Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni

1.

Ustawa określa zasady dotyczące ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych

z handlem w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz w dniu 24 grudnia i w

sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy.

2.

Przepisy ustawy stosuje się do przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, 2290 i 2486 oraz z 2018 r. poz. 107) wykonujących zarobkową działalność handlową.

Wzakresie nieuregulowanym w ustawie do wykonywania pracy przez pracowników w placówkach

handlowych w niedziele i święta stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 2018 r. poz. 108, 4, 138 i 305).

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

placówce handlowej - należy przez to rozumieć obiekt, w którym jest prowadzony handel

oraz są wykonywane czynności związane z handlem, w szczególności: sklep, stoisko,

stragan, hurtownię, skład węgla, skład materiałów budowlanych, dom towarowy, dom wysyłkowy,

biuro zbytu - jeżeli w takiej placówce praca jest wykonywana przez pracowników lub

zatrudnionych;

2)

handlu - należy przez to rozumieć proces sprzedaży polegający na wymianie towaru lub

wyrobu na środki pieniężne;

3)

wykonywaniu czynności związanych z handlem - należy przez to rozumieć wykonywanie

w placówce handlowej czynności bezpośrednio związanych z handlem przez pracownika

lub zatrudnionego, a także wykonywanie w takiej placówce przez pracownika lub zatrudnionego

czynności związanych z magazynowaniem towarów lub ich inwentaryzacją;

4)

pracowniku - należy przez to rozumieć osobę zatrudnioną w placówce handlowej, zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a także osobę skierowaną do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na

podstawie umowy o pracę, zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;

5)

zatrudnionym - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, wykonującą w placówce handlowej

pracę na podstawie umów prawa cywilnego, a także osobę skierowaną do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na

podstawie umowy prawa cywilnego, zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;

6)

święcie - należy przez to rozumieć dni wymienione w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy

(Dz. U. z 2015 r. poz. 90);

7)

wykonywaniu pracy w handlu oraz wykonywaniu czynności związanych z handlem w niedziele

i święta w placówkach handlowych - należy przez to rozumieć wykonywanie takiej pracy

lub takich czynności przez pracownika lub zatrudnionego w okresie 24 kolejnych godzin

przypadających odpowiednio między godziną 24

8)

stacji paliw płynnych - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, spełniający warunki

przewidziane w obowiązujących przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim

powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, w obrębie którego dokonywana jest

sprzedaż produktów naftowych na podstawie ważnej koncesji udzielonej w oparciu o przepisy

ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne

(Dz. U. z 2017 r. poz. 220, z późn. zm..

Powierzanie wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem

nieodpłatnie w placówkach handlowych w niedziele i święta, a także w dniu 24 grudnia

i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy - jest zakazane.

W niedziele i święta w placówkach handlowych

1)

handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,

2)

powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania

czynności związanych z handlem

- są zakazane.

1.

Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje

1)

na stacjach paliw płynnych;

2)

w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami;

3)

w aptekach i punktach aptecznych;

4)

w zakładach leczniczych dla zwierząt;

5)

w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami

lub dewocjonaliami;

6)

w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą,

biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów

wzajemnych;

7)

w placówkach pocztowych w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106 i 138);

8)

w placówkach handlowych w obiektach infrastruktury krytycznej, o której mowa w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 209 i 1566);

9)

w placówkach handlowych w zakładach hotelarskich;

10)

w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu,

oświaty, turystyki i wypoczynku;

11)

w placówkach handlowych organizowanych wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i

innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy

są one zlokalizowane w halach targowych;

12)

w placówkach handlowych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i innych placówkach

służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub

całodziennych świadczeń zdrowotnych;

13)

w placówkach handlowych na dworcach w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2136 i 2371), w portach i przystaniach morskich w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1933) oraz w portach i przystaniach w rozumieniu ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2128) - w zakresie związanym z bezpośrednią obsługą podróżnych;

14)

w centrach pierwszej sprzedaży ryb, w przypadku sprzedaży ryb z burty, w gospodarstwach

rybackich, placówkach handlowych zajmujących się odbiorem produktów rybołówstwa i

akwakultury oraz handlem takimi produktami;

15)

w placówkach handlowych w portach lotniczych w rozumieniu ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

(Dz. U. z 2017 r. poz. 959 i 1089 oraz z 2018 r. poz. 138);

16)

w strefach wolnocłowych;

17)

w środkach transportu, na statkach, a także na morskich statkach handlowych, statkach

powietrznych, platformach wiertniczych i innych morskich budowlach hydrotechnicznych;

18)

na terenie jednostek penitencjarnych;

19)

w placówkach handlowych na terenie jednostek wojskowych;

20)

w sklepach internetowych i na platformach internetowych;

21)

w przypadku handlu towarami z automatów;

22)

w przypadku rolniczego handlu detalicznego w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

(Dz. U. z 2017 r. poz. 149 i 60);

23)

w hurtowniach farmaceutycznych;

24)

w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego - w placówkach

handlowych prowadzących handel wyłącznie maszynami rolniczymi i częściami zamiennymi

do tych maszyn;

25)

w przypadku handlu kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach;

26)

w zakładach pogrzebowych;

27)

w placówkach handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego

osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek;

28)

w piekarniach, cukierniach i lodziarniach, w których przeważająca działalność polega

na handlu wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi;

29)

w placówkach handlowych, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna;

30)

na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych prowadzonych przez spółki prawa handlowego,

których przeważająca działalność polega na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami

na użytek handlu hurtowego artykułami rolno-spożywczymi;

31)

w placówkach handlowych prowadzonych przez podmioty nabywające towary na terenie rolno-spożywczych

rynków hurtowych, o których mowa w pkt 30, w zakresie czynności związanych z handlem

oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania tych czynności;

32)

w placówkach handlowych, w których jest prowadzony wyłącznie skup zbóż, buraków cukrowych,

owoców, warzyw lub mleka surowego.

2.

Przeważająca działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, 5, 6, 28, 29 i 30, oznacza

rodzaj przeważającej działalności wskazany we wniosku o wpis do krajowego rejestru

urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, o którym mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1068 oraz z 2017 r. poz. 60).

1.

Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje w

1)

kolejne dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia;

2)

niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy;

3)

ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.

2.

Jeżeli w niedzielę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przypada święto, przepis art. 5

stosuje się.

1.

W dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy

w placówkach handlowych

1)

handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,

2)

powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania

czynności związanych z handlem

- po godzinie 14

2.

Jeżeli dzień 24 grudnia przypada w niedzielę przepis ust. 1 stosuje się.

1.

Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem

wymiaru jego czasu pracy z powodu wykonywania pracy w dniu 24 grudnia lub w sobotę

bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy do godziny 14

2.

Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, oblicza się stosując zasady obowiązujące przy

ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.

1.

Kto, wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele

lub święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych

z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu, podlega karze grzywny w wysokości od 1000

do 100 000 zł.

2.

Tej samej karze podlega, kto wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych

z handlem po godzinie 14

Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 10, następuje w trybie przepisów

ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1713, z późn. zm..

W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 2018 r. poz. 108, 4 i 138) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 151

„

§ 2.

Za pracę w niedzielę i święto, w przypadkach, o których mowa w art. 151

”

;

2)

uchyla się art. 151

3)

dodaje się art. 151

„

Art. 151

Ograniczenia w wykonywaniu pracy w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz

w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy

określają przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz

w niektóre inne dni

(Dz. U. poz. 305).

”

;

4)

w art. 151

„

Pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta, w przypadkach, o których mowa

w art. 151

”

.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 oraz z 2018 r. poz. 20) po art. 218 dodaje się art. 218a w brzmieniu

„

Art. 218a.

Kto, złośliwie lub uporczywie

1)

wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele

i święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych

z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu,

2)

wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem po godzinie

14

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

”

.

W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1713, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 17 § 2 otrzymuje brzmienie

„

§ 2.

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27-27b ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

(Dz. U. z 2016 r. poz. 360 oraz z 2017 r. poz. 658 i 962), w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

rynku pracy

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm., w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach

świadczenia usług

(Dz. U. poz. 868 oraz z 2018 r. poz. 107), w sprawach o wykroczenie określone w art. 8e ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. z 2017 r. poz. 847), w sprawach o wykroczenia określonych w art. 10 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta

oraz w niektóre inne dni

(Dz. U. poz. 305), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej,

jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

”

;

2)

w art. 96 po § 1bb dodaje się § 1bc w brzmieniu

„

§ 1bc.

Jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie określone w ustawie z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz

w niektóre inne dni popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy

organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w

wysokości do 5000 zł.

”

.

W ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

(Dz. U. z 2017 r. poz. 786 i 962) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 10 w ust. 1 po pkt 15b dodaje się pkt 15c w brzmieniu

„

15c)

kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz

w niektóre inne dni

(Dz. U. poz. 305), w zakresie powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu

lub wykonywania czynności związanych z handlem w placówkach handlowych;

”

;

2)

w art. 13 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu

„

3a)

przedsiębiorcy, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz

w niektóre inne dni,

”

;

3)

w art. 24 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez uprzedzenia i o każdej porze

dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności stanu

bezpieczeństwa i higieny pracy, kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności

zatrudnienia w zakresie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, kontroli wypłacania

wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących ograniczenia handlu w niedziele

i święta oraz w niektóre inne dni.

”

.

1.

W okresie od dnia 1 marca do dnia 31 grudnia 2018 r. zakaz, o którym mowa w art. 5,

nie obowiązuje w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego.

2.

Jeżeli w pierwszą lub w ostatnią niedzielę miesiąca kalendarzowego przypada święto,

przepis art. 5 stosuje się.

1.

W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2019 r. zakaz, o którym mowa w art.

5, nie obowiązuje w ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego.

2.

Jeżeli w ostatnią niedzielę miesiąca kalendarzowego przypada święto, przepis art.

5 stosuje się.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2018 r.

Ograniczenia w wykonywaniu pracy w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz

w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy

określają przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz

w niektóre inne dni

(Dz. U. poz. 305).

Kto, złośliwie lub uporczywie

1)

wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele

i święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych

z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu,

2)

wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem po godzinie

14

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.