Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

1.

Przepisy ustawy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego

co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron,

jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej

1)

10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,

2)

10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300

pracowników,

3)

30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników

- zwanego dalej „grupowym zwolnieniem”.

2.

Liczby odnoszące się do pracowników, o których mowa w ust. 1, obejmują pracowników,

z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy

pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników.

1.

Pracodawca jest obowiązany skonsultować zamiar przeprowadzenia grupowego zwolnienia

z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy.

2.

Konsultacja, o której mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności możliwości uniknięcia

lub zmniejszenia rozmiaru grupowego zwolnienia oraz spraw pracowniczych związanych

z tym zwolnieniem, w tym zwłaszcza możliwości przekwalifikowania lub przeszkolenia

zawodowego, a także uzyskania innego zatrudnienia przez zwolnionych pracowników.

3.

Pracodawca jest obowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o

przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i

grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych

zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie,

proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania

zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych

z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca

jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości.

4.

Pracodawca przekazuje zakładowym organizacjom związkowym informacje, o których mowa

w ust. 3, w terminie umożliwiającym tym organizacjom zgłoszenie w ramach konsultacji

propozycji dotyczących spraw określonych w ust. 2.

5.

W trakcie konsultacji pracodawca jest obowiązany przekazać zakładowym organizacjom

związkowym także inne niż określone w ust. 3 informacje, jeżeli mogą one mieć wpływ

na przebieg konsultacji oraz treść porozumienia, o którym mowa w art. 3.

6.

Pracodawca przekazuje na piśmie właściwemu powiatowemu urzędowi pracy informacje,

o których mowa w ust. 3, z wyłączeniem informacji dotyczących sposobu ustalania wysokości

świadczeń pieniężnych przysługujących pracownikom.

6a

W przypadku zamiaru przeprowadzenia grupowego zwolnienia dotyczącego członków załogi

statku morskiego o polskiej przynależności pracodawca przekazuje informacje, o których

mowa w ust. 6, powiatowemu urzędowi pracy właściwemu ze względu na siedzibę armatora.

7.

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, uprawnienia

tych organizacji w zakresie wynikającym z ust. 1-5 przysługują przedstawicielom pracowników

wyłonionym w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

1.

W terminie nie dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 2 ust.

3, pracodawca i zakładowe organizacje związkowe zawierają porozumienie.

2.

W porozumieniu, o którym mowa w ust. 1, określa się zasady postępowania w sprawach

dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, a także obowiązki

pracodawcy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia innych spraw pracowniczych związanych

z zamierzonym grupowym zwolnieniem.

3

Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia z wszystkimi zakładowymi organizacjami

związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi

w rozumieniu art. 241.

3

Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi

organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami

związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 25

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1881 oraz z 2018 r. poz. 1608), z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy.

4.

Jeżeli nie jest możliwe zawarcie porozumienia zgodnie z ust. 1 i 3, zasady postępowania

w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca

w regulaminie, uwzględniając, w miarę możliwości, propozycje przedstawione w ramach

konsultacji przez zakładowe organizacje związkowe.

5.

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, zasady postępowania

w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca

w regulaminie, po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie

przyjętym u danego pracodawcy.

1.

Pracodawca - po zawarciu porozumienia, a w razie niezawarcia porozumienia po spełnieniu

obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lub 5 - zawiadamia na piśmie właściwy powiatowy

urząd pracy o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie

zatrudnionych i zwalnianych pracowników oraz o przyczynach ich zwolnienia, okresie,

w ciągu którego ma być dokonane zwolnienie, a także o przeprowadzonej konsultacji

zamierzonego grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi lub z przedstawicielami

pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

1a

W przypadku zamiaru przeprowadzenia grupowego zwolnienia dotyczącego członków załogi

statku morskiego o polskiej przynależności pracodawca przekazuje informacje, o których

mowa w ust. 1, powiatowemu urzędowi pracy właściwemu ze względu na siedzibę armatora.

2.

Kopię zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje zakładowym organizacjom

związkowym. Zakładowe organizacje związkowe mogą przedstawić właściwemu powiatowemu

urzędowi pracy swoją opinię w sprawie grupowego zwolnienia.

3.

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, przepis ust.

2 stosuje się odpowiednio do przedstawicieli pracowników wyłonionych w trybie przyjętym

u danego pracodawcy.

4.

W razie zakończenia działalności pracodawcy wskutek prawomocnego orzeczenia sądowego

zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, jest wymagane, gdy z takim wnioskiem wystąpi

właściwy powiatowy urząd pracy.

1.

Przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia nie stosuje

się art. 38 i 41 Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem ust. 2-4, a także przepisów odrębnych dotyczących szczególnej ochrony

pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, z zastrzeżeniem

ust. 5.

2.

W razie niezawarcia porozumienia, o którym mowa w art. 3, przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy, a także warunków pracy i płacy,

stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.

3.

Wypowiedzenie pracownikom stosunków pracy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Kodeksu pracy, jest dopuszczalne w czasie urlopu trwającego co najmniej 3 miesiące, a także w czasie

innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli upłynął już okres

uprawniający pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

4.

Wypowiedzenie pracownikom warunków pracy i płacy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Kodeksu pracy, jest dopuszczalne niezależnie od okresu trwania urlopu lub innej usprawiedliwionej

nieobecności pracownika w pracy.

5.

W okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku

pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi

1)

któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownicy

w ciąży, pracownikowi w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu

macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego;

2)

będącemu członkiem rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego;

3)

będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej;

4)

będącemu członkiem zakładowej organizacji związkowej, upoważnionemu do reprezentowania

tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności

w sprawach z zakresu prawa pracy;

4a)

będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej;

4b)

będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego

lub przedstawicielem pracowników w spółce europejskiej;

4c)

będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, organu przedstawicielskiego

lub przedstawicielem pracowników w spółdzielni europejskiej;

4d)

będącemu członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, zespołu przedstawicielskiego

albo przedstawicielem pracowników w radzie nadzorczej spółki powstałej w wyniku połączenia

transgranicznego spółek;

5)

będącemu społecznym inspektorem pracy;

6)

powołanemu do odbycia czynnej służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby

wojskowej albo przeszkolenia wojskowego;

7)

będącemu członkiem rady pracowników lub określonym w porozumieniu, o którym mowa w

art. 24 ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu

z nimi konsultacji

(Dz. U. poz. 550, z 2008 r. poz. 584 oraz z 2009 r. poz. 805), przedstawicielem pracowników uprawnionym do uzyskiwania od pracodawcy informacji

i prowadzenia z nim konsultacji.

6.

Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom,

o których mowa w ust. 5, przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej

ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy

obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy.

7.

(uchylony)

1.

Wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia może nastąpić

nie wcześniej niż po dokonaniu przez pracodawcę zawiadomienia, o którym mowa w art.

4 ust. 1, a w przypadku gdy nie jest ono wymagane - nie wcześniej niż po zawarciu

porozumienia lub spełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lub 5.

2.

Rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia może nastąpić

nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 4

ust. 1, a w przypadku gdy nie jest ono wymagane - nie wcześniej niż po upływie 30

dni od dnia zawarcia porozumienia lub spełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 3

ust. 4 lub 5. Nie dotyczy to przypadków rozwiązania z pracownikami stosunków pracy

w razie zakończenia działalności pracodawcy wskutek prawomocnego orzeczenia sądowego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Przy rozwiązywaniu z pracownikami stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia z

powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy stosuje się przepisy art. 41, a także odrębne przepisy regulujące rozwiązywanie z pracownikami stosunków pracy

z takiego powodu.

1.

Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia,

przysługuje odprawa pieniężna w wysokości

1)

jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy

krócej niż 2 lata;

2)

dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy

od 2 do 8 lat;

3)

trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy

ponad 8 lat.

2.

Przy ustalaniu okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 36 § 1 stosuje się odpowiednio.

3.

Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu

pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

4.

Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia

za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania

stosunku pracy.

1.

W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej pracodawca

powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach grupowego

zwolnienia, jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego

pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy.

2.

Pracodawca powinien ponownie zatrudnić pracownika, o którym mowa w ust. 1, w okresie

15 miesięcy od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia.

1.

Przepisy art. 5 ust. 3-6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania

przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn

niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający

wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia

w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona

w art. 1.

2.

W przypadku określonym w ust. 1 pracodawca może rozwiązać stosunki pracy, w drodze

wypowiedzenia, z pracownikami, których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów

szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem i wobec których jest dopuszczalne

wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pod warunkiem niezgłoszenia

sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania

zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu.

3.

Pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikom, o których mowa w ust.

2, jeżeli z przyczyn określonych w ust. 1 nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy.

W takim przypadku stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.

4.

Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy w okolicznościach określonych w ust. 3

powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom przysługuje, przez okres nieprzekraczający

6 miesięcy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy. Prawo do dodatku wyrównawczego nie przysługuje pracownikom, których szczególna ochrona

przed wypowiedzeniem umowy o pracę wynika z art. 41 Kodeksu pracy.

5.

Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do pracowników będących posłami, senatorami lub

radnymi, w okresie, w którym ich stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów

szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem.

Przepisów ustawy nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania.

Przy rozwiązywaniu stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w zakresie

nieuregulowanym w niniejszej ustawie, a także przy rozpatrywaniu sporów związanych

z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu pracy.

(pominięte)

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 14 w zakresie

art. 25

1.

Do trwających w dniu wejścia w życie ustawy postępowań dotyczących rozwiązywania z

pracownikami stosunków pracy na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 29 stosuje

się dotychczasowe przepisy.

2.

Pracownikom, których stosunki pracy ulegną rozwiązaniu poczynając od dnia wejścia

w życie ustawy, w następstwie postępowań, o których mowa w ust. 1, przysługuje odprawa

pieniężna na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach, chyba że odprawa pieniężna

przysługująca na podstawie niniejszej ustawy jest dla nich korzystniejsza.

3.

Pracownicy otrzymujący dodatek wyrównawczy w dniu wejścia w życie ustawy, którzy nie

byliby uprawnieni do dodatku wyrównawczego na podstawie niniejszej ustawy, zachowują

prawo do tego dodatku na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach.

Traci moc ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

(Dz. U. z 2002 r. poz. 980, 1146 i 1679 oraz z 2003 r. poz. 844).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem art. 15, który wchodzi

w życie z dniem 1 lipca 2003 r.