Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki

1

Nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i

urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, nadawane przez

jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń

lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego

ustroju propagować.

2.

Za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób, organizacji,

wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy

w Polsce w latach 1944-1989.

3

Za jednostki organizacyjne uważa się w szczególności szkoły i ich zespoły, przedszkola,

szpitale, placówki opiekuńczo-wychowawcze, instytucje kultury oraz instytucje społeczne.

Obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy jednostek organizacyjnych oraz jednostek

pomocniczych gminy upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące

komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób, właściwy

organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego

albo związku metropolitalnego zmienia w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w

życie. Przepisy art. 1 ust. 2 i 3 oraz art. 6 ust. 2-4 ustawy zmienianej w art. 1

stosuje się odpowiednio.

1

Stwierdzenie przez wojewodę nieważności uchwały nadającej nazwę jednostce organizacyjnej,

jednostce pomocniczej gminy, budowli, obiektowi lub urządzeniu użyteczności publicznej,

w zakresie w jakim nadaje nazwę niezgodną z art. 1, wymaga opinii Instytutu Pamięci

Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej

tę niezgodność.

2.

(uchylony)

3

Opinia, o której mowa w ust. 1, jest przedstawiana w terminie miesiąca, a w sprawie

szczególnie skomplikowanej - nie później niż w terminie 2 miesięcy, od dnia doręczenia

żądania wojewody. Oczekiwanie na opinię wstrzymuje bieg terminu na stwierdzenie nieważności

aktu.

1.

Właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, na której w dniu wejścia w życie

ustawy znajduje się pomnik upamiętniający osoby, organizacje, wydarzenia lub daty

symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujący taki ustrój w inny

sposób, usuwa ten pomnik w terminie do dnia 31 marca 2018 r. Przepisy art. 1 ust.

2 oraz art. 5a ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się.

2.

W przypadku wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, koszty usunięcia pomnika

zwraca Skarb Państwa ze środków budżetu państwa, których dysponentem jest wojewoda,

jeżeli właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, na której znajdował się

pomnik, nie uczestniczył w procedurze wzniesienia tego pomnika.

3.

W przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art.

5b ustawy zmienianej w art. 1.

Zarządzenia zastępcze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 2 ustawy zmienianej

w art. 1, ogłoszone w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nieprawomocne w dniu wejścia

w życie ustawy, podlegają wykonaniu począwszy od dnia następującego po dniu wejścia

w życie ustawy.

1.

Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego,

o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostanie nadana nowa nazwa, a jej nadanie jest

konieczne do oznaczania adresów, wojewoda wydaje zarządzenie zastępcze, w którym nadaje

nazwę zgodną z art. 1.

2.

(uchylony)

3.

Do czasu nadania nowej nazwy stosuje się nazwę dotychczasową.

4.

Przepisy art. 98, art. 100 i art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 i 2232 oraz z 2018 r. poz. 130), art. 85, art. 86 i art. 90a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1868 oraz z 2018 r. poz. 130) oraz art. 86, art. 87 i art. 88a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

(Dz. U. z 2017 r. poz. 2096 oraz z 2018 r. poz. 130) stosuje się odpowiednio.

5

Zarządzenie zastępcze, o którym mowa w ust. 1, podlega wykonaniu począwszy od dnia

wejścia w życie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się

przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Przepisy art. 1-3 stosuje się odpowiednio do nazw jednostek organizacyjnych, budowli,

obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nadawanych przez związki jednostek samorządu

terytorialnego i związki metropolitalne.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach dotyczących ujawnienia

w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach, ewidencjach i dokumentach

urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie ustawy są wolne od opłat.

2.

Zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie ma wpływu na ważność dokumentów zawierających

nazwę dotychczasową.

1.

Pomniki nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm

lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Przepis

art. 1 ust. 2 stosuje się.

2.

Przez pomniki rozumie się również kopce, obeliski, kolumny, rzeźby, posągi, popiersia,

kamienie pamiątkowe, płyty i tablice pamiątkowe, napisy i znaki.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pomników

1)

niewystawionych na widok publiczny;

2)

znajdujących się na terenie cmentarzy albo innych miejsc spoczynku;

3)

wystawionych na widok publiczny w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej,

naukowej lub o podobnym charakterze, w celu innym niż propagowanie ustroju totalitarnego;

4)

wpisanych - samodzielnie albo jako część większej całości - do rejestru zabytków.

1.

Wojewoda, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu

nieruchomości, na której znajduje się pomnik, który nie spełnia warunków określonych

w art. 5a ust. 1, usunięcie tego pomnika.

2.

Wydanie decyzji o usunięciu pomnika wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej, że pomnik nie spełnia

warunków określonych w art. 5a ust. 1. Przepis art. 2 ust. 3 zdanie pierwsze stosuje

się odpowiednio.

3.

Organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650) w stosunku do wojewody w sprawach o usunięcie pomnika jest minister właściwy do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

4.

Koszty usunięcia pomnika ponosi właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości,

na której znajduje się pomnik.

Do stwierdzenia przez wojewodę nieważności uchwały o wzniesieniu pomnika, który nie

spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1, przepisy art. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności

publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje,

wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące

taki ustrój w inny sposób, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego albo

związku, o którym mowa w art. 4, zmienia w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia

w życie.

2.

W przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, wojewoda wydaje zarządzenie

zastępcze, w którym nadaje nazwę zgodną z art. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia, w

którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 1.

3

Wydanie zarządzenia zastępczego, o którym mowa w ust. 2, wymaga opinii Instytutu Pamięci

Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej

niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z art. 1. Przepis art.

2 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

4

Przepisy art. 3 ust. 4 oraz art. 5 stosuje się odpowiednio.

5

Zarządzenie zastępcze, o którym mowa w ust. 2, podlega wykonaniu począwszy od dnia

wejścia w życie.

1.

W przypadku niewykonania przez jednostkę samorządu terytorialnego albo związek wskazany

w art. 4 zarządzenia zastępczego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2,

w terminie 30 dni od dnia jego wejścia w życie, wojewoda zapewnia jego wykonanie na

koszt tej jednostki albo związku.

2.

W przypadku wykonania przez wojewodę czynności, o których mowa w ust. 1, zwrot kosztów

przez jednostkę samorządu terytorialnego albo związek, o którym mowa w art. 4, następuje

na podstawie właściwych w danym przypadku dokumentów finansowo-księgowych, w terminie

30 dni od dnia ich przekazania przez wojewodę.

W przypadku nadania nazwy w trybie zarządzenia zastępczego, o którym mowa w art. 3

ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, jej zmiana przez jednostkę samorządu terytorialnego albo

związek, o którym mowa w art. 4, wymaga uprzedniej zgody Instytutu Pamięci Narodowej

- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz właściwego miejscowo

wojewody.

Skarga do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze, o którym mowa w art. 3

ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, przysługuje jednostce samorządu terytorialnego albo związkowi,

o którym mowa w art. 4, jedynie w przypadku, gdy brak możliwości wykonania obowiązku,

o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, wynikał z przyczyn niezależnych

od tej jednostki albo związku.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia