Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 17 września 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami

Organem odpowiedzialnym za kierowanie nieletnich do podmiotów leczniczych niebędących

przedsiębiorcami

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Sąd kieruje nieletnich do

1)

publicznych zakładów psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponujących warunkami

a

maksymalnego zabezpieczenia,

b

wzmocnionego zabezpieczenia,

2

publicznych zakładów lecznictwa odwykowego dysponujących warunkami wzmocnionego zabezpieczenia,

3)

innych podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami

4)

innych podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami

- zwanych dalej „zakładami”.

2.

Do zakładu sąd przesyła odpis prawomocnego postanowienia wraz z opinią wydaną w trybie

art. 25 lub art. 25a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach

nieletnich.

3.

Nieletniego umieszcza się w zakładzie właściwym ze względu na jego miejsce zamieszkania

lub pobytu, a jeśli to jest niemożliwe, w zakładzie położonym najbliżej miejsca jego

zamieszkania lub pobytu, zgodnie z ustalonymi obszarami działania tych zakładów.

1.

Do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponującego warunkami wzmocnionego

zabezpieczenia kieruje się nieletniego z zaburzeniami psychicznymi.

2.

Do zakładu leczenia odwykowego dysponującego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia

kieruje się nieletniego uzależnionego od alkoholu lub substancji psychoaktywnych.

Do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponującego warunkami maksymalnego

zabezpieczenia kieruje się nieletniego z zaburzeniami psychicznymi, jeżeli

1)

powtarzające się zachowania zagrażające życiu lub zdrowiu innych osób lub powodujące

niszczenie mienia nie będą mogły być opanowane w zakładzie dysponującym warunkami

wzmocnionego zabezpieczenia;

2)

niemożliwe jest zapobieżenie samowolnemu oddaleniu nieletniego z zakładu dysponującego

warunkami wzmocnionego zabezpieczenia, a nieletni może stwarzać znaczne zagrożenie

poza zakładem.

Kierując nieletniego do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej, sąd w szczególności

bierze pod uwagę

1)

rodzaj czynów zabronionych, których dopuścił się nieletni w przeszłości;

2)

rodzaj, częstość i skutki zachowań agresywnych lub ucieczkowych w przeszłości;

3)

aktualny stan zdrowia, w tym stan psychiczny i somatyczny;

4)

uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych;

5)

związek pomiędzy zaburzeniami psychicznymi a zachowaniami niebezpiecznymi;

6)

ogólną sprawność fizyczną;

7)

szczególne wskazania do postępowania leczniczego i rehabilitacyjnego;

8)

przebieg i wyniki dotychczasowego leczenia i rehabilitacji.

1.

Przed umieszczeniem nieletniego w zakładzie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2,

sąd może zwrócić się do Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, zwanego dalej

„Instytutem”, o wskazanie właściwego zakładu. W tym celu sąd przesyła Instytutowi

orzeczenie o zastosowaniu środka leczniczego wraz ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją

lekarską.

2.

Wskazując właściwy zakład, Instytut bierze w szczególności pod uwagę okoliczności,

o których mowa w § 5.

3.

Instytut wskazuje sądowi właściwy zakład w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentów,

o których mowa w ust. 1.

4.

Po wydaniu opinii Instytut niezwłocznie zwraca sądowi otrzymaną dokumentację.

Do zakładu, do którego sąd skierował nieletniego z powodu zaburzeń psychicznych, upośledzenia

umysłowego, choroby psychicznej, uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych,

przewóz zapewnia na polecenie sądu właściwy zakład, w którym ma być wykonywany środek

leczniczy.

Zakład po przyjęciu nieletniego jest obowiązany do

1)

niezwłocznego powiadomienia sądu o przyjęciu nieletniego do zakładu;

2)

powiadomienia rodziców lub opiekuna nieletniego oraz prokuratora o przyjęciu nieletniego

do zakładu;

3)

zapoznania nieletniego z zakresem jego praw i obowiązków.

Przy przyjęciu do zakładu wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 1-3 nieletni poddawany jest

badaniu psychiatrycznemu, internistycznemu i neurologicznemu.

1.

W przypadku wystąpienia u nieletniego przyjmowanego lub przebywającego już w zakładach,

wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1-3, zaburzeń pourazowych, powypadkowych lub innych

chorób, lekarz kieruje nieletniego niezwłocznie do podmiotu

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zakład, w którym nieletni przebywa, niezwłocznie

powiadamia sąd, nieletniego, rodziców lub opiekuna nieletniego oraz prokuratora o

konieczności przeniesienia nieletniego.

3.

Sposób przewozu nieletniego do innego podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą

1.

W ramach postępowania leczniczego lub rehabilitacyjnego jest możliwe przenoszenie

nieletniego na podstawie orzeczenia sądu do innego zakładu dysponującego odpowiednimi

zabezpieczeniami oraz odpowiednimi możliwościami leczniczymi, rehabilitacyjnymi.

2.

Z wnioskiem o przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, występuje do właściwego sądu

kierownik zakładu, w którym nieletni przebywa. We wniosku należy podać powody uzasadniające

konieczność przeniesienia nieletniego do innego zakładu, dołączyć kopie orzeczenia

sądu o umieszczeniu w zakładzie i opinie, o których mowa w § 2 ust. 2, oraz ewentualnie

inne opinie specjalistyczne, o których mowa w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.

3.

O przeniesienie do innego zakładu może wystąpić również nieletni, rodzice lub opiekun

nieletniego oraz prokurator. W takich przypadkach zakład, w którym przebywa nieletni,

przesyła sądowi wniosek oraz dokumentację, o której mowa w ust. 2, wraz z opinią kierownika

zakładu.

Rozpoznając wniosek o przeniesienie nieletniego, sąd może zwrócić się do Instytutu

o wskazanie odpowiedniego zakładu. W tym celu sąd przesyła Instytutowi dokumentację,

o której mowa w § 11 ust. 2.

1.

Instytut wskazuje sądowi zakład, do którego można przenieść nieletniego, w terminie

14 dni od dnia otrzymania dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2. Wskazanie zawiera

uzasadnienie.

2.

Po wskazaniu zakładu, o którym mowa w ust. 1, Instytut niezwłocznie zwraca sądowi

otrzymaną dokumentację.

Przewóz nieletniego do innego zakładu wymienionego w § 2 ust. 1, na podstawie orzeczenia

sądu, zapewnia zakład wnioskujący przeniesienie.

1.

Zakład powiadamia sąd, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, o stanie zdrowia nieletniego

i postępach w leczeniu, rehabilitacji oraz jest obowiązany do niezwłocznego powiadomienia

sądu o ustaniu przyczyny pobytu nieletniego w zakładzie.

2.

Zakład niezwłocznie powiadamia policję oraz sąd o samowolnym oddaleniu się nieletniego

z zakładu oraz o dokonaniu przez niego czynu zabronionego.

3.

Zwolnienie nieletniego z zakładu następuje na podstawie prawomocnego postanowienia

sądu, chyba że wykonywanie środka leczniczego ustaje z mocy prawa.

Bezpieczeństwo i właściwe warunki pobytu nieletnich w zakładach dysponujących warunkami

wzmocnionego zabezpieczenia zapewnia się przez

1)

stały nadzór nad nieletnimi przebywającymi w zakładzie;

2)

posiadanie drzwi i okien wyposażonych w urządzenia uniemożliwiające nieletnim samowolne

oddalenie się z zakładu;

3)

wyposażenie w

a)

system telewizji wewnętrznej umożliwiający obserwację drzwi wejściowych, okien zewnętrznych,

sal ogólnych, izolatek oraz korytarzy,

b)

elektroniczny system sygnalizujący niekontrolowane otwarcie drzwi i okien;

4)

bezpośredni dostęp do ogrodzonego terenu rekreacyjnego;

5)

zatrudnienie personelu pracującego z nieletnimi w liczbie co najmniej dwukrotnie większej

niż pojemność zakładu (liczba łóżek w zakładzie);

6)

odpowiednie warunki do realizacji obowiązku szkolnego.

Bezpieczeństwo i właściwe warunki pobytu nieletnich w zakładach dysponujących warunkami

maksymalnego zabezpieczenia zapewnia się przez spełnienie wymagań określonych w §

16, a ponadto

1)

wyposażenie personelu w system elektronicznych urządzeń alarmowych sygnalizujących

zagrożenie ze strony pacjentów;

2)

otoczenie zakładu oświetlonym, nadzorowanym za pośrednictwem telewizji wewnętrznej

gładkim murem o wysokości co najmniej 5,5 m lub innymi zabezpieczeniami o porównywalnej

skuteczności, uniemożliwiającymi samowolne oddalenie umieszczonego nieletniego;

3)

zatrudnienie personelu pracującego z nieletnimi w liczbie co najmniej trzykrotnie

większej niż pojemność zakładu (liczba łóżek w zakładzie), w tym personelu sprawującego

ochronę nad nieletnimi w liczbie nie mniejszej niż dwie trzecie pojemności zakładu.

Nieletni przebywający w zakładzie jest objęty zaplanowanym i zindywidualizowanym postępowaniem

leczniczym, rehabilitacyjnym, mającym na celu poprawę stanu zdrowia i zachowania w

stopniu umożliwiającym powrót do życia w społeczeństwie i dalsze leczenie w warunkach

poza takim zakładem.

1.

Zajęcia rehabilitacyjne organizuje się w zakładzie realizującym środek leczniczy,

zgodnie z przepisami o organizowaniu zajęć rehabilitacyjnych w szpitalach psychiatrycznych.

2.

Zindywidualizowane postępowanie diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne w przypadku

nieletnich uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, obejmuje w szczególności

1)

diagnostykę zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania związanych z używaniem alkoholu

lub substancji psychoaktywnych;

2)

leczenie szkód zdrowotnych spowodowanych używaniem alkoholu lub substancji psychoaktywnych;

3)

indywidualną i grupową psychoterapię osób uzależnionych;

4)

działania konsultacyjno-edukacyjne dla osób uzależnionych i ich rodzin.

3.

Wobec nieletnich realizowany jest obowiązek szkolny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1457, 1560 i 1669)

1.

Nieletni przebywający w zakładzie ma prawo do

1)

właściwej opieki i warunków pobytu i leczenia zapewniających higienę, bezpieczeństwo,

ochronę przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej oraz ochronę i

poszanowanie jego godności osobistej;

2)

świadczeń zdrowotnych, opieki psychologicznej i socjalnej;

3)

wykonywania praktyk i korzystania z posług religijnych;

4)

ochrony i utrzymania więzi rodzinnych;

5)

wysyłania i otrzymywania korespondencji oraz niekontrolowanych rozmów telefonicznych;

6)

poszanowania prywatności z ograniczeniami wynikającymi ze specyfiki zakładu;

7)

uczestniczenia w życiu zakładu;

8)

składania próśb, skarg, wniosków i odwołań do organu właściwego do ich rozpatrywania.

2.

Korzystanie przez nieletnich z przysługujących im praw nie może naruszać praw innych

osób i zakłócać ustalonego w zakładzie porządku.

Nieletni przebywający w zakładzie jest obowiązany

1)

przestrzegać ustalonego w zakładzie regulaminu;

2)

przestrzegać zasad współżycia społecznego;

3)

przestrzegać zasad bezpieczeństwa na terenie zakładu;

4)

stosować się do poleceń personelu;

5)

poprawnie traktować inne osoby;

6)

dbać o stan zdrowia i higienę osobistą;

7)

dbać o kulturę osobistą i kulturę słowa;

8)

sprzątać pomieszczenia, w których przebywa, i utrzymywać należyty porządek, chyba

że aktualny stan zdrowia to uniemożliwia.

Pobyt nieletniego w zakładzie dysponującym warunkami maksymalnego i wzmocnionego zabezpieczenia

nie powinien trwać dłużej, niż jest to konieczne dla bezpieczeństwa nieletniego i

jego otoczenia.

(uchylony).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia