Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli

Ustawa reguluje tryb postępowania w sprawie wykonywania inicjatywy ustawodawczej przez

obywateli, o której mowa w art. 118 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Grupa obywateli polskich, licząca co najmniej 100 000 osób, mających prawo wybierania

do Sejmu, może wystąpić z inicjatywą ustawodawczą przez złożenie podpisów pod projektem

ustawy.

Projekt ustawy nie może dotyczyć spraw, dla których Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zastrzega wyłączną właściwość innych podmiotów, którym przysługuje inicjatywa ustawodawcza.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Projekt ustawy wniesiony do Marszałka Sejmu powinien odpowiadać wymogom zawartym w

Konstytucji i Regulaminie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w niniejszej ustawie.

2.

Wniesienie projektu ustawy nie stanowi przeszkody do wniesienia innego projektu, w

tym także przez grupę obywateli, w tej samej sprawie.

3.

Projekt ustawy, w stosunku do którego postępowanie ustawodawcze nie zostało zakończone w trakcie kadencji Sejmu, w której został wniesiony, jest

rozpatrywany przez Sejm następnej kadencji bez potrzeby ponownego wniesienia projektu

ustawy. W takim wypadku Marszałek Sejmu zarządza ponowne drukowanie projektu ustawy

oraz jego doręczenie posłom.

1.

Czynności związane z przygotowaniem projektu ustawy, jego rozpowszechnianiem, kampanią

promocyjną, a także organizacją zbierania podpisów obywateli popierających projekt,

wykonuje komitet inicjatywy ustawodawczej, zwany dalej „komitetem”. Komitet występuje

pod nazwą uzupełnioną o tytuł projektu ustawy.

2.

Komitet może utworzyć grupa co najmniej 15 obywateli polskich, którzy mają prawo wybierania

do Sejmu i złożyli pisemne oświadczenie o przystąpieniu do komitetu, ze wskazaniem

imienia (imion) i nazwiska, adresu zamieszkania oraz numeru ewidencyjnego PESEL.

3.

W imieniu i na rzecz komitetu występuje pełnomocnik komitetu lub jego zastępca, wskazani

w pisemnym oświadczeniu pierwszych 15 osób tworzących komitet.

4.

Komitet posiada osobowość prawną, którą nabywa z chwilą przyjęcia przez Marszałka

Sejmu zawiadomienia, o którym mowa w art. 6 ust. 2.

1.

Po zebraniu, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 9 ust. 2, 1000 podpisów obywateli

popierających projekt, pełnomocnik komitetu zawiadamia Marszałka Sejmu o utworzeniu

komitetu. Podpisy, o których mowa w zdaniu pierwszym, stanowią część wymaganej liczby

100 000 podpisów osób popierających projekt.

2.

W zawiadomieniu podaje się

1)

pełną nazwę komitetu oraz dokładny adres jego siedziby;

2)

dane, o których mowa w art. 5 ust. 2;

3)

dane: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika

komitetu oraz jego zastępcy.

3.

Do zawiadomienia załącza się projekt ustawy, spełniający warunki, o których mowa w

art. 4 ust. 1, wraz z załączonym wykazem 1000 podpisów obywateli popierających projekt.

4.

Jeżeli zawiadomienie odpowiada warunkom określonym w ust. 2 i 3, Marszałek Sejmu,

w terminie 14 dni od jego doręczenia, postanawia o przyjęciu zawiadomienia. Postanowienie

o przyjęciu zawiadomienia doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi komitetu.

5.

W wypadku stwierdzenia braków formalnych zawiadomienia, Marszałek Sejmu, nie później

niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, wzywa pełnomocnika komitetu

do ich usunięcia w terminie 14 dni. Nieusunięcie braków powoduje odmowę przyjęcia

zawiadomienia. Umotywowane postanowienie Marszałka Sejmu o odmowie przyjęcia zawiadomienia

może być przez pełnomocnika komitetu zaskarżone do Sądu Najwyższego w terminie 14

dni od daty doręczenia. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w terminie 30 dni, w składzie

7 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym. Od postanowienia Sądu Najwyższego nie przysługuje

środek prawny.

1.

Po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w art. 6 ust. 4, lub postanowienia Sądu

Najwyższego uwzględniającego skargę, komitet ogłasza, w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim,

fakt nabycia osobowości prawnej, adres komitetu oraz miejsca udostępnienia projektu

ustawy do publicznego wglądu.

2.

Od dnia przyjęcia przez Marszałka Sejmu zawiadomienia, o którym mowa w art. 6 ust.

