Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 października 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków przeprowadzania i dokumentowania czynności przez funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki przeprowadzania i dokumentowania czynności

określonych w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej, zwanej dalej „ustawą”

1)

wydawania poleceń osobom, których zachowanie stwarza lub może stworzyć zagrożenie

dla bezpieczeństwa osób, terenów, obiektów i urządzeń podlegających ochronie Straży

Marszałkowskiej, w szczególności poleceń dotyczących

a)

opuszczenia przez osoby miejsca, w którym przebywanie może stanowić zagrożenie dla

realizacji zadania wykonywanego przez Straż Marszałkowską,

b)

zatrzymania pojazdu,

c)

usunięcia pojazdu z miejsca postoju,

d)

usunięcia innych przedmiotów i urządzeń lub oddania ich do depozytu,

2)

legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości,

3)

ujmowania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia

lub zdrowia ludzkiego oraz dla mienia, a także osób w sposób rażący naruszających

porządek publiczny,

4)

dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania

ładunków i pomieszczeń w sytuacjach, gdy jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa

ochranianych osób, obiektów i urządzeń,

5)

żądania udzielenia niezbędnej pomocy, w zakresie ich działania, od instytucji państwowych,

organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych

prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej,

6)

zwracania się o udzielenie niezbędnej pomocy do innych jednostek gospodarczych i organizacji

społecznych, a w nagłych przypadkach również do każdej osoby o udzielenie doraźnej

pomocy,

7)

dokonywania kontroli bezpieczeństwa osób wchodzących na teren obiektów, o których

mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, pojazdów, bagaży, przesyłek, pomieszczeń, obiektów

i terenu, w formie

a)

kontroli manualnej lub

b)

sprawdzenia za pomocą środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i

urządzeń niebezpiecznych, lub

c)

sprawdzenia biochemicznego, lub

d)

sprawdzenia z wykorzystaniem psów służbowych

- przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, zwanego dalej „funkcjonariuszem”,

podczas wykonywania czynności służbowych.

1.

Funkcjonariusz nie wykonuje czynności określonych w § 1 pkt 3, 4 i 7 w stosunku do

1)

członka personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz osoby

zrównanej z nim na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli nie

jest obywatelem polskim;

2)

innej osoby korzystającej z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego na mocy ustaw,

umów międzynarodowych albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych;

3)

osoby, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że korzysta z immunitetu parlamentarnego,

sędziowskiego lub prokuratorskiego.

2.

Przepis ust. 1 nie dotyczy działań podjętych przez funkcjonariusza w ramach obrony

koniecznej lub stanu wyższej konieczności.

3.

W przypadku działań podjętych w ramach obrony koniecznej lub stanu wyższej konieczności

funkcjonariusz zawiadamia niezwłocznie drogą służbową Komendanta Straży Marszałkowskiej.

4.

O podjęciu działań w ramach obrony koniecznej lub stanu wyższej konieczności wobec

osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, Komendant Straży Marszałkowskiej niezwłocznie

zawiadamia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych, a wobec osób,

o których mowa w ust. 1 pkt 3 - odpowiednio Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego lub Prokuratora Generalnego.

Funkcjonariusz może rejestrować za pomocą kamer przenośnych lub nasobnych przebieg

czynności określonych w § 1 pkt 1-4 i 7, z wyłączeniem kontroli osobistej.

Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 1, w przypadku gdy jest

to niezbędne do

1)

sprawnego i zgodnego z przepisami ustawy wykonania czynności, o których mowa w § 1

pkt 2-4 i 7;

2)

uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia.

Z czynności, o której mowa w § 1 pkt 1, funkcjonariusz sporządza notatkę służbową,

która zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;

2)

dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę oraz miejsce przeprowadzenia czynności;

3)

cel i opis przeprowadzenia czynności;

4)

podpis funkcjonariusza.

Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 2, w przypadku gdy ustalenie

tożsamości osoby jest niezbędne do prawidłowego wykonywania innych czynności służbowych.

Z czynności, o której mowa w § 1 pkt 2, funkcjonariusz sporządza notatkę służbową,

która zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;

2)

dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę oraz miejsce przeprowadzenia czynności;

3)

imię, nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania osoby legitymowanej;

4)

cechy dokumentu, na podstawie którego stwierdzono tożsamość osoby legitymowanej;

5)

przyczynę legitymowania;

6)

podpis funkcjonariusza.

Funkcjonariusz po ujęciu osoby niezwłocznie

1)

informuje osobę ujętą o przyczynach ujęcia;

2)

poucza osobę ujętą, że przysługują jej uprawnienia osoby zatrzymanej, przewidziane

w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1987)

a)

prawo do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego i możliwości nawiązania

z nim kontaktu w dostępnej formie oraz bezpośredniej z nim rozmowy,

b)

prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada językiem polskim

w wystarczającym stopniu,

c)

prawo do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia,

d)

prawo do otrzymania odpisu protokołu ujęcia,

e)

prawo do dostępu do pierwszej pomocy medycznej,

f)

prawo do żądania zawiadomienia osoby najbliższej lub innej,

g)

prawo wniesienia do sądu, w terminie 7 dni od ujęcia, zażalenia na ujęcie, w którym

ujęty może się domagać zbadania legalności, zasadności lub prawidłowości jego ujęcia,

h)

prawo do nawiązania, w dostępnej formie, kontaktu z właściwym urzędem konsularnym

lub przedstawicielstwem dyplomatycznym, jeżeli jest obywatelem państwa obcego, albo

z przedstawicielstwem państwa, w którym ma stałe miejsce zamieszkania, jeżeli nie

posiada żadnego obywatelstwa;

3)

informuje osobę ujętą o treści art. 248 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego;

4)

wysłuchuje osobę ujętą;

5)

w razie potrzeby podejmuje czynności mające na celu realizację uprawnień osoby zatrzymanej;

6)

zawiadamia o ujęciu osoby swojego przełożonego i najbliższą jednostkę Policji.

1.

Funkcjonariusz, który dokonuje ujęcia osoby, sporządza z przebiegu tej czynności protokół,

który zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę

i minutę rozpoczęcia i zakończenia sporządzania protokołu;

2)

imię i nazwisko osoby ujętej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - jej rysopis

oraz miejsce zamieszkania;

3)

dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę, a także miejsce ujęcia;

4)

informację o osobach uczestniczących w czynności;

5)

informację o przyczynach ujęcia;

6)

pouczenie o prawach, o których mowa w § 8 pkt 2;

7)

podpisane przez osobę ujętą oświadczenie o poinformowaniu jej o przyczynach ujęcia

i prawach, o których mowa w § 8 pkt 2, albo informację o odmowie podpisania takiego

oświadczenia;

8)

oświadczenia i wnioski złożone przez osobę ujętą;

9)

informację o osobach zawiadomionych o ujęciu;

10)

podpis funkcjonariusza.

2.

Funkcjonariusz przekazuje osobie ujętej, za potwierdzeniem odbioru, kopię protokołu

ujęcia osoby.

Osobę ujętą, do czasu przekazania właściwej jednostce organizacyjnej Policji, umieszcza

się w pomieszczeniu Straży Marszałkowskiej, które jest wyposażone i zabezpieczone

w sposób zapewniający bezpieczeństwo tej osobie oraz realizację celu ujęcia.

Funkcjonariusz zwalnia natychmiast osobę ujętą, w przypadku gdy

1)

ustała przyczyna ujęcia;

2)

otrzymał polecenie sądu lub prokuratora;

3)

otrzymał zaświadczenie lekarskie, z którego wynika istnienie przeciwwskazań medycznych

do ujęcia.

Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 4, w przypadku gdy jest

to niezbędne do prawidłowego wykonywania innych czynności służbowych.

1.

Osoba, która ma być poddana kontroli osobistej, może żądać obecności przy tej czynności

osoby wskazanej przez siebie oraz osoby przybranej przez prowadzącego czynności. Funkcjonariusz

dopuszcza te osoby do udziału w czynności, chyba że ich obecność mogłaby utrudnić

lub uniemożliwić przeprowadzenie tych czynności.

2.

Kontroli osobistej dokonują, w miarę możliwości, osoby tej samej płci co osoba poddawana

kontroli, w pomieszczeniu niedostępnym na czas kontroli dla osób postronnych. Jeżeli

dokonanie kontroli osobistej przez funkcjonariusza tej samej płci co osoba poddawana

kontroli osobistej nie jest możliwe, a czynność musi być przeprowadzona niezwłocznie,

kontroli osobistej może dokonać funkcjonariusz płci odmiennej, ze szczególnym uwzględnieniem

przepisu art. 12 ust. 6 ustawy.

3.

W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku kontroli osobistej stwarzają niebezpieczeństwo

dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz podejmuje działania zmierzające

do usunięcia niebezpieczeństwa.

1.

Funkcjonariusz, który dokonuje kontroli osobistej, sporządza z przebiegu tej czynności

protokół, który zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę

i minutę rozpoczęcia i zakończenia sporządzania protokołu;

2)

imię i nazwisko osoby, wobec której dokonano kontroli osobistej, a w razie niemożności

ustalenia tożsamości - jej rysopis oraz miejsce zamieszkania;

3)

dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę rozpoczęcia i zakończenia przeprowadzania

kontroli osobistej, a także miejsce jej przeprowadzenia;

4)

informację o osobach uczestniczących w kontroli osobistej;

5)

przebieg kontroli osobistej, w tym informacje o znalezionych przedmiotach albo ich

braku;

6)

oświadczenia i wnioski złożone przez osobę, wobec której dokonano kontroli osobistej;

7)

pouczenie o prawie złożenia zażalenia do prokuratora właściwego ze względu na miejsce

przeprowadzenia czynności na sposób przeprowadzenia czynności, zgodnie z art. 12 ust.

7 ustawy;

8)

podpis osoby, wobec której dokonano kontroli osobistej, albo informację o odmowie

podpisania protokołu;

9)

podpis funkcjonariusza.

2.

Funkcjonariusz przekazuje, za potwierdzeniem odbioru, kopię protokołu osobie, wobec

której dokonano kontroli osobistej.

1.

Przeglądanie zawartości bagażu lub sprawdzanie ładunku lub pomieszczenia przeprowadza

się w obecności właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawiciela

przewoźnika lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia, a gdy jest to niemożliwe

- w obecności osoby przybranej przez funkcjonariusza.

2.

Przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania ładunku lub pomieszczenia, pod nieobecność

właściciela, użytkownika, przewoźnika lub spedytora, dokonuje się, w przypadku gdy

z ustaleń funkcjonariusza wynika, że zwłoka może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia

ludzkiego.

3.

Funkcjonariusz, który dokonuje przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania ładunku,

może przeprowadzać te czynności za pomocą specjalistycznych urządzeń.

4.

W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzenia

ładunku lub pomieszczenia stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego

lub mienia, funkcjonariusz podejmuje działania zmierzające do usunięcia niebezpieczeństwa.

1.

Funkcjonariusz, który dokonuje przeglądu zawartości bagażu lub sprawdzenia ładunku

lub pomieszczenia, sporządza z przebiegu tej czynności protokół, który zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę

i minutę rozpoczęcia i zakończenia sporządzania protokołu;

2)

imię i nazwisko właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawiciela

przewoźnika lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia;

3)

dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę rozpoczęcia i zakończenia przeprowadzania

przeglądu zawartości bagażu lub sprawdzenia ładunku lub pomieszczenia oraz miejsce

jego przeprowadzenia;

4)

informację o osobach uczestniczących w przeprowadzeniu przeglądu zawartości bagażu

lub sprawdzenia ładunku lub pomieszczenia;

5)

przebieg przeglądu zawartości bagażu lub sprawdzenia ładunku lub pomieszczenia, w

tym informacje o znalezionych przedmiotach;

6)

oświadczenia i wnioski złożone przez właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia

albo przedstawiciela przewoźnika lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia;

7)

pouczenie o prawie złożenia zażalenia do prokuratora właściwego ze względu na miejsce

przeprowadzenia czynności na sposób przeprowadzenia czynności, zgodnie z art. 12 ust.

7 ustawy;

8)

podpis właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawiciela przewoźnika

lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia albo informację o odmowie podpisania

protokołu;

9)

podpis funkcjonariusza.

2.

Funkcjonariusz przekazuje, za potwierdzeniem odbioru, kopię protokołu właścicielowi

bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawicielowi przewoźnika lub spedytora,

albo użytkownikowi pomieszczenia.

1.

Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 5 i 6, w przypadku gdy

wykonanie innej czynności służbowej byłoby bez tej pomocy niemożliwe lub znacznie

utrudnione.

2.

Z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy funkcjonariusz występuje na piśmie,

za pośrednictwem Komendanta Straży Marszałkowskiej lub upoważnionego przez niego funkcjonariusza.

3.

Wystąpienie z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy zawiera określenie

podstawy prawnej, rodzaju i zakresu pomocy, uzasadnienie faktyczne oraz upoważnienie

dla funkcjonariusza.

4.

Z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy funkcjonariusz występuje do osób

fizycznych, a w przypadku podmiotów, o których mowa w § 1 pkt 5 i 6 - do ich kierowników,

a pod ich nieobecność - do osób aktualnie dysponujących możliwościami udzielenia pomocy.

1.

Warunkiem skorzystania przez funkcjonariusza z pomocy podmiotów i osób, o których

mowa w § 1 pkt 6, jest wyrażenie przez nie zgody na piśmie.

2.

Funkcjonariusz może odstąpić od uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, w przypadku

gdy upływ czasu niezbędnego dla jej uzyskania mógłby spowodować bezpośrednie zagrożenie

dla realizacji zadań przez Straż Marszałkowską lub w przypadku zwracania się o udzielenie

doraźnej pomocy w nagłych przypadkach.

1.

W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, w szczególności

w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób lub obiektów podlegających ochronie Straży

Marszałkowskiej, wystąpienie na piśmie z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej

pomocy nie jest wymagane.

2.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, do żądania udzielenia pomocy lub zwracania

się z prośbą o jej udzielenie jest upoważniony każdy funkcjonariusz.

3.

Funkcjonariusz, występując z żądaniem udzielenia pomocy lub prośbą o jej udzielenie,

jest obowiązany ustnie poinformować osobę, do której się zwraca, o istnieniu sytuacji,

o której mowa w ust. 1, oraz o podstawie prawnej, rodzaju i zakresie pomocy.

1.

Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 7, w każdym miejscu terenów

i obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, w szczególności na posterunkach

zewnętrznych i wewnętrznych wyznaczonych przez Komendanta Straży Marszałkowskiej.

2.

Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 7, w wybrany przez siebie

sposób, najlepiej odpowiadający zapewnieniu realizacji zadań Straży Marszałkowskiej

w danej sytuacji.

W przypadku odmowy wstępu na tereny i do obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1

pkt 1 ustawy, osobie nieuprawnionej lub posiadającej broń palną i amunicję w rozumieniu

ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 651 i 730) lub materiały wybuchowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku

cywilnego

(Dz. U. z 2017 r. poz. 283, z późn. zm., lub inne niebezpieczne narzędzia, zagrażające bezpieczeństwu ochranianych osób,

obiektów lub urządzeń, albo złożenia przez osobę wchodzącą na te tereny i do tych

obiektów przedmiotów niebezpiecznych do depozytu, funkcjonariusz sporządza notatkę

służbową, która zawiera w szczególności

1)

imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;

2)

dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę oraz miejsce przeprowadzenia czynności;

3)

imię, nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania osoby, której odmówiono wstępu,

albo osoby, której przedmioty niebezpieczne zostały złożone do depozytu;

4)

cechy dokumentu, na podstawie którego stwierdzono tożsamość osoby legitymowanej;

5)

okoliczności i wyniki kontroli;

6)

podpis funkcjonariusza.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.