Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności

Ustawa określa

1)

zadania oraz właściwość organów w zakresie określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia

2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego

na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego

oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego

i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1303/2013”, w odniesieniu do rozwoju lokalnego

kierowanego przez społeczność, o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale

II rozporządzenia nr 1303/2013, zwanego dalej „rozwojem lokalnym kierowanym przez

społeczność”;

2)

zasady

a)

organizacji i działania lokalnych grup działania, o których mowa w art. 32 ust. 2

lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zwanych dalej „LGD”,

b)

dokonywania wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w rozumieniu

art. 2 pkt 19 rozporządzenia nr 1303/2013, zwanych dalej „LSR”,

c)

udzielania wsparcia z udziałem poszczególnych funduszy wymienionych w art. 32 ust.

1 rozporządzenia nr 1303/2013, zwanych dalej „EFSI”, wspólne dla wszystkich EFSI

- w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym

w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.

1.

Rozwój lokalny kierowany przez społeczność jest wspierany w ramach programów w rozumieniu

art. 2 pkt 6 rozporządzenia nr 1303/2013, jeżeli takie wsparcie zostało przewidziane

w tych programach, zwanych dalej „programami”.

2.

Określone w ustawie zadania w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność

zarząd województwa wykonuje jako

1)

instytucja zarządzająca - w przypadku programów współfinansowanych ze środków Europejskiego

Funduszu Rozwoju Regionalnego lub Europejskiego Funduszu Społecznego;

2)

organ reprezentujący

a)

instytucję pośredniczącą właściwą w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność

- w przypadku

-

programu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju

Obszarów Wiejskich, w zakresie zadań dotyczących powoływania komisji, o której mowa

w art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 1303/2013, i dokonywania wyboru LSR,

-

programu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego,

b)

podmiot wdrażający właściwy do przyznawania pomocy w ramach działania „Wsparcie dla

rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER” objętego programem współfinansowanym

ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - w

przypadku programu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na

rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w zakresie zadań dotyczących udzielania wsparcia,

o którym mowa w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013.

1.

Komisję, o której mowa w art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 1303/2013, zwaną dalej „komisją”,

powołuje zarząd województwa, w drodze uchwały, określając w szczególności

1)

liczbę członków komisji;

2)

skład komisji, w tym przewodniczącego i jego zastępcę będących przedstawicielami zarządu

województwa;

3)

regulamin działania komisji normujący zasady jej funkcjonowania, w tym podział zadań

między członków komisji i zasady wynagradzania członków komisji będących ekspertami.

2.

W skład komisji wchodzą przedstawiciele zarządu województwa i eksperci.

3.

Eksperci stanowią co najmniej jedną trzecią składu komisji, a do ich powoływania stosuje

się odpowiednio art. 49 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie

polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 i 1475), zwanej dalej „ustawą w zakresie polityki spójności”.

4.

Na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, ministra właściwego do spraw

rybołówstwa lub ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, zarząd województwa

powołuje w skład komisji nie więcej niż po dwóch przedstawicieli wskazanych przez

każdego z tych ministrów. Zarząd województwa informuje tych ministrów o powoływaniu

komisji w terminie umożliwiającym tym ministrom zgłoszenie do udziału w jej pracach

swoich przedstawicieli.

5.

Uchwały komisji zapadają zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy

składu komisji. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego.

6.

Uchwałę komisji podpisuje przewodniczący komisji albo jego zastępca.

7.

Obsługę komisji zapewnia zarząd województwa.

1.

LGD działa jako stowarzyszenie posiadające osobowość prawną.

2.

Siedziba LGD znajduje się w miejscowości położonej w województwie, którego obszar

jest objęty LSR, a w przypadku gdy LSR obejmuje obszar więcej niż jednego województwa

- w miejscowości położonej w jednym z tych województw.

3.

Do tworzenia i działania LGD stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach

(Dz. U. z 2017 r. poz. 210), z tym że

1)

członkami zwyczajnymi LGD mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, w tym jednostki

samorządu terytorialnego, z wyłączeniem województw;

2)

nadzór nad LGD sprawuje marszałek województwa;

3)

LGD, w zakresie określonym w jej statucie, może prowadzić działalność gospodarczą

służącą realizacji LSR;

4)

LGD, oprócz organów wymaganych na podstawie art. 11 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, jest obowiązana posiadać organ, do którego właściwości należy

a)

wybór operacji w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia nr 1303/2013, zwanych dalej

„operacjami”, które mają być realizowane w ramach LSR, oraz

b)

ustalenie kwoty wsparcia

- zgodnie z art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia nr 1303/2013, zwany dalej „radą”,

chyba że w statucie LGD przewidziano, że zadania te należą do właściwości zarządu.

4.

Rada jest wybierana przez walne zebranie członków albo przez zebranie delegatów LGD,

spośród członków LGD. Członek rady nie może być równocześnie członkiem organu kontroli

wewnętrznej LGD, zarządu LGD lub pracownikiem LGD.

5.

Członkowie rady będący osobami fizycznymi uczestniczą w jej pracach, w tym biorą udział

w głosowaniu nad jej uchwałami, osobiście, a członkowie będący osobami prawnymi -

przez organ uprawniony do reprezentowania tej osoby prawnej albo pełnomocnika umocowanego

do uczestniczenia w pracach rady. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa do uczestniczenia

w pracach rady jest niedopuszczalne.

6.

W przypadku gdy do właściwości zarządu należy wybór operacji, które mają być realizowane

w ramach LSR, i ustalanie kwoty wsparcia, zgodnie z art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia

nr 1303/2013, członkowie zarządu nie mogą być zatrudnieni przez LGD na stanowisku

związanym ze świadczeniem doradztwa na rzecz podmiotów ubiegających się o wsparcie,

o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013.

7.

Ilekroć w dalszych przepisach ustawy jest mowa o radzie należy przez to rozumieć zarząd,

jeżeli do właściwości zarządu należy wybór operacji, które mają być realizowane w

ramach LSR, i ustalanie kwoty wsparcia, zgodnie z art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia

nr 1303/2013.

1.

Wyboru LSR dokonuje się spośród LSR, które oprócz warunków określonych w regulaminie

konkursu spełniają następujące warunki

1)

oprócz elementów określonych w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013, LSR zawiera

plan komunikacji z lokalną społecznością;

2)

obszar objęty LSR jest spójny przestrzennie, zamieszkany nie więcej niż przez 150

tys. mieszkańców oraz

a)

w przypadku gdy realizacja LSR ma być współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu

Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - jest zamieszkany nie mniej niż przez

30 tys. mieszkańców, nie licząc mieszkańców miast zamieszkanych przez więcej niż 20

tys. mieszkańców, a co najmniej dwie gminy spośród gmin objętych tym obszarem nie

są miastami zamieszkanymi przez więcej niż 20 tys. mieszkańców,

b)

w przypadku gdy realizacja LSR ma być współfinansowana wyłącznie ze środków pochodzących

z Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

a jej obszarem objęte jest wyłącznie miasto lub część miasta - jest zamieszkany nie

mniej niż przez 20 tys. mieszkańców,

c)

w pozostałych przypadkach - obejmuje co najmniej dwie gminy i jest zamieszkany nie

mniej niż przez 30 tys. mieszkańców;

3)

LSR będzie realizowana przez LGD spełniającą wymagania określone w przepisach, o których

mowa w art. 1 pkt 1, oraz w art. 4, a wszystkie gminy, których obszar jest objęty

LSR, są członkami tej LGD i nie są członkami innych LGD, które ubiegają się o wybór

LSR albo których LSR została wybrana.

2.

W przypadku gdy obszar gminy jest objęty LSR, której realizacja ma być współfinansowana

ze środków EFSI innych niż Europejski Fundusz Morski i Rybacki, obszar tej gminy może

być objęty również inną LSR, która będzie realizowana przez inną LGD, o ile realizacja

tej LSR ma być współfinansowana wyłącznie ze środków pochodzących z Europejskiego

Funduszu Morskiego i Rybackiego.

3.

Wyboru LSR dokonuje się

1)

przy zastosowaniu kryteriów wyboru jednakowych dla wszystkich programów, dotyczących

a)

charakterystyki obszaru objętego LSR,

b)

reprezentatywności składu rady,

c)

wiedzy i doświadczenia osób zaangażowanych w opracowanie i realizację LSR,

d)

zasad funkcjonowania LGD,

e)

zasad wyboru operacji,

f)

doświadczenia LGD w zakresie realizacji strategii lub projektów o charakterze podobnym

odpowiednio do LSR lub operacji realizowanych w jej ramach,

g)

jakości diagnozy obszaru objętego LSR,

h)

adekwatności celów i przedsięwzięć określonych w LSR do diagnozy obszaru objętego

LSR i wniosków wynikających z konsultacji projektu LSR z lokalną społecznością,

i)

zgodności LSR z celami określonymi w programach,

j)

opracowania LSR z udziałem lokalnej społeczności i zasad udziału tej społeczności

w realizacji LSR,

k)

poprawności określenia wskaźników realizacji LSR i ich adekwatności do celów i przedsięwzięć

określonych w LSR,

l)

innowacyjnego charakteru LSR,

m)

zintegrowania LSR,

n)

zgodności i komplementarności LSR z innymi dokumentami planistycznymi opracowanymi

dla obszaru objętego LSR,

o)

monitorowania i oceny przez LGD realizacji LSR,

p)

poziomu zaangażowania w realizację LSR środków innych niż środki przewidziane na realizację

programu;

2)

do wysokości dostępnych środków przeznaczonych na realizację LSR.

4.

Liczbę mieszkańców, o których mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się według stanu na dzień

31 grudnia 2013 r. na podstawie wynikowych informacji statystycznych ogłaszanych,

udostępnianych lub rozpowszechnianych zgodnie z przepisami o statystyce publicznej.

Wyboru LSR dokonuje się na wniosek LGD w ramach konkursu ogłoszonego przez zarząd

województwa.

Wniosek o wybór LSR składa się do zarządu województwa

1)

na formularzu opracowanym przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz ministra

właściwego do spraw rybołówstwa i udostępnionym przez zarząd województwa;

2)

w terminie wskazanym w ogłoszeniu o konkursie na wybór LSR, uzgodnionym przez zarząd

województwa z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi i ministrem właściwym do spraw

rybołówstwa.

1.

Ogłoszenie o konkursie

1)

zawiera w szczególności wskazanie

a)

terminu składania wniosków o wybór LSR,

b)

miejsca i trybu składania wniosków o wybór LSR,

c)

sposobu ustalania wysokości dostępnych środków przeznaczonych na realizację LSR,

d)

miejsca zamieszczenia formularza wniosku o wybór LSR, formularza umowy o warunkach

i sposobie realizacji LSR, zwanej dalej „umową ramową”, oraz regulaminu konkursu,

e)

dokumentów potwierdzających spełnienie warunków oraz kryteriów wyboru LSR,

f)

EFSI, z których środków będą współfinansowane LSR wybrane w ramach tego konkursu;

2)

jest podawane do publicznej wiadomości przez zarząd województwa, w szczególności na

stronie internetowej województwa, co najmniej 30 dni przed dniem rozpoczęcia terminu

składania wniosków o wybór LSR.

2.

Termin składania wniosków o wybór LSR nie może być krótszy niż 14 dni i dłuższy niż

60 dni.

1.

Zarząd województwa przeprowadza wybór LSR na podstawie regulaminu konkursu.

2.

Regulamin konkursu w szczególności określa

1)

tryb składania wniosków o wybór LSR i sposób uzupełniania w nich braków oraz poprawiania

w nich oczywistych omyłek;

2)

kryteria wyboru LSR wraz z podaniem ich znaczenia i sposobu oceny;

3)

minimalną liczbę punktów, której uzyskanie jest niezbędne do wyboru LSR;

4)

sposób ustalania wysokości dostępnych środków przeznaczonych na realizację LSR;

5)

sposób podania do publicznej wiadomości wysokości środków dostępnych w ramach konkursu

przeznaczonych na realizację LSR;

6)

sposób podania do publicznej wiadomości wyników konkursu;

7)

formę i sposób udzielania LGD wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu.

3.

Regulamin konkursu może określić minimalną liczbę punktów dla danego kryterium wyboru,

której uzyskanie jest niezbędne do wyboru LSR.

4.

Zarząd województwa podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na stronie internetowej

województwa, regulamin konkursu. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu niedopuszczalna

jest zmiana regulaminu konkursu skutkująca nierównym traktowaniem LGD.

1.

W przypadku gdy

1)

wniosek o wybór LSR

a)

nie został złożony w terminie lub

b)

nie zawiera nazwy LGD, lub

c)

nie zawiera adresu LGD i nie można ustalić tego adresu na podstawie posiadanych danych,

lub

2)

do wniosku o wybór LSR nie dołączono LSR

- zarząd województwa pozostawia wniosek bez rozpatrzenia.

2.

W razie stwierdzenia, że wniosek o wybór LSR zawiera braki inne niż określone w ust.

1 lub oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa LGD do usunięcia tych braków lub

poprawienia oczywistych omyłek w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku

bez rozpatrzenia.

3.

Usunięcie braków we wniosku o wybór LSR lub poprawienie w nim oczywistych omyłek nie

może prowadzić do jego istotnej modyfikacji.

4.

Jeżeli nie są spełnione warunki wyboru LSR, zarząd województwa informuje LGD o odrzuceniu

LSR z podaniem przyczyn odrzucenia LSR oraz pouczeniem o możliwości wniesienia skargi,

o której mowa w ust. 5.

5.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, LGD przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego

skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa

w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 i 1370).

6.

Jeżeli są spełnione warunki wyboru LSR, LSR podlega ocenie pod względem spełnienia

kryteriów wyboru LSR dokonywanej przez komisję.

1.

Wybór LSR jest dokonywany w drodze uchwały komisji. Jeżeli realizacja LSR ma być współfinansowana

ze środków więcej niż jednego spośród EFSI, w uchwale o wyborze LSR wyznacza się spośród

EFSI fundusz wiodący, o którym mowa w art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1303/2013,

biorąc pod uwagę wysokość wkładu poszczególnych EFSI w realizację LSR oraz dostępność

środków w ramach poszczególnych programów.

2.

Komisja przygotowuje i zamieszcza na stronie internetowej województwa listę ocenionych

LSR zawierającą liczbę punktów otrzymanych przez poszczególne LSR oraz wskazanie LSR,

które zostały wybrane.

3.

Komisja informuje LGD o wyniku wyboru LSR, przesyłając uchwałę o wyborze LSR zawierającą

informację o liczbie punktów otrzymanych w ramach oceny poszczególnych kryteriów wyboru

LSR, uzasadnienie tej oceny i pouczenie o możliwości wniesienia skargi, o której mowa

w ust. 6.

4.

Jeżeli LSR otrzymała minimalną liczbę punktów, której uzyskanie jest niezbędne do

wyboru LSR, jednakże nie otrzymała minimalnej liczby punktów, której uzyskanie jest

niezbędne do wyboru LSR, określonej dla co najmniej jednego kryterium w regulaminie

konkursu na podstawie art. 9 ust. 3, a są dostępne środki przeznaczone na realizację

tej LSR, uchwała, o której mowa w ust. 3, zawiera również informację o wyborze LSR

pod warunkiem wprowadzenia zmian w LSR zapewniających otrzymanie w ramach oceny każdego

kryterium wyboru co najmniej minimalnej liczby punktów, której uzyskanie jest niezbędne

do wyboru LSR, określonej dla tych kryteriów w regulaminie konkursu na podstawie art.

9 ust. 3.

5.

Wyboru LSR dokonuje się w terminie 4 miesięcy od dnia upływu terminu składania wniosków

o wybór LSR.

6.

Od uchwały komisji LGD przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi

na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi.

W sprawach objętych postępowaniami wszczętymi na podstawie ustawy zmienianej w

1)

art. 5 i niezakończonymi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy

zmienianej w art. 5,

2)

art. 6 i niezakończonymi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy

zmienianej w art. 6

- stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

1.

Do postępowania w sprawie oceny spełniania warunków wyboru i w sprawie wyboru LSR

nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących

1)

właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń, udostępniania

akt, skarg i wniosków,

2)

wezwań - w przypadku postępowania w sprawie oceny spełniania warunków wyboru

- o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

2.

W postępowaniu w sprawie oceny spełniania warunków wyboru i w sprawie wyboru LSR zarząd

województwa oraz komisja, przed którymi toczy się postępowanie

1)

stoją na straży praworządności;

2)

są obowiązane w sposób wyczerpujący rozpatrzyć wniosek o wybór LSR i załączone do

niego dokumenty oraz dowody przedstawione przez LGD w toku postępowania w sprawie

oceny spełniania warunków wyboru.

3.

W postępowaniu w sprawie oceny spełniania warunków wyboru zarząd województwa, przed

którym toczy się postępowanie, udziela LGD, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co

do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

4.

LGD uczestnicząca w postępowaniu w sprawie oceny spełniania warunków wyboru jest obowiązana

przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą

i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która

z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Do LSR nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1376 i 1475).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Niezwłocznie po dokonaniu wyboru LSR zarząd województwa zatwierdza LSR, zawierając

z LGD, która będzie realizowała tę LSR, umowę ramową.

2.

Umowa ramowa jest zawierana pod rygorem nieważności w formie pisemnej na formularzu

opracowanym przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz ministra właściwego

do spraw rybołówstwa, udostępnionym przez zarząd województwa.

3.

W przypadku, o którym mowa w art. 11 ust. 4, umowa ramowa jest zawierana pod warunkiem

wprowadzenia, w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia, zmian w LSR zapewniających otrzymanie

w ramach oceny każdego kryterium wyboru co najmniej minimalnej liczby punktów określonej

dla tych kryteriów w regulaminie konkursu na podstawie art. 9 ust. 3.

4.

Umowa ramowa, oprócz wskazania wysokości środków oraz obowiązków, o których mowa w

art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera co najmniej określenie

1)

terminu i miejsca realizacji LSR;

2)

zasad realizacji LSR, w tym dokonywania wyboru

a)

operacji realizowanych przez podmioty inne niż LGD,

b)

operacji własnych LGD,

c)

grantobiorców, o których mowa w ust. 5, w ramach projektów grantowych;

3)

zasad monitorowania, oceny i kontroli realizacji LSR;

4)

zasad współpracy LGD z podmiotami zaangażowanymi we wdrażanie LSR;

5)

harmonogramu naborów wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013;

6)

wysokości środków na realizację poszczególnych celów LSR z podziałem na środki pochodzące

z poszczególnych EFSI;

7)

warunków zmiany albo rozwiązania umowy w zakresie przewidzianym do wsparcia w ramach

poszczególnych programów;

8)

zobowiązania LGD do zamieszczenia umowy ramowej wraz z LSR na stronie internetowej

LGD;

9)

zobowiązania LGD do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

(Dz. U. z 2017 r. poz. 562, 624, 892, 935 i 1475).

5.

Projekt grantowy jest operacją, której beneficjent będący LGD udziela innym podmiotom

wybranym przez LGD, zwanym dalej „grantobiorcami”, grantów będących środkami finansowymi

programu powierzonymi przez LGD grantobiorcom na realizację zadań służących osiągnięciu

celu tej operacji.

6.

Wybrana LSR stanowi załącznik do umowy ramowej.

1.

Minister właściwy do spraw rozwoju wsi i minister właściwy do spraw rybołówstwa opracowują

formularze, o których mowa w art. 7 pkt 1 i art. 14 ust. 2, oraz regulamin, o którym

mowa w art. 9 ust. 1

1)

w uzgodnieniu z zarządami województw będącymi instytucjami zarządzającymi programami;

2)

po zasięgnięciu opinii Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zarządów

województw niebędących instytucjami zarządzającymi programami.

2.

Regulamin, o którym mowa w art. 9 ust. 1, w zakresie kryteriów wyboru LSR minister

właściwy do spraw rozwoju wsi i minister właściwy do spraw rybołówstwa opracowują

po zasięgnięciu opinii komitetów monitorujących ustanowionych dla programów.

2.

Do postępowań w zakresie wyboru operacji w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego

Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego

i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego

Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm. w zakresie operacji realizowanych na podstawie ustawy zmienianej w art. 14, wszczętych

w terminach składania wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b tego rozporządzenia, które rozpoczęły bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

1.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013, temu

samemu podmiotowi lub na przygotowanie LSR obejmującej tę samą gminę może być udzielone

tylko raz i tylko w ramach jednego programu.

2.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013, jest

udzielane, jeżeli są spełnione warunki jego udzielenia określone w przepisach regulujących

zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI lub na podstawie tych przepisów oraz

1)

obszar planowany do objęcia LSR spełnia warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt 2;

2)

wszystkie gminy, których obszar jest planowany do objęcia LSR, są członkami podmiotu

ubiegającego się o to wsparcie lub zobowiązały się do współpracy z tym podmiotem i

nie są członkami innego podmiotu ubiegającego się o to wsparcie, ani podmiotami, które

zobowiązały się do współpracy z innym podmiotem ubiegającym się o to wsparcie; przepis

art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, jest

udzielane, jeżeli są spełnione warunki jego udzielenia określone w przepisach regulujących

zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI lub na podstawie tych przepisów

1)

na operację wybraną przez LGD, która jest stroną umowy ramowej;

2)

do wysokości środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013,

przewidzianych w umowie ramowej.

2.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie przysługuje,

jeżeli podczas dokonywania wyboru operacji

1)

nie zastosowano określonych w LSR

a)

procedury zapewniającej bezstronność członków rady lub

b)

kryteriów wyboru operacji, lub

2)

nie zachowano

a)

składu rady zgodnego z wymaganiami określonymi w art. 32 ust. 2 lit. b rozporządzenia

nr 1303/2013, lub

b)

parytetu określonego w art. 34 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013.

3.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, może

być udzielone również LGD, która jest stroną umowy ramowej, na operacje, które dzielą

się na

1)

projekty grantowe;

2)

operacje własne LGD.

4.

Do projektów grantowych i grantobiorców stosuje się odpowiednio przepisy art. 35 i

art. 36 ustawy w zakresie polityki spójności.

5.

Do wyboru

1)

projektów grantowych nie stosuje się przepisów ust. 1 pkt 1 i ust. 2;

2)

grantobiorców przepisy ust. 1 pkt 1 i ust. 2 stosuje się odpowiednio.

6.

W przypadku operacji własnych LGD, wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b

rozporządzenia nr 1303/2013, może być udzielone LGD, pod warunkiem że nikt inny uprawniony

do wsparcia, w terminie 30 dni od dnia zamieszczenia przez LGD na jej stronie internetowej

informacji o planowanej do realizacji operacji własnej, nie zgłosił LGD zamiaru realizacji

takiej operacji.

1.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. c-e rozporządzenia nr 1303/2013, jest

udzielane LGD, która jest stroną umowy ramowej, jeżeli są spełnione warunki udzielenia

tego wsparcia określone w przepisach regulujących zasady wsparcia z udziałem poszczególnych

EFSI lub na podstawie tych przepisów.

2.

Wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. d i e rozporządzenia nr 1303/2013, jest

udzielane do wysokości środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr

1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na wsparcie w tym zakresie.

1.

Ogłoszenie o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, na operacje realizowane przez podmioty inne

niż LGD, podaje do publicznej wiadomości LGD, która jest stroną umowy ramowej, po

uzgodnieniu terminu naboru tych wniosków z zarządem województwa.

2.

LGD występuje o uzgodnienie terminu naboru wniosków o udzielenie wsparcia, o którym

mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, na operacje realizowane

przez podmioty inne niż LGD nie później niż 30 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia

biegu terminu składania tych wniosków.

3.

LGD zamieszcza ogłoszenie o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa

w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, na operacje realizowane przez

podmioty inne niż LGD, w szczególności na swojej stronie internetowej, nie wcześniej

niż 30 dni i nie później niż 14 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia biegu terminu

składania tych wniosków.

4.

Ogłoszenie o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, na operacje realizowane przez podmioty inne

niż LGD zawiera w szczególności

1)

wskazanie

a)

terminu i miejsca składania tych wniosków,

b)

formy wsparcia,

c)

zakresu tematycznego operacji;

2)

obowiązujące w ramach naboru

a)

warunki udzielenia wsparcia,

b)

kryteria wyboru operacji wraz ze wskazaniem minimalnej liczby punktów, której uzyskanie

jest warunkiem wyboru operacji;

3)

informację o wymaganych dokumentach, potwierdzających spełnienie warunków udzielenia

wsparcia oraz kryteriów wyboru operacji;

4)

wskazanie wysokości limitu środków w ramach ogłaszanego naboru;

5)

informację o miejscu udostępnienia LSR, formularza wniosku o udzielenie wsparcia,

formularza wniosku o płatność oraz formularza umowy o udzielenie wsparcia.

1.

Wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia

nr 1303/2013, na operację realizowaną przez podmiot inny niż LGD składa się do LGD.

2.

Wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia

nr 1303/2013, na projekt grantowy lub operację własną LGD składa się do zarządu województwa,

z którym LGD zawarła umowę ramową.

1.

W terminie 45 dni od dnia następującego po ostatnim dniu terminu składania wniosków

o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013,

na operacje realizowane przez podmioty inne niż LGD, LGD dokonuje oceny zgodności

operacji z LSR, wybiera operacje oraz ustala kwotę wsparcia.

1a

Jeżeli w trakcie rozpatrywania wniosku o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art.

35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, na operacje realizowane przez podmioty

inne niż LGD konieczne jest uzyskanie wyjaśnień lub dokumentów niezbędnych do oceny

zgodności operacji z LSR, wyboru operacji lub ustalenia kwoty wsparcia, LGD wzywa

podmiot ubiegający się o to wsparcie do złożenia tych wyjaśnień lub dokumentów.

1b

Wezwanie, o którym mowa w ust. 1a, wydłuża termin określony w ust. 1 o 7 dni.

1c

Podmiot ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia

nr 1303/2013, jest obowiązany przedstawiać dowody oraz składać wyjaśnienia niezbędne

do oceny zgodności operacji z LSR, wyboru operacji lub ustalenia kwoty wsparcia zgodnie

z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie,

który z tego faktu wywodzi skutki prawne.

2.

Przez operację zgodną z LSR rozumie się operację, która

1)

zakłada realizację celów głównych i szczegółowych LSR, przez osiąganie zaplanowanych

w LSR wskaźników;

2

jest zgodna z programem, w ramach którego jest planowana realizacja tej operacji,

w tym z warunkami, o których mowa w art. 19 ust. 4 pkt 2 lit. a, oraz na realizację

której może być udzielone wsparcie w formie, o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1

lit. b;

3

jest zgodna z zakresem tematycznym, o którym mowa w art. 19 ust. 4 pkt 1 lit. c;

4

jest objęta wnioskiem o udzielenie wsparcia, który został złożony w miejscu i terminie

wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art.

35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013.

3.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do projektów grantowych i operacji własnych.

4.

Rada dokonuje wyboru operacji realizowanych przez podmioty inne niż LGD

1

spośród operacji, które są zgodne z LSR;

2)

na podstawie kryteriów wyboru określonych w LSR.

5.

W terminie 7 dni od dnia zakończenia wyboru operacji, LGD

1)

przekazuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1

lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, pisemną informację o wyniku oceny zgodności jego

operacji z LSR lub wyniku wyboru, w tym oceny w zakresie spełniania przez jego operację

kryteriów wyboru wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych

przez operację, a w przypadku pozytywnego wyniku wyboru - zawierającą dodatkowo wskazanie,

czy w dniu przekazania wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, do zarządu województwa operacja mieści się w

limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze tych wniosków;

2)

zamieszcza na swojej stronie internetowej listę operacji zgodnych z LSR oraz listę

operacji wybranych, ze wskazaniem, które z operacji mieszczą się w limicie środków

wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art.

35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013.

5a

Informacja, o której mowa w ust. 5 pkt 1, zawiera dodatkowo wskazanie ustalonej przez

LGD kwoty wsparcia, a w przypadku ustalenia przez LGD kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana

- również uzasadnienie wysokości tej kwoty.

6.

Jeżeli operacja

1)

uzyskała negatywną ocenę zgodności z LSR albo

2)

nie uzyskała minimalnej liczby punktów, o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 2 lit.

b, albo

3)

w dniu przekazania przez LGD wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art.

35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, do zarządu województwa nie mieści się

w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze tych wniosków

- informacja, o której mowa w ust. 5 pkt 1, zawiera pouczenie o możliwości wniesienia

protestu na zasadach i w trybie określonych w art. 22.

6a

Informacja, o której mowa w ust. 5 pkt 1, zawiera pouczenie, o którym mowa w ust.

6, także w przypadku ustalenia przez LGD kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana.

7

Do pouczenia, o którym mowa w ust. 6, stosuje się odpowiednio przepis art. 45 ust.

5 ustawy w zakresie polityki spójności.

1.

Od

1)

negatywnej oceny zgodności operacji z LSR albo

2)

nieuzyskania przez operację minimalnej liczby punktów, o której mowa w art. 19 ust.

4 pkt 2 lit. b, albo

3

wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym

w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, albo

4

ustalenia przez LGD kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana

- przysługuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, prawo wniesienia protestu.

2.

Protest wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w

art. 21 ust. 5 pkt 1.

3

Do protestu stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 2-6 oraz art. 54a ustawy

w zakresie polityki spójności.

4

Oprócz elementów określonych w art. 54 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności,

protest od

1)

negatywnej oceny zgodności operacji z LSR zawiera wskazanie, w jakim zakresie podmiot

ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr

1303/2013, nie zgadza się z tą oceną, oraz uzasadnienie stanowiska tego podmiotu;

2)

ustalenia przez LGD kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana zawiera wskazanie, w jakim

zakresie podmiot ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b

rozporządzenia nr 1303/2013, nie zgadza się z tym ustaleniem, oraz uzasadnienie stanowiska

tego podmiotu.

5.

Protest jest wnoszony za pośrednictwem LGD i rozpatrywany przez zarząd województwa.

6.

O wniesionym proteście LGD informuje niezwłocznie zarząd województwa.

7.

Wniesienie protestu nie wstrzymuje przekazywania do zarządu województwa wniosków o

udzielenie wsparcia dotyczących wybranych operacji.

8.

Do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy

art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy w zakresie polityki spójności

stosuje się odpowiednio, z tym że

1)

(uchylony)

2

protest pozostawia się bez rozpatrzenia również w przypadku, gdy nie spełnia wymagań

określonych w ust. 4;

2a

w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności,

a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust. 3 ustawy w zakresie polityki

spójności, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu;

przepisy art. 24 § 1 pkt 1-4 oraz 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio;

3

art. 66 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności ma zastosowanie, gdy zostanie

wyczerpana kwota środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013,

przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków

pochodzących z danego EFSI.

1.

W terminie 7 dni od dnia dokonania wyboru operacji realizowanych przez podmioty inne

niż LGD, LGD przekazuje zarządowi województwa wnioski o udzielenie wsparcia, o którym

mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, dotyczące wybranych operacji

wraz z dokumentami potwierdzającymi dokonanie wyboru operacji.

2.

W przypadku gdy w dokumentach, o których mowa w ust. 1, zarząd województwa stwierdzi

braki lub będzie konieczne uzyskanie wyjaśnień, zarząd województwa wzywa LGD do uzupełnienia

braków lub złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni.

3.

Jeżeli nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje podmiot ubiegający

się o wsparcie o odmowie udzielenia tego wsparcia, zgodnie z przepisami regulującymi

zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI.

4.

Jeżeli są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit.

b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa udziela wsparcia zgodnie z przepisami

regulującymi zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI, do limitu środków wskazanego

w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013.

4a

Wyczerpanie środków w ramach limitu środków wskazanego w ogłoszeniu o naborze wniosków

o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013,

nie stanowi przeszkody w udzieleniu tego wsparcia na daną operację, jeżeli w wyniku

wniesienia protestu albo uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny LGD wybrała

tę operację, a zarząd województwa ustali, że są spełnione pozostałe warunki udzielenia

tego wsparcia, kryteria wyboru operacji są spełnione w takim stopniu, że wsparcie

na tę operację powinno zostać udzielone, oraz jeżeli nie została wyczerpana kwota

środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych

w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących

z danego EFSI.

5.

W razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zawiera braki lub oczywiste omyłki, zarząd województwa

wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub poprawienia oczywistych

omyłek w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

6.

Usunięcie braków we wniosku o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1

lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, lub poprawienie w nim oczywistych omyłek nie może

prowadzić do jego istotnej modyfikacji.

7.

Jeżeli po upływie 6 miesięcy od dnia przekazania wniosków do zarządu województwa okaże

się, że nie jest możliwe udzielenie wsparcia w ramach limitu środków wskazanego w

ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje podmiot ubiegający

się o udzielenie wsparcia o braku dostępnych środków na udzielenie tego wsparcia i

pozostawia wniosek bez rozpatrzenia.

8

Do projektów grantowych i operacji własnych LGD przepisy ust. 3, 4, 5 i 6 stosuje

się odpowiednio.

Właściwym miejscowo w sprawie udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1

lit. b-e rozporządzenia nr 1303/2013, na daną operację jest zarząd województwa, z

którym została zawarta umowa ramowa dotycząca LSR, w ramach której będzie realizowana

ta operacja.

W ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki

spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

(Dz. U. poz. 1146) po art. 30 dodaje się art. 30a w brzmieniu

„

Art. 30a.

1.

Rozwój lokalny kierowany przez społeczność, zwany dalej „RLKS” jest instrumentem rozwoju,

o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia ogólnego.

2.

RLKS może być realizowany wyłącznie w ramach regionalnych programów operacyjnych.

3.

Realizacja RLKS odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności

(Dz. U. poz. 378), a w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie - na zasadach określonych w niniejszej

ustawie.”.

”

;

(pominięty)

Lokalną grupę działania, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem

środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach

Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1856), oraz stowarzyszenie wybrane zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju

sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego

(Dz. U. poz. 619 i 1241, z 2015 r. poz. 1358 oraz z 2016 r. poz. 1948), uznaje się za LGD, jeżeli spełniają wymagania określone w przepisach, o których

mowa w art. 1 pkt 1, oraz w art. 4.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia

1.

Rozwój lokalny kierowany przez społeczność, zwany dalej „RLKS” jest instrumentem rozwoju,

o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia ogólnego.

2.

RLKS może być realizowany wyłącznie w ramach regionalnych programów operacyjnych.

3.

Realizacja RLKS odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności

(Dz. U. poz. 378), a w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie - na zasadach określonych w niniejszej

ustawie.”.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 29, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2)

art. 7 pkt 1 lit. b i pkt 2 oraz art. 8 pkt 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem 1

września 2017 r.;

3)

art. 7 pkt 1 lit. a oraz art. 15, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.