Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grobach i cmentarzach wojennych

1.

Grobami wojennymi w rozumieniu ustawy są groby i miejsca spoczynku

1)

poległych w walkach o niepodległość i zjednoczenie Państwa Polskiego;

2)

osób wojskowych, poległych lub zmarłych z powodu działań wojennych, bez względu na

narodowość;

3)

sióstr miłosierdzia i wszystkich osób, które, wykonując zlecone im czynności przy

jakiejkolwiek formacji wojskowej, poległy lub zmarły z powodu działań wojennych;

4)

jeńców wojennych i osób internowanych;

5)

uchodźców z 1915 r.;

6)

osób wojskowych i cywilnych, bez względu na ich narodowość, które straciły życie wskutek

represji okupanta niemieckiego albo sowieckiego od dnia 1 września 1939 r.;

7)

ofiar niemieckich i sowieckich obozów, w tym cmentarzyska ich prochów;

8)

osób, które straciły życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek

represji totalitarnych lub czystek etnicznych od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia

31 lipca 1990 r.

2.

Groby rodzinne, chociażby w nich były umieszczone zwłoki osób, wymienionych w ust.

1, nie są grobami wojennemi.

3.

Cmentarzami wojennemi w rozumieniu ustawy niniejszej są cmentarze, przeznaczone do

chowania zwłok osób, wymienionych w ust. 1.

4.

Groby wojenne zasadniczo powinny być zgrupowane na cmentarzach wojennych.

(uchylony)

Groby wojenne bez względu na narodowość i wyznanie osób, w nich pochowanych, oraz

formacje, do których osoby te należały, mają być pielęgnowane i otaczane należnym

tym miejscom szacunkiem i powagą.

(pominięty)

1.

Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, zwanemu dalej „Prezesem Instytutu Pamięci”, przysługuje prawo zarządzenia

ekshumacji zwłok z grobu wojennego i przeniesienia ich do innego grobu.

2.

Prezes Instytutu Pamięci wskutek umotywowanej prośby rodziny lub otoczenia osoby pochowanej

w grobie wojennym bądź prośby instytucji społecznej może zezwolić na ekshumację zwłok

z grobu wojennego i przeniesienie ich na inne miejsce w kraju lub poza granicami Państwa

oraz na sprowadzenie zwłok z obcego państwa celem ich pochowania w kraju w grobie

wojennym.

Od decyzji Prezesa Instytutu Pamięci, o których mowa w art. 4, przysługuje odwołanie

do Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

4 oraz art. 3, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Przeprowadzanie robót ziemnych, wznoszenie pomników i innych urządzeń na cmentarzach

i grobach wojennych wymaga zezwolenia wojewody.

Zatwierdzanie planów cmentarzy wojennych oraz sprawy dotyczące ogólnego zarządu cmentarzy

wojennych, a w szczególności sprawy związane z ewidencją, remontem i utrzymaniem grobów

i cmentarzy wojennych oraz sprawy związane z uregulowaniem własności gruntów, zajętych

pod cmentarze wojenne, należą do zakresu działania wojewody.

1.

Groby i cmentarze wojenne pozostają pod opieką Państwa. Zwierzchni nadzór nad nimi

polegający na sprawdzaniu i kontrolowaniu działań podległych jednostek pod względem

legalności i podejmowania w tym zakresie decyzji administracyjnych sprawuje minister

właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z zachowaniem uprawnień

przysługujących Kościołom i innym związkom wyznaniowym oraz wójtom (burmistrzom, prezydentom

miast) na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 912 oraz z 2018 r. poz. 1669) oraz uprawnień przysługujących Prezesowi Instytutu Pamięci na podstawie art. 4 i na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej

- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2032).

2.

Koszty budowy i utrzymywania, w tym remontów, grobów i cmentarzy wojennych są ponoszone

ze środków budżetu państwa.

3.

Wojewoda może, w drodze porozumienia, powierzyć jednostce samorządu terytorialnego

obowiązek utrzymania grobów i cmentarzy wojennych, z jednoczesnym przekazaniem odpowiednich

funduszy, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego nie przejmie tego obowiązku bezpłatnie.

4.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może powierzyć

fundacjom, stowarzyszeniom i instytucjom społecznym, za ich zgodą, obowiązek utrzymania

grobów i cmentarzy wojennych.

4a.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, nadzór nad wykonywaniem przez fundacje, stowarzyszenia

i instytucje społeczne obowiązku utrzymania grobów i cmentarzy wojennych sprawuje

wojewoda.

4b.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może przekazywać

podmiotom wskazanym w ust. 4, jak również jednostkom samorządu terytorialnego, związkom

wyznaniowym i innym podmiotom sprawującym opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi,

środki finansowe na wykonywanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami

wojennymi.

4c

Podmioty, o których mowa w ust. 4 i 4b, mogą ubiegać się o udzielenie dotacji celowej

z budżetu państwa na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami

wojennymi.

4d

Dotacja na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi

może obejmować nakłady konieczne na

1)

wykonywanie czynności związanych z poszukiwaniem, budową, remontem, przeniesieniem

i utrzymaniem grobów i cmentarzy wojennych;

2)

niezbędne czynności dodatkowe prowadzące do realizacji celów, o których mowa w pkt

1;

3)

prowadzenie badań naukowych, ekshumacji i badań archeologicznych związanych z grobami

i cmentarzami wojennymi.

4e

Dotacja może być udzielona w wysokości do 50% nakładów koniecznych na wykonanie zadań,

o których mowa w ust. 4d.

4f

Jeżeli grób lub cmentarz wojenny ma wyjątkową wartość historyczną, w szczególności

potwierdzoną objęciem go jedną z form ochrony wskazanych w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2067), dotacja może być udzielona w wysokości do 100% nakładów koniecznych na wykonanie

zadań, o których mowa w ust. 4d.

4g

Jeżeli z uwagi na stan zachowania grobu lub cmentarza wojennego wymagane jest niezwłoczne

podjęcie zadań, o których mowa w ust. 4d, dotacja może być udzielona w wysokości do

100% nakładów koniecznych na wykonanie tych zadań.

4h

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu

opinii właściwego miejscowo wojewody, może udzielić dotacji podmiotom, o których mowa

w ust. 4 i 4b, na ich wniosek. Wojewoda wyraża opinię w terminie 30 dni od dnia otrzymania

pisma ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w którym

zwraca się on o wyrażenie opinii.

4i

Wniosek o udzielenie dotacji zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres wnioskodawcy lub nazwę, siedzibę i adres

jednostki organizacyjnej będącej wnioskodawcą;

2)

określenie organu, u którego wnioskodawca ubiega się o udzielenie dotacji;

3)

wskazanie rodzaju zadania i wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy

wniosek, wraz z danymi adresowymi, o ile dane te można ustalić;

4)

określenie wysokości dotacji, o którą ubiega się wnioskodawca;

5)

harmonogram wykonania zadania;

6)

oświadczenie wnioskodawcy o dysponowaniu zasobami rzeczowymi i kadrowymi zapewniającymi

prawidłowe wykonanie zadania;

7)

kosztorys całkowitych kosztów wykonania zadania.

4j

Dotacji udziela się na podstawie umowy zawartej przez ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z podmiotami, o których mowa w ust. 4 i 4b.

4k

Umowa o udzielenie dotacji na dofinansowanie zadań, które zostaną wykonane w roku

złożenia wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następującym po roku złożenia tego

wniosku, zawiera

1)

określenie zakresu planowanego zadania i terminu jego wykonania;

2)

wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy umowa;

3)

określenie wysokości udzielonej dotacji oraz terminu i trybu jej płatności;

4)

określenie trybu kontroli wykonania umowy;

5)

określenie sposobu rozliczenia dotacji;

6)

określenie warunków i sposobu zwrotu niewykorzystanej dotacji albo dotacji wykorzystanej

niezgodnie z przeznaczeniem.

4l

Umowa o udzielenie dotacji na dofinansowanie zadań wykonanych w okresie 3 lat poprzedzających

rok złożenia wniosku zawiera

1)

określenie zakresu wykonanych zadań i terminu ich wykonania;

2)

wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy umowa;

3)

określenie wysokości dotacji oraz terminu jej płatności;

4)

określenie trybu kontroli wykonania umowy;

5)

określenie sposobu rozliczenia dotacji.

4m

Dotacja może być udzielona na dofinansowanie nakładów koniecznych na zadania związane

z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi, które zostaną wykonane w roku złożenia

wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następującym po roku złożenia tego wniosku.

4n

Wniosek o udzielenie dotacji rozpatruje się w terminie 3 miesięcy od dnia jego otrzymania.

Przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie dotacji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 2096).

4o

Dochodzenie przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych

z tytułu niewykorzystania lub wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem udzielonej

dotacji następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

5.

Wynagrodzenie partnera prywatnego, z tytułu realizacji zadań publicznych w ramach

partnerstwa publiczno-prywatnego może w całości stanowić zapłata sumy pieniężnej ze

środków podmiotu publicznego odpowiedzialnego za wykonywanie tych zadań.

1.

Bezpośredni dozór nad stanem grobów i cmentarzy wojennych sprawują gminy, jeżeli czynności

dozoru nie poruczono zrzeszeniom i organizacjom społecznym w myśl art. 6 ust. 4.

2.

W razie uszkodzenia grobu lub jakichkolwiek urządzeń na cmentarzu wojennym wójt (burmistrz,

prezydent miasta) lub inny podmiot sprawujący opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi

jest obowiązany zawiadomić o tym wojewodę.

(uchylony)

Kto naruszy postanowienia art. 4 ust. 2 i art. 5 oraz kto zachowuje się na cmentarzu

lub grobie wojennym w sposób nie licujący z powagą miejsca, jeżeli czyn nie stanowi

przestępstwa, podlegającego karze surowszej, ulega w drodze administracyjnej karze aresztu do 6 tygodni 500 zł

Do grobów i cmentarzy wojennych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, z wyjątkiem art. 6.

(pominięty)

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszeniaRzeczypospolitej województwa śląskiego