Orzeczenie Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 października 2018 r. sygn. akt K 26/15

Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 2 października 2018 r.

Treść wyroku

Trybunał Konstytucyjny w składzie

Stanisław Rymar - przewodniczący,

Grzegorz Jędrejek,

Justyn Piskorski - sprawozdawca,

Michał Warciński,

Andrzej Zielonacki,

po rozpoznaniu w trybie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania

przed Trybunałem Konstytucyjnym

(Dz. U. poz. 2072), na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2018 r., wniosku Prezydenta Konfederacji

Lewiatan o zbadanie zgodności

1)

art. 77

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, ze zm.),

2)

art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 167) w zakresie, w jakim uniemożliwia pracodawcy samodzielne podjęcie decyzji w sprawie

ustalenia regulaminu wynagradzania oraz regulaminu nagród i premiowania, jeżeli organizacje

związkowe albo organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 241Kodeks pracy przedstawią wspólnie uzgodnione stanowisko w terminie 30 dni

- z

a)

art. 2 Konstytucji, a w szczególności wywodzoną z niego zasadą określoności prawa, przez nałożenie na

pracodawców w art. 77Kodeks pracy obowiązku wprowadzenia regulaminu wynagradzania przy jednoczesnym uzależnieniu w

art. 77Kodeks pracy możliwości jego ustalenia od zgody zakładowej organizacji związkowej, a w przypadku,

w którym u danego pracodawcy występuje więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa

i organizacje te albo przynajmniej organizacje reprezentatywne uzgodniły jednolite

stanowisko, od zgody tych organizacji,

b)

art. 59 ust. 2 Konstytucji oraz art. 4 Konwencji (nr 98) dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się

i rokowań zbiorowych, przyjętej w Genewie dnia 1 lipca 1949 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 29, poz. 126 - zał.) i art. 6 pkt 2 Europejskiej Karty Społecznej,

sporządzonej w Turynie dnia 18 października 1961 r.

(Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.), przez ograniczenie zasady dobrowolności rokowań oraz naruszenie równości stron w

rokowaniach nad ustaleniem bądź zmianą regulaminu wynagradzania, a w szczególności

uprzywilejowanie w tych rokowaniach strony związkowej - pracodawca jest bowiem w sytuacji,

w której musi osiągnąć porozumienie, aby uczynić zadość swojemu obowiązkowi ustawowemu,

c)

art. 20 w związku z art. 22 Konstytucji przez wyłączenie możliwości samodzielnego

ustalenia bądź zmiany regulaminu wynagradzania przez pracodawcę w przypadku braku

zgody zakładowej organizacji związkowej, a w przypadku, w którym u danego pracodawcy

występuje więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa i organizacje te albo przynajmniej

organizacje reprezentatywne uzgodniły jednolite stanowisko, bez zgody tych organizacji,

d)

art. 32 ust. 1 Konstytucji przez zróżnicowanie sytuacji prawnej pracodawców w zakresie

swobody kształtowania polityki płacowej, a tym samym kosztów działalności, co przekłada

się na ograniczenie swobody samej działalności gospodarczej w oparciu o kryterium

irrelewantne, jakim jest rodzaj źródła prawa pracy, którym są objęci - pracodawcy

objęci układem zbiorowym pracy mogą go wypowiedzieć, a objęci regulaminem wynagradzania

nie mogą go wypowiedzieć bądź uchylić, ani nawet zmienić bez zgody zakładowej organizacji

związkowej, a w przypadku, w którym u danego pracodawcy występuje więcej niż jedna

zakładowa organizacja związkowa i organizacje te, albo przynajmniej organizacje reprezentatywne

uzgodniły jednolite stanowisko, bez zgody tych organizacji, a także przez daleko idące

zróżnicowanie sytuacji prawnej pracowników w zakresie trwałości warunków ich wynagradzania

w oparciu o kryterium irrelewantne, jakim jest rodzaj źródła prawa pracy, którym są

objęci - warunki zatrudnienia pracowników objętych układem zbiorowym pracy mogą zostać

pogorszone w wyniku wypowiedzenia układu, a warunki wynikające z regulaminu wynagradzania

są niezmienne bez zgody zakładowej organizacji związkowej, a w przypadku, w którym

u danego pracodawcy występuje więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa i organizacje

te, albo przynajmniej organizacje reprezentatywne uzgodniły jednolite stanowisko,

bez zgody tych organizacji,

albo alternatywnie o zbadanie zgodności

1)

art. 77Kodeks pracy, rozumianego w ten sposób, że ustalenie bądź zmiana regulaminu wynagradzania przez

pracodawcę, u którego funkcjonuje zakładowa organizacja związkowa, uzależniona jest

od zgody tej organizacji,

2)

art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych, rozumianego w ten sposób, że ustalenie bądź zmiana regulaminu wynagradzania, nagród

lub premiowania przez pracodawcę, u którego występuje więcej niż jedna zakładowa organizacja

związkowa, i organizacje te albo przynajmniej organizacje reprezentatywne uzgodniły

jednolite stanowisko, są uzależnione od zgody tych organizacji,

- z art. 2, art. 20 w związku z art. 22, art. 32 ust. 1 i art. 59 ust. 2 Konstytucji oraz art. 4 Konwencji dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań

zbiorowych i art. 6 pkt 2 Europejskiej Karty Społecznej,

orzeka

Art. 77

(Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm.) w związku z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1881) jest zgodny z

a)

art. 20 w związku z art. 22 oraz art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b)

art. 4 Konwencji (nr 98) dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań

zbiorowych, przyjętej w Genewie dnia 1 lipca 1949 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 29, poz.

126 - zał.),

c)

art. 6 pkt 2 Europejskiej Karty Społecznej, sporządzonej w Turynie dnia 18 października

1961 r.

(Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.).

Ponadto postanawia

na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania

przed Trybunałem Konstytucyjnym

(Dz. U. poz. 2072) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Orzeczenie zapadło jednogłośnie.

Pokaż całość