Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego

1

Ustawa normuje odpowiedzialność majątkową funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej,

Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego

i Centralnego Biura Antykorupcyjnego za szkody wyrządzone przez nich, wskutek niewykonania

lub nienależytego wykonania obowiązków służbowych, w mieniu Skarbu Państwa znajdującym

się w dyspozycji organu lub jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych

albo nadzorowanych przez ministrów właściwych do spraw wewnętrznych, do spraw finansów

publicznych, Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, Szefa Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Szefa Służby

Wywiadu Wojskowego i Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1

funkcjonariuszu - należy przez to rozumieć: policjanta, funkcjonariusza Straży Granicznej,

funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa, strażaka

Państwowej Straży Pożarnej, funkcjonariusza Służby Więziennej, funkcjonariusza Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby

Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego;

2)

uposażeniu przysługującym funkcjonariuszowi - należy przez to rozumieć uposażenie

zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne funkcjonariuszowi w dniu

wyrządzenia szkody, a w przypadku szkody powstałej po rozwiązaniu stosunku służbowego

- należne w dniu zwolnienia ze służby.

Funkcjonariusz, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków

służbowych ze swojej winy wyrządził szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 1 ust. 1,

ponosi odpowiedzialność majątkową w granicach rzeczywistej straty i tylko za normalne

następstwa działania lub zaniechania, chociażby wynikająca z niego szkoda powstała

po rozwiązaniu stosunku służbowego.

Organy lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, obowiązane są wykazać okoliczności

uzasadniające odpowiedzialność funkcjonariusza oraz wysokość wyrządzonej szkody.

Funkcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za szkodę

1)

w takim zakresie, w jakim organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, albo

inna osoba przyczyniły się do powstania szkody lub jej zwiększenia;

2)

wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.

W razie wyrządzenia nieumyślnie szkody przez kilku funkcjonariuszy, każdy z nich ponosi

odpowiedzialność za część szkody, stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia

winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych

funkcjonariuszy do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.

1.

Funkcjonariusz odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną nieumyślnie jest obowiązany do

zapłaty odszkodowania w wysokości wyrządzonej szkody, jednak odszkodowanie nie może

przewyższać kwoty trzymiesięcznego uposażenia przysługującego funkcjonariuszowi.

2.

Za zgodą organu lub jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1, naprawienie szkody

przez funkcjonariusza może nastąpić poprzez przywrócenie stanu poprzedniego w całości,

jeżeli nie narusza to interesu Skarbu Państwa.

1.

Jeżeli naprawienie szkody wyrządzonej nieumyślnie następuje na podstawie ugody między

organem lub jednostką, o których mowa w art. 1 ust. 1, a funkcjonariuszem, który wyrządził

szkodę, wysokość odszkodowania może być obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności

sprawy, a w szczególności stopnia winy funkcjonariusza i jego stosunku do obowiązków

służbowych.

2.

Przy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w ust. 1, wysokość odszkodowania może

być także obniżona przez sąd pracy; dotyczy to również przypadku, gdy naprawienie

szkody następuje na podstawie ugody sądowej.

3.

W razie niewykonania przez funkcjonariusza ugody, o której mowa w ust. 1, podlega

ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.

Jeżeli funkcjonariusz umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia

w pełnej wysokości.

1.

W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza przy wykonywaniu

obowiązków służbowych, wyłącznie obowiązany do naprawienia szkody, na zasadach określonych

przepisami Kodeksu cywilnego, jest Skarb Państwa reprezentowany przez organ lub jednostkę, o których mowa w art.

1 ust. 1, w których funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrządzenia szkody.

2.

Funkcjonariusz ponosi przewidzianą w przepisach ustawy odpowiedzialność wobec Skarbu

Państwa, który naprawił szkodę, o której mowa w ust. 1.

1.

Funkcjonariusz odpowiada, z zastrzeżeniem art. 2, w pełnej wysokości za szkodę w mieniu

powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się, zwanym dalej „mieniem powierzonym”.

