Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami
Table of Provisions (312)
Statutory Text (312 Articles)
1.
Ustawa określa zasady
1)
gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostek samorządu terytorialnego;
2)
podziału nieruchomości;
3)
scalania i podziału nieruchomości;
4)
pierwokupu nieruchomości;
5)
wywłaszczania nieruchomości i zwrotu wywłaszczonych nieruchomości;
6)
udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej;
7)
wyceny nieruchomości;
8)
działalności zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomościami.
2
Przepisów ustawy nie stosuje się do nieruchomości służących wykonywaniu zadań placówek
zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów o służbie zagranicznej,
z zastrzeżeniem art. 60b ust. 1 i art. 61 ust. 3a.
Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami,
a w szczególności
1)
ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2278);
2)
ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
(Dz. U. z 2014 r. poz. 700, z 2015 r. poz. 349 oraz z 2017 r. poz. 624, 1503 i 1566);
3)
ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach
(Dz. U. z 2017 r. poz. 788);
4)
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1491 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 1566);
5)
ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu
Drogowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1057);
6)
(uchylony)
7)
(uchylony)
8
ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1121);
8
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. poz. 1566 i 2180);
9)
ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze
(Dz. U. z 2017 r. poz. 959 i 1089);
10)
ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2117);
11)
ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie dróg publicznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 i 1566);
12)
ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1122 i 1566);
13)
ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1377, 1381 i 1566);
14)
ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1456);
15
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości
(Dz. U. poz. 1529 i 2161).
1.
Właściwym w sprawach gospodarki nieruchomościami, regulowanych przepisami ustawy,
jest minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
1.
Do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz 6-8.
2.
Do spraw zaliczania wartości poniesionych nakładów na podstawie art. 77 ust. 4 i 6
ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.
Do postępowań, o których mowa w art. 98a ust. 1 i art. 145 ust. 2 ustawy zmienianej
w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
w zakresie terminów oraz poziomu cen nieruchomości uwzględnianych w procesie wyceny
nieruchomości na potrzeby ustalenia opłaty adiacenckiej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
4.
Do operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
i w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nadal wykorzystywanych do celu, dla którego
zostały sporządzone, stosuje się przepisy dotychczasowe.
5.
Do potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy dokonywanego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje
się przepisy art. 156 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą. Do potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego dołącza się kopię dokumentu
ubezpieczenia, o którym mowa w art. 175 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, aktualnego
na dzień tego potwierdzenia.
6.
W przypadku umów o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego
zawartych i niezrealizowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podmiotami
uprawnionymi do dokonania tej oceny są organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych
w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
7.
Do praktyk zawodowych, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w
art. 1, oraz praktyk, o których mowa w art. 177 ust. 2b pkt 1 ustawy zmienianej w
art. 1, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w zakresie podmiotów
uprawnionych do ich prowadzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
8.
Do postępowań, o których mowa w art. 194 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy
dotychczasowe.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
nieruchomości gruntowej - należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi,
z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności;
2)
zasobie nieruchomości - należy przez to rozumieć nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zostały oddane w użytkowanie
wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa,
gminy, powiatu lub województwa;
3)
działce gruntu - należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni
ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej;
3a)
działce budowlanej - należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość,
cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury
technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń
położonych na tej działce;
3b)
zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć dokonywanie czynności
prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub
przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej
w użytkowanie wieczyste;
4)
poprzednim właścicielu - należy przez to rozumieć osobę, która została pozbawiona
prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu
Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów;
5)
planie miejscowym - należy przez to rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
6)
wycenie nieruchomości - należy przez to rozumieć postępowanie, w wyniku którego dokonuje
się określenia wartości nieruchomości;
6a)
określaniu wartości nieruchomości - należy przez to rozumieć określanie wartości nieruchomości
jako przedmiotu prawa własności i innych praw do nieruchomości;
7)
powszechnej taksacji nieruchomości - należy przez to rozumieć wycenę nieruchomości,
w wyniku której następuje ustalenie wartości katastralnej nieruchomości;
8)
szacowaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć czynności związane z określaniem
wartości nieruchomości;
9)
właściwym organie - należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu
administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu
Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości
stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa;
9a)
samorządowej osobie prawnej - należy przez to rozumieć osoby prawne powoływane lub
tworzone przez organy jednostek samorządu terytorialnego;
9b)
jednostce samorządu terytorialnego - należy przez to rozumieć gminę, powiat lub województwo;
9b
staroście - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu;
9c)
właściwym urzędzie - należy przez to rozumieć starostwo powiatowe, w którym wykonywane
są zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarki nieruchomościami
Skarbu Państwa, albo odpowiednio urząd gminy, starostwo powiatowe lub urząd marszałkowski,
w których prowadzone są sprawy gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek
samorządu terytorialnego;
9d)
radzie lub sejmiku - należy przez to rozumieć radę gminy lub radę powiatu oraz sejmik
województwa;
10)
jednostce organizacyjnej - należy przez to rozumieć państwową lub samorządową jednostkę
organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;
11)
opłacie adiacenckiej - należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem
wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem
środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z
budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo
opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem
nieruchomości;
12)
spółce - należy przez to rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością;
13)
osobie bliskiej - należy przez to rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci
rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje
ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu;
14)
standardach zawodowych - należy przez to rozumieć reguły postępowania przy wykonywaniu
zawodu rzeczoznawcy majątkowego, ustalone zgodnie z przepisami prawa;
15
organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych - należy przez to rozumieć stowarzyszenia,
których co najmniej połowę członków stanowią rzeczoznawcy majątkowi, związki takich
stowarzyszeń, a także izby gospodarcze, których co najmniej połowę członków stanowią
przedsiębiorcy, o których mowa w art. 174 ust. 7 pkt 1;
16)
nieruchomości podobnej - należy przez to rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna
z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny,
przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość;
17)
stanie nieruchomości - należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny,
stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej,
a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania
miejscowości, w której nieruchomość jest położona;
18)
łączności publicznej - należy przez to rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą
zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów
prawa telekomunikacyjnego.
Analizy i zestawienia, o których mowa w art. 173a ust. 2 ustawy zmienianej w art.
1, sporządzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są udostępniane na stronach
internetowych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
1.
Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu
wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze
cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów
i budynków.
2.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wskaźniki zmian cen nieruchomości
dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia
kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa.
3.
W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości
dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych
w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego
rodzaju nieruchomości.
4.
W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian
cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym
zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
5.
W przypadku gdy nieruchomość składa się z co najmniej dwóch części odpowiadających
różnym rodzajom nieruchomości, waloryzacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się przy
zastosowaniu średniej ważonej wskaźników zmian cen nieruchomości właściwych dla każdej
z części tej nieruchomości, przyjmując za wagi powierzchnię poszczególnych części.
1.
W przypadku umów o dokonanie wyceny nieruchomości zawartych przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy i obowiązujących w dniu jej wejścia w życie kopia dokumentu
ubezpieczenia, o której mowa w art. 175 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 1, stanowi
załącznik do operatu szacunkowego sporządzonego na podstawie tej umowy.
2.
W odniesieniu do umów pośrednictwa oraz umów o zarządzanie nieruchomością zawartych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i obowiązujących w dniu jej wejścia
w życie odpowiednio pośrednik w obrocie nieruchomościami oraz zarządca nieruchomości
są obowiązani do przedłożenia kopii dokumentu ubezpieczenia, o których mowa odpowiednio
w art. 181 ust. 3a i art. 186 ust. 3a ustawy zmienianej w art. 1, na wniosek strony
złożony w formie pisemnej. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku w ciągu 7 dni
od dnia doręczenia wniosku strona odpowiedniej umowy ma prawo wypowiedzieć tę umowę
ze skutkiem natychmiastowym.
Celami publicznymi w rozumieniu ustawy są
1)
wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie
oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego,
a także łączności publicznej i sygnalizacji;
1a)
wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
1b)
wydzielanie gruntów pod lotniska, urządzenia i obiekty do obsługi ruchu lotniczego,
w tym rejonów podejść, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urządzeń;
2)
budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania
lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów
i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń;
2a)
budowa i utrzymywanie sieci transportowej dwutlenku węgla;
3)
budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę,
gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania
odpadów, w tym ich składowania;
4)
budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników
i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie
przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych,
będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
5)
opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami;
5a)
ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich
obozów zagłady oraz miejsc i pomników upamiętniających ofiary terroru komunistycznego;
6)
budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów
i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, państwowych lub samorządowych
instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki
społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych;
6a)
budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszczeń niezbędnych do realizacji obowiązków
w zakresie świadczenia usług powszechnych przez operatora wyznaczonego w rozumieniu
ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1481), a także innych obiektów i pomieszczeń związanych ze świadczeniem tych usług;
7)
budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa
i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w
tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich;
8)
poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą;
8a)
poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz
podziemne składowanie dwutlenku węgla;
9)
zakładanie i utrzymywanie cmentarzy;
9a)
ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej;
9b)
ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody;
9c)
wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki,
promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa;
10)
inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.
Przepis art. 192 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się także do obywateli
państw członkowskich Unii Europejskiej, którym kwalifikacje do wykonywania zawodu
rzeczoznawcy majątkowego nabyte w państwach członkowskich Unii Europejskiej zostały
uznane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy
majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V.
Osoby wchodzące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w skład Państwowej Komisji
Kwalifikacyjnej lub Komisji Odpowiedzialności Zawodowej pozostają w składzie tych
komisji do czasu powołania przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa nowych składów, jednak nie dłużej
niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Jeżeli przy załatwianiu spraw, o których mowa w przepisach działu III, nie istnieje
możliwość zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji
publicznej ze względu na nieustalone adresy stron, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt
1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie
decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy
termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia
skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje
z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze
decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest
wojewoda.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 4, 7, 11, 21, 23 i 24 w zakresie art. 111 oraz art. 7, które wchodzą w
życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
2)
art. 1 pkt 24 w zakresie art. 113-114, art. 117 i art. 119 oraz pkt 25, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem
1)
art. 1 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 2-11 i 13-23, art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1-3 oraz art. 9, które wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 33 lit. a w zakresie wypełniania obowiązku stałego doskonalenia kwalifikacji
zawodowych, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 1 pkt 45 lit. b w zakresie wypełniania obowiązku stałego doskonalenia kwalifikacji
zawodowych, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
1.
Przepisy niniejszego działu stosuje się do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu
Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio do związków
tych jednostek.
3.
Przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa
a jednostkami samorządu terytorialnego, stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych
dokonywanych między tymi jednostkami.
4.
Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego i osób trzecich, przepisy niniejszego działu stosuje się wyłącznie
do gospodarowania udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w
tej nieruchomości.
5.
Przepisy niniejszego działu stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.
1.
Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i
zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, przyjmuje politykę gospodarowania
nieruchomościami Skarbu Państwa.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”, przyjętą przez Radę Ministrów politykę gospodarowania nieruchomościami
Skarbu Państwa.
1.
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych
ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami
jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi
jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.
2
Jeżeli przepisy ustawy wymagają udzielenia zgody przez radę, sejmik lub wojewodę,
wyrażenie zgody, z wyjątkiem zgody, o której mowa w art. 46 ust. 4, następuje odpowiednio
w drodze uchwały rady lub sejmiku albo zarządzenia wojewody w terminie miesiąca od
złożenia odpowiedniego wniosku przez starostę, z zastrzeżeniem art. 23a.
Przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności procesowych
podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Organy, o których mowa w art. 11, działające za Skarb Państwa i jednostkę samorządu
terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny
z zasadami prawidłowej gospodarki.
1.
Należności pieniężne z tytułu gospodarowania nieruchomościami mające charakter cywilnoprawny,
przypadające Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez starostę wykonującego zadania
z zakresu administracji rządowej albo ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, mogą być umarzane w całości
albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.
2.
Do odraczania terminów lub rozkładania na raty oraz umarzania spłat należności, o
których mowa w ust. 1
1)
jest uprawniony wojewoda, a w odniesieniu do należności z tytułu gospodarowania nieruchomościami
Skarbu Państwa, o których mowa w art. 60 ust. 1 - minister właściwy do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa;
2)
w przypadkach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy art. 56, art. 57 i art. 58 ust. 2-4 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2077).
1.
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem
obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia
się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w
trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie
tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
1a.
Nieruchomość może być także przekazywana nieodpłatnie w drodze umowy partnerowi prywatnemu
lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1834), na czas realizacji przedsięwzięcia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.
2
Nieruchomość może być, z zastrzeżeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele
publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostką
samorządu terytorialnego, a także między tymi jednostkami. W umowie darowizny określa
się cel, na który nieruchomość jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości
na ten cel darowizna podlega odwołaniu.
2a
Darowizny nieruchomości stanowiącej przedmiot własności Skarbu Państwa dokonuje starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej - za zgodą wojewody, a nieruchomości
stanowiącej przedmiot własności jednostki samorządu terytorialnego jej organ wykonawczy
- za zgodą rady albo sejmiku. Zgody nie wymaga dokonanie darowizny przez ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa, o której mowa w art. 59 ust. 1.
3.
Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być przedmiotem wkładu
niepieniężnego (aportu) wnoszonego do spółki.
4.
Sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych
do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów)
do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
5
Sprzedaż, zamiana, darowizna lub dzierżawa nieruchomości stanowiących własność Skarbu
Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, będących cmentarzami ujętymi w wojewódzkiej
ewidencji zabytków, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych
(aportów) do spółek wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
1.
Nieruchomości stanowiące przedmiot własności Skarbu Państwa mogą być sprzedawane jednostkom
samorządu terytorialnego za cenę niższą niż ich wartość rynkowa lub oddawane tym jednostkom
w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty. Nieruchomości stanowiące
przedmiot własności jednostek samorządu terytorialnego mogą być sprzedawane Skarbowi
Państwa lub innym jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż wartość rynkowa
nieruchomości albo oddawane im w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty.
2.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być nieodpłatnie obciążane na
rzecz jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomości stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie
obciążane na rzecz Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi
prawami rzeczowymi.
3.
Nieruchomości mogą być przedmiotem zamiany między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu
terytorialnego oraz między tymi jednostkami, bez obowiązku dokonywania dopłat w przypadku
różnej wartości zamienianych nieruchomości.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się również w razie zamiany własności nieruchomości na prawo
użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność, a także zamiany
praw użytkowania wieczystego dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu
terytorialnego oraz między tymi jednostkami.
5
Zawarcie umów w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, wymaga uprzedniej zgody wojewody
w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, z wyłączeniem
czynności prawnych, dokonywanych przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa albo zgody odpowiednio rady
lub sejmiku w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu
terytorialnego.
1.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu
terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób
fizycznych lub osób prawnych. W przypadku nierównej wartości zamienianych nieruchomości
stosuje się dopłatę, której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych nieruchomości.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zamiany własności nieruchomości
na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność nieruchomości,
a także wzajemnej zamiany praw użytkowania wieczystego.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zamiany udziałów we współwłasności
lub we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości.
1
Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się własności nieruchomości odpowiednio
na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
1a
Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się użytkowania wieczystego. W takim
przypadku prawo użytkowania wieczystego wygasa.
2.
(uchylony)
1.
Państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nabywają nieruchomości
- na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa, a samorządowe jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej - na własność lub w użytkowanie wieczyste
odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
2.
W przypadku nabycia przez państwową jednostkę organizacyjną prawa użytkowania wieczystego
ustanowionego na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, prawo
to wygasa. Przepis ten stosuje się również w przypadku nabycia przez samorządową jednostkę
organizacyjną prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości gruntowej
stanowiącej własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, uzyskują do nabytych nieruchomości
trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia.
Nieruchomości mogą być oddawane jednostkom organizacyjnym w trwały zarząd, najem i
dzierżawę oraz użyczane na cele związane z ich działalnością.
1.
Sprzedaż nieruchomości, oddawanie w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub
dzierżawę, jeżeli są położone na obszarach
1)
terenów górniczych - wymaga, w razie braku planu miejscowego, porozumienia z organem
właściwym do udzielania koncesji na wydobywanie kopalin;
2)
parków narodowych - wymaga porozumienia z dyrektorem właściwego parku narodowego;
3)
graniczących z nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd na cele obronności i bezpieczeństwa
państwa - wymaga porozumienia z właściwym w tych sprawach naczelnym organem administracji
rządowej.
2.
W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarach morskiego pasa nadbrzeżnego
wymagane jest porozumienie z właściwym terytorialnie organem administracji morskiej,
w razie
1)
sprzedaży, oddawania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę - na
obszarze pasa technicznego;
2)
sprzedaży lub oddawania w użytkowanie wieczyste - na obszarze pasa ochronnego.
3.
W przypadku naruszenia przepisów ust. 1 i 2, strony umowy ponoszą odpowiedzialność
na zasadach ogólnych.
Tworzy się
1)
zasób nieruchomości Skarbu Państwa;
2)
gminne zasoby nieruchomości;
3)
powiatowe zasoby nieruchomości;
4)
wojewódzkie zasoby nieruchomości.
Do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa.
W skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21, nie wchodzą
grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, w rozumieniu ustawy - Prawo wodne.
W skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21, nie wchodzą
1)
grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne oraz stanowiące własność Skarbu Państwa urządzenia wodne lub ich części oraz budowle
i ich części, o których mowa w art. 216 ust. 5 tej ustawy;
2)
grunty zabudowane urządzeniami wodnymi znajdujące się poza linią brzegu oraz urządzenia
wodne lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa, wobec których prawa właścicielskie
wykonują podmioty, o których mowa w art. 212 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1.
1.
Nieruchomości stanowiące odpowiednio zasób nieruchomości Skarbu Państwa, województwa
lub powiatu, przeznaczone w planach miejscowych pod budownictwo mieszkaniowe oraz
na realizację związanych z tym budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, przekazuje
się gminie, w drodze darowizny, na jej wniosek, jeżeli przemawia za tym ważny interes
gminy i jeżeli cele te nie są lub nie mogą być realizowane odpowiednio przez Skarb
Państwa, województwo lub powiat. W umowie darowizny określa się cel, na który nieruchomość
jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowizna podlega
odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą odpowiednio wojewody, sejmiku
województwa lub rady powiatu.
1.
Zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem ust. 1e, art. 43
ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60, starostowie, wykonujący zadania z
zakresu administracji rządowej, a w szczególności
1)
ewidencjonują nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości;
2)
zapewniają wycenę tych nieruchomości;
3
sporządzają plany realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa
oraz przedkładają je wojewodzie - celem akceptacji - co najmniej na dwa miesiące przed
zakończeniem okresu obowiązywania poprzedniego planu;
4)
zabezpieczają nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;
5)
wykonują czynności związane z naliczaniem należności za nieruchomości udostępniane
z zasobu oraz prowadzą windykację tych należności;
6)
współpracują z innymi organami, które na mocy odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami
Skarbu Państwa, a także z właściwymi jednostkami samorządu terytorialnego;
7)
zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące w skład zasobu,
z zastrzeżeniem art. 17;
7a)
wydzierżawiają, wynajmują i użyczają nieruchomości wchodzące w skład zasobu, przy
czym umowa zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony wymaga
zgody wojewody; zgoda wojewody jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej
na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest
ta sama nieruchomość;
8)
podejmują czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących
własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia
ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie
nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie;
9)
składają wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz
o wpis w księdze wieczystej.
1a.
Starosta sporządza roczne sprawozdanie z gospodarowania nieruchomościami zasobu i
przekazuje je wojewodzie w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku,
którego sprawozdanie dotyczy.
1b.
Obowiązek ewidencjonowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy również nieruchomości
Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste.
1c.
Ewidencjonowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje w szczególności
1)
oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości;
2)
powierzchnie nieruchomości;
3)
wskazanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez Skarb Państwa praw do nieruchomości,
w przypadku braku księgi wieczystej;
4)
przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku planu - w studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5)
wskazanie daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego
nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji
opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości Skarbu Państwa;
6)
informacje o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości;
7)
informacje o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych.
1d.
(uchylony)
1e
W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w których jedną ze stron
lub uczestników postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem postępowania
jest powiat albo miasto na prawach powiatu, Skarb Państwa reprezentuje wojewoda.
2.
(uchylony)
3.
Od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania,
czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust.
1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości
Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie
tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze
którego położone są te nieruchomości.
4
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje do wojewody
informacje o umowach oraz innych czynnościach prawnych związanych z obrotem nieruchomościami
Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 13, zawierające
1)
określenie strony umowy lub innej czynności prawnej;
2)
wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;
3)
w przypadku przetargu albo rokowań, wykaz uczestników przetargu albo rokowań;
4)
w przypadku darowizny nieruchomości lub innych nieodpłatnych rozporządzeń podstawowe
warunki umowy albo innej czynności prawnej, w szczególności cel.
5
Informacje, o których mowa w ust. 4, wojewoda wprowadza do ewidencji, o której mowa
w art. 60b ust. 1.
1.
Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 13 ust. 2a, art. 14 ust. 5 lub art.
23 ust. 1 pkt 7 i 7a, powinien zawierać
1)
oznaczenie nieruchomości;
2)
wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;
3)
sposób rozporządzenia, a w przypadku darowizny nieruchomości lub innych nieodpłatnych
rozporządzeń osobę, na rzecz której następuje rozporządzenie;
4)
uzasadnienie gospodarcze czynności prawnej, z uwzględnieniem przeznaczenia nieruchomości
w planie miejscowym oraz planie realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami
Skarbu Państwa.
2.
Do wniosku dołącza się
1)
odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, będącej przedmiotem rozporządzenia;
2)
dokumenty potwierdzające wartość nieruchomości;
3)
informację, że nie toczy się postępowanie, o którym mowa w art. 34 ust. 3;
4)
inne dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku.
3.
Jeżeli złożony wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 1 i 2, wojewoda wzywa
wnioskodawcę do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem zwrotu wniosku.
Bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia usunięcia braków.
4.
Rozpatrzenie wniosku następuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia wojewodzie wniosku
spełniającego wymagania określone w ust. 1 i 2.
5.
W sprawach szczególnie skomplikowanych termin rozpatrzenia wniosku może ulec wydłużeniu,
nie dłużej niż o 30 dni, a w przypadku zlecenia sporządzenia dodatkowej wyceny nieruchomości
lub wystąpienia w trybie, o którym mowa w art. 157 ust. 1 lub 4, o czas niezbędny
na wykonanie tych czynności. O przyczynie wydłużenia terminu rozpatrzenia wniosku
wojewoda zawiadamia wnioskodawcę.
6.
Zgoda może być wydana z zastrzeżeniem warunków.
7.
W przypadku zgody wydanej z zastrzeżeniem warunków wojewoda jest obowiązany do pisemnego
uzasadnienia.
8.
W razie dokonania czynności prawnej z naruszeniem lub w celu obejścia obowiązku określonego
w ust. 1, o nieważności czynności prawnej orzeka sąd także na żądanie wojewody.
1.
Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności
gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem
użytkowania wieczystego gminy.
2.
Na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej, a w szczególności
na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych z tym budownictwem urządzeń
infrastruktury technicznej, a także na realizację innych celów publicznych mogą być
wykorzystywane gminne zasoby nieruchomości.
3.
Podstawą tworzenia gminnych zasobów nieruchomości są studia uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na podstawie przepisów o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
1.
Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
2
Gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których
mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na sporządzaniu planów wykorzystania zasobu, przygotowywaniu
opracowań geodezyjno-prawnych i projektowych, dokonywaniu podziałów oraz scaleń i
podziałów nieruchomości, a także wyposażaniu ich, w miarę możliwości, w niezbędne
urządzenia infrastruktury technicznej.
2a
Plany wykorzystania zasobu, o których mowa w ust. 2, opracowuje się na okres 3 lat.
Plany zawierają w szczególności
1)
zestawienie powierzchni nieruchomości zasobu oraz nieruchomości oddanych w użytkowanie
wieczyste;
2)
prognozę
a)
dotyczącą udostępnienia nieruchomości zasobu oraz nabywania nieruchomości do zasobu,
b)
poziomu wydatków związanych z udostępnieniem nieruchomości zasobu oraz nabywaniem
nieruchomości do zasobu,
c)
wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych
w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości,
d)
dotyczącą aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych
w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości;
3)
program zagospodarowania nieruchomości zasobu.
3.
(uchylony)
Do powiatowego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności powiatu i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego powiatu.
Powiatowym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd powiatu. Przepisy art. 25 ust.
2 i 2a stosuje się odpowiednio.
Do wojewódzkiego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności województwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego województwa.
Wojewódzkim zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd województwa. Przepisy art. 25
ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio.
1.
Granice między nieruchomościami nabywanymi na własność Skarbu Państwa lub na własność
jednostki samorządu terytorialnego przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego,
a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić, według stanu uwidocznionego w katastrze
nieruchomości.
2.
W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, o których mowa w ust. 1, nie wstrzymuje
się czynności związanych z nabyciem nieruchomości, co nie wyłącza roszczeń pomiędzy
właścicielami nieruchomości, których granice zostały ustalone w sposób, o którym mowa
w ust. 1.
Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej
wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej
w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze
wieczystej.
1.
Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej
następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisów
rozdziału 4 niniejszego działu.
2.
Warunki zbycia nieruchomości w drodze przetargu obwieszcza się w ogłoszeniu o przetargu.
Warunki zbycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej ustala się w rokowaniach przeprowadzanych
z nabywcą.
3.
Protokół z przeprowadzonego przetargu oraz protokół z rokowań przy zbyciu w drodze
bezprzetargowej stanowią podstawę do zawarcia umowy.
1.
W umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się okres
użytkowania wieczystego zależnie od celu, na który nieruchomość gruntowa zostaje oddana
w użytkowanie wieczyste, oraz określa się sposób korzystania z nieruchomości, stosownie
do art. 236 i art. 239 Kodeksu cywilnego.
2.
Jeżeli przedmiotem umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste
jest nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, przy określaniu sposobu korzystania
z tej nieruchomości można nałożyć, w razie potrzeby, na nabywcę obowiązek odbudowy
lub remontu położonych na niej zabytkowych obiektów budowlanych, w terminie określonym
w umowie.
Postanowienia umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste dotyczące
sposobu korzystania z tej nieruchomości podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej.
Oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną
sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń.
1.
Nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie
użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a i ust. 3.
1a.
Nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa może być sprzedana użytkownikowi
wieczystemu za zgodą wojewody. Zgody wojewody nie wymaga sprzedaż na rzecz użytkownika
wieczystego nieruchomości, o których mowa w art. 51 ust. 2 i art. 57 ust. 1.
2.
Z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione
prawo użytkowania wieczystego. Przepisu art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.
3.
W odniesieniu do nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste przeniesienie
własności tej nieruchomości, w drodze umowy, między Skarbem Państwa a jednostką samorządu
terytorialnego oraz między jednostkami samorządu terytorialnego może nastąpić za powiadomieniem
jej użytkownika wieczystego.
1.
Użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie
umowy przed upływem tego okresu.
2.
W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu ustalonego w umowie
albo na skutek rozwiązania umowy przed upływem tego okresu, użytkownikowi wieczystemu
przysługuje wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na własność budynki
i inne urządzenia. Wynagrodzenie powinno być równe wartości tych budynków i urządzeń
określonej na dzień wygaśnięcia użytkowania wieczystego. Za budynki i inne urządzenia
wzniesione wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przysługuje.
3.
Właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem
ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym
w umowie, a w szczególności, jeżeli nie zabudował jej w ustalonym terminie.
3a.
W razie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem okresu ustalonego
w umowie zwraca się sumę opłat rocznych wniesionych z tego tytułu za niewykorzystany
okres użytkowania wieczystego. Opłaty podlegają waloryzacji. Maksymalna wysokość kwoty
podlegającej zwrotowi nie może przekraczać wartości prawa użytkowania wieczystego
określonej na dzień rozwiązania umowy.
4.
Przepisy ust. 1-3a stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego nabytego w inny
sposób niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
1.
W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich
nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących
warunków
1)
przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych
przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie,
o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6
tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
2)
jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej
nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek
o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust.
1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia
wykazu;
3)
jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony.
2.
W przypadku zbiegu uprawnień do pierwszeństwa w nabyciu, stosuje się kolejność wymienioną
w ust. 1.
3.
Zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne
dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu
terytorialnego.
4.
Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 3, doręcza się zawiadomienie w formie pisemnej
o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym im pierwszeństwie w
nabyciu tej nieruchomości, pod warunkiem złożenia wniosków o nabycie w terminie określonym
w zawiadomieniu.Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 6, korzystają z pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości,
jeżeli złożą oświadczenie, że wyrażają zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w
ustawie.
6
Wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a odpowiednia
rada lub sejmik w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu
terytorialnego, mogą przyznać, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, pierwszeństwo
w nabywaniu lokali ich najemcom lub dzierżawcom, z wyłączeniem nieruchomości, o których
mowa w art. 57 ust. 1 i art. 60 ust. 1.
6a.
Przepis ust. 6 stosuje się do budynków mieszkalnych lub użytkowych, stanowiących w
całości przedmiot najmu lub dzierżawy.
6b.
W przypadku realizacji pierwszeństwa, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ust. 6 lub ust.
6a, przedmiotem zbycia powinna być nieruchomość wraz z gruntem niezbędnym do racjonalnego
korzystania z budynku.
7.
Zbycie nieruchomości zabudowanej domem wielolokalowym na rzecz innych osób niż wymienione
w ust. 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić z pominięciem pierwszeństwa w nabyciu lokali
mieszkalnych przysługującego najemcom tych lokali.
8.
Przepisów ust. 1 i 7 nie stosuje się, jeżeli zbycie następuje między Skarbem Państwa
a jednostką samorządu terytorialnego albo między tymi jednostkami dla realizacji celów
publicznych.
1
Właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych
do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie.
1a
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust.
1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1,
sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do
sprzedaży, do oddania w użytkowanie, najem lub dzierżawę. Minister właściwy do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa zamieszcza
wykaz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej przez okres 21 dni, a
ponadto informację o zamieszczeniu tego wykazu podaje do publicznej wiadomości przez
ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat na terenie którego
położona jest nieruchomość.
1b.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 1a, nie dotyczy oddania nieruchomości w najem,
dzierżawę lub użyczenie na czas oznaczony do 3 miesięcy.
2.
W wykazie, o którym mowa w ust. 1 i 1a, określa się odpowiednio
1)
oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości;
2)
powierzchnię nieruchomości;
3)
opis nieruchomości;
4)
przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania;
5)
termin zagospodarowania nieruchomości;
6)
cenę nieruchomości;
7)
wysokość stawek procentowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego;
8)
wysokość opłat z tytułu użytkowania, najmu lub dzierżawy;
9)
terminy wnoszenia opłat;
10)
zasady aktualizacji opłat;
11
informacje o przeznaczeniu do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub
użyczenie;
12)
termin do złożenia wniosku przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu
nieruchomości na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 2.
3.
Ustanawianie odrębnej własności lokali w domach wielolokalowych, wchodzących w skład
nieruchomości, następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
(Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 oraz z 2017 r. poz. 1529).
4.
(uchylony)
W przypadkach naruszenia przez właściwy organ albo ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do
nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji,
o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, przepisów art. 34 ust. 1-5 i 7 Skarb Państwa
lub jednostka samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność na zasadach ogólnych.
Do postępowań w sprawach dotyczących inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej,
wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną,
stosuje się przepisy dotychczasowe. Inwestor może jednak złożyć wniosek do organu
prowadzącego postępowanie o zastosowanie przepisów ustawy.
1.
Z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie
wieczyste w drodze przetargu.
2.
Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli
1)
jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie
do art. 34;
2)
zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz
między tymi jednostkami;
3)
jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2;
4)
zbycie następuje w drodze zamiany lub darowizny;
5)
sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego;
6)
przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania
nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste
osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane
jako odrębne nieruchomości;
7)
ma stanowić wkład niepieniężny (aport) do spółki albo wyposażenie nowo tworzonej państwowej
lub samorządowej osoby prawnej, lub majątek tworzonej fundacji;
8)
jest zbywana na rzecz zarządzającego specjalną strefą ekonomiczną, na której terenie
jest położona;
9)
przedmiotem zbycia jest udział w nieruchomości, a zbycie następuje na rzecz innych
współwłaścicieli nieruchomości;
10)
jest zbywana na rzecz kościołów i związków wyznaniowych, mających uregulowane stosunki
z państwem, na cele działalności sakralnej;
11)
jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli sprzedaż stanowi wniesienie wkładu własnego podmiotu publicznego, a wybór
partnera prywatnego nastąpił w trybie przewidzianym w art. 4 ust. 1 lub 2 powołanej
ustawy;
12)
jest zbywana na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1;
13)
jest zbywana na rzecz spółki celowej utworzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy
w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1372) lub właściwych podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 2 tej ustawy, realizujących
przedsięwzięcia Euro 2012, w celu ich wykonania, w sytuacji gdy jej nabycie przez
Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w trybie przepisów
ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy
w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012;
14)
jest zbywana na rzecz inwestora realizującego inwestycję w zakresie budowy obiektu
energetyki jądrowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie
obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących
(Dz. U. z 2017 r. poz. 552 i 1566);
15)
jest zbywana na rzecz inwestora realizującego inwestycję w zakresie terminalu lub
inwestycję towarzyszącą zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego
skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2302);
16)
jest zbywana na rzecz inwestora realizującego strategiczną inwestycję w zakresie sieci
przesyłowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji
w zakresie sieci przesyłowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1812 oraz z 2017 r. poz. 635 i 1566);
17
jest zbywana na rzecz inwestora realizującego inwestycję w zakresie infrastruktury
dostępowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej
Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską
(Dz. U. poz. 820);
18
jest zbywana na rzecz Krajowego Zasobu Nieruchomości.
3
Wojewoda albo minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność
Skarbu Państwa, albo odpowiednia rada lub odpowiedni sejmik - w odniesieniu do nieruchomości
stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, odpowiednio w drodze zarządzenia
lub uchwały, mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości przeznaczone
pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej
albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmiot, dla
którego są to cele statutowe i którego dochody przeznacza się w całości na działalność
statutową.
3a
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do nieruchomości
1)
oddanych w dzierżawę albo użytkowanie, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się osoba,
która dzierżawi albo użytkuje nieruchomość nieprzerwanie przez okres co najmniej 10
lat, a nieruchomość została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę lub zabudowa
została zalegalizowana zgodnie z procedurami przewidzianymi w odrębnych przepisach;
2)
w stosunku do których wygasło użytkowanie wieczyste na skutek upływu okresu ustalonego
w umowie lub decyzji administracyjnej, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się dotychczasowy
użytkownik wieczysty nieruchomości albo jego spadkobierca.
3b
Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli o nabycie nieruchomości ubiega się więcej
niż jeden podmiot spełniający warunki określone w tym przepisie.
4.
Zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata
lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada
lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia
tych umów.
4a.
Umowy użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na
czas nieoznaczony zawiera się w drodze bezprzetargowej, jeżeli użytkownikiem, najemcą
lub dzierżawcą nieruchomości jest organizacja pożytku publicznego lub użytkownikiem
nieruchomości jest stowarzyszenie ogrodowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2176).
5
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa może odstąpić od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów,
o których mowa w ust. 3 i 4, w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art.
57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa w art. 60 ust.
2 pkt 1, bez konieczności odpowiednio zwolnienia z obowiązku lub wyrażenia zgody przez
wojewodę.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1
Przetarg ogłasza, organizuje i przeprowadza właściwy organ albo minister właściwy
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości
ujętych w ewidencji, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1.
2.
Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości nie wcześniej niż po upływie
terminów, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4. W ogłoszeniu o przetargu
podaje się informacje zamieszczone w wykazie oraz czas, miejsce i warunki przetargu,
a w razie ogłoszenia kolejnego przetargu lub rokowań, również terminy przeprowadzenia
poprzednich przetargów. Ogłoszenie o przetargu wywiesza się w siedzibie właściwego
urzędu, a ponadto informację o ogłoszeniu przetargu podaje się do publicznej wiadomości
w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, a także na stronach internetowych
właściwego urzędu.
3.
Przed ogłoszeniem o przetargu rozpatruje się wnioski osób uprawnionych do nabycia
nieruchomości w drodze bezprzetargowej. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku,
informacji o nieruchomości, której ten wniosek dotyczy, nie zamieszcza się w ogłoszeniu
o przetargu.
4
Właściwy organ albo minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa
w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji, o której mowa w art.
60 ust. 2 pkt 1, może odwołać ogłoszony przetarg jedynie z ważnych powodów, niezwłocznie
podając informację o odwołaniu przetargu do publicznej wiadomości, w sposób określony
w ust. 2. W informacji podaje się także przyczynę odwołania przetargu.
1
Jeżeli pierwszy przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, w okresie nie krótszym
niż 30 dni, ale nie dłuższym niż 6 miesięcy, licząc od dnia jego zamknięcia, przeprowadza
się drugi przetarg, w którym właściwy organ albo minister właściwy do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w odniesieniu do
nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości ujętych w ewidencji,
o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, może obniżyć cenę wywoławczą nieruchomości ustaloną
przy ogłoszeniu pierwszego przetargu, stosownie do art. 67 ust. 2 pkt 2.
2
Jeżeli drugi przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, właściwy organ albo minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
w odniesieniu do nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomości
ujętych w ewidencji, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, w okresie nie krótszym
niż 30 dni, ale nie dłuższym niż 6 miesięcy, licząc od dnia jego zamknięcia, może
zbyć nieruchomość w drodze rokowań albo organizować kolejne przetargi. Przy ustalaniu
warunków kolejnych przetargów stosuje się zasady obowiązujące przy organizowaniu drugiego
przetargu.
3.
W przypadku zachowania terminów, o których mowa w ust. 1 i 2, właściwy organ nie ma
obowiązku ponownego sporządzania wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży
lub oddania w użytkowanie wieczyste.
1.
Przetarg przeprowadza się w formie
1)
przetargu ustnego nieograniczonego;
2)
przetargu ustnego ograniczonego;
3)
przetargu pisemnego nieograniczonego;
4)
przetargu pisemnego ograniczonego.
2.
Przetarg ustny ma na celu uzyskanie najwyższej ceny. Przetarg pisemny ma na celu wybór
najkorzystniejszej oferty.
2a.
Przetarg ograniczony organizuje się, jeżeli warunki przetargowe mogą być spełnione
tylko przez ograniczoną liczbę osób.
3.
O zastosowanej formie przetargu decyduje jego organizator.
4.
Przetarg uważa się za zakończony wynikiem negatywnym, jeżeli nikt nie przystąpił do
przetargu ustnego lub żaden z uczestników nie zaoferował postąpienia ponad cenę wywoławczą
albo jeżeli w przetargu pisemnym nie wpłynęła ani jedna oferta lub żaden z uczestników
nie zaoferował ceny wyższej od wywoławczej, a także jeżeli komisja przetargowa stwierdziła,
że żadna oferta nie spełnia warunków przetargu.
5
Uczestnik przetargu może, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku przetargu ustnego
lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskarżyć czynności związane
z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości Skarbu
Państwa, albo do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg
dotyczy nieruchomości stanowiących własność tej jednostki. Jeżeli przetarg dotyczy
nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz nieruchomości ujętych w ewidencji,
o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, uczestnik przetargu może zaskarżyć czynności
związane z przeprowadzeniem przetargu do ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
1.
Organizator przetargu jest obowiązany zawiadomić osobę ustaloną jako nabywca nieruchomości
o miejscu i terminie zawarcia umowy sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste
nieruchomości, najpóźniej w ciągu 21 dni od dnia rozstrzygnięcia przetargu. Wyznaczony
termin nie może być krótszy niż 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
2.
Jeżeli osoba ustalona jako nabywca nieruchomości nie przystąpi bez usprawiedliwienia
do zawarcia umowy w miejscu i w terminie podanych w zawiadomieniu, o którym mowa w
ust. 1, organizator przetargu może odstąpić od zawarcia umowy, a wpłacone wadium nie
podlega zwrotowi. W zawiadomieniu zamieszcza się informację o tym uprawnieniu.
1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb przeprowadzania przetargów
na zbycie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność jednostek
samorządu terytorialnego oraz przeprowadzania rokowań po drugim przetargu, uwzględniając
konieczność zapewnienia jawności i jednolitości postępowania, równego dostępu do udziału
w przetargu, uzyskania najkorzystniejszego wyniku przetargu.
2.
Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów ustali
1)
wysokość wadium oraz terminy i formy jego wnoszenia i zwrotu;
2)
sposób, terminy i treść ogłoszenia przetargu;
3)
tryb powoływania, skład i sposób działania komisji przetargowej oraz organy właściwe
do powołania tej komisji;
4)
sposób sporządzania oraz treść protokołu z przeprowadzonego przetargu;
5)
tryb postępowania w przypadku zaskarżenia przetargu;
6)
tryb postępowania przy przeprowadzaniu poszczególnych rodzajów przetargów oraz warunki
organizowania przetargu ograniczonego;
7)
tryb postępowania przy przeprowadzaniu rokowań po drugim przetargu.
1.
Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną.
2.
Jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 6, korzystania z nieruchomości
oddanej w trwały zarząd, a w szczególności do
1)
korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej
działania;
2
zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, remontu lub rozbiórki obiektu
budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego;
3)
oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie
dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomieniem
właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony
do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony
dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na
który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy
po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem
jest ta sama nieruchomość.
3.
(uchylony)
4.
Jednostka organizacyjna ma prawo wypowiedzenia, za zgodą organu nadzorującego, każdej
umowy najmu, dzierżawy i użyczenia nieruchomości lub jej części, obciążających nieruchomość
objętą trwałym zarządem, z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia.
4a
Zgoda, o której mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, a także w art. 47 ust. 1, art. 48 ust. 1
i art. 60 ust. 2 pkt 12, nie jest wymagana w przypadku instytucji wymienionych w art.
60 ust. 1 pkt 1 oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
5.
Nieruchomości stanowiące przedmiot własności lub przedmiot użytkowania wieczystego
Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej, a nieruchomości
stanowiące przedmiot własności lub przedmiot użytkowania wieczystego jednostki samorządu
terytorialnego - odpowiedniej samorządowej jednostce organizacyjnej, chyba że odrębne
przepisy stanowią inaczej.
6.
Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą ustalić, odpowiednio w drodze zarządzenia
lub uchwały, szczegółowe warunki korzystania z nieruchomości przez jednostki organizacyjne.
1.
Trwały zarząd ustanawia się na czas nieoznaczony lub czas oznaczony.
2.
Z wnioskiem o ustanowienie trwałego zarządu występuje jednostka organizacyjna.
1
Trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia właściwy organ, w drodze
decyzji, z zastrzeżeniem art. 60 ust. 3.
2.
Decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu powinna zawierać
1)
nazwę i siedzibę jednostki organizacyjnej, na rzecz której jest ustanawiany trwały
zarząd;
2)
oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz według katastru nieruchomości;
3)
powierzchnię oraz opis nieruchomości;
4)
przeznaczenie nieruchomości i sposób jej zagospodarowania;
5)
cel, na jaki nieruchomość została oddana w trwały zarząd;
6)
termin zagospodarowania nieruchomości;
7
cenę nieruchomości i opłatę z tytułu trwałego zarządu, jeżeli trwały zarząd ustanawiany
jest odpłatnie;
8
możliwość aktualizacji opłaty z tytułu trwałego zarządu, jeżeli trwały zarząd ustanawiany
jest odpłatnie;
9)
czas, na który trwały zarząd został ustanowiony.
2a.
W przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, w decyzji o ustanowieniu
trwałego zarządu można nałożyć, w miarę potrzeby, na jednostkę organizacyjną obowiązek
odbudowy lub remontu położonych na tej nieruchomości zabytkowych obiektów budowlanych,
w terminie określonym w decyzji.
3.
Objęcie nieruchomości w trwały zarząd następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego.
1.
Trwały zarząd wygasa z upływem okresu, na który został ustanowiony, albo na skutek
wydania decyzji właściwego organu o jego wygaśnięciu.
2.
Właściwy organ może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieniu
do nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia, że
1)
nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z decyzją o ustanowieniu trwałego
zarządu;
2)
jednostka organizacyjna nie zawiadomiła właściwego organu o oddaniu nieruchomości
lub jej części w najem, dzierżawę albo o użyczeniu lub nie uzyskała zgody, o której
mowa w art. 43 ust. 2 pkt 3;
3)
nieruchomość jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem określonym w decyzji,
o której mowa w art. 45;
4)
sposób korzystania z nieruchomości pogarsza stan środowiska w stopniu zagrażającym
życiu, zdrowiu lub mieniu;
5)
przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym uległo zmianie, która nie pozwala
na dalsze wykorzystywanie nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób, a jednostka
organizacyjna nie ma możliwości zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomości;
6)
nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu.
3.
Wygaśnięcie trwałego zarządu jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzierżawy
lub użyczenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, jeżeli nieruchomość,
w stosunku do której wygasł trwały zarząd, była wynajęta, wydzierżawiona lub użyczona.
4.
Decyzja o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego jednostkom organizacyjnym
1)
resortu obrony narodowej - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw obrony narodowej;
2)
resortu spraw wewnętrznych - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw wewnętrznych;
3)
resortu sprawiedliwości - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw sprawiedliwości;
4)
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu - wymaga zgody wojewody, wydanej
w porozumieniu odpowiednio z Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefem
Agencji Wywiadu;
5)
Centralnego Biura Antykorupcyjnego - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu
z Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Wojewoda lub minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego
zarządu w odniesieniu do nieruchomości lub jej części.
1.
Wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowania niezakończone
decyzją ostateczną oraz inne postępowania prowadzone na podstawie ustaw zmienianych
w art. 5, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 14, art. 17, art. 19, art. 21-25,
art. 28, art. 32, art. 35 i art. 37-40 przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych,
dyrektora oddziału terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych i Agencję Nieruchomości
Rolnych, zwanych dalej „organami ANR”, oraz Prezesa Agencji Rynku Rolnego i dyrektora
oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, zwanych dalej „organami ARR”, prowadzą,
z dniem wejścia w życie tej ustawy, stosownie do swojej właściwości Dyrektor Generalny
Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i dyrektor oddziału terenowego Krajowego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa, zwani dalej „organami KOWR”, oraz Prezes Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa i kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa, zwani dalej „organami ARiMR”.
1.
Jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd może zgłosić właściwemu organowi
wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej
części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Złożenie wniosku powinno być poprzedzone
uzyskaniem zgody organu nadzorującego jednostkę organizacyjną.
2.
Właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na wniosek jednostki
organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości, w ciągu 18
miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
3.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 46 ust. 4.
4
Wydanie nieruchomości następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego.
1.
Właściwy organ może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwałego zarządu między
jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, złożony za zgodą organów nadzorujących
te jednostki.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka się o wygaśnięciu trwałego zarządu, dotychczas
sprawowanego przez jednostkę organizacyjną, i jego ustanowieniu na rzecz jednostki
organizacyjnej wnioskującej o przekazanie. W sprawach tych stosuje się przepis art.
45 ust. 3.
3
Jeżeli przekazanie trwałego zarządu przez jednostkę organizacyjną następuje na rzecz
jednostki wymienionej w art. 60 ust. 1, o ustanowieniu i wygaśnięciu trwałego zarządu
orzeka minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości oddanych w trwały zarząd jednostkom
wymienionym w art. 60 ust. 1.
1.
Likwidacja jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd nieruchomości powoduje,
z zastrzeżeniem ust. 2, jego wygaśnięcie.
2
Jeżeli likwidacja jednostki organizacyjnej następuje w wyniku przekształceń organizacyjnych,
właściwy organ albo minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa w odniesieniu do nieruchomości ujętych w ewidencji,
o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1, orzeka o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego
likwidowanej jednostce organizacyjnej albo o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego
likwidowanej jednostce organizacyjnej z równoczesnym ustanowieniem trwałego zarządu
na rzecz jednostek organizacyjnych utworzonych w wyniku tych przekształceń lub na
rzecz jednostek przejmujących zadania jednostki likwidowanej.
Przepisy art. 43-49 stosuje się odpowiednio w przypadku
1)
oddania w trwały zarząd udziału we współwłasności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości
jednej lub kilku jednostkom organizacyjnym;
2)
oddania w trwały zarząd całej nieruchomości kilku jednostkom organizacyjnym w częściach
ułamkowych, z określeniem sposobu korzystania z tej nieruchomości przez poszczególne
jednostki organizacyjne.
Do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu.
1
Państwowa osoba prawna oraz państwowa jednostka organizacyjna, z dniem ich utworzenia,
są wyposażane w nieruchomości niezbędne do ich działalności odpowiednio przez ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa, organ założycielski lub przez organ nadzorujący.
2
Wyposażenie polega na przeniesieniu na rzecz państwowej osoby prawnej własności nieruchomości
albo oddaniu jej nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, w tym
użytkowanie nieodpłatne, użyczenie lub na oddaniu państwowej jednostce organizacyjnej
nieruchomości w trwały zarząd.
3.
Na wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, przeznacza się nieruchomości z zasobu nieruchomości
Skarbu Państwa.
4.
Przy wyposażaniu państwowych osób prawnych przeniesienie własności nieruchomości następuje
nieodpłatnie oraz nie pobiera się pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa może doposażyć państwową osobę prawną oraz państwową jednostkę
organizacyjną w nieruchomości Skarbu Państwa. Przepis art. 51 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1.
Na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, organu założycielskiego lub organu nadzorującego
starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej lub dyrektor oddziału
Agencji Mienia Wojskowego, wskazuje nieruchomości, które mogą być przeznaczone na
wyposażenie lub doposażenie państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej.
2.
Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej lub dyrektor oddziału
Agencji Mienia Wojskowego, przekazują wraz z dokumentacją nieruchomości należące do
zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, niezbędne dla potrzeb, o których mowa w ust.
1, ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, na jego wniosek, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa lub organ założycielski w akcie o utworzeniu państwowej osoby
prawnej rozstrzyga o wyposażeniu tej osoby w nieruchomości, o których mowa w art. 52, oraz art. 24a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa lub organ założycielski, wykonując ustalenia zawarte w akcie o
utworzeniu państwowej osoby prawnej, przenosi na państwową osobę prawną własność nieruchomości
lub oddaje tej osobie nieruchomości gruntowe w użytkowanie wieczyste, użytkowanie,
użyczenie w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
1.
Organ nadzorujący w akcie o utworzeniu państwowej jednostki organizacyjnej wyposaża
tę jednostkę w nieruchomości, o których mowa w art. 52.
2.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wykonując ustalenia
zawarte w akcie o utworzeniu państwowej jednostki organizacyjnej, oddaje tej jednostce
nieruchomości w trwały zarząd w drodze decyzji.
W razie gdy państwowe osoby prawne albo państwowe jednostki organizacyjne są tworzone
w wyniku podziału istniejących osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, nie stosuje
się przepisów art. 52, jeżeli wyposażenie dotyczy nieruchomości, do których prawa
przysługiwały osobom lub jednostkom ulegającym podziałowi.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, może nieodpłatnie przejąć na rzecz Skarbu Państwa prawa do nieruchomości
państwowej osoby prawnej, która nie jest spółką, za jej zgodą, i przekazać je na rzecz
innej państwowej osoby prawnej, która nie jest spółką, lub na potrzeby jednostek,
o których mowa w art. 60 ust. 1. Przepis art. 51 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Przed przejęciem praw do nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
występuje o opinię organu nadzorującego państwową osobę prawną.
3.
W przypadku przekazania praw do nieruchomości na rzecz państwowej osoby prawnej, o
którym mowa w ust. 1, osoba ta odpowiada solidarnie z państwową osobą prawną, której
prawa zostały odjęte, za zobowiązania powstałe do dnia przekazania, do wysokości wartości
tej nieruchomości ustalonej według stanu z chwili przekazania, a według cen z chwili
zapłaty. W przypadku niewypłacalności państwowej osoby prawnej, której prawa zostały
odjęte, powstałej wskutek przekazania praw do nieruchomości, a egzekucja z majątku
tej państwowej osoby prawnej okaże się bezskuteczna, Skarb Państwa odpowiada na zasadach
określonych w art. 40 Kodeksu cywilnego.
4.
Przekazanie może nastąpić na wniosek zainteresowanej państwowej osoby prawnej lub
z urzędu.
Przy tworzeniu lub powoływaniu samorządowych osób prawnych lub samorządowych jednostek
organizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 i art. 53-55, z tym że na
wyposażenie tych osób lub jednostek organ wykonawczy gminy, powiatu lub województwa
przeznacza nieruchomości odpowiednio z gminnego, powiatowego lub wojewódzkiego zasobu
nieruchomości.
1.
Prawa do nieruchomości, które pozostały po zlikwidowanej lub sprywatyzowanej państwowej
osobie prawnej, przechodzą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa odpowiednio z dniem
likwidacji lub z dniem zakończenia prywatyzacji.
2
O sposobie zagospodarowania tych nieruchomości rozstrzyga minister właściwy do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, chyba
że odrębne przepisy stanowią inaczej.
3
Jeżeli minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa lub inny organ upoważniony na mocy odrębnych przepisów nie zagospodarował
nieruchomości, o których mowa w ust. 1, przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomości
Skarbu Państwa, Agencji Mienia Wojskowego bądź Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
4.
W razie likwidacji lub prywatyzacji samorządowej osoby prawnej stosuje się odpowiednio
ust. 1-3, z tym że nieruchomości, które nie zostały zagospodarowane, organ wykonawczy
jednostki samorządu terytorialnego włącza protokolarnie odpowiednio do gminnego, powiatowego
lub wojewódzkiego zasobu nieruchomości.
5.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, w stosunku do których trwały zarząd
wygasł na skutek likwidacji jednostki organizacyjnej, z zastrzeżeniem przepisu art.
49 ust. 2, organ nadzorujący przekazuje protokolarnie do zasobu nieruchomości Skarbu
Państwa, a jeżeli nieruchomości stanowią własność jednostek samorządu terytorialnego,
organ nadzorujący włącza je protokolarnie do zasobu nieruchomości odpowiedniej jednostki
samorządu terytorialnego.
1
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być wnoszone jako wkład niepieniężny
(aport) do spółki przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
2.
W przypadku wnoszenia nieruchomości jako wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki,
stosuje się odpowiednio przepis art. 52.
Wojewoda wnioskuje do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej,
o przekazanie nieruchomości z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa na cel wskazany
we wniosku.
1
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa może wyposażyć fundację lub dokonać darowizny nieruchomości z
zasobu Skarbu Państwa na rzecz fundacji oraz organizacji pożytku publicznego prowadzących
działalność, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2, na jej cele statutowe.
2
W przypadku niewykorzystania nieruchomości na cel, na który nieruchomość została darowana,
darowiznę odwołuje się.
3.
Czynność prawna dokonana przez fundację albo organizację pożytku publicznego z naruszeniem
przepisu ust. 2 jest nieważna.
4.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 ust.
2 i 4 oraz art. 52.
5
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz Agencja Mienia Wojskowego mogą, na warunkach
określonych w ust. 1, wyposażyć fundację lub dokonać na jej rzecz albo na rzecz organizacji
pożytku publicznego darowizny nieruchomości, w stosunku do której wykonują prawa właścicielskie
Skarbu Państwa, po uprzednim uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, a w zakresie nieruchomości
wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa po uprzednim uzyskaniu
zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W przypadku niewykorzystania nieruchomości
na ten cel darowiznę odwołuje się. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się.
6
Zgoda ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, o której mowa w ust. 5, jest wyrażana w formie aktu notarialnego.
1.
Nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonymi
na
1)
potrzeby Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw
Dziecka, Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego
Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, Najwyższej Izby Kontroli,
Krajowej Rady Sądownictwa, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Prokuratury Krajowej,
Krajowego Biura Wyborczego, Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Państwowej Inspekcji Pracy,
2)
potrzeby Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich,
3
potrzeby Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z wyłączeniem rejonów oraz
nieruchomości zajętych pod drogi publiczne lub przeznaczonych na realizację inwestycji
drogowych
- gospodaruje minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2.
2.
W ramach gospodarowania minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa
1)
prowadzi, zgodnie z katastrem nieruchomości, ewidencję nieruchomości przeznaczonych
na potrzeby jednostek wymienionych w ust. 1;
2
prowadzi, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, politykę planowania w zakresie
nabywania albo przejmowania od starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji
rządowej, wojewody, Agencji Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
nieruchomości na potrzeby jednostek organizacyjnych, wymienionych w ust. 1, oraz sprzedaży
albo przekazywania do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej,
wojewody, Agencji Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nieruchomości
zbędnych dla potrzeb jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1;
3)
zapewnia wycenę nieruchomości;
4)
sporządza plan realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa
oraz przedkłada go Prezesowi Rady Ministrów celem akceptacji;
5)
dokonuje czynności faktycznych i prawnych związanych z utrzymaniem nieruchomości nieoddanych
w trwały zarząd;
6)
współpracuje z właściwymi organami oraz z innymi organami, które na mocy odrębnych
przepisów gospodarują nieruchomościami Skarbu Państwa;
7
sprzedaje, dokonuje zamiany, a także wydzierżawia, wynajmuje, użycza albo przekazuje
do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, wojewody, Agencji
Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, nieruchomości, jeżeli
stały się zbędne dla jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1;
8)
składa wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz
o wpis w księdze wieczystej;
9)
podejmuje czynności w postępowaniach sądowych i administracyjnych, w szczególności
w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
dotyczących podziału nieruchomości;
10)
podejmuje czynności w sprawach ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, w odniesieniu
do nieruchomości nieoddanych w trwały zarząd;
11)
ustanawia nieodpłatnie trwały zarząd w sposób określony w ust. 3-6;
12)
wyraża zgodę na zawieranie umów najmu, dzierżawy i użyczenia przez jednostki określone
w ust. 1 pkt 2 i 3 na okres powyżej 90 dni w stosunku do powierzchni przekraczającej
10% powierzchni wynajmowanej, dzierżawionej lub użyczanej nieruchomości.
3.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa oddaje nieodpłatnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym,
o których mowa w ust. 1, w trwały zarząd nieruchomości, o których mowa w ust. 1.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa może orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwałego zarządu między
jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w ust. 1, na ich wniosek. Przepis art.
48 stosuje się odpowiednio.
5.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub wojewoda oraz Agencja
Mienia Wojskowego, przekazuje dokumentację nieruchomości należącej do zasobu nieruchomości
Skarbu Państwa, niezbędnej dla potrzeb jednostek organizacyjnych wymienionych w ust.
1, ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, na jego wniosek, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Faktyczne wydanie nieruchomości następuje po wydaniu decyzji na podstawie protokołu
zdawczo-odbiorczego.
6
Jeżeli nieruchomości oddane w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym, o których mowa
w ust. 1, stały się im zbędne, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, po uprzednim wydaniu decyzji
o wygaśnięciu trwałego zarządu, rozstrzyga o sposobie zagospodarowania nieruchomości
lub o przekazaniu jej do zasobu, którym gospodaruje starosta, wykonujący zadanie z
zakresu administracji rządowej, lub wojewoda. Nieruchomość może być również przekazana
do Agencji Mienia Wojskowego lub Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Do czasu protokolarnego
przekazania nieruchomości nieruchomość jest administrowana przez dotychczasowego trwałego
zarządcę.
(uchylony)
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa prowadzi ewidencję nieruchomości Skarbu Państwa, w tym wszystkich
nieruchomości Skarbu Państwa znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
oraz nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczonych na potrzeby
przedstawicielstw dyplomatycznych lub konsularnych państw obcych oraz innych przedstawicielstw
i instytucji zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw,
umów międzynarodowych lub powszechnie obowiązujących zwyczajów międzynarodowych.
2.
Starostowie wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wojewodowie oraz
kierownicy jednostek organizacyjnych, na rzecz których ustanowiony został trwały zarząd
w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa, oraz minister właściwy do spraw zagranicznych,
jak również inne organy, jednostki organizacyjne Skarbu Państwa oraz państwowe osoby
prawne, o których mowa w art. 61 ust. 3a, obowiązani są do przekazywania informacji
o wszelkich danych i ich zmianach podlegających ewidencjonowaniu, zgodnie z ust. 1,
w terminie 14 dni od powzięcia informacji o ich wystąpieniu.
3.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, zakres, tryb i terminy przekazywania
informacji dotyczących nieruchomości, w szczególności zasady ewidencjonowania nieruchomości,
sposób wykazywania posiadania przez Skarb Państwa praw do nieruchomości, zakres informacji
faktycznych i prawnych podlegających ujawnieniu w ewidencji, w szczególności przeznaczenia
nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku planu - w studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, wskazania daty ostatniej aktualizacji
opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych
w użytkowanie wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego
zarządu nieruchomości Skarbu Państwa, informacji o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości,
informacji o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych.
4.
Ewidencja nieruchomości Skarbu Państwa jest prowadzona w formie elektronicznej.
5.
Ewidencja nieruchomości Skarbu Państwa jest jawna.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem art. 45, art. 46, art.
49-51, art. 52 ust. 2-5 oraz art. 57 ust. 5 i 6, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia niniejszej ustawy.
1.
Przedstawicielstwom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym państw obcych oraz innym
przedstawicielstwom i instytucjom zrównanym z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów
na podstawie ustaw, umów międzynarodowych lub powszechnie obowiązujących zwyczajów
międzynarodowych nieruchomości Skarbu Państwa mogą być, na zasadzie wzajemności, zbywane
lub oddawane w użytkowanie, dzierżawę lub najem.
2
Umowy z podmiotami, o których mowa w ust. 1, zawiera minister właściwy do spraw zagranicznych.
Minister może udzielić bonifikaty, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 11.
3
Jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana wskazać i przenieść własność nieruchomości
na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli jest ona niezbędna na cele, o których mowa w ust.
1. Umowę przeniesienia nieruchomości na własność Skarbu Państwa zawiera z tą jednostką
starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw zagranicznych.
3a
Minister właściwy do spraw zagranicznych wykonuje uprawnienia przysługujące Skarbowi
Państwa w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, chyba że z odrębnych przepisów lub czynności prawnych wynika właściwość
innego organu, jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej.
4
W sprawach nieuregulowanych w ust. 1-3 stosuje się odpowiednio przepisy art. 60 ust.
6.
1.
W umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się sposób
i termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy, zgodnie z celem, na który nieruchomość
gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste.
2.
Jeżeli sposób zagospodarowania nieruchomości gruntowej polega na jej zabudowie, ustala
się termin rozpoczęcia lub termin zakończenia zabudowy.
3.
Za rozpoczęcie zabudowy uważa się wybudowanie fundamentów, a za zakończenie zabudowy
wybudowanie budynku w stanie surowym zamkniętym.
4.
Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony na wniosek użytkownika wieczystego,
jeżeli nie mógł być dotrzymany z przyczyn niezależnych od użytkownika.
1.
W razie niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej, o których
mowa w art. 62, właściwy organ może wyznaczyć termin dodatkowy.
2.
W przypadku niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 62, mogą
być ustalone dodatkowe opłaty roczne obciążające użytkownika wieczystego, niezależnie
od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonych stosownie do przepisów rozdziału
8 działu II.
3.
Wysokość dodatkowej opłaty rocznej, o której mowa w ust. 2, wynosi 10% wartości nieruchomości
gruntowej określonej na dzień ustalenia opłaty za pierwszy rok, po bezskutecznym upływie
terminu jej zagospodarowania, ustalonego w umowie lub decyzji. Za każdy następny rok
opłata podlega zwiększeniu o dalsze 10% tej wartości.
4.
Opłaty, o których mowa w ust. 2, ustala właściwy organ w drodze decyzji.
1.
Obowiązek ponoszenia dodatkowych opłat rocznych powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego
po bezskutecznym upływie terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej ustalonych
w umowie lub decyzji.
2.
Opłaty za dany rok wnosi się w terminie do dnia 31 marca każdego roku.
1.
Nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych w razie
1)
niewybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na obszarze, na którym nieruchomość
gruntowa jest położona, jeżeli do wybudowania tych urządzeń był zobowiązany właściwy
organ, a ich brak uniemożliwiałby korzystanie z obiektów, do których wybudowania został
zobowiązany użytkownik wieczysty na podstawie umowy lub decyzji;
2)
złożenia do właściwego organu wniosku o rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości
gruntowej w użytkowanie wieczyste.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się przepisy art. 33 ust. 3 i 3a.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do trwałego zarządu.
1.
Cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości.
1a.
Cena lokalu, oznaczonego jako przedmiot odrębnej własności, obejmuje lokal wraz z
pomieszczeniami przynależnymi, w rozumieniu ustawy o własności lokali oraz udział w nieruchomości wspólnej.
2.
Przy sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu stosuje się następujące zasady ustalania
cen
1)
cenę wywoławczą w pierwszym przetargu ustala się w wysokości nie niższej niż wartość
nieruchomości;
2)
cenę wywoławczą w drugim przetargu można ustalić w wysokości niższej niż wartość nieruchomości,
jednak nie niższej niż 50% tej wartości;
3)
cenę nieruchomości, którą jest obowiązany zapłacić jej nabywca, ustala się w wysokości
ceny uzyskanej w wyniku przetargu;
4)
jeżeli drugi przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, cenę nieruchomości ustala
się w rokowaniach z nabywcą w wysokości nie niższej niż 40% jej wartości.
3.
Przy sprzedaży nieruchomości w drodze bezprzetargowej, o której mowa w art. 37 ust.
2 i 3, cenę nieruchomości ustala się w wysokości nie niższej niż jej wartość, z zastrzeżeniem
ust. 3a.
3a.
Jeżeli nieruchomość jest sprzedawana w drodze bezprzetargowej w celu realizacji roszczeń
przysługujących na mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, cenę nieruchomości
ustala się w wysokości równej jej wartości.
4.
Przepisów ust. 2-3a nie stosuje się przy zbyciu nieruchomości na rzecz podmiotów,
o których mowa w art. 61 ust. 1.
1.
Właściwy organ może udzielić bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3,
na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku, jeżeli
nieruchomość jest sprzedawana
1)
na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych
celów publicznych;
2)
osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą,
kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową
lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom
pożytku publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego;
3)
stowarzyszeniom ogrodowym w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych z przeznaczeniem na rodzinne ogrody działkowe;
4)
poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli nieruchomość została od niego
przejęta przed dniem 5 grudnia 1990 r.;
5)
na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego;
6)
kościołom i związkom wyznaniowym, mającym uregulowane stosunki z państwem, na cele
działalności sakralnej;
7)
jako lokal mieszkalny;
8)
w wyniku uwzględnienia roszczeń, o których mowa w art. 209a ust. 1 i ust. 2;
9)
spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem odrębnej własności lokali lub
z przeniesieniem własności lokali lub domów jednorodzinnych;
10)
osobie, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6, z zastrzeżeniem, że nieruchomość przyległa
jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe;
11)
podmiotom, o których mowa w art. 61 ust. 1;
12)
na cele realizacji przedsięwzięć rewitalizacyjnych, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1023, 1529 i 1566).
1a.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, bonifikata obejmuje cenę lokalu, w tym
cenę udziału w prawie własności gruntu lub, w przypadku gdy udział obejmuje prawo
użytkowania wieczystego, pierwszą opłatę z tego tytułu. Bonifikata udzielana od ceny
lokalu obejmuje wszystkie jej składniki w jednakowej wysokości.
1b.
W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku, o których mowa w ust. 1, określa
się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych. Zarządzenie
wojewody albo uchwała rady lub sejmiku stanowi akt prawa miejscowego lub może dotyczyć
indywidualnych nieruchomości.
2.
Jeżeli nabywca nieruchomości zbył nieruchomość lub wykorzystał ją na inne cele niż
cele uzasadniające udzielenie bonifikaty, przed upływem 10 lat, a w przypadku nieruchomości
stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat, licząc od dnia nabycia, jest zobowiązany
do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. Zwrot następuje
na żądanie właściwego organu.
2a.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku
1)
zbycia na rzecz osoby bliskiej, z zastrzeżeniem ust. 2b;
2)
zbycia pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;
3)
zbycia pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa;
4)
zamiany lokalu mieszkalnego na
a)
inny lokal mieszkalny będący przedmiotem prawa własności lub spółdzielczego własnościowego
prawa do lokalu mieszkalnego, albo
b)
nieruchomość przeznaczoną lub wykorzystywaną na cele mieszkaniowe będącą przedmiotem
prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego;
5)
sprzedaży lokalu mieszkalnego, jeśli środki uzyskane z jego sprzedaży wykorzystane
zostały w ciągu 12 miesięcy na nabycie
a)
innego lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem prawa własności lub przedmiotem spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, albo
b)
nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystywanej na cele mieszkaniowe będącej przedmiotem
prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego.
2b.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osoby bliskiej, która zbyła lub wykorzystała
nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty, przed upływem
10 lat, a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat,
licząc od dnia pierwotnego nabycia.
2c.
Właściwy organ może odstąpić od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty, w innych przypadkach
niż określone w ust. 2a, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
2d.
Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2a pkt 4 lub 5, na nabycie albo zamianę
nieruchomości albo lokalu mieszkalnego nie zostały wykorzystane wszystkie uzyskane
środki, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 2, dotyczy kwoty odpowiadającej części
bonifikaty niewykorzystanej na nabycie lub zamianę, po jej waloryzacji.
3.
Ustaloną, zgodnie z art. 67, cenę nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru
zabytków obniża się o 50%. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo
rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.
3a.
Zgoda, o której mowa w ust. 2c i 3, może dotyczyć więcej niż jednej nieruchomości.
4.
W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 3, stosuje
się jedną bonifikatę korzystniejszą dla nabywcy.
1.
Właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku,
bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spółce,
o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli sprzedaż stanowi wniesienie wkładu własnego podmiotu publicznego.
2.
Sprzedaż nieruchomości na zasadach określonych w ust. 1 następuje z zastrzeżeniem
prawa odkupu. Wykonanie prawa odkupu następuje najpóźniej w terminie 6 miesięcy od
zakończenia czasu trwania umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym.
3.
Z chwilą wykonania prawa odkupu partner prywatny lub spółka, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jest obowiązany przenieść na rzecz podmiotu publicznego własność nieruchomości za
zwrotem ceny ustalonej zgodnie z ust. 1 i po uwzględnieniu jej waloryzacji.
4.
Do prawa odkupu, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów art. 593 § 1 oraz art. 594 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu
zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości,
określoną według stanu na dzień sprzedaży.
1.
Cena nieruchomości sprzedawanej w drodze przetargu podlega zapłacie nie później niż
do dnia zawarcia umowy przenoszącej własność.
2.
Cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej lub w drodze rokowań, o których
mowa w art. 37 ust. 2 i 3 oraz w art. 39 ust. 2, może zostać rozłożona na raty, na
czas nie dłuższy niż 10 lat. Wierzytelność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego w stosunku do nabywcy z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w szczególności
przez ustanowienie hipoteki. Pierwsza rata podlega zapłacie nie później niż do dnia
zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości, a następne raty wraz z oprocentowaniem
podlegają zapłacie w terminach ustalonych przez strony w umowie.
3.
Rozłożona na raty niespłacona część ceny podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu
stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.
4.
Wojewoda w stosunku do nieruchomości stanowiących przedmiot własności Skarbu Państwa,
a rada lub sejmik w stosunku do nieruchomości stanowiących odpowiednio przedmiot własności
gminy, powiatu lub województwa, mogą wyrazić zgodę na zastosowanie, innej niż określona
w ust. 3, stopy procentowej.
1.
Za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę
i opłaty roczne.
2.
Pierwsza opłata za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze
przetargu podlega zapłacie jednorazowo, nie później niż do dnia zawarcia umowy o oddanie
tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
3.
Pierwszą opłatę za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze
bezprzetargowej można rozłożyć na oprocentowane raty. W sprawach tych stosuje się
odpowiednio przepis art. 70 ust. 2-4.
4.
Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia
31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się za rok,
w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Właściwy organ, na wniosek
użytkownika wieczystego złożony nie później niż 14 dni przed upływem terminu płatności,
może ustalić inny termin zapłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.
5
Pierwszej opłaty nie pobiera się w przypadku
1)
zamiany, o której mowa w art. 14 ust. 4 i art. 15 ust. 2;
2)
zawarcia kolejnej umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, o której mowa w
art. 37 ust. 3a pkt 2, jeżeli od wygaśnięcia użytkowania wieczystego nie upłynęły
3 lata.
6.
W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego
za rok, w którym prawo wygasło, podlega zmniejszeniu proporcjonalnie do czasu trwania
użytkowania wieczystego w tym roku.
7
W przypadku gdy nastąpiła zmiana użytkownika wieczystego w wyniku przeniesienia prawa
użytkowania wieczystego, opłatę roczną pobiera się w całości od osoby będącej użytkownikiem
wieczystym nieruchomości w dniu 1 stycznia roku, za który obowiązuje opłata.
1.
Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny
nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67.
2.
Stawka procentowa pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego wynosi od 15%
do 25% ceny nieruchomości gruntowej.
3.
Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest
uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana,
i wynosi
1)
za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym
ochrony przeciwpożarowej - 0,3% ceny;
2)
za nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzyszącymi,
plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów
duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków wyznaniowych
- 0,3% ceny;
3)
za nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność
opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową
- 0,3% ceny;
3a)
za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne - 1% ceny;
4)
za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury
technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową - 1% ceny;
4a)
za nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną - 2% ceny;
5)
za pozostałe nieruchomości gruntowe - 3% ceny.
1.
Jeżeli nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste na więcej niż
jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla tego celu, który w umowie
o oddanie w użytkowanie wieczyste został określony jako podstawowy.
2.
Jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana
sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość
została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu.
Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje się tryb postępowania określony
w art. 78-81.
2a.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do udziału w prawie użytkowania wieczystego
nieruchomości gruntowej, w przypadku
1)
ustanowienia odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na
który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, lub
2)
zmiany sposobu korzystania z lokalu.
3.
Właściwy organ może udzielić bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych, na podstawie
odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku. W zarządzeniu wojewody
albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat
i wysokość stawek procentowych. Bonifikaty te można stosować również do nieruchomości
gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r.
4.
Ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, opłaty z tytułu użytkowania wieczystego
obniża się o 50%, jeżeli nieruchomość gruntowa została wpisana do rejestru zabytków.
Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyższyć
lub obniżyć tę bonifikatę.
5.
Wysokość pierwszej opłaty i opłat rocznych oraz udzielanych bonifikat i sposób zapłaty
tych opłat ustala się w umowie.
6.
Właściwy organ wypowiada udzieloną bonifikatę, jeżeli osoba, której oddano nieruchomość
w użytkowanie wieczyste, przed upływem 10 lat, licząc od dnia ustanowienia tego prawa,
dokonała jego zbycia lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające
udzielenie bonifikaty. Przy wypowiedzeniu stosuje się odpowiednio art. 78-81.
7.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się w przypadku zbycia
1)
na rzecz osoby bliskiej;
2)
pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;
3)
pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa.
1
Osobom fizycznym, których dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego
nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym
rok, za który opłata ma być wnoszona, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, 1386 i 2120), właściwy organ udziela na ich wniosek 50% bonifikaty od opłaty rocznej, jeżeli nieruchomość
jest przeznaczona na cele mieszkaniowe lub wykorzystywana na te cele. Wniosek o udzielenie
bonifikaty należy złożyć w terminie do dnia 1 marca roku, za który opłata jest wnoszona.
1a
Dochód miesięczny, o którym mowa w ust. 1, jest obliczany jako średnia miesięczna
z dochodu, o którym mowa w przepisach o dodatkach mieszkaniowych, uzyskanego w roku
poprzedzającym rok, za który opłata roczna jest wnoszona. Ciężar dowodu, że istnieją
przesłanki udzielenia bonifikaty od tej opłaty, spoczywa na użytkowniku wieczystym.
1b
Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez użytkownika wieczystego
samodzielnie lub wspólnie z małżonkiem lub innymi osobami stale z nim zamieszkującymi
i gospodarującymi na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, korzystają
z bonifikaty w formie ulgi w opłatach z tytułu udziału w kosztach eksploatacji budynków.
Wysokość ulgi powinna odpowiadać wysokości bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania
wieczystego nieruchomości gruntowej, udzielonej spółdzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie
do powierzchni lokali zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty.
W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w art. 73 ust. 3 i ust.
4 oraz art. 74 ust. 1, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla użytkownika
wieczystego.
1.
Stawka procentowa opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe, o których mowa w art.
72 ust. 3 pkt 5, może być podwyższona zarządzeniem wojewody w stosunku do nieruchomości
stanowiących własność Skarbu Państwa lub uchwałą odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku
do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Podwyższenie
stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie
wieczyste.
2.
Opłat rocznych nie pobiera się od użytkowników wieczystych, którzy na podstawie przepisów
ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
(Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84) wnieśli jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego. Użytkownicy
wieczyści, którzy wnieśli opłaty roczne za okres krótszy niż czas trwania prawa użytkowania
wieczystego, wnoszą opłaty roczne po upływie tego okresu.
1.
Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej,
z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata,
jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala
się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości
określonej na dzień aktualizacji opłaty.
2.
Jeżeli wartość nieruchomości gruntowej na dzień aktualizacji opłaty rocznej byłaby
niższa niż ustalona w drodze przetargu cena tej nieruchomości w dniu oddania jej w
użytkowanie wieczyste, aktualizacji nie dokonuje się. W przypadku nieruchomości oddanych
w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe przepis stosuje się w okresie 5 lat,
licząc od dnia zawarcia umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
2a.
W przypadku gdy zaktualizowana wysokość opłaty rocznej przewyższa co najmniej dwukrotnie
wysokość dotychczasowej opłaty rocznej, użytkownik wieczysty wnosi opłatę roczną w
wysokości odpowiadającej dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej. Pozostałą kwotę
ponad dwukrotność dotychczasowej opłaty (nadwyżka) rozkłada się na dwie równe części,
które powiększają opłatę roczną w następnych dwóch latach. Opłata roczna w trzecim
roku od aktualizacji jest równa kwocie wynikającej z tej aktualizacji.
3.
Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego
nieruchomości gruntowej, na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej
przez rzeczoznawcę majątkowego.
4
W przypadku aktualizacji opłaty rocznej na poczet różnicy między opłatą zaktualizowaną
a opłatą dotychczasową zalicza się wartość niezaliczonych nakładów poniesionych przez
użytkownika wieczystego na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej,
o których mowa w art. 143 ust. 2, wybudowanych z udziałem środków, o których mowa
w art. 143 ust. 1.
5.
(uchylony)
6
Zasadę, o której mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio do nakładów koniecznych wpływających
na cechy techniczno-użytkowe gruntu, poniesionych przez użytkownika wieczystego, o
ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej.
1.
Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej
wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego
oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu
należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika
wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się
informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu,
w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje
się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.
Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć
do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia
nieruchomości, zwanego dalej „kolegium”, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty
rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa
się za pośrednictwem właściwego organu.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się przeciwko właścicielowi nieruchomości.
Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki aktualizacji opłaty rocznej, spoczywa na właściwym
organie.
4.
Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie zwalnia z obowiązku wnoszenia opłat
rocznych w dotychczasowej wysokości. W przypadku niezłożenia wniosku obowiązuje nowa
wysokość opłaty rocznej zaoferowana w wypowiedzeniu. Przepis art. 79 ust. 5 stosuje
się odpowiednio.
1
Wniosek do kolegium składa się w formie pisemnej w dwóch egzemplarzach.
2
W przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 89 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego kolegium wyznacza niezwłocznie termin rozprawy.
3.
Kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Jeżeli do
ugody nie doszło, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej
wysokości opłaty. Od orzeczenia kolegium odwołanie nie przysługuje.
4.
W przypadku oddalenia wniosku obowiązuje wysokość opłaty zaoferowana zgodnie z art.
78 ust. 1. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.
5
Ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium lub w wyniku zawarcia ugody nowa
wysokość opłaty rocznej obowiązuje, począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego
po roku, w którym wypowiedziano wysokość dotychczasowej opłaty.
6
Kolegium przyznaje w orzeczeniu, na wniosek właściwego organu, zwrot kosztów postępowania
od użytkownika wieczystego, jeżeli oddaliło w orzeczeniu wniosek, o którym mowa w
ust. 1. Jeżeli kolegium w orzeczeniu uznało wniosek za zasadny, przyznaje, na wniosek
użytkownika wieczystego, zwrot kosztów od właściwego organu.
7.
Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach,
terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do
postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach.
8.
Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio, jeżeli sprawę rozstrzygnięto prawomocnym
wyrokiem sądu lub zawarto ugodę sądową, w następstwie wniesienia sprzeciwu.
9.
Orzeczenie lub ugoda, której kolegium nadało klauzulę wykonalności, podlegają wykonaniu
w drodze egzekucji sądowej.
1.
Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw
w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne
z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce
położenia nieruchomości.
2.
Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym
mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew.
3.
W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw
odnosi się tylko do części orzeczenia.
4.
Jeżeli sprzeciw dotyczy wyłącznie kosztów postępowania, przepisu ust. 3 nie stosuje
się, a właściwy sąd rozstrzyga o kosztach postępowania postanowieniem na posiedzeniu
niejawnym.
1
Użytkownik wieczysty może żądać dokonania aktualizacji opłaty rocznej, jeżeli wartość
nieruchomości uległa zmianie, a właściwy organ nie podjął aktualizacji. Doręczenie
żądania powinno nastąpić w formie pisemnej w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego
aktualizację opłaty rocznej. W przypadku odmowy aktualizacji opłaty rocznej użytkownik
wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium.
W przypadku nierozpatrzenia żądania w terminie 30 dni użytkownik wieczysty może, w
terminie 90 dni od dnia doręczenia żądania, skierować sprawę do kolegium. Przepisy
art. 77-80 stosuje się odpowiednio.
2.
Ciężar dowodu, że istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty, spoczywa na użytkowniku
wieczystym.
3.
W przypadku oddalenia wniosku przez kolegium obowiązuje opłata dotychczasowa.
4
Nowa wysokość opłaty rocznej, ustalona w wyniku uwzględnienia żądania, o którym mowa
w ust. 1, albo w wyniku prawomocnego orzeczenia kolegium lub zawarcia ugody, obowiązuje,
począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym użytkownik wieczysty
zażądał jej aktualizacji.
5.
Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli sprawę rozstrzygnięto prawomocnym
wyrokiem sądu lub zawarto ugodę sądową, w następstwie wniesienia sprzeciwu.
1.
Za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne.
2.
Opłaty roczne uiszcza się przez cały okres trwałego zarządu, w terminie do dnia 31
marca każdego roku, z góry za dany rok. W pierwszym roku po ustanowieniu trwałego
zarządu opłatę roczną uiszcza się najpóźniej po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja
o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd stała się ostateczna. Opłatę tę ustala się
proporcjonalnie w stosunku do pozostałego do wykorzystania w danym roku okresu trwałego
zarządu.
3.
Właściwy organ może, na wniosek jednostki organizacyjnej złożony nie później niż 14
dni przed upływem terminu uiszczenia opłaty rocznej, ustalić inny termin uiszczenia
tej opłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego.
1.
Opłaty z tytułu trwałego zarządu ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości
ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3.
2.
Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu jest uzależniona
od celu, na jaki nieruchomość została oddana, i wynosi
1)
za nieruchomości oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony
przeciwpożarowej - 0,1% ceny;
2
za nieruchomości oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury
technicznej i innych celów publicznych, działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną,
leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną,
a także na siedziby organów władzy i administracji publicznej niewymienionych w art.
60 ust. 1 - 0,3% ceny;
3)
za pozostałe nieruchomości - 1% ceny.
3.
Nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd pod drogi publiczne,
parki, zieleńce, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz rezerwaty przyrody.
1.
Jeżeli nieruchomość oddana w trwały zarząd jest wykorzystywana na więcej niż jeden
cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla tego celu, który w decyzji
o oddaniu w trwały zarząd został określony jako podstawowy.
2.
Jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania
z nieruchomości, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do zmienionego
sposobu korzystania. Zmiany stawki procentowej opłaty rocznej dokonuje się w drodze
decyzji właściwego organu.
3.
Właściwy organ może udzielić, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku,
bonifikaty od opłat rocznych ustalonych zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2, jeżeli
nieruchomość jest oddana
1)
na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych
celów publicznych;
2)
jednostkom organizacyjnym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną,
leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną,
na cele niezwiązane z działalnością zarobkową;
3)
na siedziby organów administracji publicznej i sądów niewymienionych w art. 60 ust.
1 oraz prokuratur;
4)
na siedziby aresztów śledczych, zakładów karnych i zakładów dla nieletnich.
4.
Ustalone, zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 3, opłaty z tytułu trwałego zarządu obniża
się o 50%, jeżeli nieruchomość lub jej część składowa zostały wpisane do rejestru
zabytków. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku,
podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.
4a.
W razie zbiegu praw do bonifikat z tytułów, o których mowa w ust. 3 i ust. 4, stosuje
się jedną bonifikatę korzystniejszą dla jednostki organizacyjnej.
5.
Wysokość opłat rocznych oraz udzielonych bonifikat i sposób zapłaty tych opłat ustala
się w decyzji właściwego organu.
1.
Jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd nieruchomością, która oddała nieruchomość
lub jej część w najem lub dzierżawę, może być pozbawiona przysługującej jej bonifikaty,
o której mowa w art. 84 ust. 3 i 4, a ponadto może być zobowiązana do uiszczania opłat
rocznych w wysokości 1% ceny nieruchomości. Pozbawienie bonifikaty oraz zmiana opłaty
rocznej następuje w drodze decyzji właściwego organu.
2.
Jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpiła trwała zmiana celu wykorzystywania
nieruchomości, będącego podstawą udzielonej bonifikaty, właściwy organ pozbawia przyznanej
bonifikaty w drodze decyzji.
Stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości, o których
mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3, może być podwyższona zarządzeniem wojewody w stosunku
do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa albo uchwałą odpowiednio rady
lub sejmiku w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu
terytorialnego. Podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem
nieruchomości w trwały zarząd.
1.
Wysokość opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości może być aktualizowana,
nie częściej niż raz w roku, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną
opłatę roczną ustala się według dotychczasowej stawki procentowej od wartości nieruchomości
określonej na dzień aktualizacji opłaty.
2.
Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się, z urzędu albo na wniosek jednostki organizacyjnej
posiadającej nieruchomość w trwałym zarządzie, na podstawie wartości nieruchomości
określonej przez rzeczoznawcę majątkowego.
3.
Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się w drodze decyzji właściwego organu. Nowa
wysokość opłaty rocznej obowiązuje począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego
po roku, w którym decyzja stała się ostateczna.
4.
Przy aktualizacji opłaty, na poczet różnicy między opłatą dotychczasową a opłatą zaktualizowaną,
zalicza się wartość nakładów poniesionych przez jednostkę organizacyjną, po dniu dokonania
ostatniej aktualizacji, na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
5.
Zaliczenie wartości nakładów poniesionych przez jednostkę organizacyjną na budowę
poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej następuje również w przypadku,
gdy nie zostały one uwzględnione w poprzednio dokonywanych aktualizacjach.
6.
Zasady, o których mowa w ust. 4 i 5, stosuje się odpowiednio do nakładów koniecznych
wpływających na cechy techniczno-użytkowe gruntu, poniesionych przez jednostkę organizacyjną,
o ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej.
1.
Jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie budynków i innych urządzeń
trwale związanych z gruntem, położonych na nieruchomości oddanej w trwały zarząd,
wartości tych nakładów nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do
ustalenia opłat z tytułu trwałego zarządu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku
nabycia budynków i innych urządzeń w trybie, o którym mowa w art. 17.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zabudowy, odbudowy, rozbudowy,
nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego położonego na nieruchomości,
zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
W razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa, opłaty roczne ustala właściwy organ
w drodze decyzji. Opłaty tej nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego
zarządu.
1.
Przy przekazywaniu trwałego zarządu nieruchomości przez jednostkę organizacyjną na
wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonują one między sobą rozliczenia z tytułu
nakładów na tę nieruchomość poniesionych na zabudowę, odbudowę, rozbudowę, nadbudowę,
przebudowę lub remont obiektu budowlanego, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala się w porozumieniu między jednostkami organizacyjnymi.
2.
W razie wygaśnięcia trwałego zarządu na skutek upływu okresu, na który został ustanowiony,
albo wydania decyzji o jego wygaśnięciu, właściwy organ zwraca jednostce organizacyjnej
kwotę równą wartości nakładów, o których mowa w ust. 1.
3.
Jeżeli wygaśnięcie trwałego zarządu nastąpiło na wniosek jednostki organizacyjnej,
rozliczeń, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje się, a jednostka organizacyjna jest
zwolniona z obowiązku wnoszenia opłat rocznych począwszy od dnia złożenia wniosku.
Opłat wniesionych do dnia złożenia wniosku nie zwraca się.
4.
Przepis art. 88 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli jednostka organizacyjna, sprawująca
trwały zarząd, rozliczyła się z tytułu poniesionych nakładów, stosownie do ust. 1,
z jednostką organizacyjną, na wniosek której nastąpiło przekazanie trwałego zarządu.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje nieruchomości uznawanych
za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, uwzględniając ich przeznaczenie,
wyposażenie i lokalizację.
1.
Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach
przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu
miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie
podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi
drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo
spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.
2.
Za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane
w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione,
a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi,
jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
1.
Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego.
W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94.
2.
Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak
i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
2a.
Podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych
na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele
rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000
ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie
sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi
nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin
na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż
6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się
ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których
mowa w art. 95.
3.
Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki
gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się
również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich
służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych
służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości
objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku
sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki
gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych
do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w
art. 37 ust. 2 pkt 6.
3a.
Warunku, o którym mowa w ust. 2a, dotyczącego wydzielenia działki gruntu o powierzchni
mniejszej niż 0,3000 ha, nie stosuje się do działek gruntu projektowanych do wydzielenia
pod drogi wewnętrzne.
3b.
Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział
powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu
powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia
przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia
dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice
projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn,
które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu
do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.
4.
Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem
podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu
miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.
5.
Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje
zażalenie.
6.
(uchylony)
1.
W przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze
nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać,
jeżeli
1)
nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo
2)
jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu.
2.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wniosek o podział został złożony
1)
po upływie 6 miesięcy, licząc od dnia podjęcia przez gminę uchwały o przystąpieniu
do sporządzenia planu miejscowego, lub
2)
po wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu
- postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zawiesza się do czasu uchwalenia planu
miejscowego, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku
o podział. Jeżeli w okresie zawieszenia postępowania w sprawie podziału nieruchomości
plan miejscowy nie zostanie uchwalony, stosuje się przepis ust. 1.
3.
Jeżeli nie został uchwalony plan miejscowy dla obszarów objętych, na mocy przepisów
odrębnych, obowiązkiem sporządzenia takiego planu, postępowanie w sprawie podziału
nieruchomości zawiesza się do czasu uchwalenia tego planu.
Niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może
nastąpić w celu
1)
zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi
na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych
współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu
niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków;
2)
wydzielenia działki budowlanej, jeżeli budynek został wzniesiony na tej działce przez
samoistnego posiadacza w dobrej wierze;
3)
wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały
nabyte z mocy prawa;
4)
realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy
lub z odrębnych ustaw;
5)
realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych albo likwidacji przedsiębiorstw
państwowych lub samorządowych;
6)
wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej;
6a)
wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej;
6b)
wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji
w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego;
6c)
wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych;
7)
wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego;
8)
wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych.
1.
Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta
miasta zatwierdzającej podział.
1a.
W odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję, o której mowa
w ust. 1, wydaje się po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na
podział tej nieruchomości.
1b.
W przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały
nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby
zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1.
Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna
decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział.
2.
W przypadku gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd, nie wydaje się decyzji, o której
mowa w ust. 1, i pozwolenia, o którym mowa w ust. 1a. Jeżeli podział nieruchomości
jest uzależniony od ustaleń planu miejscowego, a w razie braku planu - od warunków
określonych w art. 94 ust. 1 i 2, sąd zasięga opinii wójta (burmistrza, prezydenta
miasta), a w odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków także opinii
wojewódzkiego konserwatora zabytków. Do opinii tych nie stosuje się art. 93 ust. 5.
3.
Podział nieruchomości polegający na wydzieleniu wchodzących w jej skład działek gruntu,
odrębnie oznaczonych w katastrze nieruchomości, nie wymaga wydania decyzji zatwierdzającej
podział.
4.
Decyzja lub orzeczenie sądu, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowią podstawę do dokonania
wpisów w księdze wieczystej oraz w katastrze nieruchomości.
1.
Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes
prawny.
1a.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć następujące dokumenty
1)
stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości w szczególności oświadczenie, o którym
mowa w art. 116 ust. 2 pkt 4;
2)
wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej nieruchomość
podlegającą podziałowi;
3)
decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku, o którym mowa
w art. 94 ust. 1 pkt 2;
3a)
pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, w przypadku nieruchomości wpisanej do
rejestru zabytków;
4)
wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95;
5)
protokół z przyjęcia granic nieruchomości;
6)
wykaz zmian gruntowych;
7)
wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości
jest inne niż w księdze wieczystej;
8)
mapę z projektem podziału.
1b.
Jeżeli jest wymagane wyrażenie opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5, lub uzyskanie
pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, dokumenty
wymienione w ust. 1a pkt 5-8 dołącza się do wniosku o podział nieruchomości po uzyskaniu
pozytywnej opinii lub pozwolenia. Dokumenty te podlegają przyjęciu do państwowego
zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
2.
Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego,
podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników
wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Nie dotyczy to podziału, o którym orzeka sąd.
3.
Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli
1)
jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;
2)
nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.
4.
W przypadkach, o których mowa w art. 95 pkt 3-5, podziału nieruchomości można dokonać
z urzędu albo na wniosek odpowiednio starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji
rządowej, zarządu powiatu albo zarządu województwa.
5.
Podziału nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub województwa
można dokonać z urzędu, po zasięgnięciu opinii odpowiednio starosty, wykonującego
zadanie z zakresu administracji rządowej, zarządu powiatu lub zarządu województwa.
6. Podziału nieruchomości, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, można również dokonać na
koszt osoby lub jednostki organizacyjnej, która będzie realizowała cel publiczny.
W przypadku dokonywania z urzędu podziału nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym
stosuje się następujące zasady
1)
informację o zamiarze dokonania podziału nieruchomości wójt, burmistrz albo prezydent
miasta podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości
oraz na stronach internetowych urzędu gminy, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu
ogólnopolskim;
2)
jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia nie zgłoszą się osoby, które wykażą,
że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału nieruchomości; 3)
po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w pkt 2, wójt, burmistrz albo prezydent
miasta może wydać decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości; 4) decyzja podlega
ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
1.
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe
- z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą,
z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa
z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie
o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział
został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego
działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca
podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje
się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg
publicznych. 2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw
gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod
drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu
tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. 3.
Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości
uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem.
Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie,
na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca
według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
1
Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika
wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie
jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji,
opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala
rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości.
Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie
do 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się
ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Przepisy art. 144 ust.
2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
1a.
Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca
podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości
stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do
ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu,
w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie
o podziale nieruchomości stało się prawomocne.
1b
Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień,
w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie
o podziale stało się prawomocne. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się
na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości
po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości
stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie
uwzględnia się części składowych nieruchomości. Wartość nieruchomości przyjmuje się
jako sumę wartości działek możliwych do samodzielnego zagospodarowania wchodzących
w skład nieruchomości podlegającej podziałowi.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się przy podziale nieruchomości dokonywanym niezależnie
od ustaleń planu miejscowego.
3.
Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wydzielono działki gruntu pod drogi publiczne
lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych, do określenia wartości nieruchomości,
zarówno według stanu przed podziałem jak i po podziale, powierzchnię nieruchomości
pomniejsza się o powierzchnię działek gruntu wydzielonych pod te drogi lub pod ich
poszerzenie.
4.
W rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana
do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa do działki gruntu
wydzielonej w wyniku podziału. Przepis art. 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm. stosuje się odpowiednio. Różnice między wartością działki gruntu wydzielonej w wyniku
podziału a należnością wynikającą z opłaty adiacenckiej pokrywane są w formie dopłat.
1.
Właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości ukształtowanych w sposób uniemożliwiający
ich racjonalne zagospodarowanie mogą złożyć zgodny wniosek o ich połączenie i ponowny
podział na działki gruntu, jeżeli przysługują im jednorodne prawa do tych nieruchomości.
Do wniosku należy dołączyć, złożone w formie aktu notarialnego, zobowiązanie do dokonania
zamiany, o której mowa w ust. 3.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 93, art. 94, art.
96, art. 97 ust. 1-2, art. 98, art. 98a oraz art. 99.
3.
Podziału nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się pod warunkiem, że właściciele
albo użytkownicy wieczyści dokonają, w drodze zamiany, wzajemnego przeniesienia praw
do części ich nieruchomości, które weszły w skład nowo wydzielonych działek gruntu.
W razie nierównej wartości zamienianych części nieruchomości stosuje się art. 15.
Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności,
o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem,
że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za
spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą
udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb dokonywania podziałów
nieruchomości, z uwzględnieniem sposobu postępowania przy sporządzaniu dokumentów
wymaganych w tym postępowaniu oraz rodzaje i treść tych dokumentów.
1.
Przepisy niniejszego rozdziału regulują sprawy scalania nieruchomości i ich ponownego
podziału na działki gruntu.
2.
Przepisy rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych
w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśne.
3.
Przepisów rozdziału nie stosuje się do nieruchomości, które zostały objęte postępowaniem
scaleniowym na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
1.
Gmina może dokonać scalenia i podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 101 ust.
1. Szczegółowe warunki scalenia i podziału nieruchomości określa plan miejscowy.
2.
Scalenia i podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli są one położone w granicach
obszarów określonych w planie miejscowym albo gdy o scalenie i podział wystąpią właściciele
lub użytkownicy wieczyści posiadający, z zastrzeżeniem ust. 4, ponad 50% powierzchni
gruntów objętych scaleniem i podziałem.
3.
O przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości decyduje rada gminy w drodze
uchwały, określając w niej granice zewnętrzne gruntów objętych scaleniem i podziałem.
4.
Zabudowane części nieruchomości mogą być objęte uchwałą, o której mowa w ust. 3, za
zgodą ich właścicieli lub użytkowników wieczystych.
5.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta składa we właściwym sądzie wniosek o ujawnienie
w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości, a gdy nieruchomość
nie ma założonej księgi wieczystej, o złożenie do istniejącego zbioru dokumentów odpisu
uchwały, o której mowa w ust. 3.
1.
Właściciele i użytkownicy wieczyści oraz samoistni posiadacze nieruchomości objętych
scaleniem i podziałem są uczestnikami postępowania w sprawie scalenia i podziału.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta powiadamia ich o wszczęciu postępowania, chyba
że mimo dołożenia należytej staranności adres tych osób nie został ustalony. Przepis
art. 113 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
2.
Właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych scaleniem i podziałem mogą
wybrać ze swojego grona radę uczestników scalenia w liczbie do 10 osób. Rada ta posiada
uprawnienia opiniodawcze.
3.
Projekt uchwały rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości podlega zaopiniowaniu
przez radę uczestników scalenia oraz wyłożeniu do wglądu uczestnikom postępowania,
na okres 21 dni, w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uchwały do wglądu
zawiadamia się na piśmie uczestników postępowania, których adresy są znane, a ponadto
informację o wyłożeniu podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty
w danej miejscowości oraz na stronach internetowych urzędu gminy, a także przez ogłoszenie
w prasie lokalnej.
4.
W okresie kiedy projekt uchwały wyłożony jest do wglądu, uczestnicy postępowania mogą
składać na piśmie wnioski, uwagi i zastrzeżenia do tego projektu. We wnioskach uczestnicy
postępowania mogą wskazywać działki gruntu, które chcieliby otrzymać w zamian za dotychczas
posiadane nieruchomości objęte scaleniem i podziałem. Złożone wnioski, uwagi i zastrzeżenia
podlegają zaopiniowaniu przez radę uczestników scalenia.
5.
O sposobie załatwienia wniosków, uwag i zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, rozstrzyga
rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości. O sposobie rozstrzygnięcia
zawiadamia się na piśmie uczestników postępowania, którzy złożyli wnioski, uwagi i
zastrzeżenia, doręczając im wyciąg z uchwały.
6.
Koszty związane ze scalaniem i podziałem nieruchomości ponoszą uczestnicy postępowania
proporcjonalnie do powierzchni posiadanych przez nich nieruchomości objętych scaleniem
i podziałem, jeżeli postępowanie zostało przeprowadzone na ich wniosek.
1.
Rada gminy podejmuje uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. Uchwałę doręcza
się uczestnikom postępowania, których adresy są znane, a ponadto informację o podjęciu
uchwały podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości
oraz na stronach internetowych urzędu gminy, a także przez ogłoszenie w prasie lokalnej.
Czynności związane z przeprowadzeniem postępowania w sprawie scalenia i podziału wykonuje
wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
2.
Uchwała rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości powinna zawierać
1)
opracowane geodezyjnie granice gruntów objętych scaleniem i podziałem;
2)
wypis i wyrys z planu miejscowego;
3)
geodezyjny projekt scalenia i podziału nieruchomości;
4)
rejestr nieruchomości, z wykazaniem ich stanu dotychczasowego oraz stanu nowego po
scaleniu i podziale, w tym nieruchomości przyznanych uczestnikom postępowania w zamian
za nieruchomości będące ich własnością lub pozostające w użytkowaniu wieczystym przed
scaleniem i podziałem;
5)
rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 105 ust. 2 i 5;
6)
ustalenia co do rodzaju urządzeń infrastruktury technicznej planowanych do wybudowania,
terminy ich budowy oraz źródła finansowania;
7)
ustalenia co do wysokości, terminu i sposobu zapłaty opłat adiacenckich;
8)
rozstrzygnięcie o sposobie załatwienia wniosków, uwag i zastrzeżeń, złożonych przez
uczestników postępowania.
3.
Uchwała, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do
1)
zamknięcia istniejących ksiąg wieczystych;
2)
założenia nowych ksiąg wieczystych i ujawnienia w nich praw do nieruchomości powstałych
w wyniku scalenia i podziału;
3)
ujawnienia nowego stanu prawnego nieruchomości w katastrze nieruchomości;
4)
wyznaczenia i utrwalenia na gruncie granic nieruchomości powstałych w wyniku scalenia
i podziału;
5)
wprowadzenia uczestników postępowania na nowe nieruchomości.
4.
Wnioski o dokonanie czynności, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, składa wójt, burmistrz
albo prezydent miasta.
5.
Obciążenia na nieruchomościach objętych scaleniem i podziałem przenosi się do nowo
założonych ksiąg wieczystych, z zastrzeżeniem art. 105 ust. 5.
6.
Uchwała, o której mowa w ust. 1, nie narusza praw osób trzecich ustanowionych na nieruchomościach
objętych scaleniem i podziałem.
1.
Powierzchnię każdej nieruchomości objętej scaleniem i podziałem pomniejsza się o powierzchnię
niezbędną do wydzielenia działek gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniejących.
Pomniejszenie to następuje proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomości
objętych scaleniem i podziałem oraz do ogólnej powierzchni działek gruntu wydzielonych
pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniejących.
2.
W zamian za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem każdy z dotychczasowych właścicieli
lub użytkowników wieczystych otrzymuje odpowiednio na własność lub w użytkowanie wieczyste,
nieruchomości składające się z takiej liczby działek gruntu wydzielonych w wyniku
scalenia i podziału, których łączna powierzchnia jest równa powierzchni dotychczasowej
jego nieruchomości, pomniejszonej zgodnie z przepisem ust. 1. Jeżeli nie ma możliwości
przydzielenia nieruchomości o powierzchni w pełni równoważnej, za różnicę powierzchni
dokonuje się odpowiednich dopłat w gotówce.
2a.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do samoistnych posiadaczy nieruchomości.
3.
(uchylony)
4.
Działki gruntu wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniejących, niebędących
drogami powiatowymi, wojewódzkimi lub krajowymi, przechodzą z mocy prawa na własność
gminy, a ustanowione na tych działkach prawo użytkowania wieczystego wygasa z dniem
wejścia w życie uchwały rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomości. Jeżeli działki
gruntu zostały wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod poszerzenie
tych dróg, stosuje się odpowiednio art. 98 ust. 1.
5.
Służebności gruntowe ustanowione na nieruchomościach objętych scaleniem i podziałem
podlegają zniesieniu, jeżeli stały się zbędne do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomości.
1.
Za działki gruntu, wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniejących,
a także za urządzenia, których właściciele lub użytkownicy wieczyści nie mogli odłączyć
od gruntu, oraz za drzewa i krzewy gmina wypłaca, z zastrzeżeniem ust. 1a, odszkodowanie
w wysokości uzgodnionej między właścicielami lub użytkownikami wieczystymi a właściwym
organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego lub starostą. Dopłatę, o której
mowa w art. 105 ust. 2, oraz odszkodowanie, jeżeli nie dojdzie do jego uzgodnienia,
ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Odszkodowanie wypłaca właściwy organ.
1a.
Za działki gruntu wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod
poszerzenie tych dróg odszkodowanie wypłaca odpowiednio powiat, województwo lub Skarb
Państwa.
2.
(uchylony)
3.
Gmina jest zobowiązana do wybudowania na gruntach objętych uchwałą o scaleniu i podziale
nieruchomości niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej, stosownie do przepisu
art. 104 ust. 2 pkt 6. Koszty wybudowania tych urządzeń nie mogą obciążać uczestników
postępowania, chyba że na mocy zawartego z gminą porozumienia strony postanowią inaczej.
1.
Osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone w wyniku scalenia i podziału,
są zobowiązane do wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich w wysokości do 50%
wzrostu wartości tych nieruchomości, w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas
posiadanych. Przy ustalaniu wartości dotychczas posiadanych nieruchomości nie uwzględnia
się wartości urządzeń, drzew i krzewów, o których mowa w art. 106 ust. 1, jeżeli zostało
za nie wypłacone odszkodowanie.
2.
Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w uchwale o scaleniu
i podziale nieruchomości.
3.
Terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent
miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu
uzgodnień. W razie niedojścia do ugody, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada
gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. Termin ustalony w uchwale
nie może być krótszy niż termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej.
4.
Opłatę adiacencką ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze decyzji,
zgodnie z ugodą lub uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości, o których mowa w
ust. 3. W razie ustanowienia na nieruchomości ograniczonych praw rzeczowych decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej.
5.
W rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana
do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa do działki gruntu
wydzielonej w wyniku scalenia i podziału. Przepis art. 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio. Różnice między wartością działki gruntu wydzielonej w wyniku
scalenia i podziału a należnością wynikającą z opłaty adiacenckiej są pokrywane w
formie dopłat.
1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb scalania i podziału
nieruchomości oraz sposób i tryb ustalania opłat adiacenckich, z uwzględnieniem rodzajów
dokumentów i rozliczania kosztów postępowania.
2.
Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów określi w szczególności
1)
rodzaje czynności poprzedzających wszczęcie postępowania w sprawie scalenia i podziału
nieruchomości oraz terminy wykonywania tych czynności;
2)
sposób ustalania granic zewnętrznych gruntów przeznaczonych do objęcia scaleniem i
podziałem;
3)
sposób przyjmowania granic nieruchomości przy wykonywaniu mapy z projektem scalenia
i podziału;
4)
sposób wyboru i działania rady uczestników scalenia;
5)
sposób sporządzania, rodzaje i treść dokumentów niezbędnych w postępowaniu w sprawie
scalenia i podziału.
1.
Gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży
1)
niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa
albo jednostek samorządu terytorialnego;
2)
prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie
od formy nabycia tego prawa przez zbywcę;
3)
nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze
przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której
została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
4)
nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej
nieruchomości;
4a)
nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji, jeżeli przewiduje to uchwała,
o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji;
4b)
nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji, o której mowa
w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji.
5)
(uchylony)
2.
Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości przeznaczonych w planach
miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planów miejscowych do nieruchomości
wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3.
Prawo pierwokupu nie przysługuje, jeżeli
1)
sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje na rzecz osób bliskich
dla sprzedawcy;
2)
sprzedaż nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego następuje między osobami
prawnymi tego samego kościoła lub związku wyznaniowego;
3)
prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione jako odszkodowanie
lub rekompensata za utratę własności nieruchomości;
4)
prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w wyniku zamiany
własności nieruchomości;
5)
w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo pierwokupu nie zostało ujawnione
w księdze wieczystej;
6)
sprzedaż nieruchomości następuje na cele budowy dróg krajowych;
7)
prawo pierwokupu przysługuje partnerowi prywatnemu lub ostatniemu partnerowi prywatnemu
w przypadkach, o których mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym;
8)
sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w zakresie lotniska
użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego;
9
sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w zakresie budowli
przeciwpowodziowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.
9
sprzedaż nieruchomości następuje na cele realizacji inwestycji w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz stacji radarów meteorologicznych.
4.
Prawo pierwokupu wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
1.
Sprzedaż nieruchomości, o których mowa w art. 109, oraz prawa użytkowania wieczystego
tych nieruchomości może nastąpić, jeżeli wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie
wykona prawa pierwokupu.
2.
Prawo pierwokupu może być wykonane w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez wójta,
burmistrza albo prezydenta miasta zawiadomienia o treści umowy sprzedaży.
3.
Notariusz sporządzający umowę sprzedaży jest zobowiązany do zawiadomienia wójta, burmistrza
albo prezydenta miasta o treści umowy, stosownie do przepisu ust. 2.
4.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje prawo pierwokupu przez złożenie oświadczenia
w formie aktu notarialnego u notariusza, o którym mowa w ust. 3. W przypadku gdyby
złożenie oświadczenia u tego notariusza było niemożliwe lub napotykało poważne trudności,
może być ono złożone u innego notariusza. Z chwilą złożenia oświadczenia
1)
nieruchomość staje się własnością gminy, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło
sprzedaży nieruchomości;
2)
prawo użytkowania wieczystego wygasa, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło
sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność
gminy;
3)
gmina uzyskuje prawo użytkowania wieczystego, jeżeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczyło
sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność
Skarbu Państwa, powiatu lub województwa.
5.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, notariusz doręcza sprzedawcy.
Prawo pierwokupu wykonuje się po cenie ustalonej między stronami w umowie sprzedaży.
1.
Skarbowi Państwa lub miastu stołecznemu Warszawie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku
sprzedaży
1)
praw i roszczeń określonych w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze
m.st. Warszawy
(Dz. U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99);
2)
roszczeń określonych w art. 214;
3)
prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na skutek realizacji roszczeń, o których
mowa w pkt 1 i 2.
2.
Przeniesienie praw i roszczeń, o których mowa w ust. 1, wymaga zawarcia umowy w formie
aktu notarialnego.
3.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 109 ust. 3 pkt 1
i 2 oraz art. 110 i art. 111.
4.
Prawo pierwokupu wykonuje Prezydent m.st. Warszawy.
5
Jeżeli prawa i roszczenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą nieruchomości Skarbu Państwa,
którymi gospodaruje minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub w stosunku do których prawa właścicielskie
wykonuje wojewoda, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa albo Agencja Mienia Wojskowego,
prawo pierwokupu wykonuje właściwy minister, wojewoda, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
lub Agencja Mienia Wojskowego.
1.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem
art. 122a, art. 124 ust. 1b, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych
w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana
została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
2.
Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji,
prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.
3.
Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być
zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości,
a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.
4.
Organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu
administracji rządowej.
1.
Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki
samorządu terytorialnego.
2.
Nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa nie może być wywłaszczona. Nie dotyczy
to wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego oraz ograniczonych praw rzeczowych obciążających nieruchomość.
3.
Wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Jeżeli wywłaszczeniem
jest objęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego
wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego
nieruchomości nabywa się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz
jednostki samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje
wywłaszczenie.
4.
Jeżeli nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, przy
jej wywłaszczeniu przyjmuje się inne dokumenty stwierdzające prawa do nieruchomości
oraz służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości.
5.
W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, przy jej wywłaszczeniu,
przyjmuje się służące do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomości.
6.
Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla
której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów
nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe.
7.
Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości
nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe.
1.
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3, należy
poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym zadanie z zakresu administracji
rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą,
której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowań może być zaoferowana nieruchomość zamienna.
2.
W przypadku wywłaszczania nieruchomości na wniosek jednostki samorządu terytorialnego
rokowania, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają ich organy wykonawcze.
3.
W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia
starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej
wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych
starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim.
Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację
o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości.
4.
Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.
1.
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu,
a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego.
Wszczęcie postępowania z urzędu może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego
przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny.
2.
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego
terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1, wyznaczonego na piśmie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości,
a także osobie, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe na tej nieruchomości.
3.
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje z dniem doręczenia zawiadomienia
stronom lub z dniem określonym w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wywieszonym
w urzędzie starostwa powiatowego, po upływie terminu, o którym mowa w art. 114 ust.
4.
4.
Odmowa wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, o które wystąpił organ wykonawczy
jednostki samorządu terytorialnego albo podmiot, który zamierza realizować cel publiczny,
następuje w drodze decyzji.
5.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie
prawnym.
1.
We wniosku o wywłaszczenie należy określić
1)
nieruchomość z podaniem oznaczeń z księgi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz z
katastru nieruchomości;
2)
cel publiczny, do którego realizacji nieruchomość jest niezbędna;
3)
powierzchnię nieruchomości, a jeżeli wywłaszczeniem ma być objęta tylko jej część
- powierzchnię tej części i całej nieruchomości;
4)
dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości i stan jej zagospodarowania;
5)
lokale zamienne oraz sposób ich zapewnienia najemcom wywłaszczonych lokali;
6)
właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a w razie braku danych umożliwiających
określenie tych osób - władającego nieruchomością zgodnie z wpisem w katastrze nieruchomości;
7)
osobę, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości;
8)
nieruchomość zamienną, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego taką oferuje;
9)
inne okoliczności istotne w sprawie.
2.
Do wniosku o wywłaszczenie należy dołączyć
1)
dokumenty z przebiegu rokowań, o których mowa w art. 114;
2)
wypis i wyrys z planu miejscowego, a w przypadku braku planu miejscowego decyzję o
ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
3)
mapę z rejestrem nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie lub mapę z podziałem
i rejestrem nieruchomości oraz decyzję zatwierdzającą ten podział, jeżeli wniosek
o wywłaszczenie dotyczy tylko części nieruchomości;
4)
odpis księgi wieczystej albo oświadczenie przedstawiające aktualny stan wpisów w księdze
wieczystej założonej dla nieruchomości objętej wnioskiem o wywłaszczenie wraz ze wskazaniem
numeru księgi wieczystej albo zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru
dokumentów;
5)
w razie braku dokumentów, o których mowa w pkt 4, zaświadczenie właściwego sądu stwierdzające,
że nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej lub że nie jest dla niej prowadzony
zbiór dokumentów;
6)
wypis i wyrys z katastru nieruchomości.
2a.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do
zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego
z urzędu.
1.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, składa w sądzie wniosek
o ujawnienie w księdze wieczystej wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, a jeżeli
nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej - o złożenie do istniejącego zbioru
dokumentów zawiadomienia o wszczęciu tego postępowania.
2.
Jeżeli wywłaszczenie nie doszło do skutku, starosta, wykonujący zadanie z zakresu
administracji rządowej, jest obowiązany wystąpić niezwłocznie o wykreślenie z księgi
wieczystej wpisu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego albo złożyć odpowiednie
zawiadomienie do zbioru dokumentów.
1.
Po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego starosta, wykonujący zadanie z zakresu
administracji rządowej, przeprowadza rozprawę administracyjną.
1a.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie
prawnym.
2.
W postępowaniu wywłaszczeniowym nie stosuje się przepisów o ugodzie administracyjnej.
1.
Jeżeli w terminie określonym w art. 114 ust. 4, nie zostały ustalone osoby, które wykażą, że przysługują im prawa
rzeczowe do nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje
decyzję o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu
terytorialnego, wnioskującą o wywłaszczenie. Nabycie prawa własności następuje z dniem,
w którym decyzja stała się ostateczna.
2.
Decyzja podlega ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.
Odszkodowanie za nieruchomość, której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa lub
jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według przepisów rozdziału 5 i składa
do depozytu sądowego na okres 10 lat.
1.
Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, powinna zawierać
1)
ustalenie, na jakie cele nieruchomość jest wywłaszczana;
2)
określenie przedmiotu wywłaszczenia przez podanie oznaczenia nieruchomości według
księgi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz według katastru nieruchomości;
3)
określenie praw podlegających wywłaszczeniu;
4)
wskazanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości;
5)
wskazanie osoby, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości;
6)
zobowiązanie do zapewnienia lokali, o których mowa w art. 116 ust. 1 pkt 5;
7)
ustalenie wysokości odszkodowania.
2.
Jeżeli osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i pkt 5, są nieobecne lub niezdolne do czynności prawnych, stosuje się
art. 34 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom,
jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich
wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości,
w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek
budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom.
Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na występującym z wnioskiem
o wywłaszczenie.
1.
Przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu
terytorialnego następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała
się ostateczna.
2.
Przejście prawa użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki
samorządu terytorialnego następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu tego
prawa stała się ostateczna, jeżeli prawo użytkowania wieczystego było ustanowione
na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność innej osoby niż ta, na rzecz której
nastąpiło wywłaszczenie.
3.
Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wygasa z dniem, w którym decyzja
o wywłaszczeniu tego prawa stała się ostateczna, jeżeli prawo użytkowania wieczystego
było ustanowione na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność osoby, na rzecz której
nastąpiło wywłaszczenie.
4.
Wywłaszczoną nieruchomość do czasu jej wykorzystania na cel, na który nastąpiło wywłaszczenie,
oddaje się w dzierżawę poprzedniemu właścicielowi na jego wniosek.
1.
Pierwszą politykę, o której mowa w art. 10a ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa opracuje i przedłoży Radzie Ministrów, do dnia
31 grudnia 2017 r.
2.
Starostowie opracują plany realizacji polityki, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt
3 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, i przedłożą właściwym
wojewodom do dnia 30 czerwca 2018 r.
1.
W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu
administracji rządowej, w drodze decyzji, udziela podmiotowi, który będzie realizował
cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji
o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację
celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji o niezwłocznym
zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
2.
Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1, wydanie decyzji o wywłaszczeniu wymagałoby
uprzedniego dokonania podziału nieruchomości, decyzji zatwierdzającej podział nadaje
się rygor natychmiastowej wykonalności.
3.
(uchylony)
Jeżeli cel publiczny został zrealizowany, a postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało
zakończone wydaniem ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu, starosta, wykonujący zadanie
z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nabyciu praw na rzecz
Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej przed wszczęciem postępowania
wyznacza dwumiesięczny termin do zawarcia umowy. Po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego
terminu do zawarcia umowy odszkodowanie ustala się według przepisów rozdziału 5.
Trwali zarządcy nieruchomości wykorzystywanych na potrzeby jednostek wymienionych
w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, przekażą ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w terminie 3 miesięcy od daty wejścia w życie
niniejszej ustawy, prowadzone postępowania sądowe i administracyjne w sprawach nieruchomości
pozostających w ich trwałym zarządzie, z wyłączeniem spraw związanych z wykonywaniem
uprawnień wymienionych w art. 43 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 19.
1.
Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu
w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie
z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego,
jeżeli nieruchomość została wywłaszczona na rzecz tej jednostki.
2.
Najem, dzierżawa lub użyczenie oraz trwały zarząd wywłaszczonej nieruchomości wygasają
z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.
Starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w terminie 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy na potrzeby gospodarki nieruchomościami
przekażą protokolarnie ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa niezbędną dokumentację dotyczącą nieruchomości,
o których mowa w art. 60 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą.
1.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w
drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na
zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń
służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej
oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych
lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i
urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to
zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku
planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
1a.
W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu
administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny,
udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu
decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje
się rygor natychmiastowej wykonalności.
1b.
W zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w
uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również
wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji
inwestycji celu publicznego nie jest wymagana.
2.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia
z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej
osoby lub jednostki organizacyjnej.
3.
Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami
z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie
prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna
zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty
z przeprowadzonych rokowań.
4.
Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia
nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu
ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości
do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty,
stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
5.
Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa
w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe
korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym
przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o
zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze
umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
6.
Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość
w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów,
przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości
podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.
7.
Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w
księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z
zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego,
jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki.
8.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub
powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu
na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio
do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowania w sprawie ograniczenia
sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115
ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3.
1.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje
właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych
z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń,
nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji
płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji,
a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych
do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów,
przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba,
której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania
nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie
czynności.
2.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego
do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1.
3.
Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż
6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio.
4.
Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których
mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem
wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego
uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin
udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie
ustalenia odszkodowania.
5.
Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej.
1.
Przepisy art. 124 stosuje się odpowiednio dla ograniczenia, w drodze decyzji, sposobu
korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na
1)
zakładanie na obiektach budowlanych elementów trakcji, znaków i sygnałów drogowych
lub innych urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, urządzeń służących do zapewnienia
bezpieczeństwa publicznego, a także urządzeń niezbędnych do korzystania z nich,
2)
urządzanie i utrzymywanie ogólnodostępnego ciągu pieszego, przebiegającego przez prześwity
lub podcienia, w obrysie obiektu budowlanego
- jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.
2.
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje zgodnie z planem miejscowym,
a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego, zaś ograniczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, następuje zgodnie z planem
miejscowym.
1.
Starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, przekażą ministrowi
właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa do prowadzonej przez niego ewidencji niezbędną dokumentację dotyczącą
nieruchomości wykorzystywanych na potrzeby statutowe i niestatutowe jednostek organizacyjnych
wymienionych w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Do dnia przekazania dokumentacji, dotyczącej nieruchomości będących w trwałym zarządzie
jednostek organizacyjnych, wymienionych w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w
art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, postępowania wszczęte i niezakończone
na podstawie przepisów dotychczasowych toczą się nadal przed starostą wykonującym
zadania z zakresu administracji rządowej.
3.
Z dniem przekazania dokumentacji, dotyczącej nieruchomości będących w trwałym zarządzie
jednostek, o których mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, postępowania, o których mowa w ust. 2, przejmuje minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
1.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może, w drodze decyzji,
ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości niezbędnej w celu poszukiwania, rozpoznawania,
wydobywania kopalin objętych własnością górniczą. Przepisy art. 124 ust. 2-4 stosuje
się odpowiednio.
2.
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić wyłącznie na rzecz przedsiębiorcy,
który uzyskał koncesję na wykonywanie takiej działalności, na czas nie dłuższy niż
termin obowiązywania koncesji. Odszkodowanie z tytułu ograniczenia wypłaca przedsiębiorca.
3.
Jeżeli ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, jest ustanawiane na czas dłuższy niż
rok, lub uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe
korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym
przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać, aby
przedsiębiorca nabył od niego nieruchomość. W sprawach spornych orzekają sądy powszechne.
1.
W przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody,
z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,
udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie
dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania
prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak
niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.
2.
Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
3.
Po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął
nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie
nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie
w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której
przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego
uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin
udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie
ustalenia odszkodowania.
4.
Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub użytkownik wieczysty
nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym
przeznaczeniem, może żądać, aby podmiot, który zajął nieruchomość, nabył od niego
własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze umowy.
5.
W przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust.
1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości,
właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w
celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega
egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie
tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana
nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.
6.
W przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni, starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu
kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po dniu,
w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu
państwa.
7.
O nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji
rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie
zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości.
8.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję potwierdzającą
zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku,
o którym mowa w ust. 5.
9.
Kary, o których mowa w ust. 6 i 7, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia
decyzji. W przypadku nieuiszczenia kary, podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
10.
Przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej
szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b.
(uchylony)
1.
Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości
tych praw.
2.
Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości
są ustanowione inne prawa rzeczowe, odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw.
3.
Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości, stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego,
jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego, odszkodowanie zmniejsza się o kwotę
równą wartości tego prawa.
4.
Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa
w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód.
Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa
się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
1.
Odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,
w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5.
2.
(uchylony)
3.
Jeżeli w ramach odszkodowania została przyznana nieruchomość zamienna, w decyzji,
o której mowa w ust. 1, podaje się dodatkowo oznaczenie nieruchomości zamiennej według
treści księgi wieczystej oraz według katastru nieruchomości, jej wartość oraz wysokość
dopłaty.
4.
(uchylony)
5.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję
o odszkodowaniu
1)
w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;
2)
na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;
3)
gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące
przepisy przewidują jego ustalenie.
1.
Wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej
nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący
zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu,
wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu
pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust.
3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu
wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału
oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje
się odpowiednio.
2.
Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego,
określającej wartość nieruchomości.
1.
W ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości
może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna.
2.
Nieruchomość zamienną przyznaje się z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, jeżeli
wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, lub z zasobu nieruchomości odpowiedniej
jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki.
3
Nieruchomość zamienna może być przyznana w porozumieniu z Dyrektorem Generalnym Krajowego
Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, jeżeli wywłaszczenie
następuje na rzecz Skarbu Państwa.
3a
Nieruchomość zamienna może być również przyznana w porozumieniu z Prezesem Krajowego
Zasobu Nieruchomości, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa.
4.
Różnicę między wysokością odszkodowania ustalonego w decyzji a wartością nieruchomości
zamiennej wyrównuje się przez dopłatę pieniężną.
5.
Przeniesienie praw do nieruchomości zamiennej na rzecz osoby, której zostało przyznane
odszkodowanie, następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.
Decyzja ta stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
1.
Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja
o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b.
1a.
W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania
następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu
stała się ostateczna.
1b.
W przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na wniosek osoby
wywłaszczanej wypłaca się zaliczkę w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez
organ pierwszej instancji w decyzji o wywłaszczeniu. Zapłata zaliczki następuje jednorazowo
w terminie 50 dni licząc od dnia złożenia wniosku o wypłatę zaliczki. Wysokość odszkodowania
za wywłaszczone nieruchomości pomniejsza się o kwotę wypłaconej zaliczki.
1c.
Jeżeli uchylono decyzję o wywłaszczeniu lub stwierdzono nieważność decyzji o niezwłocznym
zajęciu nieruchomości, osoba, której wypłacono zaliczkę, lub jej spadkobierca są zobowiązani
do zwrotu tej zaliczki po jej waloryzacji na dzień zwrotu, o ile nie przysługuje im
uprawnienie, o którym mowa w art. 122a.
2.
Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu cywilnego.
3.
Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.
Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty
odszkodowania.
3a.
Jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona
lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca
są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu.
4.
Za zgodą osoby uprawnionej do odszkodowania starosta, wykonujący zadanie z zakresu
administracji rządowej, może ustalić inny niż określony w ust. 1-3 sposób zapłaty
przyznanego odszkodowania.
5.
Do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, za szkody powstałe wskutek
zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości,
o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest
zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6 i 8, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji
rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy
jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki.
6.
Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w
art. 124, art. 124b, art. 125 i art. 126 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości
z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie
odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń,
o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych
z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa
w art. 124b ust. 1, albo zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły
wyższej lub innej nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody albo przedsiębiorcę,
który na podstawie koncesji wykonuje działalność w zakresie poszukiwania, rozpoznawania
lub wydobywania kopalin objętych własnością górniczą.
7.
(uchylony)
8.
Podmiot, który będzie realizował cel publiczny, może pokryć koszty należności, o których
mowa w ust. 5 i 6, oraz koszty ustalenia tych należności.
Odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli
1)
osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne
do przezwyciężenia przeszkody lub
2)
odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem
1)
art. 14 pkt 19 i pkt 32 w zakresie uchylenia art. 69a ust. 3 i 4, które wchodzą w
życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
2)
art. 97-99, art. 100 ust. 2, art. 114 ust. 2 i art. 116, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
3)
art. 19 pkt 32, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 95, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2016 r.
1.
Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość
rynkowa nieruchomości.
2.
Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej
rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie
kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.
3.
Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu
jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia,
nie powoduje zwiększenia jej wartości.
4.
Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie
jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego
sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia.
1.
Jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej,
gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, określa się jej wartość odtworzeniową.
2.
Przy określaniu wartości odtworzeniowej nieruchomości, oddzielnie określa się wartość
gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych.
3.
Przy określaniu wartości gruntu stosuje się przepisy art. 134 ust. 2-4.
4.
Przy określaniu wartości budynków lub ich części, budowli, urządzeń infrastruktury
technicznej i innych urządzeń szacuje się koszt ich odtworzenia, z uwzględnieniem
stopnia zużycia.
5.
Przy określaniu wartości drzewostanu leśnego albo zadrzewień, jeżeli w drzewostanie
znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna znajdującego się w tym
drzewostanie. Jeżeli w drzewostanie nie występuje materiał użytkowy lub wartość drewna,
które może być pozyskane, jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanu,
szacuje się koszty zalesienia oraz koszty pielęgnacji drzewostanu do dnia wywłaszczenia.
6.
Przy określaniu wartości plantacji kultur wieloletnich szacuje się koszty założenia
plantacji i jej pielęgnacji do czasu pierwszych zbiorów oraz wartość utraconych pożytków
w okresie od dnia wywłaszczenia do dnia zakończenia pełnego plonowania. Sumę kosztów
i wartość utraconych pożytków zmniejsza się o sumę rocznych odpisów amortyzacyjnych,
wynikającą z okresu wykorzystania plantacji od pierwszego roku plonowania do dnia
wywłaszczenia.
7.
Przy określaniu wartości zasiewów, upraw i innych zbiorów jednorocznych szacuje się
wartość przewidywanych plonów według cen kształtujących się w obrocie rynkowym, zmniejszając
ją o wartość nakładów koniecznych w związku ze zbiorem tych plonów.
1.
Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o
wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca
nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.
2.
W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny
cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego
właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości
zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
3.
Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości
lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel
określony w decyzji o wywłaszczeniu.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy
zgodnie z art. 113 ust. 3.
5.
W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części
w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie
do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.
6.
(utracił moc)
1.
Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli
1)
pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna,
nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2
pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna,
cel ten nie został zrealizowany.
2.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany
tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
1.
Jeżeli nieruchomość lub jej część podlegająca zwrotowi została oddana w trwały zarząd
lub została obciążona prawem użytkowania, prawa te wygasają z dniem, w którym decyzja
o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Przepis art. 90 ust. 2
stosuje się odpowiednio.
2.
Najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy
od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna.
Nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej
zwrotu.
1.
W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca
zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności
od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie,
a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.
2.
Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji,
z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości
w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej
wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa.
3.
Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania
ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.
4.
W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych
bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie
do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej
na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości
z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków
wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
5.
Jeżeli w ramach odszkodowania została przyznana nieruchomość zamienna oraz dopłata
pieniężna, oprócz nieruchomości zamiennej zwraca się także tę dopłatę w wysokości
ustalonej według zasad, o których mowa w ust. 2, z tym że wysokość zwaloryzowanej
kwoty nie może być wyższa niż różnica między wartością nieruchomości zwracanej a wartością
nieruchomości zamiennej określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości
nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym
i zmian w otoczeniu nieruchomości. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości
nieruchomości zamiennej stosuje się dopłaty pieniężne równe różnicy wartości tej nieruchomości
określonej na dzień zwrotu.
6.
Koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa albo właściwa
jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów
odszkodowanie jest zwracane.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 4 ust.
6, art. 17, art. 129, art. 130, art. 132-134 i art. 140, które wchodzą w życie w dniu
następującym po dniu ogłoszenia.
1.
Należności, o których mowa w art. 140, mogą być, na wniosek poprzedniego właściciela
albo jego spadkobiercy, rozłożone na raty, nie dłużej niż na 10 lat. Warunki rozłożenia
na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.
2.
Wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu,
o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie
polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę
wpisu hipoteki do księgi wieczystej.
3.
Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej
równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.
4.
Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu cywilnego.
1.
O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości
zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub
powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu
na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego.
1.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj
i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem
środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z
budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z
wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i leśne,
a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne
i leśne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie
pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych,
ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
1.
Właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej
przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się także do użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych,
którzy na podstawie odrębnych przepisów nie mają obowiązku wnoszenia opłat rocznych
za użytkowanie wieczyste lub wnieśli, za zgodą właściwego organu, jednorazowo opłaty
roczne za cały okres użytkowania wieczystego.
1.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką
każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych
urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej
drogi.
2.
Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie
do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych
urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania
z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady
gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2.
1.
Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości
spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej.
1a.
Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego,
określającej wartości nieruchomości.
2.
Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką
nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością,
jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej
ustala rada gminy w drodze uchwały.
2a.
W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji,
o której mowa w rozdziale 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji, wysokość opłaty, o której mowa w ust. 2, wynosi nie więcej niż 75% różnicy między
wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej,
a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu.
3
Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej
i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień, w którym stworzono warunki do
podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo
na dzień stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
1.
Opłata adiacencka może być, na wniosek właściciela nieruchomości, rozłożona na raty
roczne płatne w okresie do 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji
o ustaleniu opłaty. Należność gminy z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w tym przez
ustanowienie hipoteki. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu
do księgi wieczystej.
2.
Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej
równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.
1.
Obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym
decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna. W przypadku rozłożenia opłaty na
raty obowiązek ten dotyczy wpłacenia pierwszej raty.
2.
Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu cywilnego.
3.
Wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego
dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego
dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty.
4
Na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych
przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych
urządzeń infrastruktury technicznej.
(uchylony)
1.
Ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury
technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie
odrębnych przepisów.
2.
Właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości
nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia
opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach
ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości
do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi,
wystarczające do ustalenia tej opłaty.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu
na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności
i cel wyceny, z wyłączeniem określania wartości nieruchomości w związku z realizacją
ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
1.
W wyniku wyceny nieruchomości dokonuje się
1)
określenia wartości rynkowej;
2)
określenia wartości odtworzeniowej;
3)
ustalenia wartości katastralnej;
4)
(uchylony)
5)
określenia innych rodzajów wartości przewidzianych w odrębnych przepisach.
2.
Wartość rynkową określa się dla nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu.
3.
Wartość odtworzeniową określa się dla nieruchomości, które ze względu na rodzaj, obecne
użytkowanie lub przeznaczenie nie są lub nie mogą być przedmiotem obrotu rynkowego,
a także jeżeli wymagają tego przepisy szczególne.
4.
Wartość katastralną nieruchomości ustala się dla nieruchomości, o których mowa w przepisach
o podatku od nieruchomości. Zasady i tryb ustalania tej wartości regulują przepisy
rozdziału 2 niniejszego działu.
5.
Określenia wartości wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 161 dokonują rzeczoznawcy
majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V.
6.
(uchylony)
1
Wartość rynkową nieruchomości stanowi szacunkowa kwota, jaką w dniu wyceny można uzyskać
za nieruchomość w transakcji sprzedaży zawieranej na warunkach rynkowych pomiędzy
kupującym a sprzedającym, którzy mają stanowczy zamiar zawarcia umowy, działają z
rozeznaniem i postępują rozważnie oraz nie znajdują się w sytuacji przymusowej.
2.
Wartość odtworzeniowa nieruchomości jest równa kosztom jej odtworzenia, z uwzględnieniem
stopnia zużycia.
3.
Wartość katastralną nieruchomości stanowi wartość ustalona w procesie powszechnej
taksacji nieruchomości.
1.
Sposoby określania wartości nieruchomości, stanowiące podejścia do ich wyceny, są
uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości.
2.
Wyceny nieruchomości dokonuje się przy zastosowaniu podejść: porównawczego, dochodowego
lub kosztowego, albo mieszanego, zawierającego elementy podejść poprzednich.
3.
Przy zastosowaniu podejścia porównawczego lub dochodowego określa się wartość rynkową
nieruchomości. Jeżeli istniejące uwarunkowania nie pozwalają na zastosowanie podejścia
porównawczego lub dochodowego, wartość rynkową nieruchomości określa się w podejściu
mieszanym. Przy zastosowaniu podejścia kosztowego określa się wartość odtworzeniową
nieruchomości.
1.
Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu,
że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były
przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości
podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek
upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości
podobnych do nieruchomości wycenianej.
2.
Podejście dochodowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy założeniu, że
jej nabywca zapłaci za nią cenę, której wysokość uzależni od przewidywanego dochodu,
jaki uzyska z nieruchomości. Stosuje się je przy wycenie nieruchomości przynoszących
lub mogących przynosić dochód.
3.
Podejście kosztowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy założeniu, że
wartość ta odpowiada kosztom jej odtworzenia, pomniejszonym o wartość zużycia nieruchomości.
Przy podejściu tym określa się oddzielnie koszt nabycia gruntu i koszt odtworzenia
jego części składowych.
1.
Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje
rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie
nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne
dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
2.
W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
3.
W przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny
sposób użytkowania nieruchomości.
1.
Przy szacowaniu nieruchomości wykorzystuje się wszelkie, niezbędne i dostępne dane
o nieruchomościach, zawarte w szczególności w
1)
księgach wieczystych;
2)
katastrze nieruchomości;
3)
ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
3a)
ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości;
3b)
rejestrach zabytków;
4)
tabelach taksacyjnych i na mapach taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169;
5)
planach miejscowych, studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy, decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwoleniach
na budowę;
6)
wykazach prowadzonych przez urzędy skarbowe;
6a)
dokumentach będących w posiadaniu agencji, którym Skarb Państwa powierzył, w drodze
ustaw, wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz;
6b)
w aktach notarialnych znajdujących się w posiadaniu spółdzielni mieszkaniowych, dotyczących
zbywania spółdzielczych praw do lokali;
7
umowach, orzeczeniach, decyzjach i innych dokumentach, będących podstawą wpisu do
ksiąg wieczystych oraz do rejestrów wchodzących w skład operatu katastralnego;
8)
świadectwie charakterystyki energetycznej.
2.
Wykorzystane w operacie szacunkowym dane poświadczone przez rzeczoznawcę majątkowego
mogą mieć formę wypisów i wyrysów z dokumentów lub rejestrów, o których mowa w ust.
1.
3
Właściwe organy, agencje, o których mowa w ust. 1 pkt 6a, spółdzielnie mieszkaniowe,
sądy oraz urzędy skarbowe są obowiązane udostępniać rzeczoznawcom majątkowym rejestry
i dokumenty, o których mowa w ust. 1, w tym umożliwiać sporządzanie kopii dokumentów
w dowolnej formie.
4.
Przy wycenie nieruchomości na potrzeby związane w szczególności z pozbawieniem lub
ograniczeniem praw do nieruchomości, a także z ponoszeniem ciężarów i świadczeń publicznych,
w tym podatków, rzeczoznawca majątkowy działający na zlecenie organów administracji
publicznej lub sądów ma prawo wstępu na nieruchomość będącą przedmiotem wyceny oraz
dokonywania niezbędnych czynności związanych z szacowaniem nieruchomości.
1.
Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie
operatu szacunkowego.
1a.
Jednostka sektora finansów publicznych lub inny podmiot, który w zakresie, w jakim
wykorzystuje środki publiczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub dysponuje nimi, zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego,
są obowiązani umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie
tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów.
2.
Rzeczoznawca majątkowy nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie operatu bez jego
zgody do innego celu niż cel, dla którego został sporządzony.
3.
Operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony,
przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań
prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.
4
Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust.
3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie
aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w
operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu
szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany
uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu
aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został
sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa
w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników,
o których mowa w art. 154.
5.
Przepisy ust. 3 i 4 nie naruszają uregulowań wynikających z przepisów odrębnych.
1.
Oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa
rzeczoznawców majątkowych w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia zawarcia
umowy o dokonanie tej oceny, mając na względzie następujące zasady
1
organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych wyznacza zespół oceniający w składzie
co najmniej 2 rzeczoznawców majątkowych;
2)
w ocenie nie mogą brać udziału rzeczoznawcy majątkowi, wobec których zachodzą przesłanki
wymienione w art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego lub inne przesłanki, które mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności.
1a.
(uchylony)
2.
Sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości
w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia
operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1.
3.
W przypadku gdy operat szacunkowy został sporządzony przez osoby powołane lub ustanowione
przez sąd, o ocenę operatu może wnioskować tylko sąd.
4.
Przepisy ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych
określających wartość tej samej nieruchomości dla tożsamego celu wyceny.
(uchylony)
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości,
sposoby określania wartości nieruchomości, wartości nakładów i szkód na nieruchomości
oraz sposób sporządzania, formę i treść operatu szacunkowego, uwzględniając
1)
sposoby określania wartości nieruchomości przy zastosowaniu poszczególnych podejść,
metod i technik wyceny;
2)
sposoby określania wartości nieruchomości dla różnych celów;
3)
sposoby określania wartości nieruchomości jako przedmiotu różnych praw;
4)
sposoby określania wartości nieruchomości w zależności od ich rodzaju i przeznaczenia;
5)
rodzaje nakładów na nieruchomości;
6)
dane, jakie powinien zawierać operat szacunkowy, oraz sposób potwierdzania jego aktualności;
7)
uwarunkowania określania wartości rynkowej nieruchomości w podejściu mieszanym.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości, dla których ustala się
wartość katastralną.
1.
Powszechna taksacja nieruchomości ma na celu ustalanie wartości katastralnej nieruchomości
i jest przeprowadzana, na podstawie niniejszej ustawy oraz odrębnych przepisów, przez
organy prowadzące kataster nieruchomości.
2.
Wartość katastralną nieruchomości ustala się na podstawie oszacowania nieruchomości
reprezentatywnych dla poszczególnych rodzajów nieruchomości na obszarze danej gminy.
Do ustalania wartości tych nieruchomości stosuje się przepisy rozdziału 1 niniejszego
działu. Wartość nieruchomości reprezentatywnych określa się z wykorzystaniem cen transakcyjnych
nieruchomości na obszarze gminy, a w przypadku braku dostatecznej liczby transakcji,
na obszarze gmin sąsiadujących.
3.
Czynności szacowania nieruchomości reprezentatywnych w celu ustalenia wartości katastralnej,
a także w celu sporządzenia map taksacyjnych i tabel taksacyjnych, wykonują rzeczoznawcy
majątkowi.
1.
Wartości katastralne, ustalone w procesie powszechnej taksacji nieruchomości, powinny
uwzględniać różnice, jakie występują między poszczególnymi nieruchomościami oraz zbliżenie
do wartości rynkowej możliwe do uzyskania przy zastosowaniu zasad przyjętych dla masowej
wyceny.
2.
Wartości katastralne wykorzystuje się do ustalania podstawy opodatkowania podatkiem
od nieruchomości, a także w zakresie określonym niniejszą ustawą albo przepisami odrębnych
ustaw, przy określaniu wartości nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa
lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, albo przy wykonywaniu czynności
urzędowych, do których wykonania niezbędne jest określenie wartości nieruchomości.
1.
Powszechną taksację nieruchomości przeprowadza się okresowo. Termin rozpoczęcia oraz
zakończenia powszechnej taksacji nieruchomości, a także źródła jej finansowania, określi
odrębna ustawa.
2.
W okresach rocznych dzielących przeprowadzanie kolejnych powszechnych taksacji nieruchomości
ustalone w wyniku poprzedniej powszechnej taksacji wartości katastralne przeszacowuje
się, stosując wskaźniki cen nieruchomości, o których mowa w art. 5.
3.
Rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu na koszt gminy powszechnej taksacji
nieruchomości w okresie między terminami ustalonymi w ustawie, o której mowa w ust.
1, jednak nie częściej niż co 3 lata.
1.
Podstawą do ustalenia wartości katastralnej poszczególnych nieruchomości są mapy taksacyjne
i tabele taksacyjne.
2.
Wartość katastralną nieruchomości ustala się dla całych nieruchomości lub ich części,
jeżeli zostały wyodrębnione jako przedmioty opodatkowania w przepisach o podatku od
nieruchomości.
3.
Jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze więcej niż jednej gminy, wartość katastralną
ustala się odrębnie dla każdej części nieruchomości położonej w każdej z tych gmin.
4.
Jeżeli zachodzi potrzeba zastosowania kilku podejść w celu ustalenia wartości katastralnej
tej samej nieruchomości, wartość tę ustala się odrębnie dla każdej części nieruchomości,
dla której zastosowano odrębne podejście.
Wartość katastralną nieruchomości gruntowej stanowi wartość katastralna gruntu oraz
wartość katastralna jego części składowych.
1.
W celu ustalenia wartości katastralnej gruntu określa się dla stref wyodrębnionych,
ze względu na podobne czynniki wpływające na wartość rynkową, jednostkowe wartości
powierzchni gruntów położonych w tych strefach.
2.
Jednostkowe wartości powierzchni gruntów w wyodrębnionych strefach przedstawia się
w wykazach tych stref, stanowiących integralną część map taksacyjnych.
3.
Wartość katastralną gruntu ustala się jako iloczyn powierzchni wykazanej w katastrze
nieruchomości oraz jednostkowej wartości, o której mowa w ust. 2.
1.
W celu ustalenia wartości katastralnej części składowych gruntu określa się jednostkowe
wartości powierzchni tych części składowych w grupach, uwzględniając ich położenie
oraz różnice, jakie między nimi występują.
2.
Jednostkowe wartości powierzchni części składowych gruntu w wyodrębnionych grupach
wykazuje się w tabelach taksacyjnych.
3.
Wartość katastralną części składowych gruntu ustala się jako sumę wartości katastralnej
poszczególnych obiektów składających się na te części. Wartość katastralną poszczególnych
obiektów ustala się jako iloczyn ich powierzchni wykazanej w katastrze nieruchomości
oraz wartości jednostkowej wykazanej w tabelach taksacyjnych.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do budynków oraz lokali stanowiących odrębny
przedmiot własności.
Przepisy art. 166 i 167 stosuje się również w razie konieczności ponownego ustalenia
wartości katastralnej po przeprowadzeniu powszechnej taksacji nieruchomości.
1.
Mapy taksacyjne i tabele taksacyjne sporządza organ prowadzący kataster nieruchomości
na podstawie oszacowania nieruchomości reprezentatywnych, wykonanego przez rzeczoznawców
majątkowych.
2.
Organ prowadzący kataster nieruchomości, w porozumieniu z właściwym terytorialnie
wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, wykłada mapy taksacyjne i tabele taksacyjne
do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni. Informację o wyłożeniu ogłasza
się w formie obwieszczenia oraz w miejscowej prasie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty
w danej miejscowości, określając miejsce i termin wyłożenia wraz z pouczeniem o możliwości
zgłaszania zarzutów.
3.
Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą ustalenia wynikające z map i tabel taksacyjnych,
może w okresie wyłożenia zgłaszać do nich zarzuty.
4.
Organ prowadzący kataster nieruchomości rozpatruje zgłoszone zarzuty i przedstawia
je radzie gminy właściwej dla miejsca położenia nieruchomości, wraz z propozycją rozstrzygnięcia,
dołączając mapy i tabele taksacyjne. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie nadania
mocy urzędowej mapom taksacyjnym i tabelom taksacyjnym, w której rozstrzyga również
o sposobie załatwienia zgłoszonych zarzutów.
5.
Stronie niezadowolonej ze sposobu załatwienia zgłoszonych zarzutów przysługuje skarga
do sądu administracyjnego.
6.
Uchwała rady gminy w sprawie nadania mocy urzędowej mapom taksacyjnym i tabelom taksacyjnym
podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
1.
Organ prowadzący kataster orzeka, w drodze decyzji, o ustaleniu wartości katastralnej
nieruchomości i jej wpisie w katastrze nieruchomości.
2.
Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
3.
Wartości katastralne nieruchomości ustalone na podstawie obowiązujących map i tabel
taksacyjnych, wpisane w katastrze nieruchomości, uzyskują z datą ich wpisu moc danych
urzędowych.
4.
Wartości, o których mowa w ust. 3, mogą być aktualizowane na wniosek właściciela lub
użytkownika wieczystego oraz innej osoby, na której ciąży obowiązek podatkowy, a także
z urzędu, na podstawie indywidualnego oszacowania nieruchomości. Przepisy ust. 1 i
2 stosuje się odpowiednio.
1.
Osoby, o których mowa w art. 170 ust. 4, są obowiązane dostarczyć organowi prowadzącemu
kataster nieruchomości dokumenty i informacje dotyczące tej nieruchomości, niezbędne
do przeprowadzenia powszechnej taksacji nieruchomości.
2.
W razie niedostarczenia dokumentów i informacji, o których mowa w ust. 1, organ prowadzący
kataster nieruchomości, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustala wartość
katastralną tej nieruchomości na podstawie dostępnych dokumentów i informacji.
1.
Naczelny organ administracji państwowej, właściwy w sprawach katastru nieruchomości,
przeprowadza co roku na wybranych obszarach kontrolę powszechnej taksacji nieruchomości.
2.
Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, mogą stanowić podstawę do przeprowadzenia
kolejnej powszechnej taksacji nieruchomości na wybranych obszarach.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzenia powszechnej
taksacji nieruchomości, uwzględniając
1)
zakres informacji niezbędnych przy przeprowadzaniu taksacji;
2)
cechy nieruchomości wpływające na wartość katastralną;
3)
źródła danych o nieruchomościach dla potrzeb powszechnej taksacji;
4)
sposób ustalania wartości katastralnych;
5)
sposób zakończenia powszechnej taksacji;
6)
sposób i terminy przeprowadzania kontroli powszechnej taksacji nieruchomości;
7)
rodzaje i wzory dokumentów stosowanych przy przeprowadzaniu powszechnej taksacji oraz
sposób ich sporządzania.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa dokonuje okresowych badań rynku nieruchomości, ze szczególnym
uwzględnieniem nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub wykorzystywanych
na te cele. Badania dotyczą cen transakcyjnych nieruchomości, stawek czynszów oraz
częstotliwości obrotu nieruchomościami.
2.
Na podstawie badań, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa co najmniej raz w
roku opracowuje analizy i zestawienia charakteryzujące rynek nieruchomości. Analizy
i zestawienia są udostępniane na stronach internetowych urzędu obsługującego ministra.
Organy administracji publicznej dysponujące informacjami o rynku nieruchomości, a
w szczególności organy statystyki publicznej uzyskujące informacje statystyczne w
zakresie i terminach określonych w programie badań statystycznych i organy właściwe
w sprawach katastru nieruchomości są obowiązane do nieodpłatnego udostępniania do
wglądu ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa posiadanych informacji dotyczących rynku nieruchomości.
Przez informacje o rynku nieruchomości, o których mowa w art. 173b, rozumie się informacje
dotyczące w szczególności cen transakcyjnych nieruchomości, stawek czynszów oraz częstotliwości
obrotu nieruchomościami.
1.
Rzeczoznawstwo majątkowe jest działalnością zawodową wykonywaną przez rzeczoznawców
na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
2.
Rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie
szacowania nieruchomości, nadane w trybie przepisów rozdziału 4 niniejszego działu.
3.
Rzeczoznawca majątkowy dokonuje określania wartości nieruchomości, a także maszyn
i urządzeń trwale związanych z nieruchomością.
3a.
Rzeczoznawca majątkowy może sporządzać opracowania i ekspertyzy, niestanowiące operatu
szacunkowego, dotyczące
1)
rynku nieruchomości oraz doradztwa w zakresie tego rynku;
2)
efektywności inwestowania w nieruchomości i ich rozwoju;
3)
skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych;
4)
oznaczania przedmiotu odrębnej własności lokali;
5)
bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości;
6)
określania wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora;
7)
wyceny nieruchomości zaliczanych do inwestycji w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
8)
wyceny nieruchomości jako środków trwałych jednostek w rozumieniu ustawy o rachunkowości.
3b.
Z dniem wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych osoba, o której mowa
w ust. 2, nabywa prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego „rzeczoznawca
majątkowy”. Tytuł zawodowy „rzeczoznawca majątkowy” podlega ochronie prawnej.
4.
Biegłych sądowych z zakresu szacowania nieruchomości powołuje się lub ustanawia spośród
osób posiadających uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane
w trybie rozdziału 4 niniejszego działu.
5.
Rzeczoznawca majątkowy nie może odmówić pełnienia funkcji biegłego sądowego.
6.
Prowadzenie działalności w zakresie szacowania nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej jest możliwe, w przypadku gdy czynności z zakresu szacowania nieruchomości
będą wykonywane przez rzeczoznawców majątkowych.
7.
Rzeczoznawca majątkowy wykonuje zawód
1)
prowadząc we własnym imieniu działalność gospodarczą jednoosobowo lub w ramach spółki
osobowej w zakresie szacowania nieruchomości, lub
2)
w ramach stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej u podmiotu prowadzącego działalność
w zakresie szacowania nieruchomości.
8.
(uchylony)
9.
Przepisy ust. 7 i 8 nie dotyczą biegłych sądowych wykonujących wycenę na zlecenie
sądu.
1.
Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności, o których mowa w
art. 174 ust. 3 i 3a, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami
zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności
oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości.
2
Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych
oraz dokumentowania wypełniania tego obowiązku. Dokumentację potwierdzającą wypełnianie
tego obowiązku rzeczoznawca majątkowy przechowuje przez okres 5 lat.
3.
Informacje uzyskane przez rzeczoznawcę majątkowego w związku z wykonywaniem zawodu
stanowią tajemnicę zawodową. W szczególności informacje uzyskane w toku wykonywania
czynności zawodowych nie mogą być przekazywane osobom trzecim, chyba że odrębne przepisy
stanowią inaczej lub w przypadkach, o których mowa w art. 157, art. 194, art. 195
i art. 195a.
4.
Przedsiębiorca prowadzący działalność, o której mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, podlega
obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku
z wykonywaniem umowy, której jest stroną, a której przedmiotem są czynności wskazane
w art. 174 ust. 3 i 3a. Jeżeli wykonuje ją przy pomocy rzeczoznawcy majątkowego związanego
z tym przedsiębiorcą umową o pracę lub umową cywilnoprawną, podlega on również odpowiedzialności
cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tej osoby.
4a
Kopia dokumentu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 4, aktualnego na dzień sporządzenia
operatu szacunkowego, stanowi załącznik do operatu szacunkowego lub umowy o dokonanie
wyceny nieruchomości.
4b
Przepis ust. 4a stosuje się odpowiednio w przypadku potwierdzenia aktualności operatu
szacunkowego, o którym mowa w art. 156 ust. 4, a także w odniesieniu do opracowań
i ekspertyz niestanowiących operatu szacunkowego, o których mowa w art. 174 ust. 3a.
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 4, termin powstania
obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod
uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań, a także sposoby
uznawania ubezpieczeń i gwarancji zawodowych wydanych w państwach, o których mowa
w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 i 2290).
6
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa ustala oraz ogłasza obowiązujące standardy zawodowe w drodze obwieszczenia.
Rzeczoznawca majątkowy podlega wyłączeniu od udziału w szacowaniu nieruchomości, jeżeli
zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego.
1.
Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości nadaje się osobie fizycznej,
która
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
nie była karana za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz
samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, za
przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, za przestępstwo przeciwko mieniu,
za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi
pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
3)
posiada wyższe wykształcenie;
4)
ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;
5)
odbyła co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w zakresie wyceny nieruchomości;
6)
przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożyła egzamin
dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.
1a.
Przebieg praktyki zawodowej, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest rejestrowany w dzienniku
praktyki zawodowej. Kandydat na rzeczoznawcę majątkowego ponosi opłatę za wydanie
dziennika praktyki zawodowej, w wysokości nieprzekraczającej 3% kwoty przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym wydanie dziennika
praktyki zawodowej, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która posiada dyplom ukończenia
studiów wyższych na kierunku, którego program umożliwia nabycie wiedzy i umiejętności
w zakresie wyceny nieruchomości w takim stopniu, jak program studiów podyplomowych
w zakresie wyceny nieruchomości, co potwierdza suplement do dyplomu lub zaświadczenie
uczelni.
2a.
(uchylony)
2b.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie dotyczy osoby która
1)
odbyła praktykę w zakresie wyceny nieruchomości objętą programem studiów w wymiarze
jednego semestru, pod warunkiem, że praktyka była realizowana na podstawie umowy dotyczącej
praktyki zawartej między uczelnią a organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych,
lub
2
posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe świadczące o nabyciu wiedzy
i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w takim stopniu jak osoby, które odbyły
praktykę zawodową, o której mowa w ust. 1 pkt 5.
3.
(uchylony)
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 2, w formie dokumentu
elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne.
1
Rzeczoznawca majątkowy niewypełniający obowiązków, o których mowa w art. 175 ust.
1-3, podlega odpowiedzialności zawodowej.
2.
Wobec rzeczoznawcy majątkowego mogą być orzeczone, z tytułu odpowiedzialności zawodowej,
następujące kary dyscyplinarne
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
zawieszenie uprawnień zawodowych na okres od 3 miesięcy do 1 roku;
4)
zawieszenie uprawnień zawodowych do czasu ponownego złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym;
4a)
pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ponownego ubiegania się o ich nadanie;
5)
pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ubiegania się o ponowne ich nadanie
po upływie 3 lat od dnia ich pozbawienia.
2a.
(uchylony)
2b.
(uchylony)
2c
Wykonanie kary dyscyplinarnej następuje przez wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców
majątkowych.
3.
Pozbawienie uprawnień zawodowych następuje również w przypadku
1)
utraty zdolności do czynności prawnych;
2)
skazania za przestępstwa, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 2;
3)
sądowego zakazu wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego;
4)
sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie szacowania nieruchomości.
4.
(uchylony)
5.
Pozbawienie uprawnień zawodowych, o którym mowa w ust. 3, następuje na podstawie prawomocnego
orzeczenia sądu. Osoba, której dotyczy orzeczenie sądu, jest obowiązana niezwłocznie
poinformować o tym zdarzeniu ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
6
Osoba pozbawiona uprawnień zawodowych w trybie, o którym mowa w ust. 5, z dniem uprawomocnienia
się orzeczenia sądu traci prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego
„rzeczoznawca majątkowy”.
(uchylony)
Pośrednik w obrocie nieruchomościami to przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą
z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na odpłatnym wykonywaniu czynności
zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów
1)
nabycia lub zbycia praw do nieruchomości;
2)
nabycia lub zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
3)
najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ich części;
4)
innych niż określone w pkt 1-3, których przedmiotem są prawa do nieruchomości lub
ich części.
1.
(uchylony)
1a.
(uchylony)
2.
(uchylony)
3.
Zakres czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określa umowa pośrednictwa.
Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności.
3a.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
1.
(uchylony)
2.
(uchylony)
3.
Pośrednik w obrocie nieruchomościami podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności
cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami.
Jeżeli pośrednik w obrocie nieruchomościami wykonuje czynności przy pomocy innych
osób, działających pod jego nadzorem, podlega on również ubezpieczeniu odpowiedzialności
cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tych osób.
3a
Kopia dokumentu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, aktualnego na dzień zawarcia
umowy pośrednictwa stanowi załącznik do tej umowy. Pośrednik w obrocie nieruchomościami
niezwłocznie informuje stronę umowy pośrednictwa o wszelkich zmianach danych zawartych
w dokumencie ubezpieczenia i o zawarciu nowej umowy ubezpieczenia, przekazując kopię
dokumentu ubezpieczenia.
3b
Jeżeli pośrednik w obrocie nieruchomościami nie dopełnił obowiązków, o których mowa
w ust. 3a, strona umowy pośrednictwa, po uprzednim wezwaniu w formie pisemnej pośrednika
w obrocie nieruchomościami do przedłożenia kopii dokumentu ubezpieczenia w ciągu 7
dni od dnia otrzymania wezwania, ma prawo wypowiedzieć umowę pośrednictwa ze skutkiem
natychmiastowym.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania
obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod
uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań, a także sposoby
uznawania ubezpieczeń i gwarancji zawodowych wydanych w państwach, o których mowa
w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Pośrednik w obrocie nieruchomościami wykonujący czynności, o których mowa w art. 179b,
w związku z zawartą umową pośrednictwa ma prawo wglądu do
1)
ksiąg wieczystych,
2)
katastru nieruchomości,
3)
ewidencji sieci uzbrojenia terenu,
4)
tabel taksacyjnych i map taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169,
5)
planów miejscowych, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
6)
rejestrów cen i wartości nieruchomości,
7)
rejestrów osób, którym przysługują prawa określone w art. 179b pkt 2 oraz prawa odrębnej
własności lokalu,
8)
ewidencji ludności w zakresie obowiązku meldunkowego,
9)
świadectw charakterystyki energetycznej
- oraz do pobierania z nich niezbędnych odpowiednio odpisów, wypisów i zaświadczeń.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Zarządca nieruchomości to przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu
zarządzania nieruchomościami.
Zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu decyzji i dokonywaniu czynności
mających na celu zapewnienie racjonalnej gospodarki nieruchomością, a w szczególności
1)
właściwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomości;
2)
bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości;
3)
właściwej gospodarki energetycznej w rozumieniu przepisów prawa energetycznego;
4)
bieżące administrowanie nieruchomością;
5)
utrzymanie nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem;
6)
uzasadnione inwestowanie w nieruchomość.
1.
(uchylony)
1a.
(uchylony)
1b.
(uchylony)
1c.
(uchylony)
2
Zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie nieruchomością, zawarta
z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną,
której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej
osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej
pod rygorem nieważności.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
1.
(uchylony)
2.
(uchylony)
3.
Zarządca nieruchomości podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej
za szkody wyrządzone w związku z zarządzaniem nieruchomością. Jeżeli zarządca nieruchomości
wykonuje czynności przy pomocy innych osób, działających pod jego nadzorem, podlega
on również ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone działaniem
tych osób.
3a
Kopia dokumentu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 3, aktualnego na dzień zawarcia
umowy o zarządzanie nieruchomością stanowi załącznik do tej umowy. Zarządca nieruchomości
niezwłocznie informuje stronę umowy o zarządzanie nieruchomością o wszelkich zmianach
danych zawartych w dokumencie ubezpieczenia i o zawarciu nowej umowy ubezpieczenia,
przekazując kopię dokumentu ubezpieczenia.
3b
Jeżeli zarządca nieruchomości nie dopełnił obowiązków, o których mowa w ust. 3a, strona
umowy o zarządzanie nieruchomością, po uprzednim wezwaniu w formie pisemnej zarządcy
nieruchomości do przedłożenia kopii dokumentu ubezpieczenia w ciągu 7 dni od dnia
otrzymania wezwania, ma prawo wypowiedzieć umowę o zarządzanie nieruchomością ze skutkiem
natychmiastowym.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania
obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod
uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań, a także sposoby
uznawania ubezpieczeń i gwarancji zawodowych wydanych w państwach, o których mowa
w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Zarządca nieruchomości przekazuje organom wykonawczym gminy właściwej ze względu na
miejsce położenia nieruchomości dane dotyczące czynszów najmu lokali mieszkalnych,
w powiązaniu z lokalizacją, wiekiem budynku i jego stanem technicznym oraz powierzchnią
użytkową lokalu i jego standardem, wynikające z umów najmu, położonych w zarządzanych
przez niego budynkach, w terminach i według wzoru określonych w odrębnych przepisach.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do gospodarowania nieruchomościami
bezpośrednio przez właściwy organ, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa i Agencję Mienia
Wojskowego oraz do zarządzania nieruchomościami bezpośrednio przez ich właścicieli
lub użytkowników wieczystych, a także przez jednostki organizacyjne w stosunku do
nieruchomości oddanych tym jednostkom w trwały zarząd.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa nadaje uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości,
osobom które spełniły wymogi określone w art. 177.
2.
(uchylony)
3.
Spełnienie wymogów, o których mowa w ust. 1, stwierdza Państwowa Komisja Kwalifikacyjna
w postępowaniu kwalifikacyjnym.
3a.
Wniosek o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości podlega
rozpatrzeniu w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od daty przeprowadzenia etapu
postępowania kwalifikacyjnego, którego dotyczy wniosek.
3b.
W przypadku stwierdzenia konieczności uzupełnienia wniosku, organ wzywa wnioskodawcę
do uzupełnienia wniosku w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania. Nieuzupełnienie
wniosku w terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W przypadku uzupełnienia
wniosku jest on kierowany na pierwsze postępowanie kwalifikacyjne odbywające się po
dniu uzupełnienia wniosku, chyba że jest możliwe skierowanie wniosku na postępowanie
kwalifikacyjne, którego data została wskazana we wniosku. Bieg terminu, o którym mowa
w ust. 3a, liczy się od dnia postępowania kwalifikacyjnego, na które wniosek został
skierowany.
3c.
Jeżeli w toku postępowania kwalifikacyjnego na podstawie złożonych dokumentów nie
jest możliwe stwierdzenie, czy kandydat spełnia warunki określone w art. 177, zespół
kwalifikacyjny Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej sporządza protokół, w którym występuje
do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa o zwrócenie się do odpowiednich organów, instytucji lub osób o
udzielenie informacji niezbędnych dla przeprowadzenia tego postępowania.
3d.
Przepisu ust. 3c nie stosuje się do warunków określonych w art. 177 ust. 1 pkt 1 i
2.
3e.
Termin rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 3a, może zostać przedłużony tylko
jeden raz.
4
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa powołuje i odwołuje, w drodze zarządzenia, Państwową Komisję Kwalifikacyjną
lub jej członków. W skład tej Komisji wchodzą przedstawiciele ministra (3/5 liczby
członków) oraz osoby wskazane przez organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych
(2/5 liczby członków).
5.
Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza się na koszt osób ubiegających się o nadanie
uprawnień zawodowych. Koszty są pokrywane przez wniesienie opłaty za postępowanie
kwalifikacyjne.
6.
Wysokość opłaty za postępowanie kwalifikacyjne nie może być wyższa niż kwota przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
7.
Członkom Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej przysługuje wynagrodzenie za przeprowadzanie
postępowania kwalifikacyjnego.
8.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia
1)
wysokość opłaty za postępowanie kwalifikacyjne, umożliwiającej pokrycie kosztów postępowania
kwalifikacyjnego i wydatków związanych z funkcjonowaniem Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej,
tryb jej pobierania oraz przypadki uzasadniające zwrot tej opłaty, a także tryb jej
zwrotu, uwzględniając etapy i terminy postępowania kwalifikacyjnego;
2)
wysokość wynagrodzenia członków Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej, uwzględniając
liczbę osób przystępujących do postępowania kwalifikacyjnego oraz sposób przeprowadzenia
postępowania kwalifikacyjnego.
1
Nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości stwierdza się świadectwem.
Odmowa nadania uprawnień zawodowych następuje w drodze decyzji.
2
Świadectwa, o których mowa w ust. 1, wydaje się również obywatelom państw członkowskich
Unii Europejskiej, którym, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych
w państwach członkowskich Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2016 r. poz. 65), uznano kwalifikacje do wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego, na ich wniosek.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa prowadzi centralny rejestr rzeczoznawców majątkowych.
2.
Do centralnego rejestru wymienionego w ust. 1 wpisuje się osoby, którym nadano uprawnienia
zawodowe rzeczoznawców majątkowych na podstawie świadectw nadania tych uprawnień.
3
Do centralnego rejestru, o którym mowa w ust. 1, wpisuje się również osoby, o których
mowa w art. 192 ust. 2.
4.
W centralnym rejestrze wpisuje się następujące dane dotyczące osób, którym nadano
uprawnienia
1)
numer kolejny wpisu;
2)
datę wpisu;
3)
imię i nazwisko;
4)
imiona rodziców;
5)
datę i miejsce urodzenia;
6
adres korespondencyjny;
7)
wykształcenie;
8)
numer ewidencyjny PESEL;
9)
numer dokumentu tożsamości obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
10)
numer uprawnień;
11)
informacje o orzeczonych karach dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2,
a także informacje o pozbawieniu uprawnień z przyczyn, o których mowa w art. 178 ust.
3;
12)
informacje o wykreśleniach z rejestru oraz przyczynach tych wykreśleń.
5.
Wykreślenie z rejestru osób, którym nadano uprawnienia zawodowe, następuje w przypadku
1)
zawieszenia uprawnień, o którym mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 i 4;
2)
pozbawienia uprawnień, o którym mowa w art. 178 ust. 2 pkt 4a i 5;
3)
pozbawienia uprawnień, o którym mowa w art. 178 ust. 3;
4)
śmierci.
6.
W razie orzeczenia kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3, ponowny
wpis do centralnego rejestru, o którym mowa w ust. 1, następuje na wniosek osoby ukaranej
po upływie okresu orzeczonej kary dyscyplinarnej, licząc od dnia wykreślenia z tego
rejestru.
7.
W razie orzeczenia kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2 pkt 1 i 2
zatarcie kary następuje na wniosek osoby ukaranej po upływie 1 roku od jej wykonania.
8.
W razie orzeczenia kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 zatarcie
kary następuje na wniosek osoby ukaranej po upływie 2 lat od zakończenia okresu orzeczonej
kary.
9.
W razie zatarcia kary dyscyplinarnej informację o tej karze wykreśla się z centralnego
rejestru.
10
Wyciągi z centralnego rejestru, o którym mowa w ust. 1, z wyjątkiem danych wymienionych
w ust. 4 pkt 5, 7-9, 11 i 12, podlegają ogłoszeniu w dzienniku urzędowym ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa oraz publikacji na stronach internetowych urzędu obsługującego ministra.
11.
Ogłoszeniu, o którym mowa w ust. 10, podlegają także zmiany w rejestrze.
12.
Na uzasadniony wniosek organu państwa członkowskiego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2016 r. poz. 893 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60 i 1089), minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa udostępnia dane, o których mowa w ust. 4, w zakresie wskazanym
we wniosku, powiadamiając o tym rzeczoznawcę majątkowego, którego dane zostały udostępnione.
(uchylony)
1.
(uchylony)
1a.
Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wszczyna minister właściwy do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, z zastrzeżeniem
ust. 1b i 1c. Po wszczęciu postępowania minister przekazuje sprawę do Komisji Odpowiedzialności
Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
1b
W przypadku gdy sprawa dotyczy osób powołanych, wyznaczonych lub ustanowionych przez
sąd, prokuratora lub komornika, postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej
wszczyna się wyłącznie na skutek skargi złożonej przez sąd lub prokuratora.
1c.
Nie wszczyna się postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, jeżeli do dnia
otrzymania przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa informacji o zaistnieniu okoliczności mogących
stanowić podstawę odpowiedzialności zawodowej upłynęły 3 lata, licząc od dnia zaistnienia
tych okoliczności.
2
Postępowanie wyjaśniające dotyczące wypełniania obowiązków, o których mowa w art.
175 ust. 1-3, przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej.
3
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa powołuje i odwołuje, w drodze zarządzenia, Komisję Odpowiedzialności
Zawodowej lub jej członków, w tym spośród osób wskazanych przez organizacje zawodowe
rzeczoznawców majątkowych.
4.
Koszty postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej są pokrywane ze środków budżetu
państwa znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
1.
Postępowanie wyjaśniające wymienione w art. 194 odbywa się z udziałem osoby, wobec
której wszczęto postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Nieusprawiedliwione
niestawiennictwo nie wstrzymuje postępowania wyjaśniającego. W przypadku dwukrotnej
usprawiedliwionej nieobecności Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przeprowadza postępowanie
wyjaśniające.
2.
Osoba, o której mowa w ust. 1, może ustanowić obrońcę lub zwrócić się o wyznaczenie
obrońcy z urzędu. Obrońca ustanowiony lub wyznaczony z urzędu jest uprawniony do udziału
w postępowaniu wyjaśniającym.
3.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa ustala, w drodze zarządzenia, listę obrońców z urzędu, z udziałem
osób wskazanych przez organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych.
4.
Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, z upoważnienia ministra właściwego do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, może zwracać się
do organów administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości oraz innych instytucji
i osób o udzielenie informacji niezbędnych dla przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, orzeka, w drodze
decyzji, o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust.
2, albo o umorzeniu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej.
1a
Wykonanie decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje po upływie 14 dni od dnia, w
którym upłynął bezskutecznie termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa może odstąpić od przekazania sprawy do Komisji Odpowiedzialności
Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
3.
Wykonanie decyzji, o której mowa w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie termin do wniesienia
skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu
administracyjnego minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa wstrzymuje z urzędu wykonanie decyzji, w drodze
postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
1.
Programy studiów podyplomowych, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 4, uwzględniają
co najmniej minimalne wymogi programowe ustalone przez ministra właściwego do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
2.
(uchylony)
3.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymogi programowe
dla studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomości, w tym czas trwania tych
studiów, program ogólny i program szczegółowy studiów podyplomowych, z uwzględnieniem
tematyki wykładów oraz minimalnej liczby godzin ich trwania, biorąc pod uwagę kwalifikacje
i umiejętności, jakie powinni posiadać absolwenci tych studiów, niezbędne dla prawidłowego
i rzetelnego wykonywania działalności zawodowej w powyższym zakresie.
(uchylony)
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, mając na względzie zapewnienie obiektywnego, rzetelnego i sprawnego
sprawdzenia przygotowania kandydatów na rzeczoznawców majątkowych oraz zapewnienie
obiektywnej oceny skarg na działalność osób, którym nadano uprawnienia, a także uwzględniając
rzeczywiste koszty postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, określi, w drodze
rozporządzenia
1)
sposób i warunki odbywania praktyk zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości,
regulamin organizacji tych praktyk, ich program, maksymalną wysokość opłaty za praktykę
nie większą jednak niż 50% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze
przedsiębiorstw z kwartału poprzedzającego kwartał, w którym dokonuje się wpisu, ogłoszonej
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz sposób dokumentowania odbycia praktyki
zawodowej, w tym wzór dziennika praktyki zawodowej i wysokość opłaty za jego wydanie
uwzględniającej koszt jego wydania;
2)
sposób i tryb przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, sposób ustalania i rodzaje
kosztów tego postępowania, organizację Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej oraz regulamin
jej działania;
3)
wzory świadectw uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości;
4)
sposób prowadzenia centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych;
5)
sposób postępowania przy wydawaniu duplikatów świadectw zawodowych w przypadku ich
utraty;
6)
(uchylony)
7)
(uchylony)
8)
sposób i tryb przeprowadzania postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, sposoby
ustalania i rodzaje kosztów tego postępowania, organizację Komisji Odpowiedzialności
Zawodowej oraz regulamin jej działania, wysokość wynagrodzenia członków Komisji Odpowiedzialności
Zawodowej i obrońców z urzędu oraz sposób jego ustalania.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposoby doskonalenia kwalifikacji
zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych, sposoby dokumentowania oraz sposób oceny
spełnienia tego obowiązku, mając na względzie potrzebę ciągłego aktualizowania i pogłębiania
wiedzy oraz umiejętności związanych z wykonywaniem przez rzeczoznawców majątkowych
czynności zawodowych oraz zapewnienie przejrzystej weryfikacji spełniania obowiązku
stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.
1
Kto bez uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dokonuje określenia
wartości nieruchomości lub trwale związanych z nieruchomością maszyn lub urządzeń,
podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł.
2
Tej samej karze podlega
1)
rzeczoznawca majątkowy, wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną, o której mowa
w art. 178 ust. 2 pkt 3 albo 4, jeżeli w okresie odbywania tej kary wykonuje czynności
określone w ust. 1;
2)
podmiot prowadzący działalność w zakresie szacowania nieruchomości, który powierza
wykonywanie czynności określonych w ust. 1 osobie nieposiadającej uprawnień zawodowych
w zakresie szacowania nieruchomości lub rzeczoznawcy majątkowemu, o którym mowa w
pkt 1.
3.
Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje w trybie przepisów
Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Przepisu art. 198 ust. 1 nie stosuje się do podmiotów w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Kto
1)
dokonuje określenia wartości nieruchomości bez spełnienia warunku, o którym mowa w
art. 174 ust. 7,
2)
wykonuje czynności określone w umowie pośrednictwa, o której mowa w art. 180 ust.
3, bez spełnienia warunku, o którym mowa w art. 179a,
3)
podejmuje decyzje i wykonuje czynności określone w umowie o zarządzanie nieruchomością,
o której mowa w art. 185 ust. 2, bez spełnienia warunku, o którym mowa w art. 184a
- podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł.
2.
Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie przepisów
Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
1.
Kto prowadzi działalność, o której mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, bez spełnienia obowiązku
zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 175 ust. 4, podlega karze pieniężnej
w wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono naruszenie,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, decyzje wydaje wojewódzki inspektor Inspekcji
Handlowej właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli.
3.
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się dotychczasową działalność
przedsiębiorcy, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.
4.
Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu
kary pieniężnej stała się ostateczna.
5.
Egzekucja kary pieniężnej następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
6.
Kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa.
7.
Kary pieniężnej nie wymierza się, jeżeli do dnia stwierdzenia przez właściwego wojewódzkiego
inspektora Inspekcji Handlowej naruszenia upłynęły 3 lata, licząc od dnia powstania
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 175 ust. 4, przez przedsiębiorcę,
u którego to naruszenie stwierdzono.
8.
Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej przedawnia się po upływie 3 lat od ostatniego
dnia terminu, w którym kara powinna zostać uiszczona.
Kto prowadzi działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami
bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust.
3, podlega karze pieniężnej w wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym
stwierdzono naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na
podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 198c ust. 2-8 stosuje się odpowiednio.
Kto prowadzi działalność gospodarczą z zakresu zarządzania nieruchomościami bez spełnienia
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 186 ust. 3, podlega karze
pieniężnej w wysokości od czterokrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono
naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 198c ust. 2-8 stosuje się odpowiednio.
1.
Nieruchomości nabyte przez państwowe osoby prawne po wejściu w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
(Dz. U. poz. 11), to jest po dniu 1 lutego 1989 r., stanowią od daty nabycia własność tych osób.
2.
Zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany
w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca
się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.
1.
W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu
nieruchomości
(Dz. U. poz. 464, z późn. zm., z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków,
innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki
Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady
1)
nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty
te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników
prawnych;
2)
nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda
- w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz
albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy;
3)
w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem
zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności
określony w ust. 2;
4)
na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane
opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu
użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.
2.
Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali przez
osoby, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniu hipotecznemu na użytkowaniu
wieczystym gruntów lub wyodrębnionych częściach tych gruntów, które te osoby nabyły.
Hipoteka powstaje z dniem wpisu do księgi wieczystej. Wpis hipoteki następuje po bezskutecznym
upływie terminu na zaspokojenie wierzytelności, wyznaczonego w decyzji, o której mowa
w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu hipotecznym stosuje się odpowiednio przepisy o
księgach wieczystych i hipotece, z zastrzeżeniem następujących zasad
1)
podstawą wpisu hipoteki jest decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
2)
wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty waloryzacji według
zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych nieruchomości i nie podlegają oprocentowaniu;
3)
w razie sprzedaży, wynajęcia, wydzierżawienia albo innego odpłatnego udostępnienia
nieruchomości lub ich części, na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności,
wierzytelność staje się natychmiast wymagalna w części równej korzyściom uzyskanym
z tego tytułu; za korzyści te uważa się przychody pomniejszone o koszty związane z
zawarciem umowy;
4)
w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, udział w użytkowaniu
wieczystym gruntów oraz udział we współwłasności części wspólnych budynku związane
z prawem własności tego lokalu są wolne od hipoteki.
5)
(uchylony)
3.
Wierzytelności z tytułu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali wygasają
z chwilą
1)
przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z wyłącznym udziałem Skarbu
Państwa lub przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy;
2)
wydania zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji
(Dz. U. z 2016 r. poz. 981, 1174 i 2260).
4.
Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2,
nie może naruszać praw osób trzecich.
5.
Windykację należności, o których mowa w ust. 2 pkt 3, prowadzi właściwy organ.
1.
Przepisy art. 200 stosuje się odpowiednio do utworzonych z dniem 1 maja 1991 r., 1
lipca 1991 r. oraz z dniem 1 stycznia 1992 r. na podstawie zarządzeń Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej przedsiębiorstw państwowych, które nabyły z mocy prawa, zgodnie
z ustawą z dnia 25 marca 1994 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości
(Dz. U. poz. 201), z dniem ich wpisu do rejestru przedsiębiorstw państwowych prawo użytkowania wieczystego
gruntów oraz własność położonych na nich budynków, innych urządzeń i lokali będących
w zarządzie rejonów dróg publicznych, okręgowych zakładów transportu i maszyn drogowych,
rejonów budowy dróg i mostów, rejonów budowy dróg, rejonów budowy mostów, kopalni
odkrywkowych surowców drogowych, rejonów eksploatacji kruszywa lub dyrekcji okręgowych
dróg publicznych.
2.
Nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali przez przedsiębiorstwa państwowe,
o których mowa w ust. 1, następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane
lub nabyte ze środków własnych poprzedników prawnych tych przedsiębiorstw.
1.
Państwowe instytucje kultury, które na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 862) uzyskały osobowość prawną, nabywają z mocy prawa, z dniem ich wpisu do rejestru instytucji
kultury, użytkowanie wieczyste gruntów, którymi zarządzały w dniu 5 grudnia 1990 r.,
oraz własność położonych na nich budynków, innych urządzeń i lokali, jeżeli w dniu
wejścia w życie niniejszej ustawy nadal zarządzają tymi gruntami. Nie może to naruszać
praw osób trzecich. Do nabycia stosuje się odpowiednio przepisy art. 200.
2.
Nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali przez instytucje kultury, o których
mowa w ust. 1, następuje nieodpłatnie.
3.
Przepisy ust. 1 i ust. 2 stosuje się odpowiednio do komunalnych instytucji kultury,
które uzyskały osobowość prawną w trybie art. 41 ustawy wymienionej w ust. 1.
1.
Zobowiązania osób prawnych z tytułu odpłatności za budynki, inne urządzenia i lokale,
o których mowa w art. 200 ust. 1 oraz art. 201 ust. 2, niewykonane w całości lub w
części przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają zabezpieczeniu hipotecznemu
zgodnie z jej przepisami.
2.
Zobowiązania spółek z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa, powstałych z przekształcenia
przedsiębiorstw państwowych, z tytułu, o którym mowa w ust. 1, wygasają.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zobowiązań spółek, którym na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oddano do odpłatnego korzystania mienie zlikwidowanego przedsiębiorstwa.
1.
Spółdzielni, związkowi spółdzielczemu oraz innym osobom prawnym, które w dniu 5 grudnia
1990 r. były użytkownikami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy,
przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie
własności znajdujących się na nim budynków, innych urządzeń i lokali.
2.
Zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje bez przetargu.
3.
Przeniesienie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, chyba
że obiekty te zostały wybudowane lub nabyte ze środków własnych spółdzielni, związków
spółdzielczych oraz innych osób prawnych.
4.
Opłatę z tytułu użytkowania wieczystego gruntu oraz cenę budynków, innych urządzeń
i lokali ustala się według przepisów rozdziału 8 działu II, z wyłączeniem przepisu
o obowiązku wniesienia pierwszej opłaty. Na poczet ceny zalicza się zwaloryzowane
opłaty poniesione z tytułu użytkowania budynków, innych urządzeń i lokali.
5.
Roszczenia, o których mowa w ust. 1, wygasły, jeżeli wnioski w tej sprawie nie zostały
złożone do dnia 31 grudnia 1996 r.
6.
W przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przed upływem 10 lat od jego ustanowienia,
spółdzielnia, związek spółdzielczy oraz inne osoby prawne są obowiązane uiścić pierwszą
opłatę w wysokości określonej w dniu sprzedaży, według przepisów rozdziału 8 działu
II. Nie uiszcza się pierwszej opłaty w razie
1)
nieodpłatnego przekazania prawa użytkowania wieczystego na rzecz gminy lub Skarbu
Państwa;
2)
nieodpłatnego przekazania prawa użytkowania wieczystego na rzecz innej spółdzielni
na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości
(Dz. U. poz. 36, z późn. zm..
1.
Roszczenia spółdzielni, związków spółdzielczych oraz innych osób prawnych o ustanowienie
użytkowania wieczystego, powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają
z tym dniem jej przepisom.
2.
Przepisy art. 204 stosuje się odpowiednio do następców prawnych spółdzielni, związków
spółdzielczych oraz innych osób prawnych, które istniały w dniu 24 grudnia 1992 r.
i istnieją w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb stwierdzania
dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości,
a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz
inne osoby prawne, uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust.
2 i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości
kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia
wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody
w tych sprawach.
1
Osoby, które były posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa
lub własność gminy w dniu 5 grudnia 1990 r. i pozostawały nimi nadal w dniu 1 stycznia
1998 r., mogą żądać oddania nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste wraz
z przeniesieniem własności budynków, jeżeli zabudowały te nieruchomości na podstawie
pozwolenia na budowę z lokalizacją stałą. Nabycie własności budynków wybudowanych
ze środków własnych posiadaczy następuje nieodpłatnie.
1a.
Jeżeli nieruchomość została zabudowana na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją
czasową, zawarcie umowy, o której mowa w ust. 1, jest uzależnione od zgodności tej
lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego w dniu zgłoszenia żądania.
2.
Posiadacze, o których mowa w ust. 1, mogą być zwolnieni z pierwszej opłaty z tytułu
użytkowania wieczystego, jeżeli złożą wnioski o oddanie im nieruchomości w użytkowanie
wieczyste przed upływem roku od dnia wejścia w życie ustawy.
Przepisy art. 207 ust. 1 i 1a, w zakresie dotyczącym nieruchomości stanowiących własność
Skarbu Państwa, stosuje się również do
1)
przedsiębiorstw państwowych powstałych w wyniku podziału przedsiębiorstwa państwowego
istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.,
2)
przedsiębiorstw państwowych powstałych w wyniku połączenia przedsiębiorstw istniejących
w dniu 5 grudnia 1990 r.,
3)
spółek powstałych w wyniku komercjalizacji lub przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego
istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, w trybie
przewidzianym w przepisach o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
- jeżeli w dniu 1 stycznia 2004 r. podmioty te były posiadaczami nieruchomości, znajdujących
się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu przedsiębiorstw państwowych, o których mowa
w pkt 1-3.
1.
Osobom fizycznym oraz prawnym, które do dnia 5 grudnia 1990 r. uzyskały ostateczne
decyzje lokalizacyjne lub pozwolenia na budowę na nieruchomości stanowiące własność
Skarbu Państwa lub własność gminy, oddaje się te nieruchomości w użytkowanie wieczyste
w trybie bezprzetargowym, jeżeli wnioski o oddanie tych nieruchomości zostały złożone
przed dniem utraty ważności tych decyzji, jednak nie później niż do dnia 31 grudnia
2000 r.
2.
Spółdzielniom, ich związkom oraz Krajowej Radzie Spółdzielczej i innym osobom prawnym,
które na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy do dnia
5 grudnia 1990 r. wybudowały same lub wybudowali ich poprzednicy prawni z własnych
środków, za zezwoleniem właściwego organu nadzoru budowlanego budynki, przysługuje
roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz o nieodpłatne przeniesienie
własności znajdujących się na nich budynków. Roszczenie przysługuje tym osobom w stosunku
do gruntów będących w dniu zgłoszenia roszczenia w ich posiadaniu w rozumieniu art.
207 i obejmuje grunty niezbędne do prawidłowego korzystania z budynku.
3.
W sprawach, o których mowa w ust. 2, zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie
wieczyste oraz o przeniesienie własności budynków następuje bez przetargu oraz bez
obowiązku wniesienia pierwszej opłaty.
4.
Roszczenia, o których mowa w ust. 2, wygasły, jeżeli wnioski w tej sprawie nie zostały
złożone do dnia 31 grudnia 1996 r.
Osoby, które uzyskały prawo zabudowy nieruchomości ustanowione przed dniem wejścia
w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o prawie zabudowy
(Dz. U. poz. 280), mogą żądać przekształcenia tego prawa w użytkowanie wieczyste. Przekształcenie następuje
w drodze decyzji właściwego organu, w której określa się także warunki użytkowania
wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62. Decyzja stanowi podstawę do
dokonania wpisu w księdze wieczystej.
1.
Jeżeli przy wyodrębnianiu własności lokali w budynku wydzielono dla tego budynku działkę
gruntu niespełniającą wymogów działki budowlanej, właścicielom lokali przysługuje
w stosunku do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego roszczenie o zawarcie
umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości
gruntowej lub jej części, która wraz z dotychczas wydzieloną działką gruntu będzie
spełniać wymogi działki budowlanej, pod warunkiem że roszczenie to zostało zgłoszone
łącznie przez właścicieli wszystkich lokali; w razie braku zgody stosuje się przepisy
art. 199 Kodeksu cywilnego.
2.
Przeniesienie własności nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić po rozpatrzeniu
przez właściwe organy wniosków poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców o przywrócenie
własności tej nieruchomości.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego
przysługuje w stosunku do właścicieli lokali roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia
na ich rzecz własności lub oddania im w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości
gruntowej lub jej części.
4.
Roszczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli
1)
toczy się postępowanie dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa
lub jednostkę samorządu terytorialnego;
2)
przyległa nieruchomość gruntowa, stanowiąca własność Skarbu Państwa lub jednostki
samorządu terytorialnego, została oddana w użytkowanie wieczyste innej osobie lub
w trwały zarząd jednostce organizacyjnej na cele obronności i bezpieczeństwa państwa,
lub graniczy z tymi nieruchomościami;
3)
wskutek realizacji roszczenia przyległa nieruchomość gruntowa przestałaby spełniać
wymogi działki budowlanej.
1.
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia
1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających
osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i
lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.
2.
W razie sprzedaży dotychczasowemu użytkownikowi budynków, innych urządzeń i lokali,
o których mowa w ust. 1, na poczet ceny nabycia własności zalicza się opłaty poniesione
z tytułu użytkowania.
3.
Do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998 r. stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.
1.
Osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990 r.
ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność
gminy, a także jej następca prawny, mogą żądać nabycia tego garażu na własność oraz
oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli
jest jego najemcą. Nabycie garażu na własność następuje nieodpłatnie.
2.
Nabycie garażu na własność, wybudowanego przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie
pozwolenia na budowę z lokalizacją czasową, jest uzależnione od zgodności tej lokalizacji
z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego w dniu zgłoszenia żądania.
3.
Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa, jeżeli żądanie nabycia garażu na własność
oraz oddania użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu
nie zostanie złożone właściwemu organowi do dnia 31 grudnia 2000 r.
(uchylony)
Przepisów art. 204-211 nie stosuje się do nieruchomości wchodzących w skład Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa, chyba że przepisy dotyczące gospodarowania tym Zasobem
stanowią inaczej.
1.
Poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo
grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i
użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie
do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie
gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich
dawną własność.
2.
Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek
zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których
liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r.
została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły
przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych.
3.
O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów i o zwrocie budynków orzeka właściwy
organ.
4.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do obiektów sakralnych, klasztorów, domów zakonnych
i innych obiektów kościelnych, użytkowanych w całości przez byłych właścicieli lub
ich następców prawnych. Jeżeli obiekty te są użytkowane tylko w części, przepis ust.
2 stosuje się wyłącznie w granicach faktycznego władania.
5.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste osobom
innym niż byli właściciele oraz do gruntów oddanych w użytkowanie.
Można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela
gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów
na obszarze m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu
na
1)
przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6;
2)
sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich;
3)
zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dokonaną po dniu
wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze
m.st. Warszawy, której wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu;
4)
odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków, o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na
obszarze m.st. Warszawy, zniszczonych w latach 1939-1945 więcej niż w 66%;
5)
brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości,
której jedynie część jest przedmiotem roszczenia określonego w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu
gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
1.
W sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów
na obszarze m.st. Warszawy umarza się postępowanie, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub
ich adresów.
2.
Podstawa umorzenia, o której mowa w ust. 1, zachodzi gdy organ wezwał wnioskodawcę
oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie,
a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony oprócz wniosku, o którym
mowa w ust. 1. Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie sześciu
miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił
ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu.
3.
Ogłoszenie zawiera
1)
imię, nazwisko oraz ostatnie znane organowi miejsce zamieszkania wnioskodawcy;
2)
informację o złożonym wniosku;
3)
wskazanie nieruchomości objętej złożonym wnioskiem;
4)
wezwanie, aby wnioskodawca lub jego następcy prawni w terminach, o których mowa w
ust. 2 zdanie drugie, zgłosili i udowodnili swe prawa, gdyż w przeciwnym razie postępowanie
zostanie umorzone.
4.
Ogłoszenie zamieszcza się w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym a ponadto w prasie
lokalnej obejmującej swym zasięgiem miejsce ostatniego zamieszkania wnioskodawcy,
a także na okres 30 dni na stronie internetowej właściwego urzędu.
5.
Decyzja o umorzeniu postępowania stanowi podstawę do ujawnienia tytułu własności do
nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księgach wieczystych
prowadzonych dla budynku i dla lokali wydzielonych z tego budynku jako odrębnych nieruchomości
oraz do zamknięcia powyższych ksiąg.
1.
Przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio
do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze
m.st. Warszawy przeszły na własność państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni
tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania
wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.
2
Przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się
odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu
5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego
w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel
bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po
dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź
jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu
jednorodzinnego.
1.
Przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości
przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania
nieruchomości
(Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach
i osiedlach
(Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi
(Dz. U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r. poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
(Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego
oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
(Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw
gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów
w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.
2.
Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych
na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie
1)
art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach
miast i niektórych osiedli
(Dz. U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172);
2)
art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości
niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
(Dz. U. z 1952 r. poz. 31);
3)
ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
(Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm..
Przepisu art. 34 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do nieruchomości, o których mowa w
1)
art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września
1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
(Dz. U. z 1945 r. poz. 13, z 1946 r. poz. 279, z 1957 r. poz. 172 oraz z 1968 r. poz. 6);
2)
ustawie z dnia 6 maja 1945 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich elementów
(Dz. U. poz. 96, 203 i 307 oraz z 1946 r. poz. 73);
3)
art. 38 w związku z art. 2 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych
(Dz. U. poz. 97, 144 i 179);
4)
art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych
gałęzi gospodarki narodowej
(Dz. U. poz. 17, z późn. zm.;
5)
art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich
(Dz. U. poz. 87, z późn. zm.;
6)
art. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego
po osobach przesiedlonych do ZSRR
(Dz. U. poz. 318, z 1949 r. poz. 404 oraz z 1969 r. poz. 95);
7)
art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
(Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84).
1.
Osobom, które w wyniku utraty własności nieruchomości otrzymały tytułem odszkodowania
lub rekompensaty inne nieruchomości w użytkowanie wieczyste, oraz spadkobiercom tych
osób przysługuje roszczenie o nieodpłatne przeniesienie na ich rzecz własności nieruchomości
przyznanych z tytułu odszkodowania lub rekompensaty.
2.
Osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego
przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie
zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości.
1.
Osobie, która dokonała - za zgodą właściciela - przebudowy lub rozbudowy budynku stanowiącego
własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego, w wyniku
czego nastąpiło wyodrębnienie lokalu, w razie nabycia tego lokalu na poczet ceny nabycia
zalicza się wartość nakładów poniesionych na jego przebudowę lub rozbudowę.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli umowa najmu lub dzierżawy lokalu stanowi inaczej.
1.
Zaległe w dniu wejścia w życie ustawy zobowiązania osób prawnych lub fizycznych z
tytułu opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych lub należności z tytułu
nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą być rozłożone na nieoprocentowane
raty roczne płatne przez okres do 10 lat, a odsetki od tych należności mogą być umorzone.
Rozłożenia na raty oraz umorzenia odsetek dokonuje, w drodze decyzji, wojewoda, jeżeli
nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, lub organ wykonawczy jednostki samorządu
terytorialnego, jeżeli nieruchomość stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego,
o ile jest to uzasadnione sytuacją finansową tych osób prawnych lub fizycznych.
2.
Zaległe w dniu wejścia w życie ustawy zobowiązania jednostek organizacyjnych z tytułu
opłat za zarząd nieruchomości oraz odsetki od tych należności umarza się, jeżeli jest
to uzasadnione sytuacją finansową tych jednostek. Przepis ust. 1 dotyczący właściwości
organów stosuje się odpowiednio.
1.
Jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy nie były ustalone terminy zagospodarowania nieruchomości
gruntowej stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego, właściwy organ może, w ciągu
roku od dnia wejścia w życie ustawy, ustalić te terminy w drodze decyzji.
2.
Terminy zagospodarowania nieruchomości gruntowej ustalone na podstawie ust. 1 nie
mogą być krótsze niż 12 miesięcy w odniesieniu do rozpoczęcia zabudowy i 36 miesięcy
w odniesieniu do zakończenia zabudowy.
1.
Przepisy art. 72 ust. 3 stosuje się odpowiednio do nieruchomości gruntowych oddanych
w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem nieruchomości,
dla których stawki procentowe opłat rocznych zostały ustalone w wysokości powyżej
3%. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonują właściwe organy stosując
tryb postępowania określony w art. 78-81.
2.
Jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona
wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy
organ określi wysokość tej stawki, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art.
217 ust. 1, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81.
3.
Jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie został określony
cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje
się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości.
1.
Przepisy art. 83 stosuje się odpowiednio do nieruchomości oddanych w zarząd przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat
rocznych dokonają, w drodze decyzji, właściwe organy.
2.
Wniesione do dnia wejścia w życie ustawy pierwsze opłaty z tytułu zarządu nieruchomością
nie podlegają zwrotowi.
1.
(uchylony)
2.
Starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, oddadzą w trwały
zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości stanowiące własność
Skarbu Państwa, zajęte pod drogi krajowe.
Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez
użyte w niniejszej ustawie pojęcie „kataster nieruchomości” rozumie się tę ewidencję.
W okresie do dnia 31 grudnia 2005 r. funkcję wartości katastralnej dla gruntów rolnych
pełni liczba hektarów przeliczeniowych, ustalana zgodnie z przepisami o podatku rolnym.
Wartości katastralne, przy przeprowadzanej po raz pierwszy powszechnej taksacji nieruchomości,
ustala się na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym na mocy odrębnych
przepisów zostanie wprowadzony podatek od nieruchomości naliczany od jej wartości.
(uchylony)
W zasobie nieruchomości Skarbu Państwa nie ewidencjonuje się nieruchomości, które
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym
i ustawę o pracownikach samorządowych
(Dz. U. poz. 191, z późn. zm. stały się, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. własnością gmin, lecz co do których
nie zostały wydane ostateczne decyzje potwierdzające nabycie własności.
Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej
prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione
w księdze wieczystej.
(utracił moc)
1.
Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy były wpisane na listy wojewódzkie biegłych
z zakresu szacowania nieruchomości, mają prawo szacowania nieruchomości przez 9 miesięcy
od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Osoby ustanowione i wpisane przed dniem wejścia w życie ustawy na listę biegłych sądowych
z zakresu szacowania nieruchomości mogą prowadzić działalność bez uprawnień zawodowych,
o których mowa w art. 174 ust. 1, przez 3 lata od dnia wejścia w życie ustawy. Przepis
stosuje się odpowiednio do osób powoływanych przez sąd lub organ prowadzący postępowanie
przygotowawcze w sprawach karnych w charakterze biegłego sądowego spoza listy biegłych
sądowych.
3.
Osoby z wykształceniem wyższym, legitymujące się świadectwem ukończenia, przed dniem
wejścia w życie ustawy, kursu specjalistycznego z zakresu szacowania nieruchomości,
mogą ubiegać się, z zastrzeżeniem ust. 4, o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie
szacowania nieruchomości, pod warunkiem ukończenia uzupełniającego kursu kwalifikacyjnego,
którego program został uzgodniony z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast,
oraz wykonania co najmniej 15 operatów szacunkowych, a także przejścia, z wynikiem
pozytywnym, postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 191.
4.
Osoby z wykształceniem średnim legitymujące się świadectwem, o którym mowa w ust.
3, mogą ubiegać się o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości
w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, pod warunkiem ukończenia uzupełniającego
kursu kwalifikacyjnego, którego program został uzgodniony z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa
i Rozwoju Miast, wykonania co najmniej 15 operatów szacunkowych oraz przejścia z wynikiem
pozytywnym postępowania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 191.
1.
Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane po dniu 29 listopada
1991 r. na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 i 1948) uznaje się za uprawnienia zawodowe, o których mowa w art. 174 i art. 191.
2.
Osoby, które uzyskały uprawnienia wymienione w ust. 1 przed dniem 29 listopada 1991 r.,
zachowują prawo do szacowania nieruchomości w zakresie określonym w świadectwach nadania.
3.
Do osób, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio art. 175, 176, 178, 194,
195 i 195a.
4.
Wobec osób, o których mowa w ust. 2, w stosunku do których orzeczone zostały, z tytułu
odpowiedzialności zawodowej, kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 178 ust. 2,
wykonanie decyzji następuje przez organ prowadzący centralny rejestr osób posiadających
uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.
(uchylony)
Sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.
(pominięte)
1.
Jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na ustawy uchylone przepisem art. 241 albo
odsyłają ogólnie do przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości,
stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy niniejszej ustawy.
2.
Ilekroć w przepisach odrębnych ustaw jest mowa o czynnościach wykonywanych przez biegłych
lub inne osoby posiadające uprawnienia do szacowania nieruchomości, należy przez to
rozumieć, że czynności te mogą wykonywać wyłącznie rzeczoznawcy majątkowi, o których
mowa w niniejszej ustawie.
Tracą moc
1)
ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
(Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.;
2)
ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu
nieruchomości
(Dz. U. poz. 464, z późn. zm..
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
4.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych
w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., z wyjątkiem
1)
art. 102-112, art. 494, art. 502, art. 506, art. 515, art. 525 ust. 3-6 oraz 8 i 9,
art. 539 ust. 3-5 i 7, art. 540 ust. 1-4, 6 i 7, art. 541, art. 542, art. 544 ust.
1, art. 554 oraz art. 570, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 532 ust. 5 i 6, które wchodzą w życie z dniem 31 grudnia 2017 r.;
3)
art. 524, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
4)
art. 274 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;
5)
art. 36 ust. 1-3 oraz 6 i 7 oraz art. 303 ust. 1 i 4, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2021 r.