Ustawa z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych

Ustawa określa zasady i tryb postępowania polskiego organu centralnego, polskich sądów

oraz innych polskich organów w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie

prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, a także postępowania przed polskim

organem centralnym w sprawach objętych

1)

Europejską konwencją o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń dotyczących pieczy nad dzieckiem

oraz o przywracaniu pieczy nad dzieckiem, sporządzoną w Luksemburgu dnia 20 maja 1980 r.

(Dz. U. z 1996 r. poz. 134 i 135 oraz z 1997 r. poz. 196), zwaną dalej „europejską

konwencją luksemburską”;

2)

Konwencją dotyczącą cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzoną

w Hadze dnia 25 października 1980 r.

(Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085), zwaną dalej „konwencją haską z 1980 r.”;

3)

Konwencją o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie

odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzoną w Hadze

dnia 19 października 1996 r.

(Dz. U. z 2010 r. poz. 1158), zwaną dalej „konwencją haską z 1996 r.”;

4)

rozporządzeniem Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącym jurysdykcji

oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących

odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz.

Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.

19, t. 6, str. 243, z późn. zm.

Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o

1)

wnioskodawcy - należy przez to rozumieć podmioty wymienione w konwencjach lub rozporządzeniu,

o których mowa w art. 1, które składają wnioski przewidziane w tych konwencjach lub

rozporządzeniu;

2)

wniosku - należy przez to rozumieć pismo wnoszone na podstawie konwencji lub rozporządzenia,

o których mowa w art. 1, będące podstawą wszczęcia postępowania sądowego oraz pismo

zawierające prośbę o nadesłanie informacji lub podjęcie innych czynności przewidzianych

w tych przepisach;

3)

zagranicznym organie centralnym - należy przez to rozumieć organ lub instytucję obcego

państwa zgłoszone depozytariuszom konwencji, o których mowa w art. 1 pkt 1-3, lub

Komisji Europejskiej.

1.

Polskim organem centralnym wykonującym zadania przewidziane w konwencjach lub rozporządzeniu,

o których mowa w art. 1, jest Minister Sprawiedliwości.

2.

Wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, Minister Sprawiedliwości działa niezwłocznie.

W sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod

opieką toczących się w trybie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej

w Hadze dnia 25 października 1980 r.

(Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085), opinie sporządza się niezwłocznie.

1.

W postępowaniu przed Ministrem Sprawiedliwości wnioskodawcę mogą reprezentować pełnomocnicy.

2.

Pełnomocnikiem mogą być adwokat lub radca prawny, a także małżonek wnioskodawcy, rodzeństwo,

zstępni lub wstępni wnioskodawcy oraz osoby pozostające z wnioskodawcą w stosunku

przysposobienia.

3.

Pełnomocnik przedkłada Ministrowi Sprawiedliwości pełnomocnictwo lub urzędowo poświadczony

odpis pełnomocnictwa. Adwokat lub radca prawny mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego

im pełnomocnictwa.

1.

Minister Sprawiedliwości przyjmuje wnioski składane przez wnioskodawcę lub zagraniczny

organ centralny.

2.

Minister Sprawiedliwości zawiadamia zagraniczny organ centralny o wpłynięciu wniosku

złożonego bez pośrednictwa tego organu, chyba że sprzeciwia się temu wnioskodawca.

1.

Jeżeli wnioskowi nie można nadać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wymogów

formalnych, Minister Sprawiedliwości wzywa do jego uzupełnienia w terminie 4 tygodni

od dnia doręczenia wezwania.

2.

W przypadku złożenia wniosku za pośrednictwem zagranicznego organu centralnego wezwanie,

o którym mowa w ust. 1, jest kierowane do wnioskodawcy bezpośrednio lub za pośrednictwem

zagranicznego organu centralnego.

3.

Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi w przypadku nieuzupełnienia braków

formalnych w terminie, o którym mowa w ust. 1, oraz informuje zagraniczny organ centralny

albo wnioskodawcę o przyczynach nienadania biegu wnioskowi.

1.

Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi, który został złożony przez podmiot

niebędący zagranicznym organem centralnym lub wnioskodawcą, oraz informuje o przyczynach

nienadania biegu wnioskowi.

2.

W przypadku gdy wniosek został złożony przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, a z

jego treści wynika, że dobro dziecka może być zagrożone, Minister Sprawiedliwości

przesyła wniosek właściwemu sądowi.

W przypadku, o którym mowa w art. 27 konwencji haskiej z 1980 r., Minister Sprawiedliwości,

w drodze decyzji, odmawia przyjęcia wniosku. Przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149) stosuje się odpowiednio.

1.

Minister Sprawiedliwości, w drodze decyzji, może zwolnić wnioskodawcę mającego miejsce

zamieszkania lub pobytu albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej od kosztów tłumaczenia

wniosku, dołączonego do niego dokumentu lub pisma uzasadniającego twierdzenia zawarte

we wniosku na język akceptowany przez państwo, do którego wniosek jest kierowany.

2.

Wnioskodawca, o którym mowa w ust. 1, będący osobą fizyczną może domagać się zwolnienia

od kosztów tłumaczenia, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez

uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

3.

Wnioskodawca, o którym mowa w ust. 1, niebędący osobą fizyczną może domagać się zwolnienia

od kosztów tłumaczenia, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

4.

W przypadku zwolnienia od kosztów tłumaczenia Minister Sprawiedliwości zleca tłumaczenie

wniosku, dołączonego do niego dokumentu lub pisma, o których mowa w ust. 1. Koszty

tłumaczenia ponosi Skarb Państwa.

5.

W przypadku odmowy zwolnienia od kosztów tłumaczenia Minister Sprawiedliwości wzywa

wnioskodawcę do przedłożenia tłumaczenia w terminie 4 tygodni od dnia doręczenia wezwania.

6.

Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi w przypadku nieprzedłożenia tłumaczenia

w terminie, o którym mowa w ust. 5, oraz zawiadamia wnioskodawcę o nienadaniu biegu

wnioskowi.

7.

Przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

1.

W przypadku gdy z powodu trudności w wykonaniu tłumaczenia na język polski wniosku

sporządzonego na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. albo konwencji haskiej z 1996 r.

lub dołączonego do niego dokumentu, lub pisma uzasadniającego twierdzenia zawarte

we wniosku dołączono jedynie ich tłumaczenie na język angielski lub francuski, Minister

Sprawiedliwości zleci tłumaczenie w niezbędnym zakresie na język polski.

2.

Koszty tłumaczenia ponosi Skarb Państwa.

1.

Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi sporządzonemu na podstawie rozporządzenia

Rady (WE) nr 2201/2003, jeżeli do wniosku lub dołączonego do niego dokumentu, lub

pisma uzasadniającego twierdzenia zawarte we wniosku nie dołączono tłumaczenia na

język polski.

2.

Minister Sprawiedliwości zawiadamia zagraniczny organ centralny albo wnioskodawcę

o nienadaniu biegu wnioskowi z przyczyn określonych w ust. 1.

W przypadku gdy z treści wniosku, do którego nie dołączono tłumaczenia na język polski,

wynika, że dobro dziecka może być zagrożone, Minister Sprawiedliwości zleci tłumaczenie

wniosku w niezbędnym zakresie. Przepis art. 10 ust. 2 stosuje się.

1.

Minister Sprawiedliwości zawiadamia osobę wskazaną we wniosku o powrót dziecka, sporządzonym

na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., o treści wniosku i informuje ją o możliwości

skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów.

2.

Minister Sprawiedliwości zawiadamia sąd, o którym mowa w art. 569 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z 2017 r. poz. 2491 oraz z 2018 r. poz. 5, 138, 398 i 416), o złożeniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz o zakończeniu postępowania w tej

sprawie.

Minister Sprawiedliwości przekazuje wniosek do sądu właściwego do rozpoznania sprawy

albo do zagranicznego organu centralnego za pośrednictwem poczty elektronicznej lub

podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość, a jego oryginał

- listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.

1.

Minister Sprawiedliwości kieruje do sądu zapytania o stan toczących się postępowań

w sprawie wniosków.

2.

Sąd niezwłocznie udziela odpowiedzi na zapytania, o których mowa w ust. 1.

Informacje o biegu postępowań w sprawie wniosków, informacje dotyczące obowiązującego

w Rzeczypospolitej Polskiej prawa, inne informacje i zawiadomienia Minister Sprawiedliwości

przekazuje zagranicznemu organowi centralnemu działającemu w sprawie albo wnioskodawcy.

Jeżeli wnioskodawca ustanowił pełnomocnika, Minister Sprawiedliwości kieruje korespondencję

do pełnomocnika.

Przekazywanie zapytań, o których mowa w art. 15 ust. 1, i odpowiedzi na nie oraz informacji

lub zawiadomień, o których mowa w art. 16, może odbywać się za pośrednictwem poczty

elektronicznej lub podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość.

1.

Korespondencja Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w art. 16, z zagranicznym organem

centralnym albo z wnioskodawcą zamieszkałym za granicą może odbywać się w języku angielskim,

francuskim lub niemieckim.

2.

W wyjątkowych przypadkach Minister Sprawiedliwości może używać w korespondencji innych

języków.

W przypadku gdy wnioskodawca mający miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu albo siedzibę

za granicą wnosi o

1)

powrót dziecka lub uregulowanie kontaktów z dzieckiem na podstawie konwencji haskiej

z 1980 r. albo

2)

uznanie lub wykonanie orzeczenia o pieczy nad dzieckiem albo przywrócenie pieczy nad

dzieckiem na podstawie europejskiej konwencji luksemburskiej lub uznanie albo stwierdzenie

wykonalności środków podjętych na podstawie konwencji haskiej z 1996 r., albo

3)

uznanie lub wykonanie orzeczenia o pieczy nad dzieckiem na podstawie rozporządzenia

Rady (WE) nr 2201/2003, albo

4)

przekazanie informacji lub udzielenie pomocy, o których mowa w art. 55 lit. a rozporządzenia

Rady (WE) nr 2201/2003 lub art. 31 lit. c, art. 32 lit. a lub art. 34 ust. 1 konwencji

haskiej z 1996 r.

- Minister Sprawiedliwości podejmuje czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka,

jego rodziców lub opiekuna, w szczególności może zwrócić się do Policji o ustalenie

aktualnego miejsca pobytu dziecka w Rzeczypospolitej Polskiej.

Wniosek sporządzony na podstawie art. 55 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003

lub art. 31 lit. c, art. 32 lit. a lub art. 34 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r.

Minister Sprawiedliwości kieruje

1)

do sądu, w którym toczy się lub toczyło postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej,

opieki lub kurateli, albo

2)

do sądu, w którego okręgu dziecko lub rodzice mieli miejsce zamieszkania lub pobytu

przed wyjazdem za granicę, albo

3)

do sądu, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania lub przebywa osoba, której wniosek

dotyczy.

1.

Sąd, wykonując wniosek, o którym mowa w art. 20, podejmuje w szczególności następujące

czynności

1)

gromadzi i przekazuje informacje o zakończonych lub toczących się postępowaniach dotyczących

władzy rodzicielskiej, opieki lub kurateli;

2)

gromadzi i przekazuje informacje o pomocy udzielonej rodzinie w ramach systemu pomocy

społecznej oraz w ramach wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

3)

zarządza przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osób wskazanych

we wniosku, miejscu zamieszkania lub pobytu dziecka, a także miejscu zamieszkania

osób, które wyrażają gotowość pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia

rodzinnego domu dziecka w zakresie określonym w art. 579.

2.

Wywiad środowiskowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, przeprowadza zawodowy kurator sądowy

wykonujący orzeczenia w sprawach rodzinnych i nieletnich i sporządza na jego podstawie

sprawozdanie.

3.

Sąd, podejmując czynności, o których mowa w ust. 1, może zwrócić się do innego sądu,

organu lub instytucji o udzielenie informacji.

4.

Sąd lub inny uprawniony podmiot przekazuje Policji informacje o osobach, o których

mowa w art. 20 ust. 2ad ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 i 2405 oraz z 2018 r. poz. 106, 138 i 416), w tym postanowienia, inne orzeczenia lub inne dokumenty stanowiące podstawę do gromadzenia

i przetwarzania przez Policję informacji o tych osobach, a także niezwłocznie informuje

Policję o zmianie lub uchyleniu postanowienia lub innego orzeczenia stanowiącego podstawę

do przetwarzania przez Policję informacji o tych osobach lub mającego wpływ na zakres

przetwarzanych informacji, w tym o umorzeniu postępowania, a także o ustaniu okoliczności

będących podstawą postanowienia lub innego orzeczenia stanowiących podstawę wprowadzenia

danych do zbioru. Przekazane informacje i dokumenty zawierają również dyspozycje dotyczące

osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką w związku z ustaleniem

miejsca jej pobytu.

Odpowiedź na wniosek, o którym mowa w art. 20, sąd przesyła Ministrowi Sprawiedliwości

w terminie 3 tygodni od dnia wpłynięcia wniosku do sądu. W przypadku gdy sąd zarządził

przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub zwrócił się o informacje do innego sądu,

organu lub instytucji, termin ten wynosi 4 tygodnie.

Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do sądu o uzupełnienie odpowiedzi na wniosek,

o którym mowa w art. 20. Sąd przesyła uzupełnioną odpowiedź w terminie 2 tygodni od

dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia odpowiedzi na wniosek.

W przypadku gdy zagraniczny organ centralny lub wnioskodawca skierował wniosek, o

którym mowa w art. 20, bezpośrednio do sądu polskiego lub innego polskiego organu,

sąd lub inny organ przesyła odpowiedź na wniosek, o którym mowa w art. 20, Ministrowi

Sprawiedliwości, który przekazuje ją zagranicznemu organowi centralnemu wraz z kopią

wniosku.

1.

W przypadku gdy sąd lub inny organ państwa obcego wydał orzeczenie o umieszczeniu

dziecka w pieczy zastępczej, Minister Sprawiedliwości przesyła szczegółową informację

o wydaniu takiego orzeczenia do sądu opiekuńczego, który udzielił zgody na umieszczenie

dziecka w pieczy zastępczej na podstawie wystąpienia sądu lub innego organu państwa

obcego oraz odpowiednio do starosty lub prezydenta m.st. Warszawy, który wydał opinię

w sprawie o udzielenie zgody na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej.

2.

Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać

1)

oznaczenie sądu lub innego organu państwa obcego;

2)

datę wydania orzeczenia przez sąd lub inny organ państwa obcego;

3)

datę faktycznego umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej;

4)

w przypadku gdy dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie

zastępczej niezawodowej, rodzinie zastępczej zawodowej albo rodzinnym domu dziecka

- wskazanie informacji o danej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, wraz

ze stopniem pokrewieństwa, jeżeli takie istnieje;

5)

w przypadku gdy dziecko zostało umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej

placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - wskazanie

tej placówki albo ośrodka;

6)

inne istotne informacje mające wpływ na sprawowanie pieczy zastępczej.

Minister Sprawiedliwości, minister właściwy do spraw zagranicznych oraz właściwy konsul

Rzeczypospolitej Polskiej wymieniają informacje niezbędne do wykonania zadań polskiego

organu centralnego wskazanych w przepisach konwencji i rozporządzenia, o których mowa

w art. 1.

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z 2017 r. poz. 2491 oraz z 2018 r. poz. 5, 138 i 398) wprowadza się następujące zmiany

1)

po art. 518

„

Art. 518

§ 1.

Sądem drugiej instancji w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej

lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej

w Hadze dnia 25 października 1980 r.

(Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085), zwanej dalej „konwencją haską z 1980 r.”, jest Sąd Apelacyjny w Warszawie.

§ 2.

Sąd Apelacyjny w Warszawie orzeka w sprawach określonych w § 1 w terminie sześciu

tygodni od dnia przedstawienia przez sąd pierwszej instancji akt sprawy wraz z apelacją.

”

;

2)

w art. 519

„

§ 2

Skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy

rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej

z 1980 r.

§ 2

Skargę kasacyjną w sprawach, o których mowa w § 2

”

;

3)

po art. 569 dodaje się art. 569

„

Art. 569

§ 1.

Do właściwości sądu okręgowego z siedzibą w miejscowości będącej siedzibą sądu apelacyjnego

należą sprawy o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej

pod opieką prowadzone na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., jeżeli na tym obszarze

osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką ma miejsce zamieszkania

lub pobytu.

§ 2.

Sąd okręgowy orzeka w terminie sześciu tygodni od dnia wniesienia wniosku w sprawach,

o których mowa w § 1.

§ 3.

Dla spraw, o których mowa w § 1, z obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Warszawie

właściwy jest Sąd Okręgowy w Warszawie.

§ 4.

Jeżeli wniosek w sprawach, o których mowa w § 1, wniesiony został bez pośrednictwa

polskiego organu centralnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności

organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa

Unii Europejskiej i umów międzynarodowych

(Dz. U. poz. 416), sąd okręgowy zawiadamia niezwłocznie sąd, o którym mowa w art. 569 § 1, o wniesieniu

wniosku oraz o zakończeniu postępowania w tej sprawie.

”

;

4)

po art. 578

„

Art. 578

§ 1.

W postępowaniu w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub

pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. obowiązuje

zastępstwo uczestników postępowania przez adwokatów lub radców prawnych.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawach o odebranie

osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych

na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz

o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a także gdy uczestnikiem postępowania,

jego organem, jego przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest

1)

sędzia;

2)

prokurator;

3)

notariusz;

4)

profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych;

5)

adwokat;

6)

radca prawny;

7)

radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

”

;

5)

po art. 579

„

Art. 579

W sprawach, o których mowa w art. 579

1)

danych osobowych;

2)

stopnia pokrewieństwa z dzieckiem;

3)

karalności oraz prowadzonych z jego udziałem postępowań dotyczących władzy rodzicielskiej;

4)

stanu zdrowia;

5)

statusu zawodowego;

6)

uzależnień;

7)

sytuacji bytowej i rodzinnej;

8)

stosunku do dziecka;

9)

prezentowanego modelu wychowawczego;

10)

sposobu funkcjonowania w środowisku.

Art. 579

§ 1.

Postępowanie w sprawie o udzielenie zgody na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej

na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego sąd opiekuńczy wszczyna

z urzędu na podstawie wystąpienia sądu lub innego organu państwa obcego.

§ 2.

Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego wskazał kandydatów do pełnienia funkcji rodziny

zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określoną placówkę opiekuńczo-wychowawczą,

albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny,

w których dziecko ma być umieszczone, w przedmiocie zgody orzeka sąd opiekuńczy właściwy

ze względu na miejsce przyszłego sprawowania pieczy zastępczej. W pozostałych przypadkach

właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Przed wydaniem zgody sąd zasięga opinii,

o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

§ 3.

Sąd opiekuńczy może zwrócić się do sądu lub innego organu państwa obcego o wszelkie

niezbędne dokumenty, opinie i informacje dotyczące dziecka, w szczególności dotyczące

jego sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia i szczególnych potrzeb. Jeżeli wystąpienie

sądu lub innego organu państwa obcego nie wskazuje sposobu sprowadzenia dziecka do

Rzeczypospolitej Polskiej i zasad pokrycia kosztów jego sprowadzenia, a gdy umieszczenie

ma nastąpić na czas określony - także sposobu powrotu i zasad pokrycia kosztów powrotu

dziecka, sąd opiekuńczy zwraca się o udzielenie takich informacji. Sąd oceni, jakie

znaczenie nadać nieudzieleniu informacji.

§ 4.

Sąd opiekuńczy orzeka na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznanie wniosku następuje w terminie

miesiąca od dnia jego wpływu do sądu.

§ 5.

Postanowienie w przedmiocie udzielenia zgody doręcza się sądowi lub innemu organowi

państwa obcego, a także organowi, który wydał opinię, o której mowa w § 2. Postanowienie

to nie podlega zaskarżeniu.

§ 6.

Przepisów art. 573, art. 576 oraz art. 577 nie stosuje się.

§ 7.

Wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego

o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej może złożyć także organ centralny tego

państwa wyznaczony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji

oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących

odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 19, t. 6, str. 243, z późn. zm.Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie

odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzonej w Hadze

dnia 19 października 1996 r.

(Dz. U. z 2010 r. poz. 1158), zwanej dalej „konwencją haską z 1996 r.”.

”

;

6)

w art. 598

„

§ 1.

W czasie trwania postępowania o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej

lub pozostającej pod opieką toczącego się na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.

przed sądem, o którym mowa w art. 518art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności

organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa

Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, lub sąd, o którym mowa w art. 569

”

;

7)

w art. 598

„

§ 2.

W postanowieniu o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej

pod opieką w sprawie prowadzonej na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. sąd nakazuje

zobowiązanemu zapewnić powrót tej osoby do państwa, w którym bezpośrednio przed naruszeniem

prawa wynikającego z władzy rodzicielskiej lub opieki miała miejsce stałego pobytu,

w terminie nieprzekraczającym dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

§ 3.

Postanowienie w przedmiocie odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub

pozostającej pod opieką w sprawie prowadzonej na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.

wymaga uzasadnienia, które sporządza się w terminie dwóch tygodni od dnia ogłoszenia.

Postanowienie wraz z uzasadnieniem doręcza się z urzędu uczestnikom postępowania oraz

prokuratorowi. Przepisu art. 328 § 1

§ 4.

Postanowienie, o którym mowa w § 2, staje się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu

się.

§ 5.

W sprawach, o których mowa w § 2, przepisu art. 577 nie stosuje się.

”

;

8)

art. 598

„

Art. 598

Jeżeli zobowiązany nie zastosuje się do postanowienia, o którym mowa w art. 598

”

;

9)

art. 598

„

Art. 598

Przymusowe odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod

opieką i oddanie jej uprawnionemu może nastąpić tylko w obecności uprawnionego albo

osoby przez niego upoważnionej lub przedstawiciela instytucji przez niego upoważnionej.

Jeżeli żadna z tych osób nie stawi się w terminie wyznaczonym przez kuratora sądowego,

czynność nie będzie dokonana. O terminie odebrania nie zawiadamia się zobowiązanego.

Kurator sądowy dokonuje przekazania odebranej osoby uprawnionemu albo osobie przez

niego upoważnionej lub przedstawicielowi instytucji przez niego upoważnionej, po czym

zawiadamia zobowiązanego o dokonaniu tej czynności.

”

;

10)

po art. 598

„

Art. 598

§ 1.

W celu ustalenia miejsca pobytu osoby podlegającej przymusowemu odebraniu sąd, na

wniosek kuratora sądowego, może postanowić o dokonaniu przeszukania pomieszczeń i

innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba ta

się tam znajduje.

§ 2.

Przeszukania dokonuje Policja na podstawie postanowienia sądu.

§ 3.

Postanowienie sądu doręcza się osobie, u której przeszukanie ma być dokonane, w chwili

przystąpienia do tej czynności.

§ 4.

Podczas przeszukania może być obecna osoba, o której mowa w § 3, kurator sądowy, który

wykonuje postanowienie o przymusowym odebraniu, oraz uprawniony, o którym mowa w art.

598

§ 5.

Jeżeli przy przeszukaniu nie ma osoby, o której mowa w § 3, należy do przeszukania

przywołać przynajmniej jednego domownika lub inną osobę.

§ 6.

Przeszukanie powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności, z zachowaniem umiaru

i poszanowania godności osób, których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych

szkód i dolegliwości.

§ 7.

Protokół przeszukania sporządza Policja, a jego odpis niezwłocznie przesyła sądowi.

§ 8.

Protokół przeszukania zawiera: wskazanie postanowienia sądu, oznaczenie czynności,

jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących, przebieg czynności oraz oświadczenia

i wnioski osób w niej uczestniczących, a także w miarę potrzeby stwierdzenie innych

okoliczności dotyczących przebiegu czynności.

§ 9.

Na postanowienie o dokonaniu przeszukania przysługuje zażalenie osobom, których prawa

zostały naruszone.

”

;

11)

art. 598

„

Art. 598

Postępowanie określone w art. 598

”

;

12)

w art. 598„opiekuńczego”;

13)

po art. 1106

„

Art. 1106

§ 1.

Sąd występujący do sądu lub innego organu państwa obcego z wnioskiem sporządzonym

na podstawie art. 8 ust. 1 tiret pierwsze konwencji haskiej z 1996 r. wyznacza termin

sześciu tygodni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 1106

§ 2.

W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w § 1, sąd lub inny organ państwa obcego

nie udzieli odpowiedzi, przyjmuje się, że sąd lub inny organ państwa obcego nie stwierdził

swojej jurysdykcji.

§ 3.

Sąd zawiesza postępowanie na podstawie art. 8 ust. 1 tiret drugie konwencji haskiej

z 1996 r. i wyznacza dla uczestników postępowania termin sześciu tygodni od dnia uprawomocnienia

się postanowienia o zawieszeniu postępowania na wystąpienie z wnioskiem do sądu lub

innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji.

§ 4.

W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w § 3, uczestnicy postępowania nie wystąpią

z wnioskiem do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji, jurysdykcja

należy do sądu.

Art. 1106

§ 1.

Wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o stwierdzenie

jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub o

poddanie jurysdykcji sądu lub innego organu państwa obcego na podstawie art. 9 ust.

1 tej konwencji, który nie określa terminu, rozpoznaje się w terminie sześciu tygodni

od dnia wpłynięcia wniosku.

§ 2.

Wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o stwierdzenie

jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art.

15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 rozpoznaje sąd rejonowy dla m.st.

Warszawy.

§ 3.

Rozstrzygając w przedmiocie wniosku, sąd rejonowy dla m.st. Warszawy może zwrócić

się do innego sądu o nadesłanie informacji lub kopii akt niezbędnych do rozstrzygnięcia.

Sąd wezwany udziela informacji lub przekazuje kopie akt w terminie siedmiu dni od

dnia otrzymania wezwania za pośrednictwem poczty elektronicznej lub podobnych środków

indywidualnego porozumiewania się na odległość, a oryginały - listem poleconym za

potwierdzeniem odbioru.

Art. 1106

Sąd rozstrzyga postanowieniem w przedmiocie

1)

wystąpienia do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji na

podstawie art. 8 ust. 1 tiret pierwsze konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 15 ust.

1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;

2)

wystąpienia do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji krajowej

na podstawie art. 9 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 15 ust. 2 lit. c rozporządzenia

Rady (WE) nr 2201/2003;

3)

wystąpienia sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o

stwierdzenie jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r.

lub art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;

4)

wezwania uczestników postępowania do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 8 ust.

1 tiret drugie, art. 9 ust. 1 tiret drugie konwencji haskiej z 1996 r., albo wniosku,

o którym mowa w art. 15 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;

5)

poddania jurysdykcji lub odmowy jej poddania sądowi lub innemu organowi państwa obcego

na podstawie wniosku sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania.

”

.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 i 2405 oraz z 2018 r. poz. 106 i 138) w art. 20 wprowadza się następujące zmiany

1)

po ust. 2ac dodaje się ust. 2ad w brzmieniu

„

2ad.

Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać informacje

w celu realizacji zadań ustawowych, w tym dane osobowe, o następujących osobach, także

bez ich wiedzy i zgody

1)

wskazanych we wniosku złożonym na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej

w Hadze dnia 25 października 1980 r.

(Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085), zwanej dalej „konwencją haską z 1980 r.”, które uprowadziły osobę podlegającą władzy

rodzicielskiej lub pozostającą pod opieką lub które osobę tę zatrzymały lub ją ukrywają;

2)

zobowiązanych postanowieniem sądu o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej

lub pozostającej pod opieką do jego wykonania, w przypadkach gdy sąd lub inny uprawniony

organ zwrócił się do Policji o ustalenie miejsca pobytu osoby podlegającej odebraniu

na podstawie tego postanowienia;

3)

uprowadzonych lub zatrzymanych w rozumieniu konwencji haskiej z 1980 r. lub podlegających

odebraniu na podstawie postanowienia, o którym mowa w pkt 2.

”

;

2)

po ust. 2b dodaje się ust. 2ba w brzmieniu

„

2ba.

Zakres informacji o osobach, o których mowa w

1)

ust. 2ad pkt 1 i 2 - obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 2b, informacje

o wniosku złożonym na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. lub postanowieniu, o którym

mowa w ust. 2ad pkt 2, lub o innych orzeczeniach dotyczących uprowadzenia, zatrzymania

lub ukrywania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką,

a także dane osób, o których mowa w ust. 2ad pkt 3, i informacje o stopniu ich pokrewieństwa

z tymi osobami;

2)

ust. 2ad pkt 3 - obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 2b pkt 1-3 i pkt

5 lit. a, oraz informacje o numerach PESEL lub numerach dokumentów pozwalających na

ustalenie tożsamości, dokumentach i przedmiotach dotyczących tych osób, stopniu ich

pokrewieństwa z osobami, o których mowa w ust. 2ad pkt 1 i 2, dane osób, o których

mowa w ust. 2ad pkt 1 i 2, a także informacje o wniosku złożonym na podstawie konwencji

haskiej z 1980 r. lub postanowieniu, o którym mowa w ust. 2ad pkt 2, lub o innych

orzeczeniach dotyczących uprowadzenia, zatrzymania lub ukrywania osoby podlegającej

władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką oraz informacje o dyspozycjach dotyczących

tych osób.

”

;

3)

po ust. 17b dodaje się ust. 17c i 17d w brzmieniu

„

17c.

Dane osobowe, o których mowa w ust. 2ad, przechowuje się przez okres niezbędny do

realizacji ustawowych zadań Policji, nie dłużej jednak niż do upływu terminu przewidzianego

na archiwizację akt prowadzonej sprawy. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych

po zakończeniu sprawy, w ramach której dane zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto

nie rzadziej niż co 5 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, usuwając zbędne

dane. 17d. Dane osobowe, o których mowa w ust. 2ad, usuwa się, gdy

1)

gromadzenie i przetwarzanie danych jest zabronione lub zgromadzone dane okazały się

nieprawdziwe;

2)

upłynął termin przewidziany na archiwizację akt prowadzonej sprawy, jeżeli uprowadzenie,

zatrzymanie lub ukrywanie miało związek z przestępstwem;

3)

osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką, której dotyczył

wniosek lub postanowienie w sprawie jej uprowadzenia lub zatrzymania, ukończyła 18

lat;

4)

osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką, której dotyczył

wniosek złożony na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. lub postanowienie, o którym

mowa w ust. 2ad pkt 2, została odnaleziona i oddana uprawnionemu, jednakże nie wcześniej

niż po upływie 5 lat od dnia odnalezienia tej osoby;

5)

sąd lub inny uprawniony organ przekazał informacje o zmianie lub uchyleniu postanowienia

lub innego orzeczenia stanowiącego podstawę do przetwarzania informacji o osobach,

o których mowa w ust. 2ad, w tym o umorzeniu postępowania, lub informacje o ustaniu

okoliczności będących podstawą wydania postanowienia stanowiącego podstawę wprowadzenia

danych do zbioru, jeżeli treść tych informacji wskazuje, że osoba, której dotyczył

wniosek złożony na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. lub wydane w jego następstwie

postanowienie, przestała spełniać przesłanki będące podstawą do gromadzenia danych

o osobach, o których mowa w ust. 2ad.

”

;

4)

ust. 19 otrzymuje brzmienie

„

19.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb gromadzenia,

sposoby przetwarzania informacji, w tym danych osobowych, o których mowa w ust. 2a,

2aa-2ad, w zbiorach danych, rodzaje służb policyjnych uprawnionych do korzystania

z tych zbiorów, wzory dokumentów obowiązujących przy przetwarzaniu danych oraz sposób

oceny danych pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach, uwzględniając

potrzebę ochrony danych przed nieuprawnionym dostępem i przesłanki zaniechania zbierania

określonych rodzajów informacji, a w przypadku informacji, o których mowa w ust. 2aa

i 2ab - uwzględniając konieczność dostosowania się do wymogów określonych przez organy

innych państw lub przez Międzynarodową Organizację Policji Kryminalnych - INTERPOL,

wskazane w ust. 2aa w związku z pobieraniem lub uzyskiwaniem tych informacji.

”

.

W ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 697, 1292 i 2217 oraz z 2018 r. poz. 107) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 5 w ust. 1

a)

pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

osób posiadających obywatelstwo polskie

a)

mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

niemających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale przebywających

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

”

,

b)

po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu

„

2a)

osób umieszczonych w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu

państwa obcego za zgodą sądu polskiego;

”

;

2)

w art. 35 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z

zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 35a, art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 103 ust. 2 pkt

2 i 3.

”

;

3)

po art. 35 dodaje się art. 35a w brzmieniu

„

Art. 35a.

1.

W przypadku możliwości umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej

Polskiej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego, przewidzianego

przepisami umów dwustronnych, Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie

odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzonej w Hadze

dnia 19 października 1996 r.

(Dz. U. z 2010 r. poz. 1158), lub rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji

oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących

odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 19, t. 6, str. 243, z późn. zm.

2.

Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego wskazał kandydatów do pełnienia funkcji rodziny

zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określoną placówkę opiekuńczo-wychowawczą,

albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny,

w których dziecko ma być umieszczone, sąd opiekuńczy może wydać zgodę na umieszczenie

dziecka w pieczy zastępczej po uzyskaniu opinii starosty właściwego ze względu na

miejsce przyszłego sprawowania pieczy zastępczej.

3.

W przypadku gdy sąd lub inny organ państwa obcego nie wskazał kandydatów do pełnienia

funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określonej

placówki opiekuńczo-wychowawczej, albo regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej,

albo interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, sąd opiekuńczy może wydać zgodę na umieszczenie

dziecka w pieczy zastępczej po uzyskaniu opinii prezydenta m.st. Warszawy.

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, prezydent m.st. Warszawy wskazuje kandydatów

do pełnienia funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo

placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną,

albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny.

5.

W opiniach, o których mowa w ust. 2 i 3, zamieszcza się w szczególności informacje

o spełnianiu przez kandydatów warunków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub

prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz dołącza się pisemną zgodę kandydatów do pełnienia

funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka.

6.

Zapewnienie sprowadzenia dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej

Polskiej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego, a gdy umieszczenie

ma nastąpić na czas określony - także jego powrotu, należy do właściwego powiatowego

centrum pomocy rodzinie. Nie wyłącza to uprawnienia w tym zakresie ustanowionej w

ten sposób rodziny zastępczej.

”

;

4)

w art. 54 w ust. 3 po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu

„

7a)

gotowość do sprawowania pieczy zastępczej nad małoletnim umieszczonym w pieczy zastępczej

na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego;

”

;

5)

w art. 62 w ust. 2 po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu

„

6a)

gotowość do sprawowania pieczy zastępczej nad małoletnim umieszczonym w pieczy zastępczej

na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego;

”

;

6)

w art. 181 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu

„

2a)

finansowanie

a)

wydatków związanych z dowozem do rodziny zastępczej, rodzinnego domu dziecka, placówki

opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego

ośrodka preadopcyjnego, a także związanych z odwiezieniem dziecka, gdy umieszczenie

w pieczy zastępczej nastąpiło na czas określony, jeżeli sposób i zasady pokrycia kosztów

powrotu dziecka nie wynikają z orzeczenia lub informacji sądu lub innego organu państwa

obcego,

b)

średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka oraz świadczeń

pieniężnych,

c)

pomocy przyznawanej osobom usamodzielnianym opuszczającym rodziny zastępcze, rodzinne

domy dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawcze lub regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne

- dotyczących osób, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a, umieszczonych

w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka, placówkach opiekuńczo-wychowawczych,

regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych

lub rodzinach pomocowych;

”

;

7)

w art. 191

a)

po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu

„

4a.

Wydatki, o których mowa w art. 191 ust. 1, na osoby, o których mowa w art. 5 ust.

1 pkt 1 lit. b i pkt 2a, oraz na małoletnich cudzoziemców niewymienionych w art. 5

ust. 1 pkt 2-4 i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ponosi powiat

właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej lub prowadzącego

rodzinny dom dziecka albo na położenie placówki opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej

placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.

”

,

b)

dodaje się ust. 17 w brzmieniu

„

17.

Przepisów ust. 9 i 10 nie stosuje się w przypadku umieszczenia w pieczy zastępczej

dziecka, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a, oraz małoletnich cudzoziemców

niewymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2-4.

”

.

W ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów

(Dz. U. poz. 1418 oraz z 2017 r. poz. 1139) po art. 3 dodaje się art. 3a w brzmieniu

„

Art. 3a.

W sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod

opieką toczących się w trybie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej

w Hadze dnia 25 października 1980 r.

(Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085), opinie sporządza się niezwłocznie.

”

.

Do spraw o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod

opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., wszczętych i niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

1.

W latach 2018-2027 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym

ustawy związanych z finansowaniem

1)

wydatków związanych z dowozem do rodziny zastępczej, rodzinnego domu dziecka, placówki

opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego

ośrodka preadopcyjnego, a także związanych z odwiezieniem dziecka, gdy umieszczenie

w pieczy zastępczej nastąpiło na czas określony, jeżeli sposób i zasady pokrycia kosztów

powrotu dziecka nie wynikają z orzeczenia lub informacji sądu lub innego organu państwa

obcego,

2)

średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka oraz świadczeń

pieniężnych, dodatków i wynagrodzeń,

3)

pomocy przyznawanej osobom usamodzielnianym opuszczającym rodziny zastępcze, rodzinne

domy dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawcze lub regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne

- dotyczących osób, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 697, 1292 i 2217 oraz z 2018 r. poz. 107 i 416), umieszczonych w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka, placówkach opiekuńczo-wychowawczych,

regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych

lub rodzinach pomocowych, wynosi 97 200 tys. zł.

2.

W ramach limitu, o którym mowa w ust. 1, limit wydatków z budżetu państwa w kolejnych

latach wynosi odpowiednio

1)

w 2018 r. - 9720 tys. zł;

2)

w 2019 r. - 9720 tys. zł;

3)

w 2020 r. - 9720 tys. zł;

4)

w 2021 r. - 9720 tys. zł;

5)

w 2022 r. - 9720 tys. zł;

6)

w 2023 r. - 9720 tys. zł;

7)

w 2024 r. - 9720 tys. zł;

8)

w 2025 r. - 9720 tys. zł;

9)

w 2026 r. - 9720 tys. zł;

10)

w 2027 r. - 9720 tys. zł.

3.

Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje wykorzystanie zaplanowanych na dany

rok limitów wydatków, o których mowa w ust. 2, i dokonuje co najmniej dwa razy w roku,

według stanu na koniec każdego półrocza, analizy stopnia wykorzystania wydatków zaplanowanych

na dany rok.

4.

W przypadku osiągnięcia limitu wydatków w wysokości przyjętej na dany rok budżetowy

następuje zablokowanie procedur przeniesienia kolejnych dzieci, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej, na teren Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

W latach 2018-2027 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym

ustawy związanych z wynagrodzeniami wraz z pochodnymi od wynagrodzeń dla dodatkowych

etatów orzeczniczych oraz urzędniczych do obsługi spraw wynikających ze stosowania

konwencji i rozporządzenia, o których mowa w art. 1 ustawy, wynosi 23 222 tys. zł,

z tym że w

1)

2018 r. - 1956 tys. zł;

2)

2019 r. - 1989 tys. zł;

3)

2020 r. - 2068 tys. zł;

4)

2021 r. - 2156 tys. zł;

5)

2022 r. - 2248 tys. zł;

6)

2023 r. - 2345 tys. zł;

7)

2024 r. - 2447 tys. zł;

8)

2025 r. - 2555 tys. zł;

9)

2026 r. - 2669 tys. zł;

10)

2027 r. - 2789 tys. zł.

2.

Minister Sprawiedliwości monitoruje wykorzystanie zaplanowanych na dany rok limitów

wydatków, o których mowa w ust. 1, i dokonuje co najmniej dwa razy w roku, według

stanu na koniec każdego półrocza, analizy stopnia wykorzystania wydatków zaplanowanych

na dany rok.

3.

W przypadku zagrożenia przekroczeniem zaplanowanego na dany rok budżetowy limitu wydatków,

o którym mowa w ust. 1, lub w przypadku przekroczenia tego limitu w trakcie roku budżetowego

Minister Sprawiedliwości wdraża mechanizm korygujący polegający na zwiększeniu limitu

w ramach wydatków na wynagrodzenia sędziów zaplanowanych w części budżetowej odpowiadającej

sądom powszechnym.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

W przypadku możliwości umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej

Polskiej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego, przewidzianego

przepisami umów dwustronnych, Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie

odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzonej w Hadze

dnia 19 października 1996 r.

(Dz. U. z 2010 r. poz. 1158), lub rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji

oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących

odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 19, t. 6, str. 243, z późn. zm.

2.

Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego wskazał kandydatów do pełnienia funkcji rodziny

zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określoną placówkę opiekuńczo-wychowawczą,

albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny,

w których dziecko ma być umieszczone, sąd opiekuńczy może wydać zgodę na umieszczenie

dziecka w pieczy zastępczej po uzyskaniu opinii starosty właściwego ze względu na

miejsce przyszłego sprawowania pieczy zastępczej.

3.

W przypadku gdy sąd lub inny organ państwa obcego nie wskazał kandydatów do pełnienia

funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określonej

placówki opiekuńczo-wychowawczej, albo regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej,

albo interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, sąd opiekuńczy może wydać zgodę na umieszczenie

dziecka w pieczy zastępczej po uzyskaniu opinii prezydenta m.st. Warszawy.

4.

W przypadku, o którym mowa w ust. 3, prezydent m.st. Warszawy wskazuje kandydatów

do pełnienia funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo

placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną,

albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny.

5.

W opiniach, o których mowa w ust. 2 i 3, zamieszcza się w szczególności informacje

o spełnianiu przez kandydatów warunków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub

prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz dołącza się pisemną zgodę kandydatów do pełnienia

funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka.

6.

Zapewnienie sprowadzenia dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej

Polskiej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego, a gdy umieszczenie

ma nastąpić na czas określony - także jego powrotu, należy do właściwego powiatowego

centrum pomocy rodzinie. Nie wyłącza to uprawnienia w tym zakresie ustanowionej w

ten sposób rodziny zastępczej.

§ 1.

Sądem drugiej instancji w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej

lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej

w Hadze dnia 25 października 1980 r.

(Dz. U. z 1995 r. poz. 528 oraz z 1999 r. poz. 1085), zwanej dalej „konwencją haską z 1980 r.”, jest Sąd Apelacyjny w Warszawie.

§ 2.

Sąd Apelacyjny w Warszawie orzeka w sprawach określonych w § 1 w terminie sześciu

tygodni od dnia przedstawienia przez sąd pierwszej instancji akt sprawy wraz z apelacją.

§ 1.

Do właściwości sądu okręgowego z siedzibą w miejscowości będącej siedzibą sądu apelacyjnego

należą sprawy o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej

pod opieką prowadzone na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., jeżeli na tym obszarze

osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką ma miejsce zamieszkania

lub pobytu.

§ 2.

Sąd okręgowy orzeka w terminie sześciu tygodni od dnia wniesienia wniosku w sprawach,

o których mowa w § 1.

§ 3.

Dla spraw, o których mowa w § 1, z obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Warszawie

właściwy jest Sąd Okręgowy w Warszawie.

§ 4.

Jeżeli wniosek w sprawach, o których mowa w § 1, wniesiony został bez pośrednictwa

polskiego organu centralnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności

organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa

Unii Europejskiej i umów międzynarodowych

(Dz. U. poz. 416), sąd okręgowy zawiadamia niezwłocznie sąd, o którym mowa w art. 569 § 1, o wniesieniu

wniosku oraz o zakończeniu postępowania w tej sprawie.

§ 1.

W postępowaniu w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub

pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. obowiązuje

zastępstwo uczestników postępowania przez adwokatów lub radców prawnych.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawach o odebranie

osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych

na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz

o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a także gdy uczestnikiem postępowania,

jego organem, jego przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest

1)

sędzia;

2)

prokurator;

3)

notariusz;

4)

profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych;

5)

adwokat;

6)

radca prawny;

7)

radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

W sprawach, o których mowa w art. 579

1)

danych osobowych;

2)

stopnia pokrewieństwa z dzieckiem;

3)

karalności oraz prowadzonych z jego udziałem postępowań dotyczących władzy rodzicielskiej;

4)

stanu zdrowia;

5)

statusu zawodowego;

6)

uzależnień;

7)

sytuacji bytowej i rodzinnej;

8)

stosunku do dziecka;

9)

prezentowanego modelu wychowawczego;

10)

sposobu funkcjonowania w środowisku.

§ 1.

Postępowanie w sprawie o udzielenie zgody na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej

na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego sąd opiekuńczy wszczyna

z urzędu na podstawie wystąpienia sądu lub innego organu państwa obcego.

§ 2.

Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego wskazał kandydatów do pełnienia funkcji rodziny

zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określoną placówkę opiekuńczo-wychowawczą,

albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny,

w których dziecko ma być umieszczone, w przedmiocie zgody orzeka sąd opiekuńczy właściwy

ze względu na miejsce przyszłego sprawowania pieczy zastępczej. W pozostałych przypadkach

właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Przed wydaniem zgody sąd zasięga opinii,

o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

§ 3.

Sąd opiekuńczy może zwrócić się do sądu lub innego organu państwa obcego o wszelkie

niezbędne dokumenty, opinie i informacje dotyczące dziecka, w szczególności dotyczące

jego sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia i szczególnych potrzeb. Jeżeli wystąpienie

sądu lub innego organu państwa obcego nie wskazuje sposobu sprowadzenia dziecka do

Rzeczypospolitej Polskiej i zasad pokrycia kosztów jego sprowadzenia, a gdy umieszczenie

ma nastąpić na czas określony - także sposobu powrotu i zasad pokrycia kosztów powrotu

dziecka, sąd opiekuńczy zwraca się o udzielenie takich informacji. Sąd oceni, jakie

znaczenie nadać nieudzieleniu informacji.

§ 4.

Sąd opiekuńczy orzeka na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznanie wniosku następuje w terminie

miesiąca od dnia jego wpływu do sądu.

§ 5.

Postanowienie w przedmiocie udzielenia zgody doręcza się sądowi lub innemu organowi

państwa obcego, a także organowi, który wydał opinię, o której mowa w § 2. Postanowienie

to nie podlega zaskarżeniu.

§ 6.

Przepisów art. 573, art. 576 oraz art. 577 nie stosuje się.

§ 7.

Wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego

o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej może złożyć także organ centralny tego

państwa wyznaczony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji

oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących

odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 19, t. 6, str. 243, z późn. zm.Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie

odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzonej w Hadze

dnia 19 października 1996 r.

(Dz. U. z 2010 r. poz. 1158), zwanej dalej „konwencją haską z 1996 r.”.

Jeżeli zobowiązany nie zastosuje się do postanowienia, o którym mowa w art. 598

Przymusowe odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod

opieką i oddanie jej uprawnionemu może nastąpić tylko w obecności uprawnionego albo

osoby przez niego upoważnionej lub przedstawiciela instytucji przez niego upoważnionej.

Jeżeli żadna z tych osób nie stawi się w terminie wyznaczonym przez kuratora sądowego,

czynność nie będzie dokonana. O terminie odebrania nie zawiadamia się zobowiązanego.

Kurator sądowy dokonuje przekazania odebranej osoby uprawnionemu albo osobie przez

niego upoważnionej lub przedstawicielowi instytucji przez niego upoważnionej, po czym

zawiadamia zobowiązanego o dokonaniu tej czynności.

§ 1.

W celu ustalenia miejsca pobytu osoby podlegającej przymusowemu odebraniu sąd, na

wniosek kuratora sądowego, może postanowić o dokonaniu przeszukania pomieszczeń i

innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba ta

się tam znajduje.

§ 2.

Przeszukania dokonuje Policja na podstawie postanowienia sądu.

§ 3.

Postanowienie sądu doręcza się osobie, u której przeszukanie ma być dokonane, w chwili

przystąpienia do tej czynności.

§ 4.

Podczas przeszukania może być obecna osoba, o której mowa w § 3, kurator sądowy, który

wykonuje postanowienie o przymusowym odebraniu, oraz uprawniony, o którym mowa w art.

598

§ 5.

Jeżeli przy przeszukaniu nie ma osoby, o której mowa w § 3, należy do przeszukania

przywołać przynajmniej jednego domownika lub inną osobę.

§ 6.

Przeszukanie powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności, z zachowaniem umiaru

i poszanowania godności osób, których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych

szkód i dolegliwości.

§ 7.

Protokół przeszukania sporządza Policja, a jego odpis niezwłocznie przesyła sądowi.

§ 8.

Protokół przeszukania zawiera: wskazanie postanowienia sądu, oznaczenie czynności,

jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących, przebieg czynności oraz oświadczenia

i wnioski osób w niej uczestniczących, a także w miarę potrzeby stwierdzenie innych

okoliczności dotyczących przebiegu czynności.

§ 9.

Na postanowienie o dokonaniu przeszukania przysługuje zażalenie osobom, których prawa

zostały naruszone.

Postępowanie określone w art. 598

§ 1.

Sąd występujący do sądu lub innego organu państwa obcego z wnioskiem sporządzonym

na podstawie art. 8 ust. 1 tiret pierwsze konwencji haskiej z 1996 r. wyznacza termin

sześciu tygodni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 1106

§ 2.

W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w § 1, sąd lub inny organ państwa obcego

nie udzieli odpowiedzi, przyjmuje się, że sąd lub inny organ państwa obcego nie stwierdził

swojej jurysdykcji.

§ 3.

Sąd zawiesza postępowanie na podstawie art. 8 ust. 1 tiret drugie konwencji haskiej

z 1996 r. i wyznacza dla uczestników postępowania termin sześciu tygodni od dnia uprawomocnienia

się postanowienia o zawieszeniu postępowania na wystąpienie z wnioskiem do sądu lub

innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji.

§ 4.

W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w § 3, uczestnicy postępowania nie wystąpią

z wnioskiem do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji, jurysdykcja

należy do sądu.

§ 1.

Wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o stwierdzenie

jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub o

poddanie jurysdykcji sądu lub innego organu państwa obcego na podstawie art. 9 ust.

1 tej konwencji, który nie określa terminu, rozpoznaje się w terminie sześciu tygodni

od dnia wpłynięcia wniosku.

§ 2.

Wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o stwierdzenie

jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art.

15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 rozpoznaje sąd rejonowy dla m.st.

Warszawy.

§ 3.

Rozstrzygając w przedmiocie wniosku, sąd rejonowy dla m.st. Warszawy może zwrócić

się do innego sądu o nadesłanie informacji lub kopii akt niezbędnych do rozstrzygnięcia.

Sąd wezwany udziela informacji lub przekazuje kopie akt w terminie siedmiu dni od

dnia otrzymania wezwania za pośrednictwem poczty elektronicznej lub podobnych środków

indywidualnego porozumiewania się na odległość, a oryginały - listem poleconym za

potwierdzeniem odbioru.

Sąd rozstrzyga postanowieniem w przedmiocie

1)

wystąpienia do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji na

podstawie art. 8 ust. 1 tiret pierwsze konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 15 ust.

1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;

2)

wystąpienia do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji krajowej

na podstawie art. 9 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 15 ust. 2 lit. c rozporządzenia

Rady (WE) nr 2201/2003;

3)

wystąpienia sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o

stwierdzenie jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r.

lub art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;

4)

wezwania uczestników postępowania do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 8 ust.

1 tiret drugie, art. 9 ust. 1 tiret drugie konwencji haskiej z 1996 r., albo wniosku,

o którym mowa w art. 15 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;

5)

poddania jurysdykcji lub odmowy jej poddania sądowi lub innemu organowi państwa obcego

na podstawie wniosku sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania.