Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Rozporządzenie określa sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów,

zwanej dalej „księgą”, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać ta księga, aby

stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych, oraz szczegółowy

zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, a także terminy zawiadomienia naczelnika

urzędu skarbowego o prowadzeniu księgi.

Podatnicy, którzy przed dniem 1 stycznia 2016 r. dokonali zmniejszenia kosztów uzyskania

przychodów albo zwiększenia przychodów, na podstawie art. 24d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r., stosują przepisy rozporządzenia,

o którym mowa w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r., w zakresie

zwiększenia kosztów uzyskania przychodów.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem § 1 pkt 1,

który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r.

1.

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz

spółki partnerskie, o których mowa w art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwanej dalej „ustawą o podatku dochodowym”, są obowiązane prowadzić księgę, z zastrzeżeniem

ust. 2, według wzoru ustalonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w sposób określony

w rozdziale 2.

2.

Rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków

rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych, wykonujący działalność

gospodarczą, osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie

domowym, jeżeli łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekracza 10

000 zł w roku podatkowym, są obowiązani prowadzić księgę przeznaczoną dla tych rolników,

według wzoru ustalonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w sposób określony w

rozdziale 3.

1.

Podatnicy, którzy przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia założyli

podatkową księgę przychodów i rozchodów, mogą kontynuować prowadzenie tej księgi również

po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia według wzorów określonych w rozporządzeniu,

o którym mowa w § 1, w brzmieniu dotychczasowym.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, koszty działalności badawczo-rozwojowej, o których

mowa w art. 26e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy

1)

ewidencjonować według zasad przyjętych przez podatnika przed dniem wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia;

3)

wpisywać w pełnej wysokości, niezależnie od tego, jaka ich część będzie odliczona

od podstawy opodatkowania;

2)

sumować po zakończeniu roku podatkowego.

3.

Podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzoną zgodnie z ust. 1 i 2 uznaje się

za niewadliwą.

Określenia użyte w rozporządzeniu oznaczają

1)

towary - towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półwyroby (półfabrykaty),

wyroby gotowe, braki i odpady oraz materiały przyjęte od zamawiających do przerobu

lub obróbki, z tym że

a)

towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym;

towarami handlowymi są również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów

specjalnych produkcji rolnej,

b)

materiałami (surowcami) podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub

przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu; do materiałów

podstawowych zalicza się również materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu

lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania - puszki, butelki) oraz opakowania wysyłkowe

wielokrotnego użytku (np. transportery, palety), jeżeli opakowania te nie są środkami

trwałymi,

c)

materiałami pomocniczymi są materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są

zużywane w związku z działalnością gospodarczą i bezpośrednio oddają wyrobowi swoje

właściwości,

d)

wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie

zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne,

zakończone roboty, w tym także budowlane,

e)

produkcją niezakończoną jest produkcja w toku oraz półwyroby (półfabrykaty), to jest

niegotowe jeszcze produkty własnej produkcji, a także wykonywane roboty, usługi przed

ich ukończeniem,

f)

brakami są nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, całkowicie

wykończone bądź też doprowadzone do określonej fazy produkcji; brakami są również

towary handlowe, które na skutek uszkodzenia lub zniszczenia w czasie transportu bądź

magazynowania utraciły częściowo swą pierwotną wartość,

g)

odpadami są materiały, które na skutek procesów technologicznych lub na skutek zniszczenia

albo uszkodzenia utraciły całkowicie swą pierwotną wartość użytkową;

2)

cena zakupu - cenę, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszoną

o podatek od towarów i usług, podlegający odliczeniu zgodnie z odrębnymi przepisami,

a przy imporcie powiększoną o należne cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne dodatkowe,

obniżoną o rabaty opusty, inne podobne obniżenia, w przypadku zaś otrzymania składnika

majątku w drodze darowizny lub spadku - wartość odpowiadającą cenie zakupu takiego

samego lub podobnego składnika;

3)

cena nabycia - cenę zakupu składnika majątku powiększoną o koszty uboczne związane

z zakupem towarów i składników majątku do chwili złożenia w magazynie według ich cen

zakupu, a w szczególności koszty transportu, załadunku i wyładunku oraz ubezpieczenia

w drodze;

4)

koszt wytworzenia - wszelkie koszty związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem

materiałów, z wykonywaniem usług lub pozyskaniem (wydobyciem) kopalin, z wyłączeniem

kosztów sprzedaży wyrobów gotowych i usług;

5)

biuro rachunkowe - przedsiębiorcę uprawnionego na podstawie odrębnych przepisów do

prowadzenia ksiąg, który na podstawie umowy zawartej z podatnikiem świadczy usługi

w tym zakresie;

6)

przychód - przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym;

7)

wyposażenie - rzeczowe składniki majątku, związane z wykonywaną działalnością, niezaliczone,

zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym, do środków trwałych;

8)

środki trwałe - środki trwałe w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym;

9)

wartości niematerialne i prawne - wartości niematerialne i prawne w rozumieniu przepisów

ustawy o podatku dochodowym;

10)

przedsiębiorstwo wielozakładowe - działalność prowadzoną w oparciu o kilka zespołów

składników materialnych i niematerialnych, jakimi są w szczególności sklepy, zakłady,

punkty usługowe, przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych;

11)

siedziba przedsiębiorstwa - miejsce położenia przedsiębiorstwa wskazane w koncesji,

zezwoleniu lub zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo

w rejestrze przedsiębiorców, a w razie niedopełnienia tych obowiązków albo gdy działalność

jest wykonywana bez posiadania zorganizowanego zakładu - miejsce zamieszkania osoby

fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą; w przypadku spółek cywilnych osób fizycznych

- siedzibę spółki, a jeśli nie można ustalić siedziby spółki - miejsce zamieszkania

jednego ze wspólników;

12)

(uchylony);

13)

zryczałtowane opodatkowanie podatkiem dochodowym - podatek opłacany na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych

przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

(Dz. U. z 2016 r. poz. 2180, 1961 i 2255).

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

1.

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz

spółki partnerskie, o których mowa w § 2 ust. 1, obowiązane do prowadzenia księgi,

zwane dalej „podatnikami”, prowadzą

1)

ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n ust. 2-6 ustawy o podatku dochodowym;

2)

ewidencję wyposażenia.

2.

Ewidencją wyposażenia obejmuje się wyposażenie, którego wartość początkowa, w rozumieniu

odrębnych przepisów, przekracza 1500 zł.

3.

Ewidencja wyposażenia powinna zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny

wpisu, datę nabycia, numer faktury lub rachunku, nazwę wyposażenia, cenę zakupu wyposażenia

lub koszt wytworzenia, numer pozycji, pod którą wpisano w księdze koszt związany z

nabyciem wyposażenia, datę likwidacji (w tym również datę sprzedaży lub darowizny)

oraz przyczynę likwidacji wyposażenia.

4.

Podatnicy, którzy w ciągu roku podatkowego utracili lub zrzekli się prawa do zryczałtowanego

opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej albo zakładają po raz

pierwszy ewidencję wyposażenia, dokonują wyceny wyposażenia według cen zakupu lub

według wartości rynkowej z dnia założenia ewidencji.

1.

Podatnicy wypłacający pracownikom należności ze stosunku pracy, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym, są obowiązani prowadzić indywidualne (imienne) karty przychodów pracowników, zwane

dalej „kartami przychodów”.

2

Karty przychodów powinny zawierać co najmniej następujące dane: imię i nazwisko pracownika,

identyfikator podatkowy (numer identyfikacji podatkowej albo numer Powszechnego Elektronicznego

Systemu Ewidencji Ludności), miesiąc, w którym nastąpiła wypłata, sumę osiągniętych

w danym miesiącu przychodów brutto (w gotówce i w naturze), koszty uzyskania przychodu,

składkę na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe), podstawę obliczenia

zaliczki w danym miesiącu, razem dochód narastająco od początku roku, kwotę należnej

zaliczki na podatek dochodowy obliczonej zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym, składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, należną zaliczkę na podatek dochodowy,

datę przekazania zaliczki na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego właściwy

naczelnik urzędu skarbowego wykonuje swoje zadania.

Podatnicy wykonujący

1)

działalność kantorową - prowadzą również według zasad określonych w przepisach prawa

dewizowego ewidencję wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych

i waluty polskiej, zwaną dalej „ewidencją kupna i sprzedaży wartości dewizowych”;

2)

działalność w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenia lombardów) - są

obowiązani prowadzić również ewidencję pożyczek i zastawionych rzeczy; ewidencja ta

powinna zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny wpisu, imię i nazwisko

pożyczkobiorcy, adres, datę udzielenia pożyczki, kwotę udzielonej pożyczki, wysokość

umówionych odsetek w złotych, opis zastawionej rzeczy i jej wartość rynkową, termin

zwrotu pożyczki wraz z odsetkami, datę i kwotę zwróconej pożyczki wraz z odsetkami,

datę zwrotu zastawionej rzeczy, datę sprzedaży rzeczy i kwotę należną z tytułu tej

sprzedaży, kwotę prowizji stanowiącej wartość spłaconych odsetek lub różnicę między

kwotą uzyskaną ze sprzedaży zastawionej rzeczy a kwotą udzielonej pożyczki.

W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zwłaszcza takimi jak: rodzaj

i rozmiar wykonywanej działalności, wiek oraz stan zdrowia, naczelnik urzędu skarbowego,

o którym mowa w § 10 ust. 2, na wniosek podatnika może zwolnić go od obowiązku prowadzenia

księgi, jak również od poszczególnych czynności z zakresu prowadzenia księgi. Wniosek

musi być złożony co najmniej na 30 dni przed rozpoczęciem miesiąca, od którego zwolnienie

miałoby być zastosowane, a w razie rozpoczęcia wykonywania działalności lub powstania

obowiązku prowadzenia księgi w ciągu roku podatkowego - w terminie 14 dni od dnia

rozpoczęcia tej działalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi.

1.

Jeżeli na zlecenie podatnika prowadzenie księgi zostało powierzone biuru rachunkowemu,

podatnik jest obowiązany

1)

w terminie siedmiu dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym zawiadomić o tym

naczelnika urzędu skarbowego, któremu zostało złożone zawiadomienie o prowadzeniu

księgi, wskazując nazwę i adres biura, miejsce (adres) prowadzenia oraz przechowywania

księgi i dowodów związanych z jej prowadzeniem;

2)

prowadzić w miejscu wykonywania działalności ewidencję sprzedaży, z zastrzeżeniem

ust. 3, a w razie wykonywania działalności określonej w § 6 - także ewidencje, o których

mowa w tym przepisie.

2.

Podatnik jest obowiązany zbroszurować ewidencję sprzedaży, o której mowa w ust. 1

pkt 2, i kolejno ponumerować jej karty. Ewidencja powinna zawierać co najmniej następujące

dane: numer kolejny wpisu, datę uzyskania przychodu nieudokumentowanego fakturami,

rachunkami oraz kwotę tego przychodu.

3.

Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy podatników, którzy ewidencjonują

obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

(Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą o VAT”.

4.

Podatnicy, korzystający ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, jeżeli nie prowadzą

odrębnej ewidencji sprzedaży, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o VAT, mogą w

ewidencji sprzedaży w odrębnej kolumnie wykazywać przychody podlegające opodatkowaniu

podatkiem od towarów i usług od czynności określonych w art. 5 ustawy o VAT oraz łączną

kwotę dziennej sprzedaży wynikającą z faktur, nie później jednak niż przed dokonaniem

sprzedaży w dniu następnym.

1.

Podatnik jest obowiązany zbroszurować księgę i kolejno ponumerować jej karty.

2.

Księga oraz dowody, na których podstawie są dokonywane w niej zapisy, musi znajdować

się na stałe w miejscu wykonywania działalności lub miejscu wskazanym przez podatnika

jako jego siedziba, z zastrzeżeniem ust. 6, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone

biuru rachunkowemu - w miejscu wskazanym przez podatnika stosownie do § 8 ust. 1 pkt

1.

3.

W przypadku prowadzenia przedsiębiorstwa wielozakładowego księgi muszą znajdować się

w każdym zakładzie. Podatnik może jednak prowadzić jedną księgę w miejscu wskazanym

jako jego siedziba, pod warunkiem że w poszczególnych zakładach jest prowadzona co

najmniej ewidencja sprzedaży, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, a w razie wykonywania

działalności określonej w § 6 - również ewidencje określone w tym przepisie.

4.

W przypadku dokonywania przesunięć (przerzutów) towarów handlowych oraz materiałów

podstawowych między zakładami należącymi do tego samego podatnika, podatnik dokumentuje

te zdarzenia dowodami wewnętrznymi, zwanymi dalej „dowodami przesunięć”. Dowody te

sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden przechowywany jest w zakładzie,

z którego dokonano przesunięcia towaru lub materiału, a drugi - w zakładzie, w którym

przyjęto te towary lub materiały.

5.

Dowody przesunięć powinny zawierać co najmniej następujące dane: numer kolejny wpisu,

datę dokonania przesunięcia, nazwę towarów lub materiałów oraz ich ilość i wartość

obliczoną według cen zakupu. Jeżeli podatnik prowadzi jedną księgę dla przedsiębiorstwa

wielozakładowego, a zakupione towary przekazuje tylko do jednego zakładu (oddziału),

nie ma obowiązku sporządzania dowodu przesunięć, pod warunkiem że na dowodzie zakupu

poda nazwę zakładu, do którego przekazał te towary.

6.

U podatników prowadzących działalność w zakresie handlu obnośnego i obwoźnego księga

musi znajdować się w miejscu wykonywania działalności. Jeżeli podatnik prowadzi ewidencję,

o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, w miejscu wykonywania działalności musi znajdować

się co najmniej ta ewidencja. W tym przypadku przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

1.

Podatnicy są obowiązani założyć księgę, a w razie obowiązku prowadzenia ewidencji

sprzedaży, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 - również tę ewidencję, na dzień 1 stycznia

roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.

2.

Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim

roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub

prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika

urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi

w terminie 20 dni od dnia jej założenia.

3.

Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki

jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie, o którym mowa w ust.

2, składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca

zamieszkania każdego z nich.

1.

Podatnik jest obowiązany prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy.

2.

Za niewadliwą uważa się księgę prowadzoną zgodnie z przepisami rozporządzenia i objaśnieniami

do wzoru księgi.

3.

Księgę uważa się za rzetelną, z zastrzeżeniem ust. 4, jeżeli dokonywane w niej zapisy

odzwierciedlają stan rzeczywisty.

4.

Księgę uznaje się za rzetelną również, gdy

1

niewpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodu nie przekraczają łącznie 0,5% przychodu

wykazanego w księdze za dany rok podatkowy lub przychodu wykazanego w roku podatkowym

do dnia, w którym organ podatkowy stwierdził te błędy, lub

2)

brak właściwych zapisów jest związany z nieszczęśliwym wypadkiem lub zdarzeniem losowym,

które uniemożliwiło podatnikowi prowadzenie księgi, lub

3)

błędy spowodowały podwyższenie kwoty podstawy opodatkowania, z wyjątkiem błędów polegających

na niewykazaniu lub zaniżeniu kosztów zakupu materiałów podstawowych, towarów handlowych

oraz kosztów robocizny, lub

4

podatnik uzupełnił zapisy lub dokonał korekty błędnych zapisów w księdze przed rozpoczęciem

kontroli przez organ podatkowy, lub

5)

błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a podatnik posiada dowody księgowe odpowiadające

warunkom, o których mowa w § 12 ust. 3.

5.

Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia braku zapisów lub

błędnych zapisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu.

1.

Zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny,

czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.

2.

Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się przez

1)

skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelności błędnego

zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty dokonania poprawki lub

2)

wprowadzenie do księgi niewpisanych dowodów lub dowodów zawierających korekty błędnych

zapisów. Zapisy zmniejszające przychody lub koszty mogą być dokonywane ze znakiem

minus (-) lub kolorem czerwonym.

3.

Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są

1)

faktury, faktury VAT RR, rachunki oraz dokumenty celne, zwane dalej „fakturami”, wystawione

zgodnie z odrębnymi przepisami, lub

1a)

(uchylony)

1b)

(uchylony)

1c

dokumenty określające zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów

na podstawie art. 22p ustawy o podatku dochodowym, zawierające co najmniej

a)

datę wystawienia dokumentu oraz miesiąc, w którym dokonuje się zmniejszenia kosztów

uzyskania przychodów lub zwiększenia przychodów,

b)

wskazanie faktury, a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury, wskazanie umowy

albo innego dokumentu, stanowiących podstawę do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów

kosztów związanych z płatnościami dotyczącymi transakcji określonych w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460) dokonanych bez pośrednictwa rachunku płatniczego,

c)

wskazanie kwoty, o którą podatnik zmniejsza koszty uzyskania przychodów lub zwiększa

przychody,

d)

podpis osoby sporządzającej dokument, lub

2)

inne dowody, wymienione w § 13 i 14, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej

zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej

a)

wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących

w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,

b)

datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której

dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie

wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty,

c)

przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot

operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,

d)

podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych

- oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi

dokonanymi na jego podstawie.

4.

Dowód księgowy powinien być sporządzony w języku polskim. Treść dowodu musi być pełna

i zrozumiała; dopuszczalne jest stosowanie skrótów ogólnie przyjętych. Jeżeli w dowodzie

podane jest wartościowe określenie operacji gospodarczej tylko w walucie obcej, podatnik

posiadający ten dowód jest obowiązany przeliczyć walutę obcą na złote, po obowiązującym

w dniu dokonania operacji kursie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o podatku dochodowym. Wynik przeliczenia należy zamieścić w wolnych polach dowodu lub w załączniku do

dowodu sporządzonego w walucie obcej.

4a.

(uchylony).

4b

Zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 22p ustawy o podatku dochodowym, dokonuje się poprzez wpisanie kwoty zmniejszenia ze znakiem minus (-) lub kolorem

czerwonym.

5.

Błędy w dowodach księgowych można poprawiać, z zastrzeżeniem ust. 6, wyłącznie przez

skreślenie niewłaściwie napisanego tekstu lub liczby, w sposób pozwalający odczytać

tekst lub liczbę pierwotną, i wpisanie tekstu lub liczby właściwej. Poprawka dokonana

w dowodzie księgowym musi być potwierdzona datą i podpisem osoby dokonującej poprawki.

6.

Zasad, o których mowa w ust. 5, nie stosuje się do dowodów księgowych, dla których

ustalono odrębnymi przepisami zakaz dokonywania jakichkolwiek poprawek, oraz do dowodów

obcych. Dowody obce mogą być poprawione przez wystawienie i przesłanie kontrahentowi

dowodu korygującego (noty). Dowody własne zewnętrzne przesłane uprzednio kontrahentowi

mogą być poprawione tylko przez wystawienie dowodu korygującego (noty).

Za dowody księgowe uważa się również

1)

dzienne zestawienia dowodów (faktur dotyczących sprzedaży) sporządzone do zaksięgowania

ich zbiorczym zapisem;

2)

noty księgowe, sporządzone w celu skorygowania zapisu dotyczącego operacji gospodarczej,

wynikającej z dowodu obcego lub własnego, otrzymane od kontrahenta podatnika lub przekazane

kontrahentowi;

3)

dowody przesunięć;

4)

dowody opłat pocztowych i bankowych;

5)

inne dowody opłat, w tym dokonywanych na podstawie książeczek opłat, oraz dokumenty

zawierające dane, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 2.

1.

Na udokumentowanie zapisów w księdze, dotyczących niektórych kosztów (wydatków), mogą

być sporządzone dokumenty zaopatrzone w datę i podpisy osób, które bezpośrednio dokonały

wydatków (dowody wewnętrzne), określające: przy zakupie - nazwę towaru oraz ilość,

cenę jednostkową i wartość, a w innych przypadkach - przedmiot operacji gospodarczych

i wysokość kosztu (wydatku).

2.

Dowody, o których mowa w ust. 1, mogą dotyczyć wyłącznie

1)

zakupu, bezpośrednio od krajowego producenta lub hodowcy, produktów roślinnych i zwierzęcych,

nieprzerobionych sposobem przemysłowym lub przerobionych sposobem przemysłowym, jeżeli

przerób polega na kiszeniu produktów roślinnych lub przetwórstwie mleka albo na uboju

zwierząt rzeźnych i obróbce poubojowej tych zwierząt;

2)

zakupu od ludności, sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU),

surowców roślin zielarskich i ziół dziko rosnących leśnych, jagód, owoców leśnych

i grzybów leśnych (PKWiU ex 02.30.40.0);

3)

wartości produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy lub hodowli

prowadzonej przez podatnika;

4)

zakupu w jednostkach handlu detalicznego materiałów pomocniczych;

5)

kosztów diet i innych należności za czas podróży służbowej pracowników oraz wartości

diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób

z nimi współpracujących;

6)

zakupu od ludności odpadów poużytkowych, stanowiących surowce wtórne, z wyłączeniem

zakupu (skupu) metali nieżelaznych oraz przeznaczonych na złom samochodów i ich części

składowych;

7)

wydatków związanych z opłatami za czynsz, energię elektryczną, telefon, wodę, gaz

i centralne ogrzewanie, w części przypadającej na działalność gospodarczą; podstawą

do sporządzenia tego dowodu jest dokument obejmujący całość opłat na te cele;

8)

opłat sądowych i notarialnych;

8a)

opłaty skarbowej uiszczanej znakami tej opłaty do dnia 31 grudnia 2008 r.;

9)

wydatków związanych z parkowaniem samochodu w sytuacji, gdy są one poparte dokumentami

niezawierającymi danych, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 2; podstawą wystawienia

dowodu wewnętrznego jest bilet z parkometru, kupon, bilet jednorazowy załączony do

sporządzonego dowodu.

3.

Dowody wewnętrzne dotyczące rozliczenia kosztów podróży służbowych pracowników oraz

wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą

i osób z nimi współpracujących powinny zawierać co najmniej następujące dane: imię

i nazwisko, cel podróży, nazwę miejscowości docelowej, liczbę godzin i dni przebywania

w podróży służbowej (data i godzina wyjazdu oraz powrotu), stawkę i wartość przysługujących

diet.

4.

Zakup w jednostkach handlu detalicznego materiałów, środków czystości i bhp oraz materiałów

biurowych może być, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 4, dokumentowany paragonami zaopatrzonymi

w datę i stempel (oznaczenie) jednostki wydającej paragon - określającymi ilość, cenę

jednostkową oraz wartość, za jaką dokonano zakupu. Na odwrocie paragonu podatnik musi

uzupełnić jego treść, wpisując swoje nazwisko (nazwę zakładu), adres oraz rodzaj (nazwę)

zakupionego towaru.

5.

Wydatki poniesione za granicą na zakup paliwa i olejów mogą być dokumentowane paragonami

lub dowodami kasowymi. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.

6.

Oznaczenie „ex”, zamieszczone w ust. 2 pkt 2, wskazuje, że zakres wymienionych wyrobów

jest węższy niż określony w podanym grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług

(PKWiU).

Nie wymaga zaksięgowania materiał powierzony przez zleceniodawcę. Jeżeli jednak podatnik

nie może przedstawić dokumentu określającego zleceniodawcę, uważa się, że materiał

został przez podatnika zakupiony bez udokumentowania.

1.

Otrzymanie materiałów podstawowych i pomocniczych, zwanych dalej „materiałami”, i

towarów handlowych musi być potwierdzone na dowodzie zakupu datą i podpisem osoby,

która je przyjęła.

2.

Jeżeli materiał lub towar handlowy, którego zakup - zgodnie z przepisami rozporządzenia

- dokumentowany jest fakturami dostawców, został dostarczony do zakładu lub dokonano

nim obrotu przed otrzymaniem faktury, należy sporządzić szczegółowy opis otrzymanego

materiału (lub towaru handlowego), podając imię, nazwisko (firmę) i adres dostawcy,

ilość i rodzaj oraz cenę jednostkową i wartość materiału (lub towaru handlowego) i

dokonać zapisu w księdze na podstawie opisu. Opis musi być potwierdzony w sposób określony

w ust. 1 oraz przechowywany jako dowód zakupu i połączony z nadesłaną następnie fakturą.

Ewentualna różnica w stosunku do wartości podanej w fakturze musi być wpisana do księgi

(ewidencji) w dniu otrzymania faktury.

3.

Jeżeli podatnik otrzymał materiał lub towar handlowy oraz fakturę na ten materiał

lub towar handlowy w tym samym miesiącu, opis, o którym mowa w ust. 2, dołącza do

otrzymanej faktury, a zapisów w księdze dokonuje na podstawie otrzymanej faktury.

4.

Podatnik może nie sporządzać opisu, o którym mowa w ust. 2, jeżeli zakup udokumentowany

jest specyfikacją dostawcy, pod warunkiem że specyfikacja spełnia wymogi określone

dla opisu. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych musi być wpisany do księgi,

z zastrzeżeniem § 30, niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem

do magazynu, przerobu lub sprzedaży.

2.

Zapisów dotyczących pozostałych wydatków dokonuje się, z zastrzeżeniem § 20 i 30,

jeden raz dziennie, po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności

w dniu następnym, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 22 ustawy o podatku dochodowym.

1.

Podatnik jest obowiązany dokonywać zapisów w ewidencjach, o których mowa w § 6 pkt

1 i § 8 ust. 1 pkt 2, jeden raz dziennie po zakończeniu dnia, nie później niż przed

rozpoczęciem działalności w dniu następnym.

2.

Kwota udzielonej pożyczki i umownych odsetek oraz przyjęcie zastawionej rzeczy muszą

być niezwłocznie wpisane do ewidencji, o której mowa w § 6 pkt 2.

3

Podatnik jest obowiązany wypełnić karty przychodów pracowników najpóźniej w terminie

przewidzianym dla przekazania zaliczki na podatek dochodowy od tych przychodów na

rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego właściwy naczelnik urzędu skarbowego

wykonuje swoje zadania.

4.

Podatnik jest obowiązany dokonać zapisów w ewidencjach, o których mowa w § 4 ust.

1, najpóźniej w miesiącu przekazania środków trwałych, wartości niematerialnych i

prawnych oraz wyposażenia do używania.

1.

Zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów handlowych i usług

są dokonywane na podstawie wystawionych faktur, a w przypadku sprzedaży nieudokumentowanej

fakturami - na podstawie wystawionego na koniec dnia dowodu wewnętrznego, w którym

w jednej kwocie wykazana jest wartość tych przychodów za dany dzień, o ile nie jest

prowadzona ewidencja sprzedaży lub ewidencja przy zastosowaniu kas rejestrujących.

2.

Zapisów, o których mowa w ust. 1, dokonuje się jeden raz dziennie po zakończeniu dnia,

nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym, z zastrzeżeniem

§ 20 ust. 2 i 3

3.

Jeżeli w danym dniu podatnik wystawia wiele faktur, zapisów w księdze można dokonywać

jedną sumą wynikającą z dziennego zestawienia tych faktur, zwanego dalej „zestawieniem

sprzedaży”.

4.

Zestawienie sprzedaży powinno zawierać co najmniej następujące dane: datę i kolejny

numer zestawienia, numery od-do faktur objętych zestawieniem, sumę zbiorczą tych faktur

oraz podpis podatnika lub osoby, która sporządziła zestawienie.

5.

(uchylony).

6.

Podatnicy prowadzący ewidencję, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, mogą dokonywać zapisów

dotyczących przychodu, wykazanych w tej ewidencji, w jednej pozycji na koniec każdego

miesiąca.

1.

Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokonują

zapisów w księdze na podstawie danych wynikających z raportów dobowych, z zastrzeżeniem

ust. 2, skorygowanych o kwoty mające wpływ na wysokość przychodu.

2.

Podatnicy, o których mowa w ust. 1, mogą dokonywać zapisów w księdze na koniec każdego

miesiąca, w terminie określonym w § 30 ust. 1, na podstawie danych wynikających z

raportów miesięcznych skorygowanych o kwoty mające wpływ na wysokość przychodu.

3.

(uchylony).

4.

Podatnicy, o których mowa w ust. 1 i 2, nie wpisują do księgi kwot wynikających z

faktur dokumentujących dokonanie sprzedaży uprzednio zarejestrowanej przy zastosowaniu

kas rejestrujących, natomiast są obowiązani do połączenia w sposób trwały zwróconych

oryginałów paragonów fiskalnych z kopiami wystawionych faktur.

5.

Korygowania danych wynikających z raportów dobowych lub raportów miesięcznych, o którym

mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się na podstawie odrębnych ewidencji. Korekty, które nie

podlegają ujęciu w odrębnych ewidencjach, podatnik opisuje na odwrocie raportu dobowego

lub miesięcznego.

1.

Jeżeli podatnik prowadzi odrębną ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 1 lub 3

ustawy o VAT, zapisy w księdze dotyczące przychodów ze sprzedaży towarów i usług mogą

być dokonywane na koniec miesiąca łączną kwotą wynikającą z miesięcznego zestawienia

sporządzonego na podstawie danych wynikających z tej ewidencji.

2.

Zestawienie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać co najmniej następujące dane

datę i kolejny numer zestawienia, sumę przychodów ze sprzedaży pomniejszoną o należny

podatek od towarów i usług oraz o wartość towarów i usług niestanowiącą przychodów

w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym i powiększoną o przychody nieobjęte obowiązkiem ewidencjonowania dla celów podatku

od towarów i usług.

(uchylony).

(uchylony).

Podatnicy, o których mowa w art. 84 ustawy o VAT, mogą ewidencjonować przychody w

księdze oraz w ewidencji sprzedaży łącznie z podatkiem od towarów i usług, z tym że

na koniec miesiąca przychód pomniejsza się o należny podatek od towarów i usług.

Zapisy w księdze dotyczące pozostałych przychodów muszą być dokonywane na podstawie

dowodów potwierdzających te przychody.

Zapisy w księdze dotyczące wydatków (kosztów) są dokonywane na podstawie dowodów,

o których mowa w § 12-16.

(uchylony).

1

Podatnicy są obowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów

handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji

w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, zwanego dalej „spisem z natury”, na dzień

1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego, na dzień rozpoczęcia działalności

w ciągu roku podatkowego, a także w razie utraty w ciągu roku podatkowego prawa do

zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym, zmiany wspólnika, zmiany proporcji

udziałów wspólników lub likwidacji działalności.

1a

Obowiązek sporządzenia spisu z natury na dzień 1 stycznia roku podatkowego nie dotyczy

podatników, którzy sporządzili spis z natury na koniec poprzedniego roku podatkowego.

W tym przypadku zamiast spisu z natury na dzień 1 stycznia roku podatkowego do księgi

wpisuje się spis z natury sporządzony na dzień 31 grudnia poprzedniego roku podatkowego.

2.

Spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność

gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów

jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego.

3.

(uchylony).

1.

Spis z natury powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały oraz zakończony

i zaopatrzony w podpisy osób uczestniczących w spisie.

2.

Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane: imię i nazwisko właściciela

zakładu (nazwę firmy), datę sporządzenia spisu, numer kolejny pozycji arkusza spisu

z natury, szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w § 27, jednostkę

miary, ilość stwierdzoną w czasie spisu, cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,

wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową, łączną

wartość spisu z natury oraz klauzulę „Spis zakończono na pozycji...”, podpisy osób

sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników), z tym że przy prowadzeniu

1)

księgarń i antykwariatów księgarskich - spisem z natury można obejmować jedną pozycją

wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem

na książki, broszury, albumy i inne;

2)

działalności kantorowej - spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe;

3)

działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw - spisem z natury należy

objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki;

4)

działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć niezużyte w toku

produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

3.

Spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące

się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika, a także towary obce znajdujące

się w zakładzie podatnika. Towary obce nie podlegają wycenie; wystarczające jest ilościowe

ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.

4.

O zamiarze sporządzenia spisu z natury w innym terminie niż na dzień 1 stycznia, 31

grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej podatnicy są obowiązani

zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie co

najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu.

1.

Podatnik jest obowiązany wycenić materiały i towary handlowe objęte spisem z natury

według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu,

jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia; spis z natury półwyrobów (półfabrykatów),

wyrobów gotowych i braków własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia,

a odpadów użytkowych, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową,

wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność

do dalszego użytkowania.

2.

Spis z natury niesprzedanych wartości dewizowych wycenia się według cen zakupu z dnia

sporządzenia spisu, a w dniu kończącym rok podatkowy - według cen zakupu, jednak w

wysokości nie wyższej niż kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski w dniu

kończącym rok podatkowy, a wartość rzeczy zastawionych - według ich wartości rynkowej.

3.

Przy działalności usługowej i budowlanej produkcję niezakończoną wycenia się według

kosztów wytworzenia, z tym że nie może to być wartość niższa od kosztów materiałów

bezpośrednich zużytych do produkcji niezakończonej.

4.

Produkcję zwierzęcą objętą spisem z natury wycenia się według cen rynkowych z dnia

sporządzenia spisu, z uwzględnieniem gatunku, grupy i wagi zwierząt.

4a.

(uchylony).

4b.

(uchylony).

4c.

(uchylony).

4d

Wartość spisu z natury, wycenionego zgodnie z ust. 1-4 i 7, pomniejsza się o kwotę, o którą podatnik zmniejszył koszty uzyskania

przychodów lub zwiększył przychody na podstawie art. 22p ustawy o podatku dochodowym, jeżeli zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów związane

było z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących towarów handlowych,

materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów (półfabrykatów), produkcji

w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, objętych tym spisem. Pomniejszenia dokonuje

się o tę część kwoty zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenia przychodów,

która przypada na towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby

(półfabrykaty), produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady, objęte tym spisem.

5.

Spis z natury musi być wpisany do księgi według poszczególnych rodzajów jego składników

lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne,

szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie przechowuje się

łącznie z księgą.

6.

Podatnik jest obowiązany dokonać wyceny najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia

spisu z natury.

7.

W razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo

od kosztów wytworzenia, w szczególności z powodu uszkodzenia, wyjścia z mody, należy

przy poszczególnych pozycjach uwidocznić również jednostkową cenę zakupu (nabycia)

lub koszt wytworzenia.

8.

(uchylony).

1.

W razie prowadzenia księgi przez biuro rachunkowe, zapisy są dokonywane w porządku

chronologicznym na podstawie dowodów, o których mowa w § 12-16, oraz sum miesięcznych

przychodów wynikających z ewidencji, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, lub danych

wynikających z zestawienia, o którym mowa w § 20 ust. 2, przekazywanych przez podatnika

zgodnie z postanowieniami umowy, w czasie zapewniającym prawidłowe i terminowe rozliczenia

z budżetem, lecz nie później niż do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podatników prowadzących przedsiębiorstwa

wielozakładowe.

3.

Podatnicy mogą dokonywać wpisów do księgi na zasadach określonych w ust. 1 pod warunkiem

prowadzenia równocześnie ewidencji, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 2. Warunek ten

nie dotyczy podatników dokonujących sprzedaży dokumentowanej wyłącznie fakturami.

1

W przypadku prowadzenia księgi w systemie teleinformatycznym warunkiem uznania księgi

za prawidłową jest

1)

określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi programu komputerowego wykorzystywanego

do prowadzenia księgi;

2)

stosowanie programu komputerowego zapewniającego bezzwłoczny wgląd w treść dokonywanych

zapisów oraz umożliwiającego wydrukowanie wszystkich danych w porządku chronologicznym,

zgodnie z wzorem księgi;

3)

przechowywanie zapisanych danych na informatycznych nośnikach danych, w sposób chroniący

je przed zniszczeniem lub zniekształceniem, naruszeniem ustalonych zasad ich przetwarzania

lub ich modyfikacją w sposób nieuprawniony.

2.

(uchylony).

3.

Podatnik posługujący się programem komputerowym, który nie zapewnia wydrukowania księgi,

według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, jest obowiązany założyć

księgę, o której mowa w § 2 ust. 1. Po zakończeniu miesiąca należy sporządzić wydruk

komputerowy zawierający podsumowanie zapisów za dany miesiąc i wpisać do odpowiednich

kolumn księgi sumy miesięczne wynikające z tego wydruku.

1.

Rolnicy, o których mowa w § 2 ust. 2, zwani dalej „rolnikami”, są obowiązani zbroszurować

księgę i kolejno ponumerować jej karty.

2.

Księga oraz dowody, o których mowa w § 12-16, na których podstawie są dokonywane w

niej zapisy, musi znajdować się na stałe w miejscu zamieszkania rolnika, a jeżeli

prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu - w miejscu wskazanym stosownie

do § 8 ust. 1 pkt 1.

1.

Rolnicy są obowiązani założyć księgę na dzień 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień

rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego.

2.

Rolnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim

roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub

prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika

urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi

w terminie 20 dni od dnia jej założenia.

Rolnicy są obowiązani prowadzić księgę rzetelnie i w sposób niewadliwy. W księdze

należy ewidencjonować wyłącznie przychody i koszty z działalności gospodarczej. W

tym przypadku mają zastosowanie przepisy § 7, § 11-17, § 19-21, § 24-26 oraz § 30

i 31.

Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej

księgi przychodów i rozchodów

(Dz. U. poz. 1222, z 2001 r. poz. 1421 oraz z 2002 r. poz. 1837).

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2003 r.