 2.

Sąd może uwzględnić wniosek, o którym mowa w § 1, jeżeli nie zgłosił wobec niego sprzeciwu

oskarżyciel publiczny, a także oskarżyciel posiłkowy, gdy występuje w sprawie i jedynie

wtedy, gdy okoliczności popełnienia czynu oraz wyjaśnienia obwinionego w świetle ujawnionego

materiału dowodowego nie budzą wątpliwości.

§ 3.

Jeżeli obwiniony nie był przesłuchany w toku czynności wyjaśniających, sąd przesłuchuje

go na posiedzeniu, chyba że obwiniony bez usprawiedliwienia nie stawił się na posiedzenie

albo nadesłał swoje wyjaśnienia na piśmie w trybie określonym w art. 67 § 3.

§ 4.

Brak stanowiska oskarżyciela w przedmiocie sprzeciwu, o którym mowa w § 2, nie stoi

na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku, jeżeli oskarżyciel prawidłowo powiadomiony

o terminie posiedzenia nie stawił się bez usprawiedliwienia.

§ 1.

Prezes sądu, kierując sprawę na rozprawę, zarządza zawiadomienie o jej miejscu i terminie

oskarżyciela, pokrzywdzonego i obwinionego oraz obrońcę i pełnomocnika, gdy zostali

ustanowieni; zarządza on także wezwanie na rozprawę świadków oraz sprowadzenie innych

dowodów.

§ 2.

Oskarżyciela publicznego zawiadamia się o rozprawie i posiedzeniu przez dostarczenie

mu wykazu spraw, które mają być rozpoznane w danym dniu.

§ 3.

Jeżeli prezes sądu lub sąd uzna udział obwinionego na rozprawie za niezbędny, zarządzając

zawiadomienie go o jej miejscu i terminie, zarządza jednocześnie wezwanie obwinionego

do osobistego stawiennictwa, pod rygorem przymusowego doprowadzenia. Przepis ten stosuje

się odpowiednio do posiedzeń.

§ 1.

Osoby wymienione w art. 5 § 1 pkt 6 lit. a-e nie są obowiązane do składania zeznań

w charakterze świadka lub do występowania w charakterze biegłego, można jednak zwrócić

się o wyrażenie przez te osoby zgody na złożenie zeznań lub wystąpienie w charakterze

biegłego. W razie wyrażenia zgody, wezwania dla tych osób nie mogą zawierać zagrożenia

zastosowania środków przymusu, a w razie niestawiennictwa na wezwanie lub odmowy złożenia

zeznań nie można do nich stosować tych środków.

§ 2.

Do osób wymienionych w art. 5 § 1 pkt 6 lit. f stosuje się odpowiednio § 1, jeżeli

okoliczności, których zeznania lub opinie mają dotyczyć, związane są z wykonywaniem

przez te osoby funkcji urzędowych lub służbowych.

§ 3.

Do osób, o których mowa w § 1 i 2, przepisy art. 5 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Z osobami, o których mowa w § 1 i 2, organy prowadzące postępowanie porozumiewają się we wszystkich wypadkach,

w tym również przy doręczaniu pism procesowych, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości,

a ten w razie potrzeby przez Ministra Spraw Zagranicznych . Przepis art. 613 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 1.

Zawiadamiając obwinionego o terminie pierwszej rozprawy lub posiedzeniu, o którym

mowa w art. 60 § 1 pkt 1, dołącza się do zawiadomienia odpis wniosku o ukaranie.

§ 2.

Zawiadomienie obwinionego o terminie pierwszej rozprawy powinno zawierać pouczenie

o tym, że może on sprowadzić na rozprawę świadków i przedstawić inne dowody na swoją

obronę lub wskazać je sądowi w takim czasie, aby dowody te mogły być przeprowadzone

na rozprawie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia,

a także o przysługującym mu prawie do odmowy złożenia wyjaśnień lub udzielenia odpowiedzi

na pytanie i do korzystania z pomocy obrońcy oraz o prawie przeglądania akt sprawy,

jak również o obowiązku powiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca pobytu lub zamieszkania

na okres dłuższy niż 7 dni, a w razie pobytu za granicą - o konieczności wskazania

w kraju adresu dla doręczeń i o konsekwencjach uchybienia tym obowiązkom. W zawiadomieniu

należy pouczyć obwinionego o przysługującym mu prawie wystąpienia z wnioskiem, o którym

mowa w art. 58 § 3. Zawiadomienie lub wezwanie powinno także zawierać pouczenie, iż

rozprawa może być prowadzona pod nieobecność obwinionego jako zaoczna oraz pouczenie

o możliwości przymusowego doprowadzenia obwinionego na rozprawę.

§ 3.

Zawiadomienie kierowane do obwinionego, którego obecności na rozprawie nie uznano

za obowiązkową, powinno zawierać pouczenie, że może on nie stawiając się do sądu nadesłać

swoje wyjaśnienia. Wyjaśnienia te podlegają odczytaniu na rozprawie. Rozprawa ma wówczas

charakter zaoczny.

§ 4.

W zawiadomieniu kierowanym do oskarżyciela posiłkowego należy pouczyć go o obowiązku

powiadomienia sądu o zmianie miejsca zamieszkania oraz podania adresu dla doręczeń

w czasie pobytu za granicą i konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku, a w zawiadomieniu

kierowanym do pokrzywdzonego - o uprawnieniach, o których mowa w art. 26 § 3.

§ 5.

Sąd może, uznając obecność obwinionego na rozprawie za obowiązkową mimo wcześniejszego

uznania jej za nieobowiązkową, wezwać obwinionego, odraczając w tym celu rozprawę.

§ 6.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia, o którym

mowa w § 2, zawierając w nim informacje dotyczące praw i obowiązków obwinionego w

postępowaniu w sprawach o wykroczenia, w tym o uprawnieniach określonych w § 1 oraz

w art. 20 § 2 i art. 22, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także

przez osoby niekorzystające z pomocy pełnomocnika.

§ 1.

Jeżeli obwiniony lub świadek mieszka poza miejscowością, w której ma siedzibę właściwy

sąd, prezes sądu lub sąd może zwrócić się do sądu, na którego terenie działania mieszkają

te osoby, o przesłuchanie ich co do wskazanych okoliczności.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do obwinionego lub świadka pozbawionego wolności.

Przy przygotowaniu do rozprawy stosuje się odpowiednio przepisy art. 348, 349, 350, 352 i 353 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Rozprawa odbywa się ustnie i jawnie.

§ 2.

Sąd wyłącza jawność całości lub części rozprawy, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre

obyczaje, wywołać zakłócenie spokoju publicznego lub gdy ważny interes prywatny tego

wymaga. Sąd wyłącza jawność w całości lub części rozprawy, także wówczas, gdy ustawa

tak stanowi.

§ 3.

W razie wyłączenia jawności na rozprawie mogą być obecni, poza osobami biorącymi udział

w postępowaniu, po jednej osobie wskazanej przez każdą ze stron, chyba że zachodzi

obawa ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.

Sąd może zezwolić poszczególnym osobom na obecność na rozprawie prowadzonej z wyłączeniem

jawności.

§ 4.

Rozstrzygnięcie ogłasza się jawnie. Jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub

części, ustne podanie motywów rozstrzygnięcia może nastąpić również z wyłączeniem

jawności.

§ 5.

Przepisy art. 357, 358, 362, 363, 366 i 367 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Rozprawę rozpoczyna wywołanie sprawy. Następnie sąd sprawdza, czy wszyscy wezwani

i zawiadomieni o terminie rozprawy stawili się oraz czy nie ma przeszkód do rozpoznania

sprawy.

§ 2.

Jeżeli oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, pokrzywdzony lub obwiniony nie

stawił się na rozprawę i w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia im wezwania lub

zawiadomienia, rozprawę odracza się, przy czym sąd może, jeżeli uzna to za celowe,

przeprowadzić postępowanie dowodowe, a w szczególności przesłuchać świadków, którzy

stawili się na rozprawę. Na następnej rozprawie dowody te przeprowadza się ponownie

tylko, jeżeli zażąda tego strona nieobecna na poprzedniej rozprawie, chyba że była

o jej terminie prawidłowo powiadomiona.

§ 3.

Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w razie niestawiennictwa prawidłowo powiadomionego

obrońcy, gdy jego stawiennictwo jest obowiązkowe.

§ 4.

W razie nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego, któremu doręczono wezwanie

na rozprawę, przeprowadza się rozprawę zaocznie, chociażby nie był on przesłuchany

w toku czynności wyjaśniających, chyba że sąd uzna udział obwinionego za konieczny

i rozprawę odroczy, po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności

po przesłuchaniu świadków, którzy stawili się na rozprawę. Jeżeli jednak obecność

obwinionego jest konieczna, a nie stawił się on bez usprawiedliwienia, sąd może zarządzić

jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie przez Policję.

§ 5.

W razie usprawiedliwionego niestawiennictwa obwinionego, któremu doręczono wezwanie,

stosuje się odpowiednio § 2.

§ 1.

Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania wniosku o ukaranie.

§ 2.

Wniosek o ukaranie odczytuje oskarżyciel publiczny, jeżeli bierze udział w rozprawie,

a w innym wypadku protokolant.

§ 3.

Jeżeli obwiniony przyznaje się do winy, a jego wyjaśnienia nie budzą wątpliwości,

można nie przeprowadzać dalszych dowodów, w razie gdy żadna z obecnych stron temu

się nie sprzeciwia.

Do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania na rozprawie obwiniony może złożyć

wniosek o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania postępowania dowodowego.

Przy rozpoznawaniu tego wniosku stosuje się odpowiednio art. 64.

§ 1.

Jeżeli obwiniony odmawia złożenia wyjaśnień albo wyjaśnia odmiennie niż poprzednio

lub oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno odczytywać w odpowiednim

zakresie jego wyjaśnienia złożone poprzednio w trybie art. 54 § 6 lub 7, a także jego

wyjaśnienia złożone w charakterze obwinionego albo oskarżonego przed sądem w tej lub

innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Po odczytaniu

protokołu sąd wzywa obecnego obwinionego do wypowiedzenia się co do treści protokołu

i do wyjaśnienia zachodzących sprzeczności.

§ 2.

Na rozprawie zaocznej złożone uprzednio przez obwinionego w tej sprawie wyjaśnienia

podlegają odczytaniu.

§ 1.

Przepis art. 74 § 1 stosuje się odpowiednio do świadka, który bezpodstawnie odmawia

złożenia zeznań, zeznaje odmiennie niż poprzednio lub oświadcza, że pewnych okoliczności

nie pamięta.

§ 2.

Na rozprawie wolno też odczytywać protokoły zeznań świadków, jeżeli bezpośrednie przeprowadzenie

dowodu jest niemożliwe lub utrudnione.

§ 3.

Protokoły, o których mowa w § 2, można uznać za ujawnione bez odczytywania. Należy

je jednak odczytać, jeżeli którakolwiek z obecnych stron o to wnosi.

§ 4.

Protokoły zeznań świadków wolno odczytywać również, gdy bezpośrednie przesłuchanie

świadka na rozprawie nie jest niezbędne, jeżeli żadna z obecnych stron temu się nie

sprzeciwia; sprzeciw strony, której zeznania nie dotyczą, nie stoi na przeszkodzie

odczytaniu protokołów. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio.

§ 5.

W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 wolno również odczytywać protokoły wyjaśnień złożonych

poprzednio przez świadka w charakterze obwinionego lub oskarżonego.

Za odczytanie wyjaśnień lub zeznań złożonych na rozprawie uznaje się odtworzenie wyjaśnień

lub zeznań utrwalonych na rozprawie za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo

obraz i dźwięk.

§ 1.

Sąd może odczytywać na rozprawie protokoły oględzin, przeszukania, zajęcia, zatrzymania

przedmiotów, opinie, notatki urzędowe, o których mowa w art. 37 § 2, oraz inne dokumenty

znajdujące się w aktach sprawy lub przedkładane przez strony; można je uznać za ujawnione

bez odczytywania, jeżeli żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia. Sprzeciw

strony, której dowody lub dokumenty nie dotyczą, nie stoi na przeszkodzie ich uznaniu

za ujawnione bez odczytywania.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się także do notatek urzędowych, o których mowa w art. 54 § 3,

z tym że na żądanie strony sąd przeprowadza na rozprawie czynności dowodowe, których

dotyczy notatka, chyba że stwierdza ona okoliczności, którym obwiniony w wyjaśnieniach

swych nie zaprzeczał.

Obwinionemu, świadkom i biegłym zarówno sąd, jak i strony zadają pytania bezpośrednio,

chyba że sąd zarządzi inaczej. Sąd uchyla pytania nieistotne dla sprawy lub sugerujące

treść odpowiedzi albo które z innych powodów uznaje za niestosowne.

Jeżeli po rozpoczęciu rozprawy obwiniony lub obrońca wypowiedział stosunek obrończy

w sprawie, w której obwiniony nie musi mieć obrońcy, sąd na uzasadniony wniosek obwinionego

zakreśla mu termin do ustanowienia nowego obrońcy i w razie potrzeby rozprawę przerywa

lub odracza, podejmując jednocześnie decyzję, czy dotychczasowy obrońca może bez naruszenia

prawa obwinionego do obrony pełnić swe obowiązki do czasu podjęcia obrony przez nowego

obrońcę. Po bezskutecznym upływie tego terminu rozprawę można prowadzić bez udziału

obrońcy. W sprawach, w których obwiniony musi mieć obrońcę lub korzysta z obrońcy

z urzędu, art. 378 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Sąd może zarządzić przerwę w rozprawie w celu doprowadzenia obwinionego, sprowadzenia

dowodu, dla wypoczynku lub z innej ważnej przyczyny. Każdorazowa przerwa nie może

trwać dłużej niż 21 dni; w razie przekroczenia tego terminu rozprawę uważa się za

odroczoną.

§ 2.

Zarządzając przerwę, oznacza się czas i miejsce dalszego ciągu rozprawy, a osoby obecne

na rozprawie poucza się o obowiązku stawiennictwa bez wezwania oraz o konsekwencjach

nieusprawiedliwionego niestawiennictwa.

§ 3.

Sąd odracza rozprawę, gdy ustawa tak stanowi, a także gdy zarządzenie przerwy nie

byłoby wystarczające. W razie odroczenia rozprawy na określony termin przepis § 2

stosuje się odpowiednio.

Rozprawę przerwaną lub odroczoną prowadzi się w dalszym ciągu, chociażby skład sądu

uległ zmianie, chyba że sąd po wysłuchaniu stron obecnych postanowi inaczej.

Przy przeprowadzaniu rozprawy stosuje się odpowiednio przepisy art. 369, art. 371, art. 372, art. 374 § 2, art. 375-377, art. 379, art. 384, art.

386, art. 395, art. 396, art. 399, art. 405 i art. 406 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Po wysłuchaniu głosów stron sąd sporządza wyrok na piśmie. Przepisy art. 409-411, 413 § 1, art. 418 § 1 i 3, art. 418a, art. 419, 422-424 Kodeksu postępowania

karnego stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Wyrok skazujący powinien zawierać także

1)

dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu oraz jego kwalifikację prawną;

2)

rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych, a w razie potrzeby co do zaliczenia

na poczet zakazu prowadzenia pojazdów okresu zatrzymania dokumentu stwierdzającego

uprawnienie do ich prowadzenia oraz zaliczenie okresu zatrzymania na poczet wymierzonej

kary aresztu lub grzywny.

§ 3.

Okres zatrzymania zalicza się na poczet wymierzonej kary aresztu i kary ograniczenia

wolności, przyjmując jeden dzień zatrzymania, z zaokrągleniem do pełnego dnia, za

równoważny jednemu dniowi kary aresztu i dwóm dniom kary ograniczenia wolności, a

na poczet grzywny - przyjmując za równoważny grzywnie w wysokości 200 zł.

§ 4.

Jeżeli obwiniony jest osobą czasowo przebywającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

albo nie ma na nim stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, można

orzec natychmiastową wykonalność wyroku skazującego, gdy zachodzi uzasadniona obawa,

że jego wykonanie będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Orzeczenie takie podlega

wykonaniu z chwilą wydania.

§ 5.

W wypadku wskazanym w § 4 sąd

1)

wobec osoby czasowo przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zarządza

zatrzymanie jej paszportu lub innego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy,

na czas do stawienia się do wykonania kary lub uiszczenia grzywny w terminie 3 dni,

pod rygorem wykonania zastępczej kary aresztu, którą na wypadek nieuiszczenia grzywny

w terminie orzeka, stosując odpowiednio przepis pkt 3;

2)

wobec osoby niemającej stałego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, skazanej na karę aresztu, zarządza natychmiastowe osadzenie jej w zakładzie

karnym;

3)

wobec osoby, o której mowa w pkt 2, skazanej na karę grzywny, orzeka zastępczą karę

aresztu, przyjmując 1 dzień aresztu za równoważny grzywnie od 20 zł do 150 zł, przy

czym kara zastępcza nie może przekroczyć 30 dni aresztu; zarządza ponadto, na wypadek

nieuiszczenia grzywny w terminie 3 dni, natychmiastowe wykonanie kary zastępczej.

§ 6.

Jeżeli przebieg rozprawy utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo

obraz i dźwięk, uzasadnienie wyroku może być z urzędu przedstawione wyłącznie w formie

ustnej, bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku. Przepisu art. 92 § 1 pkt 5, a także przepisów art. 418 § 3, art. 422 i art. 423 Kodeksu postępowania

karnego nie stosuje się. Przed przedstawieniem uzasadnienia wyroku w formie ustnej należy

uprzedzić o tym strony.

§ 7.

W wypadku, o którym mowa w § 6, w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku

strona może złożyć pisemny wniosek o sporządzenie i doręczenie przekładu uzasadnienia

wyroku przedstawionego w formie ustnej. Dla obwinionego pozbawionego wolności, który

nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłaszania wyroku lub przedstawiania ustnego

uzasadnienia, termin ten biegnie od daty doręczenia mu wyroku. Prezes sądu odmawia

przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną lub po terminie; na zarządzenie

prezesa przysługuje zażalenie. Przepis art. 423 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

W razie niedoręczenia obwinionemu wyroku zaocznego, w terminie 3 miesięcy od dnia

wydania, sąd może umorzyć postępowanie, jeżeli upłynął już termin przedawnienia karalności

wykroczenia.

§ 1.

Jeżeli w wyroku nie rozstrzygnięto lub rozstrzygnięto wadliwie o zaliczeniu na poczet

kar lub środków karnych okresów, o których mowa w art. 82 § 2 pkt 2, albo odnośnie

do dowodów rzeczowych, sąd rozstrzyga o tym postanowieniem na posiedzeniu.

§ 2.

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie. W razie złożenia apelacji,

zażalenie to rozpoznaje łącznie z apelacją właściwy sąd odwoławczy.

§ 1.

W postępowaniu przed sądem wojskowym podstawę do wszczęcia postępowania stanowi wniosek

o ukaranie sporządzony lub zatwierdzony przez prokuratora do spraw wojskowych.

§ 2.

Żandarmerii Wojskowej, w stosunku do osoby wskazanej w art. 10 § 1, która popełniła

wykroczenie podlegające orzecznictwu sądów wojskowych, przysługują uprawnienia i obowiązki

procesowe Policji wynikające z niniejszego kodeksu.

§ 3.

Prawo zatrzymania osoby wskazanej w art. 10 § 1 przysługuje także wojskowym organom

porządkowym oraz przełożonemu wojskowemu.

§ 4.

Przymusowego doprowadzenia osoby, o której mowa w art. 10 § 1, jeżeli zachodzi przypadek

wymieniony w art. 50 § 1, art. 53, art. 71 § 4, dokonują właściwe organy wojskowe,

chyba że ważne powody stoją temu na przeszkodzie.

§ 1.

O popełnieniu przez osobę wskazaną w art. 10 § 1 wykroczenia podlegającego orzecznictwu

sądów wojskowych, w tym także o odmowie przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczeniu

w terminie grzywny nałożonej w drodze mandatu zaocznego, zawiadamia się prokuratora

do spraw wojskowych.

§ 2.

O wszczęciu postępowania przeciwko żołnierzowi powiadamia się właściwego dowódcę jednostki

wojskowej.

§ 3.

W stosunku do osób, o których mowa w art. 10 § 1 pkt 2, stosuje się odpowiednio art. 649 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Ściganie wykroczenia popełnionego przez żołnierza, o którym mowa w art. 10 § 1 pkt

1, następuje na żądanie dowódcy jednostki wojskowej lub kierownika instytucji cywilnej,

w której żołnierz pełni służbę wojskową, z zastrzeżeniem § 3 i 4.

§ 2.

W razie odstąpienia od żądania ścigania wykroczenia dowódca jednostki wojskowej lub

kierownik instytucji cywilnej, wszczyna wobec sprawcy tego czynu postępowanie dyscyplinarne

albo wydaje polecenie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, bądź występuje z wnioskiem

w tej sprawie do innego przełożonego dyscyplinarnego.

§ 3.

W przypadku popełnienia przez żołnierza wykroczenia, za które można orzec albo orzeka

się środki karne zakazu prowadzenia pojazdów, przepadku przedmiotów lub nawiązki,

nie wszczyna się postępowania dyscyplinarnego, a stosuje się przepis art. 86 § 1.

§ 4.

W czasie pełnienia służby wojskowej po ogłoszeniu mobilizacji, w stanach nadzwyczajnych,

w czasie wojny, a także podczas wykonywania zadań służbowych w strefie działań wojennych

oraz w przypadku użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa,

udziału w akcjach humanitarnych, poszukiwawczych lub ratowniczych, jak również w warunkach,

o których mowa w art. 10 § 1 pkt 1 lit. c, w stosunku do żołnierza, który popełnił

wykroczenie, stosuje się wyłącznie § 2.

§ 1.

Sąd wojskowy może odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć i sprawę przekazać

właściwemu dowódcy z wnioskiem o wymierzenie kary przewidzianej w wojskowych przepisach

dyscyplinarnych, jeżeli uzna to za wystarczającą reakcję na wykroczenie.

§ 2.

Na postanowienie wskazane w § 1 przysługuje zażalenie.

§ 3.

Przed złożeniem wniosku o ukaranie uprawnienie do przekazania sprawy, o którym mowa

w § 1, przysługuje prokuratorowi do spraw wojskowych. Zażalenie na postanowienie prokuratora

rozpoznaje wojskowy sąd garnizonowy.

Pokrzywdzony może korzystać przed sądem wojskowym z praw oskarżyciela posiłkowego

jedynie w sytuacjach określonych w art. 26 § 3 i art. 27 § 2.

W postępowaniu przyspieszonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli

przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

§ 1.

Postępowanie przyspieszone stosuje się do osób niemających stałego miejsca zamieszkania

lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy

w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

§ 2.

Postępowanie przyspieszone stosuje się również do osób przebywających jedynie czasowo

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie

sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

§ 3.

Postępowanie przyspieszone stosuje się także wobec sprawców wykroczeń popełnionych

w związku z imprezą masową, określoną w przepisach o bezpieczeństwie imprez masowych

1)

przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu, określonych w art. 50, art. 50a, art. 51 i art. 52a Kodeksu wykroczeń;

2)

przeciwko mieniu i urządzeniom użytku publicznego, określonych w art. 124 i 143 Kodeksu wykroczeń.

§ 4.

Postępowanie przyspieszone stosuje się ponadto, gdy ustawa tak stanowi.

§ 5.

Postępowania przyspieszonego nie stosuje się wobec osób podlegających orzecznictwu

sądów wojskowych.

§ 1.

W wypadkach, o których mowa w art. 90, w postępowaniu przyspieszonym orzeka się tylko

wówczas, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu

wykroczenia i niezwłocznie doprowadzono go do sądu.

§ 2.

Policja lub inny organ, któremu szczególne ustawy powierzają zadania w zakresie ochrony

porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w wypadku schwytania na gorącym uczynku lub

bezpośrednio potem sprawcy wykroczenia, o którym mowa w art. 90, może go zatrzymać

i doprowadzić do sądu.

§ 2a.

Organ określony w § 2 może odstąpić od przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu,

jeżeli zostanie zapewnione uczestniczenie przez sprawcę we wszystkich czynnościach

sądowych, w których ma on prawo uczestniczyć, w szczególności możliwość złożenia przez

niego wyjaśnień, przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie

tych czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

§ 3.

Organ określony w § 2 może odstąpić od zatrzymania i przymusowego doprowadzenia sprawcy

do sądu, zobowiązując go do stawienia się w sądzie w wyznaczonym czasie i miejscu

ze skutkami wezwania, o których mowa w art. 71 § 4. Wydanego wówczas pod nieobecność

obwinionego wyroku nie uważa się za zaoczny.

§ 4.

W wypadku wskazanym w § 3 Policja i Straż Graniczna mogą zatrzymać sprawcy paszport

lub inny dokument uprawniający do przekroczenia granicy, który wraz z wnioskiem o

ukaranie przekazują sądowi. Zwrotu dokumentu dokonuje sąd, nie później niż przy wydaniu

orzeczenia albo z chwilą zmiany trybu postępowania.

§ 5.

Osoba wezwana przez organ, o którym mowa w § 2, do stawienia się w sądzie w charakterze

świadka obowiązana jest stawić się we wskazanym czasie i miejscu; art. 49 i art. 50

§ 1 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W postępowaniu przyspieszonym, z zastrzeżeniem art. 92a

1)

wniosek o ukaranie może ograniczyć się do wymogów wskazanych w art. 57 § 2 i § 3 pkt

1 i 3; może też być złożony ustnie do protokołu;

2)

sąd bez zbędnej zwłoki przystępuje do rozpoznania sprawy, zaznaczając w protokole,

że prowadzi ją w trybie przyspieszonym oraz odnotowując godzinę doprowadzenia obwinionego;

3)

sąd zobowiązuje obwinionego do pozostania do dyspozycji sądu do zakończenia rozprawy

pod rygorem wydania orzeczenia pod jego nieobecność; tak wydanego wyroku nie uważa

się za zaoczny;

4)

w razie przerwania rozprawy na okres dłuższy niż 3 dni sprawę rozpoznaje się w postępowaniu

zwyczajnym;

5)

uzasadnienie wyroku sporządza się tylko na wniosek strony złożony ustnie do protokołu

rozprawy bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku;

6)

termin do wniesienia środka odwoławczego wynosi 3 dni i biegnie od daty doręczenia

wyroku z uzasadnieniem;

7)

sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę najpóźniej w ciągu miesiąca od daty jej wpływu do

tego sądu.

§ 2.

Sąd sporządza uzasadnienie w terminie 3 dni od daty ogłoszenia wyroku.

§ 3.

W razie ustalenia, że brak jest warunków uzasadniających prowadzenie sprawy w trybie

przyspieszonym

1)

prezes sądu przed wszczęciem postępowania zwraca oskarżycielowi wniosek o ukaranie

do uzupełnienia braków formalnych, gdy wniosek ten ograniczał się do wymogów wskazanych

w § 1 pkt 1, jeżeli jednak wniosek o ukaranie odpowiada wymogom określonym w art.

57 § 2-4, rozpoznaje się go w postępowaniu zwyczajnym;

2)

sąd wydaje postanowienie o zmianie trybu na zwyczajny, gdy brak podstaw do prowadzenia

postępowania przyspieszonego ustalono po wszczęciu postępowania.

W postępowaniu przyspieszonym, toczącym się z zastosowaniem art. 91 § 2a, stosuje

się przepisy niniejszego rozdziału z następującymi zmianami

1)

wniosek o ukaranie nie może być złożony ustnie do protokołu;

2)

we wszystkich czynnościach sądowych przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających

przeprowadzenie tych czynności na odległość, bierze udział w miejscu przebywania sprawcy

referendarz sądowy lub asystent sędziego zatrudniony w sądzie, w którego okręgu przebywa

sprawca;

3)

jeżeli został ustanowiony obrońca lub wezwano tłumacza, uczestniczą oni w czynnościach

sądowych przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tych czynności

na odległość, w miejscu przebywania sprawcy;

4)

prezes sądu lub sąd, w sposób wskazany w art. 137 Kodeksu postępowania karnego, zawiadamia obwinionego o doręczeniu wniosku o ukaranie; obwinionemu doręcza się

za pokwitowaniem przez funkcjonariusza organu, o którym mowa w art. 91 § 2, odpis

wniosku o ukaranie oraz udostępnia się kopie wszystkich dokumentów materiału dowodowego

przekazywanych do sądu;

5)

art. 517ea Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio; świadków i biegłych można także przesłuchać przy zastosowaniu

art. 177 § 1a Kodeksu postępowania karnego;

6)

w razie zarządzenia przerwy w rozprawie lub zmiany trybu postępowania w dalszym postępowaniu

nie stosuje się w stosunku do obwinionego sposobu uczestniczenia w czynnościach sądowych

przewidzianego w art. 91 § 2a; termin rozpoznania sprawy przed sądem należy tak ustalić,

aby umożliwić osobiste uczestniczenie w niej obwinionego.

§ 1.

Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające

jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Sąd orzeka bez udziału

stron.

§ 2.

Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina

obwinionego nie budzą wątpliwości. Wydając wyrok nakazowy, sąd uznaje za ujawnione

dowody dołączone do wniosku o ukaranie.

§ 3.

Wyrokiem nakazowym można orzec również środek karny.

§ 4.

Postępowanie nakazowe jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzą okoliczności określone

w art. 21 § 1.

§ 1.

Do wyroku nakazowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 504 i 505 z wyłączeniem zdania drugiego, a także art. 506 § 1-3, § 5 i 6 Kodeksu

postępowania karnego.

§ 2.

Na zarządzenie odmawiające przyjęcia sprzeciwu przysługuje zażalenie.

§ 3.

Wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub sprzeciw cofnięto, staje się

prawomocny.

§ 1.

Postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak

stanowi.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

W sprawach określonych w art. 17 § 2 postępowanie mandatowe prowadzi inspektor pracy.

Inspektor pracy może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego także po przeprowadzeniu

czynności wyjaśniających, jeżeli uzna, że kara ta będzie wystarczająca.

§ 4.

Jeżeli uprawnienie dla funkcjonariuszy określonego organu do nakładania grzywien wynika

z innej ustawy, a ustawa ta nie określa wykroczeń, do których stosuje się postępowanie

mandatowe, zakres wykroczeń, za które można nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego,

określi, w drodze rozporządzenia, właściwy minister, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,

mając na względzie konieczność zapewnienia szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia,

a także potrzebę należytej ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony

sprawców wykroczeń. Rozporządzenie to określa jednocześnie warunki i sposób wydawania

upoważnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

§ 5.

Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony

w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, może nadać, w drodze rozporządzenia, uprawnienia

do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego funkcjonariuszom innych organów, określając

jednocześnie wykaz wykroczeń, za które funkcjonariusze ci uprawnieni są do nakładania

grzywien, oraz zasady i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien, mając

na względzie zakres ustawowych uprawnień takich organów, potrzebę szybkiej reakcji

na fakt popełnienia wykroczenia oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych

na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń.

§ 6.

W celu ujednolicenia sposobu reakcji organów uprawnionych do nakładania grzywien w

drodze mandatu karnego za określone wykroczenia Prezes Rady Ministrów, na wniosek

ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,

określi, w drodze rozporządzenia, zróżnicowaną wysokość mandatów karnych za wybrane

rodzaje wykroczeń, uwzględniając rodzaj naruszonego lub zagrożonego dobra oraz stopień

szkodliwości poszczególnych czynów.

§ 1.

W postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł, a w przypadku,

o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń - do 1000 zł.

§ 1a.

W postępowaniu mandatowym, w sprawach

1)

w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy,

2)

naruszeń przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego wymienionych w

załączniku nr 1 i 2 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 oraz z 2018 r. poz. 12, 79 i 138), w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Inspekcji Transportu Drogowego

lub Policji,

3

o czyny określone w art. 120 ust. 2, 6 i 8-10 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy, w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Straży Granicznej

- można nałożyć grzywnę w wysokości do 2000 zł.

§ 1aa.

W postępowaniu mandatowym, w sprawach o czyny określone w art. 54-56 i art. 57a ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1160 oraz z 2018 r. poz. 138 i 310) można nałożyć grzywnę w wysokości 2000 zł.

§ 1ab

W postępowaniu mandatowym, w sprawach o czyn określony w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu

towarów

(Dz. U. poz. 708 oraz z 2018 r. poz. 138) można nałożyć grzywnę w wysokości od 5000 zł do 7500 zł.

§ 1b.

Jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie przeciwko prawom pracownika określone

w Kodeksie pracy popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy

organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w

wysokości do 5000 zł.

§ 1ba

Jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie określone w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy

organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w

wysokości do 5000 zł.

§ 1bb

Jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie określone w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy

organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w

wysokości do 5000 zł.

§ 1bc

Jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie określone w ustawie z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz

w niektóre inne dni popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy

organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w

wysokości do 5000 zł.

§ 1c.

W postępowaniu mandatowym, w sprawach o czyny określone w art. 93 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 i 1529 oraz z 2018 r. poz. 12 i 317) można nałożyć grzywnę w wysokości do 2000 zł.

§ 2.

W drodze mandatu karnego nie nakłada się grzywny za wykroczenia, za które należałoby

orzec środek karny, a także w wypadku określonym w art. 10 § 1 Kodeksu wykroczeń. W sytuacji określonej w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego jest możliwe jedynie, gdy w zakresie wszystkich

naruszonych przepisów postępowanie mandatowe jest dopuszczalne.

§ 3.

Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi wzory formularzy mandatu karnego

oraz szczegółowy sposób nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, mając na względzie

potrzebę ujednolicenia zasad wymierzania przez funkcjonariuszy uprawnionych organów

grzywny w drodze mandatu karnego, a także pouczenia osób ukaranych mandatem o ich

prawach i obowiązkach.

§ 1.

W postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, funkcjonariusz uprawniony

do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy

1)

schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,

2)

stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy, a nie zachodzi

wątpliwość co do sprawcy czynu,

3)

stwierdzi popełnienie wykroczenia za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia

rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio

potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu

- w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności

wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia. Nałożenie grzywny

w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 14 dni od daty ujawnienia czynu

w wypadku, o którym mowa w pkt 1, 90 dni w wypadku, o którym mowa w pkt 2, oraz 180

dni w wypadku, o którym mowa w pkt 3.

§ 2.

Sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego.

§ 3.

Funkcjonariusz nakładający grzywnę obowiązany jest określić jej wysokość, wykroczenie

zarzucone sprawcy oraz poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia

mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy.

§ 1.

W postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego

1)

wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją

nałożył;

2)

kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru;

3)

zaocznego.

§ 2.

Mandatem karnym, o którym mowa w § 1 pkt 1, może być nałożona grzywna jedynie wobec

osoby czasowo przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub niemającej

stałego miejsca zamieszkania albo pobytu. Mandat taki staje się prawomocny z chwilą

uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi, który ją nałożył.

§ 3.

Mandatem karnym, o którym mowa w § 1 pkt 2, może być nałożona grzywna jedynie wobec

osoby innej niż wymieniona w § 2 albo mającej miejsce stałego zamieszkania lub pobytu

na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Mandat powinien zawierać pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni

od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie. Staje

się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.

§ 3a

Grzywna nałożona mandatem karnym, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może być uiszczona

w formie bezgotówkowej, za pomocą karty płatniczej lub innego instrumentu płatniczego,

o ile funkcjonariusz ją nakładający dysponuje odpowiednim urządzeniem do autoryzacji

rozliczeń. Grzywnę uważa się za uiszczoną z chwilą potwierdzenia dokonania płatności

uzyskanego z urządzenia do autoryzacji rozliczeń.

§ 3b

W przypadku uiszczenia grzywny w formie, o której mowa w § 3a, koszty związane z autoryzacją

transakcji i przekazem środków na właściwy rachunek bankowy ponosi ukarany.

§ 3c

Funkcjonariusz informuje ukaranego o możliwości uiszczenia grzywny w formie, o której

mowa w § 3a, oraz treści § 3b.

§ 4.

Mandatem karnym zaocznym można nałożyć grzywnę w razie stwierdzenia wykroczenia, którego

sprawcy nie zastano na miejscu jego popełnienia, gdy nie zachodzi wątpliwość co do

osoby tego sprawcy; mandat taki pozostawia się wówczas w takim miejscu, aby sprawca

mógł go niezwłocznie odebrać.

§ 5.

Mandat karny, o którym mowa w § 1 pkt 3, powinien wskazywać, gdzie w terminie 7 dni

od daty jego wystawienia ukarany może uiścić grzywnę, oraz informować o skutkach jej

nieuiszczenia w tym terminie. Staje się on prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny

we wskazanym miejscu i terminie.

W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczenia w wyznaczonym terminie

grzywny nałożonej mandatem zaocznym, organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę,

występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku tym należy zaznaczyć, że obwiniony

odmówił przyjęcia mandatu albo nie uiścił grzywny nałożonej mandatem zaocznym, a w

miarę możności podać także przyczyny odmowy.

§ 1.

Uprawnionym do poboru należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatu

karnego, stanowiących dochód budżetu państwa, jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego,

z zastrzeżeniem § 2.

§ 2.

Uprawnionym do poboru należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatu

karnego przez organy Inspekcji Transportu Drogowego jest Główny Inspektor Transportu

Drogowego.

§ 3.

Grzywna stanowi dochód budżetu państwa, a w przypadku gdy nałoży ją funkcjonariusz

organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego - stanowi dochód tej

jednostki samorządu.

§ 4.

Organem uprawnionym do

1

zaopatrywania w formularze mandatu karnego oraz przydziału serii i numerów mandatów

karnych generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego jest minister

właściwy do spraw finansów publicznych;

2)

dystrybucji oraz rozliczania formularzy mandatu karnego, przydziału i rozliczania

serii i numerów mandatów karnych generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego

jest odpowiednio

a

właściwy miejscowo dyrektor izby administracji skarbowej,

b)

Główny Inspektor Transportu Drogowego - dla organów Inspekcji Transportu Drogowego.

§ 4a

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wyznaczyć, w drodze obwieszczenia,

organ Krajowej Administracji Skarbowej właściwy do zaopatrywania w formularze mandatu

karnego oraz przydziału serii i numerów mandatów karnych generowanych przy wykorzystaniu

systemu teleinformatycznego.

§ 5.

Organy, o których mowa w § 4 pkt 2, zaopatrują nieodpłatnie organy uprawnione do nakładania

grzywien w drodze mandatu karnego w formularze mandatu karnego, z wyjątkiem podmiotów

wskazanych w przepisach wydanych na podstawie § 14 pkt 2, które nabywają formularze

mandatu karnego odpłatnie.

§ 6.

Odpłatność za nabycie formularzy mandatu karnego obejmuje wyłącznie koszty ich wytworzenia

i dystrybucji.

§ 7.

Organy, o których mowa w § 4 pkt 2, oraz organ uprawniony do nakładania grzywien w

drodze mandatu karnego prowadzą ewidencję formularzy mandatu karnego oraz przydzielonych

serii i numerów mandatów karnych generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.

§ 8.

Organ uprawniony do poboru należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze

mandatu karnego prowadzi ewidencję tych grzywien, zgodnie z przepisami o rachunkowości.

§ 9.

Organ uprawniony do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego współpracuje z organem,

o którym mowa w § 4 pkt 2 lit. a, oraz organem uprawnionym do poboru należności wynikających

z grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w zakresie niezbędnym do wykonywania

zadań tych organów wynikających z niniejszego kodeksu, w tym poprzez udzielanie informacji

w sprawach dotyczących odpowiednio formularzy mandatu karnego, przydzielonych serii

i numerów mandatów generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego oraz

nałożonych grzywien.

§ 10.

Organ uprawniony do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, z wyjątkiem organów

Inspekcji Transportu Drogowego, sporządza informację dotyczącą liczby otrzymanych

i wykorzystanych formularzy mandatu karnego oraz liczby przydzielonych i wykorzystanych

serii i numerów mandatów karnych generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego

i przekazuje organowi, o którym mowa w § 4 pkt 2 lit. a.

§ 11.

Organ uprawniony do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, stanowiących dochód

budżetu państwa, z wyjątkiem organów Inspekcji Transportu Drogowego, sporządza informację

dotyczącą danych objętych formularzem mandatu karnego oraz uiszczonych i nieuiszczonych

grzywien i przekazuje ją za pośrednictwem systemu teleinformatycznego organowi, o

którym mowa w § 1. Informacja stanowi dowód księgowy należności wynikających z grzywien

nałożonych w drodze mandatu karnego, bez konieczności zamieszczania podpisu wystawcy

dowodu, o którym mowa w przepisach o rachunkowości.

§ 12.

Ściąganie grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego następuje w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

§ 13.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości

określi, w drodze rozporządzenia, właściwość miejscową naczelnika urzędu skarbowego

uprawnionego do poboru należności, o których mowa w § 1, uwzględniając sprawność i

skuteczność czynności zmierzających do uregulowania należności.

§ 14.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

sposób zaopatrywania, dystrybucji i rozliczania formularzy mandatu karnego oraz przydziału

i rozliczania serii i numerów mandatów generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego,

2)

podmioty, które nabywają formularze mandatu karnego odpłatnie,

3)

tryb i szczegółowy zakres współpracy, o której mowa w § 9,

4)

tryb i terminy przekazania oraz szczegółowy zakres informacji, o których mowa w §

10 i 11

- mając na względzie zapewnienie bezzwłocznego ewidencjonowania, rozliczania i ściągania

należności wynikających z grzywien, zapewnienie stałego i niezakłóconego dostępu organom

uprawnionym do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego do odpowiedniej liczby

formularzy mandatu karnego oraz serii i numerów mandatów karnych generowanych przy

wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, a także niezwłocznego i prawidłowego rozliczania

formularzy mandatu karnego oraz przydzielonych serii i numerów mandatów generowanych

przez system teleinformatyczny.

§ 1.

Prawomocny mandat karny podlega niezwłocznie uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za

czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła

czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie

popełnia wykroczenia z przyczyn, o których mowa w art. 15-17 Kodeksu wykroczeń. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna

prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub

na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu.

§ 1a.

Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w trybie określonym w § 1, jeżeli grzywnę

nałożono wbrew zakazom określonym w art. 96 § 2. Podlega on również uchyleniu, gdy

grzywnę nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 96 § 1-1b, z tym że w takim

wypadku jedynie w części przekraczającej jej dopuszczalną wysokość.

§ 1b.

Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jego

przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz

nałożył grzywnę, albo z urzędu, jeżeli

1)

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego

została nałożona grzywna tym mandatem;

2)

potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy

umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

§ 2.

Uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania

sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna. W przedmiocie uchylenia

mandatu karnego sąd orzeka na posiedzeniu. W posiedzeniu ma prawo uczestniczyć ukarany,

organ, który lub którego funkcjonariusz nałożył grzywnę w drodze mandatu, albo przedstawiciel

tego organu oraz ujawniony pokrzywdzony. Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić

stosowne czynności w celu sprawdzenia podstaw do uchylenia mandatu karnego.

§ 3.

Uchylając mandat karny nakazuje się podmiotowi, na rachunek którego pobrano grzywnę,

zwrot uiszczonej kwoty.

§ 4.

W razie wydania ponownego rozstrzygnięcia w sprawie, w której uchylono prawomocny

mandat karny, nie można orzec na niekorzyść obwinionego, jeżeli uchylenie mandatu

nastąpiło z przyczyn wskazanych w § 1b.

Nadzór nad postępowaniem mandatowym sprawuje minister właściwy do spraw wewnętrznych,

a w sprawach, o których mowa w art. 95 § 3 - Główny Inspektor Pracy.

§ 1.

Zlecenia płatnicze na rzecz organów właściwych do poboru należności wynikających z

grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego mogą być składane również w formie dokumentu

elektronicznego przy użyciu oprogramowania udostępnionego przez banki lub innego dostawcę

usług płatniczych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2003 oraz z 2018 r. poz. 62) uprawnionego do przyjmowania zleceń płatniczych albo w inny sposób uzgodniony z bankiem

lub innym dostawcą usług płatniczych przyjmującym zlecenie.

§ 2.

Zlecenie płatnicze, o którym mowa w § 1, zawiera serię i numer mandatu karnego oraz

datę wystawienia mandatu karnego, przy czym niepodanie lub błędne podanie tych informacji

stanowi podstawę do odmowy realizacji wpłaty gotówkowej lub polecenia przelewu.

§ 3.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw informatyzacji i po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego,

może określić, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wpłaty gotówkowej oraz polecenia

przelewu na rachunek organu właściwego do poboru należności wynikających z grzywien

nałożonych w drodze mandatu karnego, uwzględniając dane identyfikujące wpłacającego

oraz tytuł wpłaty.

§ 1.

Środkami odwoławczymi są apelacja i zażalenie.

§ 2.

Od wyroku sądu pierwszej instancji służy stronom apelacja, chyba że ustawa stanowi

inaczej.

§ 3.

Zażalenie przysługuje w wypadkach wskazanych w ustawie. Przysługuje ono stronom, a

także osobie, której postanowienie, zarządzenie lub inne czynności bezpośrednio dotyczą.

§ 3a.

Od postanowień i zarządzeń referendarza sądowego może być wniesiony sprzeciw. Powoduje

on utratę mocy postanowienia lub zarządzenia.

§ 3b.

Sprzeciw przysługuje stronie, a także osobie, której postanowienie lub zarządzenie

dotyczy. Składa się go w terminie 7 dni od ogłoszenia postanowienia lub zarządzenia,

a gdy podlega ono doręczeniu - od daty doręczenia. Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu,

jeżeli został on wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną.

§ 4.

Orzeczenie można zaskarżyć w całości lub części.

§ 1.

Sąd odwoławczy uchyla na posiedzeniu zaskarżone orzeczenie, niezależnie od granic

zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu uchybienia na treść orzeczenia, jeżeli

1)

orzeczenie wydała osoba nieuprawniona do orzekania albo sędzia podlegający wyłączeniu

z mocy prawa lub niezdolny do orzekania;

2)

sąd był nienależycie obsadzony lub orzeczenie nie zostało podpisane;

3)

sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wojskowego albo sąd

wojskowy orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego;

3a)

sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu;

4)

orzeczono karę lub środek karny nieznany ustawie;

5)

zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie;

6)

obwiniony nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 21 § 1 lub obrońca nie brał

udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy;

7)

zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 5 § 1

pkt 4-10.

§ 1a.

Uchylenie orzeczenia jedynie z powodów określonych w § 1 pkt 6 oraz w art. 5 § 1 pkt

4 i 5 może nastąpić tylko na korzyść obwinionego.

§ 2.

(uchylony)

§ 1.

Apelację wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem,

chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1a.

W wypadku, gdy uzasadnienie wyroku zostało przedstawione wyłącznie w formie ustnej,

apelację wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty otrzymania wyroku wraz z przekładem

tego uzasadnienia.

§ 2.

Wniesienie apelacji przed upływem terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku

albo wniosku o przekład uzasadnienia wyroku przedstawionego w formie ustnej wywołuje

skutki wskazane odpowiednio w art. 35 § 1 albo art. 82 § 7 i podlega rozpoznaniu;

można ją uzupełnić w terminie wskazanym odpowiednio w § 1 albo 1a.

§ 3.

O przyjęciu apelacji zawiadamia się strony, obrońców i pełnomocników, po czym akta

przekazuje się niezwłocznie sądowi odwoławczemu.

§ 1.

Strony mają prawo uczestniczyć w rozprawie i w posiedzeniu sądu odwoławczego. Udział

stron nie jest obowiązkowy, chyba że prezes sądu lub sąd tak zarządzi. Obowiązkowy

jest jednak udział obrońcy w wypadku określonym w art. 21 § 1.

§ 2.

Sąd odwoławczy na żądanie obwinionego pozbawionego wolności, złożone nie później niż

w ciągu 7 dni od zawiadomienia go o przyjęciu apelacji, zarządza jego sprowadzenie

na rozprawę, chyba że uzna za wystarczający udział w niej jego obrońcy. Jeżeli obwiniony

nie ma obrońcy, wyznacza się obrońcę z urzędu.

§ 3.

Niestawiennictwo prawidłowo zawiadomionych o terminie stron i ich przedstawicieli

procesowych nie tamuje rozpoznania sprawy, chyba że stawiennictwo było obowiązkowe.

Sąd odwoławczy może, uznając potrzebę uzupełnienia przewodu sądowego, przeprowadzić

dowód na rozprawie, jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, a nie

jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Dowód można dopuścić również

przed rozprawą.

§ 1.

Uzasadnienie wyroku sąd odwoławczy sporządza w terminie 7 dni.

§ 2.

Uzasadnienie wyroku utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji sporządza

się wyłącznie na żądanie strony, złożone w terminie zawitym 7 dni od daty wydania

wyroku przez sąd odwoławczy.

§ 2a.

Jeżeli przebieg rozprawy utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo

obraz i dźwięk, uzasadnienie wyroku może być z urzędu przedstawione wyłącznie w formie

ustnej, bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku. Przepisu art. 418 § 3 Kodeksu postępowania karnego nie stosuje się. Przed przedstawieniem uzasadnienia wyroku w formie ustnej należy

uprzedzić o tym strony.

§ 3.

W uzasadnieniu należy podać, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty

i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo niezasadne.

Zażalenie wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia

albo ustnie do protokołu rozprawy lub posiedzenia, a gdy podlega ono doręczeniu, od

daty doręczenia lub od daty dokonania zaskarżonej czynności, chyba że ustawa stanowi

inaczej.

§ 1.

W postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania

przed sądem pierwszej instancji, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią

inaczej.

§ 2.

Przy rozpoznawaniu środka odwoławczego stosuje się odpowiednio także przepisy art. 425 § 3 i 4, art. 426, 427, 429-438, 440-443, 447, 449, 453, 454 § 1, art. 455,

456, 462, 463 § 1, art. 465 § 1 i 2, art. 466 i 467 Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Kasację w sprawach o wykroczenia może wnieść wyłącznie Prokurator Generalny lub Rzecznik

Praw Obywatelskich, w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych także Zastępca

Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych, a w sprawach naruszenia praw dziecka

także Rzecznik Praw Dziecka. Kasację można wnieść od każdego prawomocnego orzeczenia

kończącego postępowanie sądowe.

§ 2.

Niedopuszczalne jest uwzględnienie kasacji na niekorzyść obwinionego wniesionej po

upływie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

§ 3.

Kasację wnosi się bezpośrednio do Sądu Najwyższego.

Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wskazanych w art. 104 § 1 lub innego

rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia;

kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

W postępowaniu w przedmiocie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy działu X niniejszego kodeksu oraz art. 522, 526 § 1, art. 529, 530 § 2 i 3, art. 531

§ 1, art. 532 § 1, art. 534 § 2, art. 535-537, 538 § 1 i 3 oraz art. 539 Kodeksu postępowania

karnego.

§ 1.

Postępowanie sądowe, prowadzone w trybie określonym przez przepisy rozdziałów 11-16

oraz działu X niniejszego kodeksu, zakończone prawomocnym orzeczeniem, może być wznowione

na wniosek strony, a gdy ustawa to przewiduje - z urzędu. Do wznowienia tego stosuje

się odpowiednio przepisy art. 540-542, art. 544 § 2 i 3 oraz art. 545-548 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Do wniosku o wznowienie postępowania strona niebędąca prokuratorem dołącza dowód wniesienia

opłaty sądowej; opłata ta podlega zwrotowi w razie uwzględnienia wniosku.

§ 3.

W kwestii wznowienia orzeka na posiedzeniu jednoosobowo sąd okręgowy, a w sprawie

zakończonej orzeczeniem tego sądu - jednoosobowo sąd apelacyjny.

§ 4

W sprawach należących do właściwości sądów wojskowych w kwestii wznowienia orzeka

na posiedzeniu jednoosobowo wojskowy sąd okręgowy, a w sprawie zakończonej orzeczeniem

tego sądu lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa.

§ 4

W sprawach należących do właściwości sądów wojskowych w kwestii wznowienia orzeka

na posiedzeniu jednoosobowo wojskowy sąd okręgowy, a w sprawie zakończonej orzeczeniem

tego sądu orzeka Sąd Najwyższy.

§ 1.

Obwinionemu, który w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania został następnie uniewinniony

albo wobec którego umorzono postępowanie wskutek okoliczności nieuwzględnionych we

wcześniejszym postępowaniu, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną

szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłą z wykonania względem niego

w całości lub części kary lub środka karnego, których nie powinien był ponieść.

§ 2.

Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje także osobie niewątpliwie niesłusznie

zatrzymanej oraz osobie osadzonej w zakładzie karnym na podstawie art. 82 § 5 pkt

2 albo pkt 3, która następnie została prawomocnie uniewinniona albo wobec której prawomocnie

umorzono postępowanie.

§ 2a.

Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również obwinionemu, wobec którego zastosowano

zabezpieczenie majątkowe środka karnego przepadku, w zakresie szkody i krzywdy wyrządzonej

tym środkiem przymusu, gdy został on następnie prawomocnie uniewinniony albo umorzono

wobec niego postępowanie lub mimo skazania go nie orzeczono środka karnego przepadku.

§ 3.

W razie śmierci obwinionego, który żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia zgłosił

za życia, prawa jego przechodzą na małżonka, dzieci i rodziców.

§ 1.

Roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie należy zgłosić w sądzie okręgowym, w

okręgu którego wydano orzeczenie w pierwszej instancji lub w którym nastąpiło zwolnienie

zatrzymanego.

§ 2.

Roszczenia, o których mowa w § 1, przedawniają się po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia

się orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego postępowanie, o którym mowa w art.

114 § 1, albo od daty zwolnienia zatrzymanego.

§ 3.

W przedmiocie roszczenia orzeka jednoosobowo wyrokiem sąd okręgowy na rozprawie. Postępowanie

w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne ukaranie oraz za niewątpliwie

niesłuszne zatrzymanie wolne jest od kosztów.

§ 4.

Żądający odszkodowania może ustanowić pełnomocnika, którym może być adwokat lub radca

prawny. Przepis art. 30 § 2 stosuje się odpowiednio.

Przy rozpoznawaniu roszczeń o odszkodowanie oraz zadośćuczynienie stosuje się odpowiednio

przepisy art. 553, art. 556 § 4, art. 557 i art. 558 Kodeksu postępowania karnego.

Do wystąpienia do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia

o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia oraz do wykonania

orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o zatrzymaniu

dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia stosuje się odpowiednio przepisy

rozdziałów 62a i 62b Kodeksu postępowania karnego.

§ 1.

Do wystąpienia do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie grzywny, środków

karnych w postaci nawiązki lub obowiązku naprawienia szkody lub orzeczenia zasądzającego

koszty postępowania oraz do wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego

Unii Europejskiej o karach o charakterze pieniężnym stosuje się odpowiednio przepisy

rozdziałów 66a i 66b Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

W postępowaniu mandatowym o wykonanie grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym

do właściwego sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej występuje

wierzyciel uprawniony według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

§ 1.

Do wystąpienia do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie dowodu

na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego oraz do wykonania europejskiego

nakazu dochodzeniowego wydanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej stosuje

się odpowiednio przepisy rozdziałów 62c i 62d Kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Wystąpienie, o którym mowa w § 1, jest dopuszczalne w sprawach o wykroczenia przewidziane

w przepisach rozdziałów XI i XIV Kodeksu wykroczeń.

§ 1.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wszelkie wydatki w toku postępowania w sprawach

o wykroczenia, w tym wydatki ponoszone w toku czynności wyjaśniających, wykłada tymczasowo

Skarb Państwa.

§ 2.

Wydatki związane z ustanowieniem obrońcy lub pełnomocnika wykłada strona, która go

ustanowiła.

§ 3.

Wydatki, o których mowa w § 1, ponoszone w toku czynności wyjaśniających przeprowadzanych

przez organ podległy władzom jednostki samorządu terytorialnego wykłada tymczasowo

właściwa jednostka samorządu terytorialnego.

§ 1.

Wydatki wykładane przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego mają

charakter zryczałtowany. Zryczałtowane wydatki nie obejmują

1)

należności biegłych lub instytucji wyznaczonych do wydania opinii;

2)

nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców

prawnych.

§ 2.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość zryczałtowanych

wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia, w tym wysokość zryczałtowanych wydatków

ponoszonych w toku czynności wyjaśniających, a także wysokość opłaty, o której mowa

w art. 113 § 2, uwzględniając przeciętne koszty poszczególnych czynności.

§ 1.

W razie skazania od obwinionego sąd zasądza opłatę na rzecz Skarbu Państwa, zryczałtowane

wydatki i należności, o których mowa w art. 118 § 1 pkt 1 i 2, na rzecz odpowiednio

Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz wydatki na rzecz oskarżyciela

posiłkowego.

§ 2.

W razie uniewinnienia obwinionego lub umorzenia postępowania koszty postępowania ponosi

1)

w sprawie, w której wniosek o ukaranie złożył oskarżyciel publiczny - odpowiednio

Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, z wyjątkiem należności z tytułu

udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego;

2)

w sprawie, w której wniosek o ukaranie złożył oskarżyciel posiłkowy - oskarżyciel

posiłkowy, a w razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 31 § 1 -

odpowiednio Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

§ 3.

Koszty postępowania mediacyjnego ponosi odpowiednio Skarb Państwa lub jednostka samorządu

terytorialnego.

§ 4.

Koszty związane z udziałem w postępowaniu tłumacza w zakresie koniecznym dla zapewnienia

obwinionemu jego prawa do obrony ponosi odpowiednio Skarb Państwa lub jednostka samorządu

terytorialnego.

§ 1.

Zażalenie na postanowienie organu prowadzącego czynności wyjaśniające w przedmiocie

kosztów wnosi się do organu nadrzędnego, a w przypadku

1)

czynności wyjaśniających przeprowadzanych przez straż gminną (miejską) - do prokuratora;

2)

czynności wyjaśniających przeprowadzanych przez prokuratora - do prokuratora nadrzędnego.

§ 2.

Jeżeli organ nadrzędny, prokurator albo prokurator nadrzędny nie przychyli się do

zażalenia, kieruje je do sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

§ 1.

Do kosztów postępowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 616, art. 618 § 1 i 3, art. 618a-618l, art. 623, art. 624 § 1, art. 625, art.

626, art. 630, art. 632a-635, art. 636 § 1 i 2, art. 637-639 i art. 641 Kodeksu postępowania

karnego, przy czym wydatkami są także wydatki Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego

ponoszone w toku czynności wyjaśniających.

§ 2.

Rodzaje i wysokość opłat oraz zasady i tryb ich wymierzania określa odrębna ustawa.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Do spraw związanych z poborem należności wynikających z mandatów karnych, o których

mowa w art. 100 ustawy, o której mowa w art. 63, nałożonych przed dniem 1 stycznia

2016 r. stosuje się przepisy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2015 r.

2.

Do rozliczania bloczków mandatowych oraz serii i numerów mandatów generowanych przy

wykorzystaniu systemu teleinformatycznego nabytych lub przydzielonych przed dniem

1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2015 r.

Czynności już podjęte w postępowaniach i w kontrolach, o których mowa w art. 199-253,

pozostają w mocy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 1, art. 4 pkt 1 i pkt 11 lit. c i d, lit. e w zakresie § 12 i 13 oraz lit. f,

art. 11, art. 13, art. 27, art. 38 pkt 39 lit. a tiret drugie, pkt 65 lit. a, pkt

68 lit. a w zakresie pkt 1, pkt 76 lit. b tiret drugie, art. 119, art. 148, art. 160

ust. 2 i 3, art. 162 ust. 1 pkt 1, art. 164, art. 165 ust. 1, 2 i 6, art. 178, art.

190 ust. 1, art. 201 ust. 1 i art. 259 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 150, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.;

2a)

art. 112 pkt 2-4, które wchodzą w życie z dniem 27 lutego 2017 r.;

3)

art. 4 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;

4)

art. 149a

a)

pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 13 listopada 2017 r.,

b)

pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.