Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2018 r. poz. 23, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 106i

a)

§ 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Asesorów sądowych mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na czas nieokreślony,

na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

”

,

b)

użyte w § 2 i 3 w różnym przypadku wyrazy „Minister Sprawiedliwości” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej”,

c)

uchyla się § 7,

d)

§ 8 otrzymuje brzmienie

„

§ 8.

Asesor sądowy pełni obowiązki sędziego przez okres 4 lat od dnia objęcia stanowiska

asesorskiego.

”

,

e)

uchyla się § 9;

2)

w art. 106k w § 2 uchyla się pkt 1.

W ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

(Dz. U. z 2018 r. poz. 5, 650, 771, 847 i 848) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie

„

b)

kontrolę nadzwyczajną prawomocnych orzeczeń sądowych w celu zapewnienia ich zgodności

z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości

społecznej przez rozpoznawanie skarg nadzwyczajnych;

”

;

2)

w art. 37

a)

w § 1 uchyla się zdanie drugie,

b)

po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu

„

§ 1a.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, przed wyrażeniem zgody na dalsze zajmowanie stanowiska

sędziego Sądu Najwyższego, zasięga opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Krajowa Rada

Sądownictwa przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej opinię w terminie 30

dni od dnia wystąpienia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o przedstawienie

tej opinii. W przypadku nieprzekazania opinii w terminie, o którym mowa w zdaniu drugim,

uznaje się, że Krajowa Rada Sądownictwa wydała opinię pozytywną.

§ 1b.

Sporządzając opinię, o której mowa w § 1a, Krajowa Rada Sądownictwa bierze pod uwagę

interes wymiaru sprawiedliwości lub ważny interes społeczny, w szczególności racjonalne

wykorzystanie kadr Sądu Najwyższego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami

poszczególnych izb Sądu Najwyższego.

”

,

c)

w § 3

-

zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie

„

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska

sędziego Sądu Najwyższego w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania opinii Krajowej

Rady Sądownictwa, o której mowa w § 1a, albo upływu terminu na przekazanie tej opinii.

”

,

-

dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu

„

W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska

sędziego Sądu Najwyższego po ukończeniu wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje

na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania.

”

;

3)

w art. 89

a)

§ 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa

prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, od prawomocnego orzeczenia

sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona

skarga nadzwyczajna, o ile

1)

orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji lub

2)

orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe

zastosowanie, lub

3)

zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie

materiału dowodowego

- a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych

środków zaskarżenia.

”

,

b)

§ 4 otrzymuje brzmienie

„

§ 4.

Jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w § 1, a zaskarżone orzeczenie wywołało nieodwracalne

skutki prawne, w szczególności jeżeli od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia

upłynęło 5 lat, a także jeżeli uchylenie orzeczenia naruszyłoby międzynarodowe zobowiązania

Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonego

orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których wydał

takie rozstrzygnięcie, chyba że zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela

określone w Konstytucji przemawiają za wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 91 § 1.

”

;

4)

w art. 94 § 2 otrzymuje brzmienie

„

§ 2.

Jeżeli skarga nadzwyczajna dotyczy orzeczenia zapadłego w wyniku postępowania, w którego

toku orzeczenie wydał Sąd Najwyższy, sprawę rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie 5

sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych

oraz 2 ławników Sądu Najwyższego.

”

;

5)

w art. 115

a)

po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu

„

§ 1a.

Skarga nadzwyczajna od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,

które uprawomocniło się przed wejściem w życie niniejszej ustawy, może być wniesiona

przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Przepisu art. 89 §

2 nie stosuje się.

”

,

b)

§ 2 otrzymuje brzmienie

„

§ 2.

Jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w art. 89 § 1, a zaskarżone orzeczenie wywołało

nieodwracalne skutki prawne, w szczególności jeżeli od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego

orzeczenia upłynęło 5 lat, a także jeżeli uchylenie orzeczenia naruszyłoby międzynarodowe

zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia

wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z

powodu których wydał takie rozstrzygnięcie, chyba że zasady lub wolności i prawa człowieka

i obywatela określone w Konstytucji przemawiają za wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 91 § 1.

”

.

W ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

(Dz. U. z 2018 r. poz. 624) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 33a

a)

w ust. 11 wyrazy „Ministrowi Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „Krajowej Radzie Sądownictwa”,

b)

dodaje się ust. 14 i 15 w brzmieniu

„

14.

Krajowa Rada Sądownictwa w terminie dwóch miesięcy od dnia przedstawienia listy, o

której mowa w ust. 1, i informacji, o których mowa w art. 32a ust. 1, może zgłosić

sprzeciw wobec mianowania egzaminowanego aplikanta aplikacji sędziowskiej na asesora

sądowego.

15.

W przypadku braku sprzeciwu, o którym mowa w ust. 14, albo uchylenia uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa wyrażającej sprzeciw, Krajowa Rada Sądownictwa niezwłocznie przedstawia

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o mianowanie na stanowisko asesora

sądowego wraz ze wskazaniem wybranego miejsca służbowego asesora sądowego.

”

;

2)

w art. 33b

a)

w ust. 9 wyrazy „Ministrowi Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „Krajowej Radzie Sądownictwa”,

b)

dodaje się ust. 10 i 11 w brzmieniu

„

10.

Krajowa Rada Sądownictwa w terminie dwóch miesięcy od dnia przedstawienia listy, o

której mowa w ust. 3, i informacji, o których mowa w art. 32a ust. 1, może zgłosić

sprzeciw wobec mianowania egzaminowanego aplikanta aplikacji prokuratorskiej na asesora

sądowego.

11.

W przypadku braku sprzeciwu, o którym mowa w ust. 10, albo uchylenia uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa wyrażającej sprzeciw, Krajowa Rada Sądownictwa niezwłocznie przedstawia

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o mianowanie egzaminowanego aplikanta

aplikacji prokuratorskiej na stanowisko asesora sądowego wraz ze wskazaniem wybranego

miejsca służbowego asesora sądowego.

”

.

W ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

(Dz. U. z 2018 r. poz. 389 i 848) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 3 w ust. 1 pkt 2a otrzymuje brzmienie

„

2a)

przedstawianie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosków o mianowanie egzaminowanych

aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej na stanowiska asesorów

sądowych w sądach powszechnych;

”

;

2)

po art. 44a dodaje się art. 44b w brzmieniu

„

Art. 44b.

Rada przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uchwałę zawierającą wniosek

o mianowanie na stanowisko asesora sądowego w sądzie powszechnym wraz z uzasadnieniem.

Do uchwały dołącza się dokumentację postępowania w sprawie.

”

.

Oświadczenia, o których mowa w art. 37 § 1 oraz art. 111 § 1 ustawy zmienianej w art.

2, nierozpatrzone przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do dnia wejścia w życie

niniejszej ustawy, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej niezwłocznie przekazuje do

zaopiniowania Krajowej Radzie Sądownictwa. Krajowa Rada Sądownictwa przedstawia opinię

w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o

przedstawienie tej opinii. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wyrazić zgodę

na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego Sądu Najwyższego w terminie 60 dni od dnia

otrzymania opinii Krajowej Rady Sądownictwa albo upływu terminu na przekazanie tej

opinii. Przepisy art. 37 § 2-4 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą stosuje się odpowiednio.

1.

Do skarg nadzwyczajnych wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

stosuje się przepis art. 89 § 1 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.

2.

Do skarg nadzwyczajnych wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

przepisu art. 115 § 1a ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Rada przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uchwałę zawierającą wniosek

o mianowanie na stanowisko asesora sądowego w sądzie powszechnym wraz z uzasadnieniem.

Do uchwały dołącza się dokumentację postępowania w sprawie.