Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie medycyny pracy

1.

W celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska

pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej

nad pracującymi, w tym kontroli zdrowia pracujących, tworzy się służbę medycyny pracy.

2.

Systematyczna kontrola zdrowia pracujących, prowadzona także w celu aktywnego oddziaływania

na poprawę warunków pracy przez pracodawcę i ograniczania w ten sposób ryzyka zawodowego,

obejmuje procedury i badania służące ocenie zdrowia pracujących ukierunkowanej na

identyfikowanie tych elementów stanu zdrowia, które pozostają w związku przyczynowym

z warunkami pracy.

3.

W ramach kontroli zdrowia osoby pracujące otrzymują informacje i wskazania lekarskie

odnośnie sposobów zapobiegania niekorzystnym zmianom w stanie zdrowia.

1.

Zadania służby medycyny pracy wykonują: lekarze, pielęgniarki, psycholodzy i inne

osoby o kwalifikacjach zawodowych niezbędnych do wykonywania wielodyscyplinarnych

zadań tej służby.

2.

Jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy są

1)

podmioty wykonujące działalność leczniczą w celu sprawowania profilaktycznej opieki

zdrowotnej nad pracującymi, z wyłączeniem pielęgniarek i położnych wykonujących zawód

w formach określonych odrębnymi przepisami, zwane dalej „podstawowymi jednostkami

służby medycyny pracy”;

2)

wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.

3.

Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie

1)

pielęgniarki wykonujące indywidualną praktykę pielęgniarską, indywidualną specjalistyczną

praktykę pielęgniarską, grupową praktykę pielęgniarską, z wyłączeniem zadań, o których

mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a-e, g i h oraz pkt 3;

2)

psycholodzy oraz osoby o kwalifikacjach, o których mowa w ust. 1, w ramach prowadzonej

działalności gospodarczej.

4.

Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie,

także jednostki badawczo-rozwojowe

Osoby realizujące zadania służby medycyny pracy przy wykonywaniu czynności zawodowych

są niezależne od pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz innych podmiotów,

na których zlecenie realizują zadania tej służby.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

profilaktycznej opiece zdrowotnej - należy przez to rozumieć ogół działań zapobiegających

powstawaniu i szerzeniu się niekorzystnych skutków zdrowotnych, które w sposób bezpośredni

lub pośredni mają związek z warunkami albo charakterem pracy;

2)

pracującym - należy przez to rozumieć osoby wymienione w art. 5 ust. 1 i 3;

3)

pracodawcy - należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną, choćby nie posiadała

osobowości prawnej, a także osobę fizyczną - jeżeli podmioty te zatrudniają pracowników

- lub będący odpowiednikiem pracodawcy podmiot stosunku służbowego;

4)

ryzyku zawodowym - należy przez to rozumieć możliwość wystąpienia niepożądanych, związanych

z wykonywaną pracą zdarzeń powodujących straty, w szczególności niekorzystnych skutków

zdrowotnych będących wynikiem zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy

lub związanych ze sposobem wykonywania pracy.

4a)

(uchylony)

5)

(uchylony)

1.

Służba medycyny pracy realizuje zadania określone w ustawie w odniesieniu do

1)

pracowników;

2)

osób pozostających w stosunku służbowym;

3)

osób wykonujących pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą;

3a)

(uchylony)

4

kandydatów do szkół ponadpodstawowych lub wyższych i na kwalifikacyjne kursy zawodowe,

uczniów tych szkół, studentów oraz słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy

w trakcie praktycznej nauki zawodu są narażeni na działanie czynników szkodliwych,

uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia;

5)

uczestników studiów doktoranckich, którzy w trakcie studiów są narażeni na działanie

czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia;

6)

osób świadczących pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładach karnych,

przebywania w aresztach śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia

wolności.

2.

Obowiązek objęcia profilaktyczną opieką zdrowotną spoczywa na

1)

pracodawcach - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 1-3;

2)

szkole, szkole wyższej lub organizatorze kwalifikacyjnych kursów zawodowych - w odniesieniu

do osób wymienionych w ust. 1 pkt 4;

3)

jednostce uprawnionej do prowadzenia studiów doktoranckich - w odniesieniu do osób

wymienionych w ust. 1 pkt 5;

4)

podmiocie zatrudniającym - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 6.

2a.

(uchylony)

3.

Profilaktyczną opieką zdrowotną służby medycyny pracy obejmuje się, na ich wniosek

1)

osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek i osoby z nimi współpracujące;

2)

osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, z wyjątkiem osób wymienionych

w ust. 1 pkt 3;

3)

rolników indywidualnych i pracujących z nimi domowników oraz członków spółdzielni

produkcji rolnej;

4)

byłych pracowników oraz osoby, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek

pracy, a także osoby, które pozostawały w stosunku służbowym.

4.

(uchylony)

1.

Służba medycyny pracy jest właściwa do realizowania zadań z zakresu

1)

ograniczania szkodliwego wpływu pracy na zdrowie, w szczególności przez

a)

współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny czynników występujących

w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania pracy mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,

b)

współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny ryzyka zawodowego w

środowisku pracy oraz informowanie pracodawców i pracujących o możliwości wystąpienia

niekorzystnych skutków zdrowotnych będących jego następstwem,

c)

udzielanie pracodawcom i pracującym porad w zakresie organizacji pracy, ergonomii,

fizjologii i psychologii pracy;

2)

sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, w szczególności przez

a)

wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy,

b)

orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,

c)

ocenę możliwości wykonywania pracy lub pobierania nauki uwzględniającą stan zdrowia

i zagrożenia występujące w miejscu pracy lub nauki,

d)

prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie

patologii zawodowej,

e)

prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na choroby zawodowe lub inne

choroby związane z wykonywaną pracą,

f)

wykonywanie szczepień ochronnych, o których mowa w art. 20 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób

zakaźnych u ludzi

(Dz. U. z 2018 r. poz. 151),

g)

monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka,

a zwłaszcza osób wykonujących pracę w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych,

młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych,

h)

wykonywanie badań umożliwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób

związanych z wykonywaną pracą;

3)

prowadzenia ambulatoryjnej rehabilitacji leczniczej, uzasadnionej stwierdzoną patologią

zawodową;

4)

organizowania i udzielania pierwszej pomocy medycznej w nagłych zachorowaniach i wypadkach,

które wystąpiły w miejscu pracy, służby lub pobierania nauki;

5)

inicjowania i realizowania promocji zdrowia, a zwłaszcza profilaktycznych programów

prozdrowotnych, wynikających z oceny stanu zdrowia pracujących;

6)

inicjowania działań pracodawców na rzecz ochrony zdrowia pracowników i udzielania

pomocy w ich realizacji, a w szczególności w zakresie

a)

informowania pracowników o zasadach zmniejszania ryzyka zawodowego,

b)

wdrażania zasad profilaktyki zdrowotnej u pracowników należących do grup szczególnego

ryzyka,

c)

tworzenia warunków do prowadzenia rehabilitacji zawodowej,

d)

wdrażania programów promocji zdrowia,

e)

organizowania pierwszej pomocy przedmedycznej;

7)

prowadzenia analiz stanu zdrowia pracowników, a zwłaszcza występowania chorób zawodowych

i ich przyczyn oraz przyczyn wypadków przy pracy;

8)

gromadzenia, przechowywania i przetwarzania informacji o narażeniu zawodowym, ryzyku

zawodowym i stanie zdrowia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną.

9)

(uchylony)

2.

W stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie innej niż stosunek pracy służba

medycyny pracy wykonuje zadania określone w ust. 1.

3.

W stosunku do osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 służba medycyny pracy wykonuje

zadania określone w ust. 1 pkt 2 lit. c oraz - odpowiednio - w pkt 3-8.

4.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,

w drodze rozporządzenia, zakres, w jakim służba medycyny pracy wykonuje zadania wobec

osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 6, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia

ochrony zdrowia tych osób.

5.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi,

w drodze rozporządzenia, zakres i tryb badań lekarskich osób wymienionych w art. 5

ust. 1 pkt 4 i 5 oraz sposób dokumentowania tych badań, uwzględniając konieczność

przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia oraz biorąc pod

uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób poddanych badaniu.

6.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb

sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej w stosunku

do osób wymienionych w art. 5 ust. 3, objętych opieką na ich wniosek, uwzględniając

zakres zadań służby medycyny pracy.

7.

(uchylony)

1.

Służba medycyny pracy, wykonując swoje zadania, współdziała z

1)

pracodawcami i ich organizacjami;

2)

pracownikami i ich przedstawicielami, a zwłaszcza ze związkami zawodowymi;

3)

lekarzami udzielającymi pracującym świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej;

4)

Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i Pełnomocnikiem

Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności

oraz Narodowym Funduszem Zdrowia;

5)

Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną oraz innymi organami nadzoru

i kontroli warunków pracy;

6)

jednostkami badawczo-rozwojowymi

2.

Współdziałanie z pracodawcami i ich organizacjami oraz z pracownikami i ich przedstawicielami

polega w szczególności na

1)

bieżącej wzajemnej wymianie informacji o zagrożeniach zdrowia występujących na stanowiskach

pracy i przedstawianiu wniosków zmierzających do ich ograniczenia lub likwidacji;

2)

uczestniczeniu w inicjatywach prozdrowotnych na rzecz pracujących, zwłaszcza dotyczących

realizacji programów promocji zdrowia;

3)

dokonywaniu wyboru form opieki zdrowotnej i programów ich wdrażania, odpowiednich

do rodzaju zakładu pracy i występujących w nim zagrożeń zawodowych.

3.

Współdziałanie z lekarzami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, polega w szczególności

na wymianie informacji o stanie zdrowia pracujących objętych ich opieką, zwłaszcza

o stanach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami zawodowymi lub sposobem

wykonywania pracy.

4.

Współdziałanie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,

Pełnomocnikiem Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania

o niepełnosprawności oraz Narodowym Funduszem Zdrowia polega w szczególności na wykonywaniu

przez służbę medycyny pracy świadczeń zdrowotnych na podstawie zawartej umowy dla

podmiotów realizujących zadania w zakresie orzecznictwa w sprawie niezdolności do

pracy i potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej, warunkujących prawo do

świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia społecznego rolników, orzecznictwa,

o którym mowa w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych, a także świadczeń zdrowotnych z zakresu patologii zawodowej.

5.

W ramach współdziałania z Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną

oraz innymi organami nadzoru i kontroli warunków pracy

1)

jednostki służby medycyny pracy informują właściwą inspekcję o zagrożeniach dla zdrowia

stwierdzonych w miejscu wykonywania pracy i o przypadkach naruszania przez pracodawcę

obowiązków w zakresie ochrony zdrowia pracowników, wynikających z Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;

2)

właściwe inspekcje i inne organy informują odpowiednie jednostki służby medycyny pracy

o wynikach kontroli pracodawców w sprawach mających wpływ na ochronę zdrowia pracowników.

6.

Współdziałanie z jednostkami badawczo-rozwojowymi

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzeń,

zadania służby medycyny pracy niewymienione w art. 6 ust. 1, a wynikające ze specyfiki

ryzyka zawodowego osób zatrudnionych lub pozostających w stosunku służbowym w podległych

lub nadzorowanych zakładach pracy i w innych jednostkach organizacyjnych, uwzględniając

specyfikę środowiska pracy.

1.

Do wykonywania zadań służby medycyny pracy w zakresie przeprowadzania badań wstępnych,

okresowych i kontrolnych oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami,

niezbędnej z uwagi na warunki pracy, uprawnieni są lekarze spełniający dodatkowe wymagania

kwalifikacyjne, określone w trybie art. 229 § 8 pkt 4 Kodeksu pracy.

2.

Dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w ust. 1, obowiązują również lekarzy

wykonujących zadania służby medycyny pracy określone w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c.

3.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, ustali specjalizacje

lekarskie niezbędne do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, biorąc

pod uwagę charakter i specyfikę chorób zawodowych.

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, zadania

służby medycyny pracy, których wykonywanie przez osoby niebędące lekarzami wymaga

posiadania dodatkowych kwalifikacji, rodzaj i tryb uzyskiwania tych kwalifikacji oraz

wzory stosowanych dokumentów, mając na względzie konieczność zapewnienia właściwego

poziomu świadczeń oraz biorąc pod uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób

poddanych badaniu.

1.

Podjęcie oraz zakończenie działalności przez podstawową jednostkę służby medycyny

pracy, pielęgniarkę, psychologa lub inną osobę, o której mowa w art. 2 ust. 1, w zakresie

profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia, w formie pisemnej,

we właściwym ze względu na miejsce jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

2.

Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy, pielęgniarka lub psycholog,

o których mowa w art. 2 ust. 3, albo inna osoba, o której mowa w art. 2 ust. 1.

3.

Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, w zależności od podmiotu podejmującego lub kończącego

działalność w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej zawiera odpowiednio

1)

nazwę podstawowej jednostki służby medycyny pracy albo imię i nazwisko;

2)

adres miejsca wykonywania praktyki, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. c i ust. 3 pkt 1, albo adres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w

art. 2 ust. 3 pkt 2;

3)

oznaczenie podmiotu tworzącego w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej i

adres podmiotu leczniczego sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracującymi,

jeżeli zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy niebędąca lekarzem

wykonującym zawód w ramach działalności leczniczej jako indywidualną praktykę lekarską,

indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską lub grupową praktykę lekarską;

4)

numer prawa wykonywania zawodu;

5)

termin podjęcia lub zakończenia działalności;

6)

informacje o dodatkowych kwalifikacjach do przeprowadzania badań profilaktycznych

lub wykonywania zadań służby medycyny pracy.

4.

Zgłoszenia należy dokonać w ciągu 30 dni od dnia podjęcia lub zakończenia działalności.

1.

Jednostka służby medycyny pracy prowadzi dokumentację medyczną osób objętych zakresem

jej działania.

2.

Obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej obejmuje również pielęgniarkę, o której

mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.

2a.

Obowiązek prowadzenia dokumentacji badań i orzeczeń psychologicznych obejmuje również

psychologa, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 2.

3.

Dane zawarte w dokumentacji medycznej oraz dane zawarte w dokumentacji, o której mowa

w ust. 2a, są objęte tajemnicą zawodową i służbową. Dane te mogą być udostępniane

wyłącznie podmiotom określonym w art. 19 i art. 2 ust. 4 oraz podmiotom uprawnionym

do udostępniania im dokumentacji medycznej na podstawie odrębnych przepisów i na zasadach

określonych w tych przepisach.

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej

oraz Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje

dokumentacji medycznej, o której mowa w ust. 1 i 2, oraz sposób jej prowadzenia i

przechowywania, a także wzory stosowanych dokumentów, mając na względzie właściwe

udokumentowanie przeprowadzanych badań oraz zapewnienie ochrony danych osobowych.

5.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentacji

badań i orzeczeń psychologicznych, o których mowa w ust. 2a, wzory stosowanych dokumentów

oraz szczegółowy sposób jej prowadzenia, przechowywania i udostępniania, mając na

względzie właściwe udokumentowanie przeprowadzanych badań oraz zapewnienie ochrony

danych osobowych. Minister właściwy do spraw zdrowia przed wydaniem rozporządzenia

może zasięgnąć opinii Krajowej Rady Psychologów.

1.

Badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne

są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich

zapewnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 2, zwany dalej „zleceniodawcą”, z podstawową

jednostką służby medycyny pracy, zwaną dalej „zleceniobiorcą”.

2.

Umowa powinna określać w szczególności

1)

strony umowy oraz osoby objęte świadczeniami z tytułu umowy;

2)

zakres opieki zdrowotnej, który w odniesieniu do pracowników powinien obejmować co

najmniej te rodzaje świadczeń, do których zapewnienia zleceniodawca jest obowiązany

na podstawie Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;

3)

warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych, a w szczególności: sposób rejestracji

osób objętych umową, organizację udzielania świadczeń, tryb przekazywania zaświadczeń

lekarskich o zdolności do pracy bądź nauki oraz sposób podania tych informacji do

wiadomości zainteresowanych;

4)

sposób kontrolowania przez zleceniodawcę wykonywania postanowień umowy;

5)

obowiązki zleceniodawcy wobec zleceniobiorcy dotyczące

a)

przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków

uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników,

b)

zapewnienia udziału w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy działającej na terenie

zakładu pracy,

c)

zapewnienia możliwości przeglądu stanowisk pracy w celu dokonania oceny warunków pracy,

d)

udostępniania dokumentacji wyników kontroli warunków pracy, w części odnoszącej się

do ochrony zdrowia;

6)

wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń finansowych;

7)

dopuszczalność zlecania osobom trzecim przez zleceniobiorcę niektórych obowiązków

wynikających z umowy, zgodnie z art. 14;

8)

okres, na który została zawarta umowa, z tym że okres ten nie może być krótszy niż

rok;

9)

sposób rozwiązywania umowy za wypowiedzeniem i przypadki stanowiące podstawę rozwiązywania

umowy ze skutkiem natychmiastowym;

10)

tryb rozstrzygania sporów związanych z realizacją i rozliczeniem finansowym umowy,

zwłaszcza w przypadku uchybień stwierdzonych w trybie określonym w art. 18 ust. 2

pkt 2 .

3.

Realizacja zadań służby medycyny pracy, określonych w trybie art. 9 ust. 4, przez

osoby, o których mowa w art. 2 ust. 3, następuje na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

4.

Zleceniobiorca informuje właściwą inspekcję o niewywiązywaniu się przez zleceniodawcę

z zobowiązań, o których mowa w ust. 2 pkt 5.

Zleceniodawca, działając w porozumieniu z przedstawicielami pracowników, ma prawo

wyboru podstawowej jednostki służby medycyny pracy.

1.

Podstawowa jednostka służby medycyny pracy może zlecić, na podstawie umowy, wykonywanie

niektórych świadczeń, w szczególności badań diagnostycznych i specjalistycznych konsultacji

lekarskich, podmiotom wykonującym działalność leczniczą uprawnionym do wykonywania

tych świadczeń na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Koszty zleceń, o których mowa w ust. 1, obciążają podstawową jednostkę służby medycyny

pracy.

1.

Samorząd województwa tworzy i utrzymuje wojewódzki ośrodek medycyny pracy.

2.

Kierownikiem wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy jest lekarz specjalista w dziedzinie

medycyny pracy lub medycyny przemysłowej.

(uchylony)

Do zadań wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy należy w szczególności

1)

udzielanie konsultacji podstawowym jednostkom służby medycyny pracy;

2)

wykonywanie kontroli podstawowych jednostek służby medycyny pracy, w zakresie i w

sposób określony w ustawie;

3)

prowadzenie podyplomowego kształcenia z zakresu medycyny pracy, z wyjątkiem tych form,

które z mocy odrębnych przepisów są zastrzeżone do kompetencji innych jednostek;

4)

prowadzenie działalności diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie chorób zawodowych;

5)

rozpatrywanie odwołań od orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w

Kodeksie pracy;

6)

współdziałanie w programowaniu i realizacji zadań z zakresu profilaktyki i promocji

zdrowia;

7)

udzielanie konsultacji i opiniowanie spraw dotyczących organizacji i funkcjonowania

opieki zdrowotnej nad pracującymi oraz innych spraw związanych z ochroną zdrowia pracujących;

8)

prowadzenie rejestrów zgłoszeń, o których mowa w art. 10;

9)

udzielanie świadczeń zdrowotnych, w ilościach niezbędnych do prowadzenia specjalizacji

z medycyny pracy i innych specjalizacji lekarskich, których program obejmuje odbycie

staży kierunkowych w zakresie medycyny pracy - na zasadach określonych w art. 12;

10)

udzielanie świadczeń zdrowotnych na zlecenie jednostek podstawowych służby medycyny

pracy w zakresie i na zasadach określonych w art. 14;

11)

przyjmowanie, gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie dokumentacji służby medycyny

pracy, przekazanej w związku z likwidacją jednostek organizacyjnych tej służby;

12)

gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie informacji zawartych w rejestrach, o których

mowa w art. 10, oraz dokumentacji z kontroli jednostek podstawowych służby medycyny

pracy zarejestrowanych na terenie województwa;

13)

przeprowadzanie okresowych badań lekarskich realizowanych w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji;

14)

przeprowadzanie badań i wydawanie orzeczeń lekarskich określonych w odrębnych przepisach.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, limit badań wykonywanych

do celów przewidzianych w Kodeksie pracy w ramach świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 17 pkt 9, biorąc pod uwagę

niezbędność ich przeprowadzania dla potrzeb szkolenia specjalizacyjnego lekarzy przez

wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.

1.

Kontrola, o której mowa w art. 17 pkt 2, obejmuje tryb, zakres i jakość udzielanych

świadczeń zdrowotnych oraz sprawowania opieki zdrowotnej określonych w ustawie.

2.

Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości, kierownik

wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy kieruje do podstawowej jednostki służby medycyny

pracy lub osób, o których mowa w art. 2 ust. 3, wystąpienie pokontrolne, w którym

wskazuje nieprawidłowości i ich przyczyny oraz przedstawia wnioski dotyczące ich usunięcia,

a także określa termin powiadomienia o wykonaniu zaleceń zawartych we wnioskach lub

o ich niewykonaniu wraz z przyczynami.

3.

W razie stwierdzenia istotnych uchybień dotyczących trybu, zakresu i jakości udzielanych

świadczeń zdrowotnych lub sprawowania opieki zdrowotnej kierownik wojewódzkiego ośrodka

medycyny pracy kieruje jednocześnie wniosek do

1)

zleceniodawcy o zastosowanie wobec zleceniobiorcy skutków przewidzianych w umowie;

2)

odpowiedniego organu właściwej okręgowej izby

a)

o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa

w art. 38 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych

(Dz. U. poz. 178, z późn. zm.

b)

o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa

w art. 41 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich

(Dz. U. poz. 158, z późn. zm.art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2018 r. poz. 617, 650 i 697) albo

3)

Regionalnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego,

o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym

psychologów

(Dz. U. poz. 763 i 1798 oraz z 2009 r. poz. 120 i 753).

Osoba wyznaczona przez kierownika wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, uprawniona

do wykonywania kontroli, ma prawo żądać od

1)

kontrolowanego podmiotu - niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji, z tym

że dokumentacja medyczna może być udostępniona tylko osobom wykonującym odpowiedni

zawód medyczny;

2)

zleceniodawcy zadań służby medycyny pracy - dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania

ich oceny dokonanej przez osobę będącą podstawową jednostką służby medycyny pracy,

osobę zatrudnioną w podstawowej jednostce tej służby lub osobę wykonującą zadania

tej służby w formach, o których mowa w art. 2 ust. 3.

1.

Kontrolę jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych w wojewódzkich ośrodkach medycyny

pracy oraz kontrolę realizacji zadań, o których mowa w art. 17, przeprowadzają, na

zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, jednostki, o których mowa w art. 2

ust. 4.

2.

Przepisy ust. 1 oraz art. 18 i 19 nie naruszają przepisów o kontroli wykonywanej na

podstawie przepisów o działalności leczniczej oraz przepisów o wykonywaniu zawodu

lekarza lub przepisów o wykonywaniu zawodu pielęgniarki i położnej.

Jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 4

1)

w zakresie zadań służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.

b-d

a)

uczestniczą w orzekaniu w sprawach chorób zawodowych w zakresie uregulowanym w odrębnych

przepisach,

b)

orzekają dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy w przypadkach zakwestionowania treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza

zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;

2)

prowadzą, na podstawie odrębnych przepisów, kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe

w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii

pracy;

3)

inicjują, opracowują i prowadzą, w tym również na zlecenie ministra właściwego do

spraw zdrowia, programy prewencji zagrożeń zdrowia wynikających z wpływu niekorzystnych

warunków środowiska pracy i sposobu wykonywania pracy, w szczególności ujawnianych

w drodze badań epidemiologicznych;

4)

wspomagają jednostki organizacyjne służby medycyny pracy działalnością konsultacyjną

w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii

pracy oraz wykonują ekspertyzy, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia nowych problemów

dotyczących zdrowia pracujących.

1.

Ze środków budżetu samorządu województwa finansuje się

1)

zadania służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i e oraz

pkt 3 i 4, a także w art. 20a pkt 1 lit. b;

2)

zadania służby medycyny pracy wykonywane zgodnie z art. 6 ust. 3, z zastrzeżeniem

art. 21a;

3)

(utracił moc)

4)

działalność wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy obejmującą realizację zadań, o których

mowa w art. 17 pkt 1-8, 11 i 12;

5)

działalność profilaktyczną wynikającą z programów zapobiegania i zwalczania określonych

chorób oraz programów promocji zdrowia ustalonych przez samorząd województwa;

6)

okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji, z wyłączeniem

badań wykonywanych w trybie art. 7a ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających

azbest

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2119).

2.

Z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia,

mogą być finansowane w całości lub w części programy prewencji zagrożeń zdrowia, o

których mowa w art. 20a pkt 3.

3.

Profilaktyczna opieka zdrowotna sprawowana w odniesieniu do osób świadczących pracę

w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładach karnych, przebywania w aresztach

śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia wolności, jeżeli obowiązek

objęcia profilaktyką nie spoczywa na pracodawcy, jest finansowana z budżetu państwa

z części, której dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.

Pełnoletni kandydaci na kwalifikacyjne kursy zawodowe oraz pełnoletni słuchacze kwalifikacyjnych

kursów zawodowych ponoszą koszty przeprowadzonych badań oceny możliwości pobierania

nauki uwzględniającej stan zdrowia i zagrożenia występujące w miejscu nauki.

Pracodawcy

1)

ponoszą koszty przeprowadzanych badań wstępnych, okresowych i kontrolnych oraz profilaktycznej

opieki zdrowotnej niezbędnej ze względu na warunki pracy, na zasadach określonych

w Kodeksie pracy oraz przepisach wydanych na jego podstawie;

2)

finansują wybrane przez siebie świadczenia zdrowotne z zakresu profilaktycznej opieki

zdrowotnej, należące do zadań służby medycyny pracy określonych w art. 6 ust. 1.

(uchylony)

Ze środków własnych finansują profilaktyczną opiekę zdrowotną sprawowaną przez służbę

medycyny pracy

1)

osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek i osoby z nimi współpracujące;

2)

rolnicy indywidualni i pracujący z nimi domownicy oraz członkowie spółdzielni produkcji

rolnej, z wyjątkiem orzecznictwa dotyczącego rolniczych chorób zawodowych, którego

finansowanie następuje na zasadach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym

rolników;

3)

byli pracownicy oraz osoby, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek

pracy, lub osoby, które pozostawały w stosunku służbowym, o ile w odrębnych przepisach

nie wskazano innego sposobu finansowania.

Do jednostek organizacyjnych służby medycyny pracy będących zakładami opieki zdrowotnej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej

(pominięty)

(pominięty)

1.

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” tworzą i utrzymują w jednostkach sobie

podległych służby wykonujące zadania odpowiednie do zadań służby medycyny pracy.

2.

Ministrowie, o których mowa w ust. 1, a w stosunku do jednostek tworzonych i utrzymywanych

przez „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” - minister właściwy do spraw transportu,

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania,

określą, w drodze rozporządzeń

1)

szczegółowy sposób, tryb tworzenia i organizacji służb wykonujących zadania odpowiednie

do zadań służby medycyny pracy,

2)

kwalifikacje zawodowe pracowników realizujących te zadania,

3)

szczegółowy sposób i tryb kontroli tych służb

- biorąc pod uwagę zadania służby medycyny pracy.

Ustawa nie narusza przepisów o orzecznictwie lekarskim, a w szczególności przepisów

o orzecznictwie w sprawie niezdolności do pracy, warunkującej prawo do świadczeń z

ubezpieczenia społecznego i z ubezpieczenia społecznego rolników, oraz o orzecznictwie,

o których mowa w przepisach o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych.

Traci moc ustawa z dnia 15 grudnia 1951 r. o włączeniu organizacji lecznictwa pracowniczego

do państwowej administracji służby zdrowia

(Dz. U. poz. 466).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.

Przepisy

1)

art. 39 ust. 1 pkt 6, art. 46 ust. 3 pkt 1, art. 50 ust. 2, art. 54 ust. 1d pkt 8,

art. 166 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2,

2)

art. 197 § 2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 3,

3)

art. 4 ust. 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 6,

4)

art. 116a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 9,

5)

art. 4 ust. 4 pkt 2 i ust. 7 pkt 1, art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art.

17,

6)

art. 8 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zmienianej w art. 19,

7)

art. 130 § 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 23,

8)

art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 26,

9)

art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 31,

10)

art. 107a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 37,

11)

art. 144 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 41,

12)

art. 134a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 44,

13)

art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. g, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy zmienianej w art.

53,

14)

art. 24 ust. 5 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 55,

15)

art. 3 pkt 18 oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmienianej w art. 57,

16)

art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 58,

17)

art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy zmienianej w art. 59,

18)

art. 89 ust. 2 i ust. 8 pkt 1, art. 107 ust. 5b pkt 12 ustawy zmienianej w art. 60,

19)

art. 2 ust. 1 pkt 35, art. 12 ust. 2 pkt 2, art. 55 ust. 1 ustawy zmienianej w art.

63,

20)

art. 27 ust. 3 i art. 67 ust. 5 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 64,

21)

art. 9 ust. 5 pkt 2 lit. f ustawy zmienianej w art. 65,

22)

art. 130 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 66,

23)

art. 2 pkt 13 ustawy zmienianej w art. 76,

24)

art. 7 ust. 1 pkt 20, art. 14 pkt 5 i 6, art. 57 ust. 1 i 2, art. 62 ust. 1, art.

107 ust. 6 pkt 1 i art. 127 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 90,

25)

art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy zmienianej w art. 93,

26)

art. 74 ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 94,

27)

art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 95,

28)

art. 64 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 98,

29)

art. 237 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 104,

30)

art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 106,

31)

art. 2 pkt 6, art. 9 pkt 2, art. 11 ust. 5, art. 14 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy zmienianej

w art. 110,

32)

art. 2 pkt 17 ustawy zmienianej w art. 113

- w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się również do szkół ponadgimnazjalnych

i klas dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych w szkołach ponadpodstawowych do czasu

zakończenia kształcenia w tych szkołach i klasach.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 1, art. 116-219, art. 314, art. 326-336, art. 347, art. 348, art. 358 i art.

359, które wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 4 pkt 9, 12, 14 lit. a, art. 15 pkt 26, pkt 29 lit. a w zakresie art. 22 ust.

1 pkt 3a, pkt 48, 49, pkt 54 w zakresie art. 36a ust. 14 i pkt 114 w zakresie art.

71d, art. 66 pkt 1, art. 80, art. 111 pkt 2, art. 113 pkt 2, art. 115, art. 220-223,

art. 225-313, art. 315-325, art. 349-357 i art. 360-368, które wchodzą w życie po

upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

3)

art. 15 pkt 118 lit. f i h oraz pkt 123 lit. m, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego

2017 r.;

4)

art. 15 pkt 31, pkt 32 w zakresie art. 22ac ust. 1, art. 22ae ust. 2, art. 22ak ust.

1 i art. 85b ust. 2 i 5, pkt 33-43, pkt 44 w zakresie art. 22ar i art. 22at ust. 1

pkt 1, pkt 46, 47 i 120, art. 105 i art. 337-346, które wchodzą w życie z dniem 15

lutego 2017 r.;

5)

art. 4 pkt 5, 10 i 11, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2017 r.;

6)

art. 224, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r.;

7)

art. 66 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.