4, lub otrzymania przez komitet postanowienia Sądu Najwyższego uwzględniającego skargę,

o której mowa w art. 6 ust. 5, do dnia wniesienia projektu ustawy, o którym mowa w

art. 10 ust. 1, treść projektu nie może być zmieniona.

1.

Kampania promocyjna służy przedstawianiu i wyjaśnianiu przez komitet treści projektu

ustawy, stanowiącego przedmiot inicjatywy ustawodawczej.

2.

Kampania promocyjna na rzecz projektu ustawy oraz zbieranie podpisów obywateli popierających

projekt ustawy może rozpocząć się po ogłoszeniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1.

3

Do prowadzenia kampanii promocyjnej oraz do zbierania podpisów stosuje się odpowiednio

przepisy rozdziału 12 działu I ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy

(Dz. U. z 2018 r. poz. 754, 1000 i 1349).

1.

W miejscu zbierania podpisów obywateli musi być wyłożony do wglądu projekt ustawy.

2.

Obywatel udziela poparcia projektowi ustawy, składając na wykazie, obok swojego imienia

(imion) i nazwiska, adresu zamieszkania oraz numeru ewidencyjnego PESEL, własnoręczny

podpis. Na każdej stronie wykazu musi znajdować się nazwa komitetu i tytuł projektu

ustawy, której obywatel udziela poparcia.

3.

Wycofanie poparcia udzielonego projektowi ustawy jest nieskuteczne.

4.

Wzór wykazu, o którym mowa w ust. 2, ustala, w drodze rozporządzenia, Prezes Rady

Ministrów po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej.

1.

Pełnomocnik komitetu wnosi do Marszałka Sejmu projekt ustawy z załączonym wykazem

podpisów obywateli popierających projekt.

2.

Projekt ustawy wraz z załączonym wykazem podpisów obywateli popierających projekt

nie może zostać wniesiony później niż 3 miesiące od daty postanowienia Marszałka Sejmu

o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu komitetu lub postanowienia Sądu Najwyższego,

o którym mowa w art. 7 ust. 1.

3.

Jeżeli projekt ustawy został wniesiony zgodnie z postanowieniami art. 7 ust. 2, art.

9 ust. 2 oraz art. 10 ust. 2, Marszałek Sejmu kieruje projekt ustawy do pierwszego

czytania w Sejmie i zawiadamia o tym pełnomocnika komitetu.

1.

W wypadku stwierdzenia, że treść projektu ustawy lub uzasadnienia jest zmieniona,

Marszałek Sejmu, w drodze postanowienia, nie później niż w terminie 14 dni od dnia

wniesienia projektu, odmawia jego przyjęcia.

2.

Na umotywowane postanowienie Marszałka Sejmu pełnomocnikowi komitetu przysługuje skarga

do Sądu Najwyższego. Przepis art. 6 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

1.

W wypadku uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości złożenia wymaganej liczby

podpisów obywateli w sposób, o którym mowa w art. 9 ust. 2, Marszałek Sejmu, nie później

niż w terminie 14 dni od dnia wniesienia projektu, zwraca się do Państwowej Komisji

Wyborczej o stwierdzenie, czy jest złożona wymagana liczba podpisów. Państwowa Komisja

Wyborcza dokonuje czynności sprawdzających w terminie 21 dni. W postępowaniu przed

Państwową Komisją Wyborczą jako obserwator może uczestniczyć pełnomocnik komitetu.

2.

Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w ust. 1, prawidłowo złożona

liczba podpisów popierających projekt okaże się mniejsza niż ustawowo wymagana, Marszałek

Sejmu odmawia nadania biegu projektowi ustawy. Postanowienie Marszałka Sejmu w tej

sprawie wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi komitetu.

3.

Postanowienie, o którym mowa w ust. 2, może być przez pełnomocnika komitetu zaskarżone

do Sądu Najwyższego. Przepis art. 6 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Pierwsze czytanie projektu ustawy na posiedzeniu Sejmu przeprowadza się w terminie

3 miesięcy od daty wniesienia projektu ustawy do Marszałka Sejmu lub postanowienia

Sądu Najwyższego stwierdzającego prawidłowo złożoną liczbę podpisów popierających

projekt ustawy. W wypadku określonym w art. 4 ust. 3 pierwsze czytanie odbywa się

nie później niż w terminie 6 miesięcy od daty pierwszego posiedzenia Sejmu.

1.

W pracach nad projektem ustawy komitet reprezentuje przedstawiciel lub osoba uprawniona

do jego zastępstwa, powołana w trybie określonym w art. 5 ust. 3 i art. 6 ust. 2 pkt

3.

2.

Przedstawiciel jest uprawniony do udziału w pracach Sejmu i Senatu w trybie i na zasadach

określonych odpowiednio w regulaminach Sejmu i Senatu.

1.

Wydatki związane z wykonywaniem inicjatywy ustawodawczej przez obywateli pokrywa komitet.

2.

Komitet może organizować zbiórki publiczne środków finansowych na cele związane z

wykonywaniem inicjatywy ustawodawczej, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1223 oraz z 2018 r. poz. 1544).

1.

Komitetowi nie mogą być przekazywane na cele, o których mowa w art. 15 ust. 1, środki

finansowe pochodzące

1)

z budżetu państwa;

2)

od państwowych jednostek organizacyjnych;

3)

z budżetu jednostek samorządu terytorialnego, związków komunalnych i innych komunalnych

osób prawnych;

4)

od przedsiębiorców państwowych, a także przedsiębiorców z udziałem Skarbu Państwa,

jednostek samorządu terytorialnego, związków komunalnych oraz innych komunalnych osób

prawnych.

2.

Zakaz, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również środków finansowych pochodzących od

1)

osób fizycznych niemających miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,

z wyłączeniem obywateli polskich zamieszkałych za granicą;

2)

cudzoziemców mających miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej;

3)

osób prawnych niemających siedziby na terenie Rzeczypospolitej Polskiej;

4)

innych podmiotów niemających siedziby na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, posiadających

zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu;

5)

osób prawnych z udziałem podmiotów zagranicznych;

6)

obcych przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych, misji specjalnych

i organizacji międzynarodowych oraz innych obcych przedstawicielstw korzystających

z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych i konsularnych na mocy umów, ustaw lub

powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do wartości niepieniężnych.

1.

Finansowanie wykonywania inicjatywy ustawodawczej przez obywateli jest jawne.

2.

Pełnomocnik komitetu jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów

publicznych sprawozdania finansowego o źródłach pozyskanych funduszy na cele inicjatywy

ustawodawczej w terminie 3 miesięcy od dnia wniesienia do Marszałka Sejmu projektu

ustawy, o którym mowa w art. 10 ust. 1, lub postanowienia Sądu Najwyższego, o którym

mowa w art. 12 ust. 3, a w wypadku wcześniejszego rozwiązania komitetu - w terminie

3 miesięcy od dnia jego rozwiązania.

3.

Wzór sprawozdania finansowego i szczegółowy zakres zawartych w nim informacji określa,

w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw finansów publicznych.

4.

Sprawozdanie finansowe pełnomocnik komitetu podaje do publicznej wiadomości w dzienniku

o zasięgu ogólnokrajowym w terminie, o którym mowa w ust. 2.

5.

Pełnomocnik komitetu jest obowiązany do przechowywania dokumentów związanych z finansowaniem

wykonywania inicjatywy ustawodawczej przez okres 12 miesięcy od dnia publikacji sprawozdania

finansowego.

6.

Pełnomocnik komitetu, w wypadku uzyskania nadwyżki pozyskanych funduszy na cele inicjatywy

ustawodawczej nad poniesionymi wydatkami, jest obowiązany przekazać tę nadwyżkę instytucji

charytatywnej. Informację o przekazaniu nadwyżki zamieszcza się w sprawozdaniu finansowym.

1.

Komitet ulega rozwiązaniu po upływie 3 miesięcy od daty

1)

zakończenia postępowania ustawodawczego;

2)

postanowienia Marszałka Sejmu o odmowie nadania biegu projektowi ustawy lub postanowienia

Sądu Najwyższego oddalającego zaskarżone postanowienie o odmowie nadania biegu projektowi

ustawy;

3)

bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 2.

2.

W innych wypadkach komitet ulega rozwiązaniu po upływie 3 miesięcy od upływu terminu

wskazanego w art. 17 ust. 2.

Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem przeszkadza w wykonywaniu inicjatywy

ustawodawczej przez obywateli albo przez nadużycie stosunku zależności wywiera wpływ

na jej wykonywanie

-

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Kto

1)

nie dopełnia obowiązku opublikowania sprawozdania finansowego, o którym mowa w art.

17 ust. 2, albo podaje w nim nieprawdziwe dane,

2)

nie dopełnia obowiązku przechowywania dokumentów związanych z finansowaniem wykonywania

inicjatywy ustawodawczej, o którym mowa w art. 17 ust. 5,

3)

nie przekazuje instytucji charytatywnej nadwyżki środków finansowych, o której mowa

w art. 17 ust. 6

- podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia

1.

Do postępowań w sprawie wydania pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej wszczętych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

2.

Pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej wydane przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy zachowują ważność przez okres, na jaki zostały udzielone, niezbędny

do realizacji celu zbiórki i przedstawienia jej wyników.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.