2.

Funkcjonariusz może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym,

jeżeli wykaże, że powstała ona z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności

wskutek niezapewnienia przez właściwą jednostkę organizacyjną warunków umożliwiających

prawidłowe zabezpieczenie powierzonego mienia.

3.

Prezes Rady Ministrów oraz ministrowie, o których mowa w art. 1 ust. 1, każdy w zakresie

swojej właściwości, określą, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb powierzania funkcjonariuszom

mienia, o którym mowa w ust. 1.

1.

Na zasadach określonych w art. 10 funkcjonariusze mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność

majątkową za mienie powierzone im łącznie. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest

umowa o wspólnej odpowiedzialności majątkowej, zawarta, pod rygorem nieważności, na

piśmie przez funkcjonariuszy z kierownikiem jednostki organizacyjnej, w której dyspozycji

znajduje się powierzone mienie.

2.

Funkcjonariusze ponoszący wspólną odpowiedzialność majątkową odpowiadają w częściach

określonych w umowie, a jeżeli umowa nie określa tych części - w częściach równych.

3.

W razie ustalenia, że szkoda w całości albo w części została spowodowana przez niektórych

funkcjonariuszy, za całość szkody albo za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy

szkody.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe zasady i tryb zawierania umowy o wspólnej odpowiedzialności majątkowej

funkcjonariuszy;

2)

szczegółowe zasady i tryb łącznego powierzania mienia funkcjonariuszom;

3)

szczegółowe warunki wspólnej odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym łącznie

funkcjonariuszom.

Do odpowiedzialności określonej w art. 10 i 11 stosuje się odpowiednio przepisy art.

4, 7 i 8.

1.

Organ lub jednostka, o których mowa w art. 1 ust. 1, po stwierdzeniu zaistnienia szkody,

podejmuje niezwłocznie czynności w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn jej powstania,

ustalenia wysokości szkody oraz osób za nią odpowiedzialnych.

2.

W przypadku ustalenia, że szkoda powstała z winy funkcjonariusza, organ lub jednostka,

o których mowa w art. 1 ust. 1, mogą

1)

wezwać funkcjonariusza do dobrowolnej zapłaty odszkodowania w wyznaczonym terminie

lub złożenia w takim terminie pisemnego zobowiązania do jego zapłaty;

2)

zawrzeć z funkcjonariuszem pisemną ugodę, o której mowa w art. 7 ust. 1;

3)

odstąpić od dochodzenia naprawienia szkody wyrządzonej nieumyślnie, w przypadku gdy

a)

zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu nie uzyska się odszkodowania

w kwocie co najmniej równoważącej przewidywane koszty jego dochodzenia i egzekucji,

b)

zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej lub materialnej funkcjonariusza

odpowiedzialnego za szkodę i pozwala na to interes Skarbu Państwa,

c)

w związku z wyrządzoną szkodą funkcjonariusz poniósł odpowiedzialność karną, dyscyplinarną

lub za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a wymierzona kara stanowi wystarczającą

dolegliwość.

3.

Ustalenie wysokości szkody, dochodzenie roszczeń o odszkodowanie oraz podejmowanie

innych czynności i decyzji w tych sprawach należy do właściwości organu lub kierownika

jednostki, o których mowa w art. 1 ust. 1.

4.

Jeżeli sprawcą szkody jest organ lub kierownik jednostki, o których mowa w art. 1

ust. 1, uprawnienia określone w ust. 3 przysługują bezpośredniemu przełożonemu.

1.

Należność stanowiąca odszkodowanie może być, na wniosek funkcjonariusza odpowiedzialnego

za szkodę, umorzona w całości lub części, a jej spłata odroczona lub rozłożona na

raty, jeżeli okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, zaistniały

lub zostały ujawnione po ustaleniu tej należności.

2.

Umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty należności następuje w drodze

umowy zawartej z funkcjonariuszem. Przepisy art. 13 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

1.

Do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez funkcjonariusza stosuje

się, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu czternastego Kodeksu pracy.

2.

W razie wyrządzenia przez funkcjonariusza szkody osobie trzeciej, terminy przedawnienia

liczą się od zaspokojenia roszczenia tej osoby.

Spory dotyczące odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy rozpoznają sądy pracy

oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.

(pominięty)

(pominięty)

(pominięty)

Do spraw o odszkodowanie wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie

ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że zostanie zawarta ugoda.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy

za szkody wyrządzone przez nich wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków

służbowych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 1, art. 4 pkt 1 i pkt 11 lit. c i d, lit. e w zakresie § 12 i 13 oraz lit. f,

art. 11, art. 13, art. 27, art. 38 pkt 39 lit. a tiret drugie, pkt 65 lit. a, pkt

68 lit. a w zakresie pkt 1, pkt 76 lit. b tiret drugie, art. 119, art. 148, art. 160

ust. 2 i 3, art. 162 ust. 1 pkt 1, art. 164, art. 165 ust. 1, 2 i 6, art. 178, art.

190 ust. 1, art. 201 ust. 1 i art. 259 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 150, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.;

2a)

art. 112 pkt 2-4, które wchodzą w życie z dniem 27 lutego 2017 r.;

3)

art. 4 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;

4)

art. 149a

a)

pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 13 listopada 2017 r.,

b)

pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.

„5. W postępowaniach sądowych, których stroną było BOR lub Szef BOR, wszczętych i

niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prawa i obowiązki strony

przejmuje odpowiednio SOP lub Komendant SOP.

6.

W postępowaniach egzekucyjnych, w których wierzycielem było BOR, wierzycielem staje

się SOP.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stroną porozumień oraz umów zawartych przez

BOR z innymi podmiotami staje się SOP.

2.

W zakresie, w jakim porozumienia oraz umowy, o których mowa w ust. 1, odnoszą się

do funkcjonariuszy lub pracowników BOR, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

prawa i obowiązki wynikające z tych porozumień i umów przejmują odpowiednio funkcjonariusze

i pracownicy SOP.

Do postępowań dyscyplinarnych i czynności wyjaśniających wszczętych na podstawie dotychczasowych

przepisów i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się

przepisy dotychczasowe.

„1. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych

ostatecznymi decyzjami lub umowami stosuje się przepisy tej ustawy.

„3. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie

1)

art. 66a § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego,

2)

art. 165 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej,

3)

art. 57, art. 86, art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia

1990 r. o Policji,

4)

art. 31 ust. 3, art. 38, art. 90, art. 101 ust. 1 oraz art. 131 ust. 4 ustawy z dnia

12 października 1990 r. o Straży Granicznej,

5)

art. 18a ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 660 oraz z 2018 r. poz. 50),

6)

art. 15 ust. 6 oraz - w zakresie właściwości ministra właściwego do spraw wewnętrznych

- art. 20 ust. 4, art. 27 ust. 2, art. 32 ust. 2a oraz art. 38 ustawy z dnia 18 lutego

1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,

Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej

Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin,

7)

art. 6a ust. 10 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz ich rodzin,

8)

art. 53 ust. 4 oraz art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu

drogowym,

9)

art. 10 ust. 3 oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności

majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Służby

Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego

i Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

10)

art. 116 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze,

11)

art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych

przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1950),

12)

art. 47 ust. 2d, w zakresie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ustawy z dnia

27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

13)

art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym,

14)

art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2195),

15)

art. 17 ust. 3, art. 24 ust. 8 oraz art. 27 ust. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r.

o weteranach działań poza granicami państwa,

16)

art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych

ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,

17)

art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego,

18)

art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych

- zostaną zmienione w celu dostosowania do niniejszej ustawy w terminie 12 miesięcy

od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r., z wyjątkiem art. 346, który wchodzi

w życie z dniem ogłoszenia.