Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 listopada 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

system płatności - podlegające prawu polskiemu prawne powiązania pomiędzy co najmniej

trzema instytucjami, w tym co najmniej jedną z instytucji, o których mowa w pkt 5

lit. a-d lub lit. h, z wyłączeniem uczestnika pośredniego, w ramach których obowiązują

wspólne dla tych uczestników zasady przeprowadzania rozliczeń lub realizacji ich zleceń

rozrachunku, o których mowa w pkt 12 lit. a, z zastrzeżeniem art. 2a;

2)

system rozrachunku papierów wartościowych - podlegające prawu polskiemu prawne powiązania

pomiędzy co najmniej trzema instytucjami, w tym co najmniej jedną z instytucji, o

których mowa w pkt 5 lit. a-d lub lit. h, z wyłączeniem uczestnika pośredniego, w

ramach których obowiązują wspólne dla tych uczestników zasady przeprowadzania rozliczeń

lub realizacji ich zleceń rozrachunku, o których mowa w pkt 12 lit. b, z zastrzeżeniem

art. 2a;

3)

system - systemy, o których mowa w pkt 1 i 2;

3a)

system interoperacyjny - system płatności lub system rozrachunku papierów wartościowych,

którego podmiot prowadzący system zawarł porozumienie w sprawie międzysystemowej realizacji

zleceń rozrachunku z co najmniej jednym podmiotem prowadzącym system podlegający prawu

polskiemu lub prawu innego państwa członkowskiego;

4)

inne państwo członkowskie - inne niż Rzeczpospolita Polska państwo, które jest członkiem

Unii Europejskiej, oraz Islandia, Liechtenstein i Norwegia;

5)

instytucja - każdy z następujących podmiotów, który jest uczestnikiem systemu płatności

lub systemu rozrachunku papierów wartościowych, odpowiedzialny za wykonanie zobowiązań

wynikających z realizacji zleceń rozrachunku w systemie

a)

Narodowy Bank Polski, zwany dalej „NBP”,

b)

bank centralny innego państwa,

c)

bank krajowy, oddział banku zagranicznego, instytucja kredytowa oraz oddział instytucji

kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1876), spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa

w rozumieniu ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2065),

d)

firma inwestycyjna w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1768),

e)

(uchylona)

f)

(uchylona)

g)

mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i lokujące na własny rachunek

środki pieniężne na rynku papierów wartościowych

-

zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,

-

fundusz inwestycyjny i alternatywna spółka inwestycyjna w rozumieniu przepisów o funduszach

inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,

-

fundusz emerytalny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy

emerytalnych,

h)

organ władzy publicznej,

i)

podmiot objęty gwarancjami, udzielonymi przez organ władzy publicznej,

j

podmiot, którego siedziba znajduje się poza terytorium innych państw członkowskich,

prowadzący działalność analogiczną do działalności instytucji kredytowej, o której

mowa w lit. c, lub zagranicznej firmy inwestycyjnej, o której mowa w art. 3 pkt 32

ustawy wymienionej w lit. d,

k)

inny niż wymieniony w lit. a-j uczestnik systemu rozrachunku papierów wartościowych,

ponoszący odpowiedzialność za wykonanie zobowiązań wynikających z rozliczeń lub realizacji

zleceń rozrachunku w tym systemie, pod warunkiem że co najmniej trzema uczestnikami

tego systemu są podmioty, o których mowa w lit. a-c,

l)

w odniesieniu do systemów innych niż wymienione w art. 15 ust. 1 i 2 - instytucja

płatnicza oraz instytucja pieniądza elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2003);

6)

partner centralny - podmiot, który działa w systemie jako wyłączny kontrahent dla

instytucji w odniesieniu do ich zleceń rozrachunku;

7)

agent rozrachunkowy - podmiot prowadzący w ramach systemu rachunki rozliczeniowe dla

instytucji lub partnera centralnego, poprzez które dokonuje rozrachunku i udziela

- w zależności od posiadanych uprawnień - kredytu dla celów rozrachunkowych instytucji

lub partnerowi centralnemu;

8)

izba rozliczeniowa - podmiot, do którego obowiązków należy obliczanie należności lub

zobowiązań netto instytucji, partnera centralnego lub agenta rozrachunkowego;

9)

uczestnik - instytucja, partner centralny, agent rozrachunkowy, izba rozliczeniowa

lub podmiot prowadzący system;

10)

uczestnik pośredni - instytucja, partner centralny, agent rozrachunkowy, izba rozliczeniowa

lub podmiot prowadzący system, związany z uczestnikiem umową umożliwiającą przekazywanie

jego zleceń rozrachunku do systemu, pod warunkiem że uczestnik pośredni jest znany

podmiotowi prowadzącemu system;

11)

papiery wartościowe - papiery wartościowe oraz inne instrumenty finansowe w rozumieniu

art. 2 ustawy, o której mowa w pkt 5 lit. d;

12)

zlecenie rozrachunku

a)

zlecenie uczestnika dotyczące przekazania kwoty pieniężnej na rachunek odbiorcy prowadzony

przez agenta rozrachunkowego lub inne zlecenie, które powoduje wykonanie lub zwolnienie

z zobowiązania pieniężnego, zgodnie z zasadami systemu płatności, lub

b)

zlecenie uczestnika dotyczące przeniesienia papierów wartościowych w drodze dokonania

odpowiednich zapisów w prowadzonej ewidencji papierów wartościowych lub w inny sposób;

13)

zagraniczne postępowanie upadłościowe - prowadzone na podstawie prawa państwa innego

niż Rzeczpospolita Polska postępowanie sądowe lub administracyjne, w tym także postępowanie

zabezpieczające, w ramach których mienie uczestnika systemu lub podmiotu mającego

siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będącego uczestnikiem systemu płatności

lub systemu rozrachunku papierów wartościowych podlegających prawu innego państwa

członkowskiego, poddane jest kontroli lub zarządowi sądu lub innego organu, jeżeli

skutkiem tego postępowania jest zawieszenie realizacji zleceń rozrachunku lub nałożenie

na nie ograniczeń;

14)

ogłoszenie upadłości

a)

podmiotu mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego uczestnikiem

systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych, w tym także podlegających

prawu innego państwa członkowskiego - zgodnie z ustawą z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

(Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 791), wydanie przez sąd właściwy w sprawach upadłości postanowienia o ogłoszeniu upadłości,

jak również zgodnie z ustawą z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1508), wydanie przez sąd właściwy w sprawach restrukturyzacji postanowienia o otwarciu

postępowania sanacyjnego, układowego albo przyspieszonego postępowania układowego,

b)

podmiotu mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będącego uczestnikiem

systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych, wydanie przez zagraniczny

sąd lub zagraniczny organ orzeczenia, postanowienia lub decyzji, którymi pozbawiono

lub ograniczono uczestnika prawa zarządu jego majątkiem lub poddano majątek uczestnika

kontroli celem jego reorganizacji lub likwidacji uczestnika, w postępowaniu, o którym

mowa w pkt 13;

15)

właściwe organy - organy sprawujące nadzór nad podmiotami, o których mowa w pkt 5

lit. c-g oraz i-l;

16)

kompensowanie - przekształcenie, dla każdego uczestnika, w jedno zobowiązanie netto

lub jedną należność netto wzajemnych zobowiązań i należności wynikających z przekazywanych

pomiędzy uczestnikami zleceń rozrachunku;

17

rachunek rozliczeniowy - prowadzony przez agenta rozrachunkowego i przeznaczony do

dokonywania rozrachunku pomiędzy uczestnikami systemu: rachunek bankowy, rachunek

pieniężny, rachunek papierów wartościowych, rachunek derywatów, rachunek zbiorczy,

konto depozytowe papierów wartościowych lub konto rozliczeniowe;

18)

przedmiot zabezpieczenia - zbywalne aktywa

a)

na których został ustanowiony w związku z uczestnictwem w systemie zastaw, kaucja

lub inne zabezpieczenie, lub

b)

przyjęte przez NBP, bank centralny innego państwa członkowskiego lub Europejski Bank

Centralny, w związku z wykonywaniem zadań banku centralnego;

19)

podmiot prowadzący system - partner centralny, agent rozrachunkowy oraz izba rozliczeniowa,

w tym w szczególności izba rozliczeniowa lub izba rozrachunkowa działająca na podstawie

ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub inny podmiot określający wspólne dla uczestników systemu zasady realizacji ich

zleceń rozrachunku.

Przynajmniej jedna z instytucji, których powiązania prawne tworzą system, powinna

posiadać siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nazwa systemu płatności powinna jednoznacznie odróżniać się od nazw innych systemów

płatności, schematów płatniczych oraz usług płatniczych.

1.

Prezes NBP może, w indywidualnych przypadkach, uznać za system płatności podlegające

prawu polskiemu prawne powiązania pomiędzy dwoma uczestnikami, nie uwzględniając agenta

rozrachunkowego, partnera centralnego, izby rozliczeniowej ani uczestnika pośredniego,

jeżeli tacy występują, określające zasady realizacji przez tych uczestników zleceń

rozrachunku, o których mowa w art. 1 pkt 12 lit. a, gdy uznanie takie jest zasadne

ze względu na ryzyko systemowe.

2.

Komisja Nadzoru Finansowego, zwana dalej „KNF”, może, w indywidualnych przypadkach,

uznać za system rozrachunku papierów wartościowych podlegające prawu polskiemu prawne

powiązania pomiędzy dwoma uczestnikami, nie uwzględniając agenta rozrachunkowego,

partnera centralnego, izby rozliczeniowej ani uczestnika pośredniego, jeżeli tacy

występują, określające zasady realizacji przez tych uczestników zleceń rozrachunku,

o których mowa w art. 1 pkt 12 lit. b, gdy uznanie takie jest zasadne ze względu na

ryzyko systemowe.

Prezes NBP w odniesieniu do systemów płatności, a KNF w odniesieniu do systemów rozrachunku

papierów wartościowych może uznać, że ze względu na ryzyko systemowe uczestnicy pośredni

są uznani za uczestników, pod warunkiem że uczestnicy pośredni są znani systemowi.

Porozumienie między podmiotami prowadzącymi systemy interoperacyjne nie stanowi systemu.

W zależności od zasad funkcjonowania systemu ten sam uczestnik może działać jako partner

centralny, agent rozrachunkowy lub izba rozliczeniowa oraz realizować część lub całość

ich zadań.

1.

Przepisy ustawy, przepisy art. 66, art. 67, art. 80 i art. 135-137 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe oraz przepisy art. 242, art. 244, art. 245, art. 254, art. 255 i art. 309 ustawy z dnia 15 maja

2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, dotyczące skutków ogłoszenia upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego

wobec podmiotu mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego

uczestnikiem systemu, stosuje się odpowiednio

1)

w razie wydania orzeczenia albo decyzji o likwidacji, zawieszeniu lub ograniczeniu

prowadzenia działalności uczestnika, a także w razie podjęcia innych środków prawnych

względem uczestnika, skutkujących zawieszeniem lub ograniczeniem realizacji zleceń

rozrachunku w systemie dotyczącym tego uczestnika;

2)

do orzeczeń, postanowień lub decyzji wydanych wobec tego uczestnika przez zagraniczny

sąd lub inny organ w ramach zagranicznych postępowań upadłościowych.

2

Przepisy ustawy, przepisy art. 66, art. 67, art. 80 i art. 135-137 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe oraz przepisy art. 242, art. 244, art. 245, art. 254, art. 255 i art. 309 ustawy z dnia 15 maja

2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, dotyczące skutków ogłoszenia upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego

wobec podmiotu mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego

uczestnikiem systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych, stosuje

się odpowiednio w razie podjęcia wobec tego podmiotu zagranicznego postępowania upadłościowego.

Skutki prawne wynikające z ogłoszenia upadłości, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego

lub podjęcia zagranicznego postępowania upadłościowego wobec podmiotu mającego siedzibę

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego uczestnikiem systemu płatności lub

systemu rozrachunku papierów wartościowych podlegających prawu innego państwa członkowskiego,

odnoszące się do praw i obowiązków tego podmiotu pozostających w związku z uczestnictwem

w takim systemie, są określone przez prawo właściwe dla tego systemu.

1.

Moment wprowadzenia zlecenia rozrachunku do systemu oraz moment, od którego zlecenie

rozrachunku nie może być odwołane, określają zasady funkcjonowania tego systemu.

2.

Podmiot prowadzący system interoperacyjny koordynuje moment wprowadzenia zlecenia

rozrachunku do systemu oraz moment, od którego zlecenie rozrachunku nie może zostać

odwołane, z zasadami funkcjonowania systemów, z którymi prowadzony przez niego system

współpracuje, w tym także systemów podlegających prawu innego państwa członkowskiego.

3.

Jeżeli zasady funkcjonowania wszystkich współpracujących ze sobą systemów interoperacyjnych

nie stanowią inaczej, na zasady funkcjonowania systemu interoperacyjnego określające

moment wprowadzenia zlecenia rozrachunku do systemu oraz moment, od którego zlecenie

rozrachunku nie może zostać odwołane, nie mają wpływu na zasady funkcjonowania systemów,

z którymi dany system współpracuje, w tym także systemów podlegających prawu innego

państwa członkowskiego.

Jeżeli w wyniku rozliczenia zleceń rozrachunku w jednym systemie przeprowadzany jest

rozrachunek w drugim systemie, skutki, o których mowa w art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe albo w art. 254 i art. 255 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, wynikające z wprowadzenia zlecenia rozrachunku do pierwszego systemu, mają zastosowanie

odpowiednio do wynikających z tego rozliczenia zleceń rozrachunku realizowanych w

drugim systemie.

1.

W zakresie uregulowanym w ustawie oraz w art. 66, art. 67, art. 80 i art. 135-137 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe albo w art. 242, art. 244, art. 245, art. 254, art. 255 i art. 309 ustawy z dnia 15 maja

2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne skutki ogłoszenia upadłości uczestnika systemu powstają z chwilą otrzymania przez

NBP powiadomienia o ogłoszeniu upadłości, otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego,

wydaniu orzeczenia albo decyzji o likwidacji, zawieszeniu lub ograniczeniu prowadzenia

działalności uczestnika, lub informacji o podjęciu innych środków prawnych względem

uczestnika skutkujących zawieszeniem lub ograniczeniem realizacji zleceń rozrachunku

w systemie dotyczącym tego uczestnika.

2.

W przypadku ogłoszenia upadłości albo otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego wobec

niebędącego uczestnikiem podmiotu prowadzącego system interoperacyjny przepis ust.

1 stosuje się odpowiednio.

(uchylony)

(uchylony)

(uchylony)

W razie ogłoszenia upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego wobec

uczestnika systemu do jego praw i obowiązków związanych z uczestnictwem w systemie

stosuje się przepisy prawa polskiego, z zastrzeżeniem art. 12.

1.

(uchylony)

2.

Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia ustanowionego na rzecz uczestnika systemu, NBP,

banku centralnego innego państwa członkowskiego lub Europejskiego Banku Centralnego

są papiery wartościowe, to do określenia praw tych podmiotów, wynikających z tych

papierów, stosuje się

1)

przepisy prawa polskiego, o ile te papiery są zapisane w rejestrze lub na rachunku

prowadzonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

przepisy innego państwa członkowskiego, o ile te papiery są zapisane w rejestrze lub

na rachunku prowadzonym na terytorium tego państwa.

1

O ogłoszeniu upadłości lub otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wobec podmiotu

mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącego uczestnikiem podlegającego

prawu polskiemu lub prawu innego państwa członkowskiego systemu płatności lub systemu

rozrachunku papierów wartościowych, sąd powiadamia NBP w dniu wydania postanowienia

o ogłoszeniu upadłości lub postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego,

podając jednocześnie godzinę jego wydania.

2.

Obowiązek powiadamiania NBP, o którym mowa w ust. 1, dotyczy sądów i właściwych organów

także w razie wydania orzeczenia, postanowienia albo decyzji o likwidacji, zawieszeniu

lub ograniczeniu prowadzenia działalności, podmiotu mającego siedzibę na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, skutkujących zawieszeniem lub ograniczeniem realizacji

zleceń rozrachunku w dotyczącym tego podmiotu, podlegającym prawu polskiemu lub prawu

innego państwa członkowskiego, systemie płatności lub systemie rozrachunku papierów

wartościowych.

2a.

Obowiązek powiadamiania, o którym mowa w ust. 1 i 2, dotyczy także uczestników pośrednich,

jeżeli zostali oni uznani za uczestników, zgodnie z art. 2a.

3.

NBP niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wydaniu orzeczenia, postanowienia lub decyzji,

o których mowa w ust. 1, 2 lub 2a, powiadamia o nich

1)

podmiot prowadzący system;

2)

KNF, jeżeli decyzja dotyczy uczestnika systemu rozrachunku papierów wartościowych;

2a)

Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego;

3)

właściwe władze innych państw członkowskich, zgłoszone przez te państwa Komisji Europejskiej;

4)

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.

4.

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do informacji o orzeczeniach, postanowieniach

i decyzjach wydanych w zakresie zagranicznego postępowania upadłościowego, otrzymanych

przez NBP od właściwych władz innych państw członkowskich.

5.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób powiadamiania, o którym mowa

w ust. 1, 2, 2a, w ust. 3 pkt 1 i 2 oraz w ust. 4, uwzględniając w szczególności właściwości

postępowania, w którym wydano orzeczenie, postanowienie lub decyzję, oraz możliwość

wykorzystania technicznych środków łączności.

1.

Instytucje, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. c-l, są obowiązane do udzielania każdemu,

kto ma uzasadniony prawnie interes, informacji o systemach, których są uczestnikami

oraz o podstawowych zasadach ich funkcjonowania.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podmiotów mających siedzibę na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, będących uczestnikami systemów płatności lub systemów rozrachunku

papierów wartościowych podlegających prawu innego państwa członkowskiego.

1.

Przepisy art. 4-7 i art. 11-14 ustawy oraz art. 22 ust. 1 pkt 4, art. 66, art. 67, art. 80 i art. 135-137 ustawy z dnia 28 lutego

2003 r. - Prawo upadłościowe oraz art. 227 ust. 1 pkt 10, art. 242, art. 244, art. 245, art. 254, art. 255 i art. 309

ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne stosuje się do systemów rozrachunku papierów wartościowych prowadzonych na podstawie

ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, do innych systemów rozrachunku papierów wartościowych prowadzonych przez Krajowy

Depozyt Papierów Wartościowych S.A. lub przez spółkę, której Krajowy Depozyt Papierów

Wartościowych S.A. przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa

w art. 48 ust. 1 pkt 6 lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami

finansowymi, oraz do systemów prowadzonych przez NBP.

2

Przepisy art. 4-7 i art. 11-14 ustawy oraz art. 22 ust. 1 pkt 4, art. 66, art. 67, art. 80 i art. 135-137 ustawy z dnia 28 lutego

2003 r. - Prawo upadłościowe oraz art. 227 ust. 1 pkt 10, art. 242, art. 244, art. 245, art. 254, art. 255 i art. 309

ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne stosuje się także do systemów innych niż systemy wskazane w ust. 1, wskazanych przez

ministra właściwego do spraw instytucji finansowych, w drodze rozporządzenia, wydanego

po zasięgnięciu opinii Prezesa NBP oraz KNF.

3.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych wydając rozporządzenie, o którym

mowa w ust. 2, wskazuje te systemy, w których istnieje ryzyko wystąpienia sytuacji,

w której niewywiązanie się z zobowiązań przez uczestnika systemu może spowodować niewywiązanie

się z zobowiązań przez innego jego uczestnika lub uczestników (ryzyko systemowe).

Przepisy art. 66, art. 67, art. 80 i art. 135-137 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe oraz przepisy art. 242, art. 244, art. 245, art. 254, art. 255 i art. 309 ustawy z dnia 15 maja

2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne stosuje się odpowiednio do niebędącego uczestnikiem podmiotu prowadzącego system

interoperacyjny.

1.

Prowadzenie systemów płatności, z wyjątkiem systemów prowadzonych przez NBP, wymaga

zgody Prezesa NBP.

2

Prowadzenie systemów rozrachunku papierów wartościowych, z wyjątkiem systemów prowadzonych

przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. lub przez spółkę, której Krajowy

Depozyt Papierów Wartościowych S.A. przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań,

o których mowa w art. 48 ust. 1 pkt 6 lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami

finansowymi, oraz systemów prowadzonych przez NBP, wymaga zezwolenia KNF na prowadzenie izby

rozliczeniowej lub izby rozrachunkowej, wydanego na podstawie art. 68a ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub zezwolenia KNF na świadczenie usług rozliczeniowych jako kontrahent centralny,

wydanego na podstawie art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia

4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza

rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji

(Dz. Urz. UE L 201 z 27.07.2012, str. 1), lub zezwolenia KNF na prowadzenie działalności jako depozyt papierów wartościowych,

wydanego na podstawie art. 16 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014 z dnia

23 lipca 2014 r. w sprawie usprawnienia rozrachunku papierów wartościowych w Unii

Europejskiej i w sprawie centralnych depozytów papierów wartościowych, zmieniającego

dyrektywy 98/26/WE i 2014/65/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 236/2012

(Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 1).

3.

Zgody wymaga również wprowadzenie zmian w zasadach funkcjonowania systemu, na którego

prowadzenie wymagana jest zgoda; przepisy art. 17-19 stosuje się odpowiednio.

4

Podmiot prowadzący system jest obowiązany przekazać NBP teksty jednolite dokumentów

określających zasady funkcjonowania systemu, w terminie miesiąca od dnia otrzymania

zgody, o której mowa w ust. 3.

1.

Postępowanie w sprawie uzyskania zgody, o której mowa w art. 16 ust. 1, wszczyna się

na wniosek podmiotu zamierzającego prowadzić system.

2

Wniosek składa się do Prezesa NBP co najmniej na 3 miesiące przed planowanym terminem

rozpoczęcia funkcjonowania systemu, określając w nim nazwę systemu, waluty, w jakich

będą dokonywane rozliczenia lub rozrachunek w ramach systemu i zasady funkcjonowania

systemu oraz dołączając

1)

dokumenty określające

a)

zadania podmiotu, który będzie prowadził system, lub prowadzącego system,

b)

kryteria uczestnictwa w systemie, w tym wymagania dla uczestników systemu oraz zasady

nabywania lub utraty statusu uczestnika,

c)

moment wprowadzenia zlecenia rozrachunku do systemu oraz moment, od którego zlecenie

rozrachunku nie może zostać odwołane przez uczestnika lub osobę trzecią,

d)

zasady przekazywania, wprowadzania i wykonywania zleceń rozrachunku w systemie,

e)

zasady zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka, występującymi w związku z funkcjonowaniem

systemu,

f)

zakres wzajemnej odpowiedzialności uczestników systemu i podmiotu prowadzącego system,

g)

formę prawną podmiotu zamierzającego prowadzić system;

2)

wzory umów określających prawne powiązania pomiędzy uczestnikami oraz pomiędzy niebędącym

uczestnikiem podmiotem prowadzącym system a uczestnikami, związane z uczestnictwem

w systemie oraz jego funkcjonowaniem;

3)

oświadczenie o planowanym terminie rozpoczęcia funkcjonowania systemu, przy czym za

rozpoczęcie funkcjonowania systemu uważa się wprowadzenie do systemu pierwszego zlecenia

rozrachunku, o którym mowa w art. 1 pkt 12 lit. a.

3.

(uchylony)

3a.

Jeżeli podmiot zamierzający prowadzić system działa w formie spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, do wniosku o wydanie zgody na prowadzenie

tego systemu powinien dołączyć listę wspólników albo akcjonariuszy z podaniem ich

procentowego udziału w kapitale zakładowym, jeżeli przekracza on próg 5%.

3b.

Osoba, która objęła lub nabyła udziały lub akcje stanowiące wraz z udziałami lub akcjami

objętymi lub nabytymi wcześniej pakiet powodujący osiągnięcie lub przekroczenie progu

10%, 20%, jednej trzeciej, 50% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników

podmiotu prowadzącego system, na którego prowadzenie jest wymagana zgoda albo zezwolenie,

jest każdorazowo obowiązana niezwłocznie powiadomić o tym NBP w przypadku systemu

płatności lub KNF w przypadku systemu rozrachunku papierów wartościowych.

4

Podmioty, które uzyskały zgodę na prowadzenie systemu płatności, informują Prezesa

NBP o

1)

rozpoczęciu funkcjonowania systemu, dołączając listę jego uczestników,

2)

zmianie uczestników systemu, w tym zmianie uczestników pośrednich, jeżeli zostali

oni uznani za uczestników zgodnie z art. 2a,

3)

zmianie danych dotyczących firmy, siedziby i adresu podmiotu prowadzącego system,

4)

zakończeniu funkcjonowania systemu

- w terminie 7 dni od dnia wystąpienia takiego zdarzenia.

5

Na żądanie Prezesa NBP wnioskodawca przekazuje niezwłocznie, nie później jednak niż

w terminie 7 dni od dnia otrzymania żądania, teksty jednolite zmienianych dokumentów

określających zasady funkcjonowania systemu.

1.

W przypadku powzięcia informacji o możliwości funkcjonowania między dwoma podmiotami

prawnych powiązań określających zasady realizacji między nimi zleceń rozrachunku istotnych

ze względu na ryzyko systemowe Prezes NBP może zażądać od tych podmiotów przekazania

dokumentów i informacji dotyczących tych powiązań w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania

żądania. W uzasadnionych przypadkach Prezes NBP, na wniosek podmiotu prowadzącego

system, może przedłużyć termin na przekazanie dokumentów o kolejne 2 tygodnie.

2.

W razie stwierdzenia przez Prezesa NBP, że prawne powiązania, o których mowa w ust.

1, są systemem płatności, podmioty tworzące te powiązania są obowiązane wskazać moment

wprowadzenia zlecenia rozrachunku do systemu oraz moment, od którego zlecenie rozrachunku

nie może zostać odwołane przez uczestnika lub osobę trzecią. Do takiego systemu przepisy

art. 16 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 3a-5 oraz art. 18 ust. 2-3 stosuje się odpowiednio.

Podmiot prowadzący system płatności, który zamierza zawrzeć z innym podmiotem prowadzącym

system płatności porozumienie dotyczące międzysystemowej realizacji zleceń rozrachunku,

nie później niż 7 dni przed zawarciem porozumienia, informuje Prezesa NBP o systemach,

które mają być objęte takim porozumieniem, oraz o podmiotach prowadzących te systemy.

1.

Zgody, o której mowa w art. 16 ust. 1, odmawia się, jeżeli zasady funkcjonowania systemu

1)

są niezgodne z przepisami prawa polskiego lub

2)

nie zapewniają sprawnego lub bezpiecznego funkcjonowania systemu.

2.

Zgoda może być uchylona, jeżeli

1)

działanie systemu narusza przepisy prawa polskiego;

2)

działanie systemu w sposób rażący narusza sprawne lub bezpieczne jego funkcjonowanie;

3)

w zasadach funkcjonowania systemu zostały wprowadzone zmiany bez uzyskania zgody,

o której mowa w art. 16 ust. 3;

4

system nie rozpoczął funkcjonowania w terminie 12 miesięcy od dnia wydania zgody;

5

system nie funkcjonuje w okresie dłuższym niż 12 kolejnych miesięcy;

6

podmiot prowadzący system nie wykonał zalecenia, o którym mowa w ust. 6b.

2a

W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 6, Prezes NBP może wydać decyzję

o czasowym, częściowym albo całkowitym wstrzymaniu funkcjonowania systemu, jeżeli

nie jest uzasadnione uchylenie zgody ze względu na wagę naruszenia i jego ograniczony

wpływ na sprawne i bezpieczne funkcjonowanie systemu.

3.

W przypadku uchylenia zgody podmiot prowadzący system ma obowiązek zamknięcia systemu

w oznaczonym terminie.

4

W celu dokonania oceny prawidłowości funkcjonowania systemu w zakresie wystąpienia

przesłanek, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 6, podmiot prowadzący system jest obowiązany

do przedstawienia, na żądanie Prezesa NBP, niezbędnych informacji i dokumentów w zakresie

objętym art. 17 ust. 2 w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia żądania. W uzasadnionych

przypadkach Prezes NBP, na wniosek podmiotu prowadzącego system, może przedłużyć termin

na przedstawienie informacji i dokumentów o kolejne 2 tygodnie.

5

W celu dokonania oceny prawidłowości funkcjonowania systemu, o którym mowa w art.

2 ust. 1, w zakresie wystąpienia przesłanek, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 6,

podmiot, który dokonał prawnych powiązań tworzących taki system, jest obowiązany do

przedstawienia, na żądanie Prezesa NBP, niezbędnych dokumentów w zakresie objętym

art. 17a, w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia żądania. W uzasadnionych przypadkach

Prezes NBP, na wniosek podmiotu prowadzącego system, może przedłużyć termin na przedstawienie

dokumentów o kolejne 2 tygodnie.

6

W przypadku powzięcia przez Prezesa NBP uzasadnionego podejrzenia, że podmiot prowadzi

system bez wymaganej zgody, podmiot ten jest obowiązany, na żądanie Prezesa NBP, do

przedstawienia informacji i dokumentów w zakresie objętym art. 17 ust. 2, niezbędnych

do dokonania oceny stanu faktycznego i ustalenia, czy podmiot prowadzi system płatności,

w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia żądania. W uzasadnionych przypadkach Prezes

NBP, na wniosek podmiotu prowadzącego system, może przedłużyć termin na przedstawienie

informacji i dokumentów o kolejne 2 tygodnie.

6a

Podmiot prowadzący system płatności jest obowiązany do przekazywania do NBP

1)

informacji o zdarzeniach zaistniałych w związku z prowadzeniem systemu, mających lub

mogących mieć negatywny wpływ na sprawne lub bezpieczne funkcjonowanie systemu;

2)

danych dotyczących bieżącego funkcjonowania prowadzonego systemu, podmiotu prowadzącego

system płatności, a także dokonywania rozrachunku lub rozliczeń.

6b

W celu zapewnienia zgodnego z przepisami prawa polskiego oraz sprawnego i bezpiecznego

funkcjonowania systemu, Prezes NBP może wydawać, w drodze decyzji, zalecenia podmiotowi

prowadzącemu system płatności.

6c

Dokumenty i informacje, o których mowa w ust. 6a, są przekazywane w postaci elektronicznej,

z wykorzystaniem odpowiednich certyfikatów wydanych przez NBP lub innych form uwierzytelniania

stosowanych przez NBP.

7.

(uchylony)

Do decyzji, o których mowa w art. 2, art. 2a, art. 16 i art. 18 stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania

administracyjnego.

Dokumenty i informacje, o których mowa w art. 16 ust. 4, art. 17 ust. 4 i 5, art.

17a, art. 17b i art. 18 ust. 4-6, są przekazywane w postaci elektronicznej.

Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Prezesa

NBP, określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny zasad funkcjonowania systemu

płatności, szczegółowy zakres informacji i danych oraz rodzaj dokumentów, które należy

dołączyć do wniosku o udzielenie zgody na prowadzenie systemu płatności, oraz szczegółowy

zakres informacji i danych, o których mowa w art. 17b i art. 18 ust. 6a, mając na

względzie konieczność sprawdzenia prawidłowości, bezpieczeństwa i sprawności funkcjonowania

systemu płatności oraz kompletności i wiarygodności przekazywanych informacji i dokumentów.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 10 pkt 11, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą

od dnia 9 października 2016 r.;

2)

art. 1 pkt 4, art. 2, art. 3 pkt 2 lit. b, art. 5, art. 7 pkt 3, art. 9 pkt 4 lit.

a oraz art. 10 pkt 1-10, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

3)

art. 1 pkt 17 w zakresie dodawanego art. 59it, art. 3 pkt 7 i art. 9 pkt 9, które

wchodzą w życie po upływie 20 miesięcy od dnia ogłoszenia;

4)

art. 1 pkt 26, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.

Jeżeli podmiotem prowadzącym system jest spółka handlowa w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną - powstałą w związku z połączeniem

lub podziałem - nie przechodzi zgoda, o której mowa w art. 16.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

(uchylony)

1

NBP prowadzi i zamieszcza na swojej stronie internetowej listę systemów oraz listę

uczestników systemów, o których mowa w art. 15.

2.

(uchylony)

3.

(uchylony)

4.

(uchylony)

Prezes NBP informuje Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych o systemach,

o których mowa w art. 15, oraz o podmiotach prowadzących te systemy.

1.

Kto bez wymaganej zgody, o której mowa w art. 16, prowadzi system lub dokonuje zmian

w zasadach jego funkcjonowania, nie wykonuje obowiązku zamknięcia systemu w oznaczonym

terminie pomimo decyzji uchylającej zgodę na jego prowadzenie lub decyzji nakazującej

jego zamknięcie,

podlega grzywnie do 5 000 000 zł.

2.

Tej samej karze podlega, kto nie dopełnia obowiązku przekazania dokumentów, o którym

mowa w art. 27 ust. 2.

3.

Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1 lub 2, działając

w imieniu lub na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej

nieposiadającej osobowości prawnej.

1

Kto nie dopełnia obowiązku przekazania informacji lub dokumentów, o którym mowa w

art. 16 ust. 4, art. 17 ust. 4 i 5, art. 17a, art. 17b i art. 18 ust. 4-6a, podlega

grzywnie do 500 000 zł.

2.

Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w

imieniu lub na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej

osobowości prawnej.

(pominięty)

1.

Przepisu art. 16 ust. 1 i 2 nie stosuje się do systemów w rozumieniu art. 1 pkt 1

i 2 prowadzonych w dniu wejścia w życie ustawy.

2.

Podmioty prowadzące systemy, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem NBP i Krajowego

Depozytu, przekażą odpowiednio NBP w odniesieniu do systemów płatności lub KPWiG w

odniesieniu do systemów rozrachunku papierów wartościowych, w terminie 3 miesięcy

od dnia wejścia w życie ustawy, dokumenty wskazane w art. 17 ust. 2.

3.

Ocena zasad funkcjonowania systemów, o których mowa w ust. 1, na podstawie dokumentów

przekazanych zgodnie z ust. 2, dokonywana jest pod względem

1)

zgodności z przepisami prawa polskiego;

2)

zapewnienia sprawnego i bezpiecznego funkcjonowania systemu.

4.

Jeżeli zasady funkcjonowania systemu, o którym mowa w ust. 1, nie spełniają kryteriów

wymienionych w ust. 3, Prezes NBP w odniesieniu do systemu płatności lub KNF po zasięgnięciu

opinii Prezesa NBP w odniesieniu do systemów rozrachunku papierów wartościowych wydaje

w oznaczonym terminie

1)

zalecenie dostosowania systemu, lub

2)

decyzję nakazującą zamknięcie systemu.

5.

Do decyzji, o których mowa w ust. 4 pkt 2, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

(pominięty)

Przepisy art. 1 pkt 4 i 5 lit. f ilit. j, art. 5, art. 13 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz

art. 23 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii

Europejskiej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.