Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 listopada 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przedsiębiorstwach państwowych

Przedsiębiorstwo państwowe jest samodzielnym, samorządnym i samofinansującym się przedsiębiorcą

posiadającym osobowość prawną.

1.

Organy przedsiębiorstwa samodzielnie podejmują decyzje oraz organizują działalność

we wszystkich sprawach przedsiębiorstwa, zgodnie z przepisami prawa i w celu wykonania

zadań przedsiębiorstwa.

2.

Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności przedsiębiorstwa

państwowego tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zakres stosowania przepisów ustawy

do przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz ministrowi

właściwemu do spraw finansów publicznych i Narodowemu Bankowi Polskiemu.

1a.

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb działalności

przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, w sprawach, do których na podstawie ust.

1 nie stosuje się przepisów niniejszej ustawy.

2.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi również zakres stosowania przepisów

ustawy do przedsiębiorstw państwowych wykonujących w całości lub w przeważającej części

zadania dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa Państwa, a także do wykonujących te

zadania jednostek organizacyjnych innych przedsiębiorstw.

1.

Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz o prowizji

od zysku przedsiębiorstwa państwowego, nie stosuje się do

1)

(uchylony)

2)

przedsiębiorstwa państwowego „Porty Lotnicze”;

3)

przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze „LOT”

4)

(uchylony)

2.

Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie stosuje

się do

1)

banków;

2)

(uchylony)

3)

państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej „Zakład Unieszkodliwiania Odpadów

Promieniotwórczych”.

Przedsiębiorstwa państwowe mogą być tworzone jako

1)

przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych;

2)

przedsiębiorstwa użyteczności publicznej.

1.

Przedsiębiorstwa użyteczności publicznej mają przede wszystkim na celu bieżące i nieprzerwane

zaspokajanie potrzeb ludności. W szczególności przedsiębiorstwa te mają na celu produkcję

lub świadczenie usług w zakresie

1)

inżynierii sanitarnej;

2)

komunikacji miejskiej;

3)

zaopatrzenia ludności w energię elektryczną, gazową i cieplną;

4)

zarządu państwowymi zasobami lokalowymi;

5)

zarządu państwowymi terenami zielonymi;

6)

(uchylony)

7)

usług pogrzebowych i utrzymania urządzeń cmentarnych;

8)

usług kulturalnych.

2.

Organ założycielski, w granicach obowiązujących przepisów, określa zakres i warunki,

na jakich przedsiębiorstwa użyteczności publicznej obowiązane są świadczyć usługi

na rzecz ludności.

3.

Organ założycielski ma obowiązek dotowania działalności przedsiębiorstwa użyteczności

publicznej, którego działalność jest nierentowna, ale konieczna ze względu na potrzebę

zaspokajania potrzeb ludności.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i zasady działania przedsiębiorstw

użyteczności publicznej.

1.

Przedsiębiorstwa państwowe tworzą

1)

naczelne oraz centralne organy administracji państwowej,

2)

Narodowy Bank Polski i banki państwowe,

zwane w dalszych przepisach ustawy organami założycielskimi.

2.

W uzasadnionych wypadkach inny organ państwowy niż organ określony w ust. 1 może utworzyć

przedsiębiorstwo państwowe po porozumieniu z naczelnym lub centralnym organem administracji

państwowej właściwym ze względu na rodzaj działalności tworzonego przedsiębiorstwa.

3.

Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa określa jego nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot

działania.

4.

Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej może określać również zasady

i warunki powoływania zakładów, filii, oddziałów oraz innych wewnętrznych jednostek

organizacyjnych przedsiębiorstwa, które sporządzają bilans.

(uchylony)

1.

Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego poprzedza postępowanie przygotowawcze, które

ma na celu zbadanie i ocenę potrzeby oraz warunków utworzenia przedsiębiorstwa.

2.

Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe powołuje w tym celu zespół

przygotowawczy, który dokonuje niezbędnych ustaleń i przedstawia swoją opinię.

1.

Organy administracji państwowej mogą tworzyć i likwidować przedsiębiorstwa międzynarodowe

wspólnie z innymi państwami.

2.

Warunki tworzenia i likwidowania oraz zasady funkcjonowania takich przedsiębiorstw

określają porozumienia i umowy między zainteresowanymi państwami.

Przedsiębiorstwo państwowe może w celach gospodarczo uzasadnionych tworzyć jednostki

gospodarcze, przewidziane w przepisach prawa.

1.

Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne

sprawy przewidziane w niniejszej ustawie.

2.

Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa.

1.

Zatwierdzenia przez organ założycielski wymagają statuty następujących przedsiębiorstw

państwowych

1)

użyteczności publicznej;

2)

handlu zagranicznego;

3)

stacji radiowych i telewizyjnych, przemysłu teleelektronicznego, transportu samochodowego

i budownictwa łączności;

4)

Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru kolejowego.

1a.

W przedsiębiorstwie użyteczności publicznej, dla którego organem założycielskim jest

wojewoda i którego działalność wykracza poza obszar województwa, statut zatwierdza

wojewoda w porozumieniu z ministrem właściwym ze względu na przedmiot działalności

przedsiębiorstwa.

2.

Podjęcie decyzji w sprawie zatwierdzenia statutu powinno nastąpić w możliwie krótkim

terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące od przedłożenia statutu organowi założycielskiemu.

Przedsiębiorstwo państwowe podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

(uchylony)

Przedsiębiorstwo państwowe uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego

Rejestru Sądowego.

(uchylony)

1.

Łączenie i podział przedsiębiorstwa państwowego utworzonego w trybie określonym w

art. 7 zarządza organ założycielski z własnej inicjatywy, za zgodą rady pracowniczej

bądź na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub na wniosek kierownika zakładu

przedsiębiorstwa wielozakładowego, poparty przez radę pracowniczą zakładu lub nie

mniej niż 50% załogi zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej.

2.

W celu lepszego wykorzystania środków produkcji oraz poprawy efektywności gospodarki

właściwy ze względu na przedmiot działania przedsiębiorstw minister może podejmować

decyzje w sprawie podziału przedsiębiorstwa państwowego

1)

z własnej inicjatywy,

2)

na wniosek organu założycielskiego lub rady pracowniczej przedsiębiorstwa,

3)

na wniosek rady pracowniczej i kierownika zakładu sporządzającego bilans lub kierownika

takiego zakładu, w którym nie ma rady pracowniczej,

po zasięgnięciu opinii organu założycielskiego oraz organów przedsiębiorstwa. Od decyzji

tych przysługuje sprzeciw na podstawie art. 63.

1.

Likwidacja przedsiębiorstwa państwowego polega na zadysponowaniu jego składnikami

materialnymi i niematerialnymi, o których mowa w art. 55, i wykreśleniu przedsiębiorstwa państwowego z Krajowego Rejestru Sądowego, po zaspokojeniu

lub zabezpieczeniu wierzycieli.

2.

(uchylony)

3.

(uchylony)

1.

Likwidacja przedsiębiorstwa państwowego może nastąpić, jeżeli

1)

przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą ze stratą w ciągu kolejnych sześciu

miesięcy;

1a)

(uchylony)

2)

prawomocnym wyrokiem sądu lub ostateczną decyzją administracyjną zakazano przedsiębiorstwu

działania we wszystkich dziedzinach objętych dotychczasowym przedmiotem działania,

a przedsiębiorstwo nie podjęło działalności w innej dziedzinie;

3)

z wnioskiem takim zwróci się zarząd komisaryczny;

4)

ponad połowę aktywów ogółem przedsiębiorstwa łącznie

a)

stanowią udziały, inne tytuły uczestnictwa w spółkach lub obligacje,

b)

oddano do używania innym osobom na podstawie umów prawa cywilnego.

2

Decyzję o likwidacji podejmuje organ założycielski z własnej inicjatywy bądź na wniosek

rady pracowniczej przedsiębiorstwa.

Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w art. 19 ust. 2, radzie pracowniczej

i dyrektorowi przedsiębiorstwa przysługuje sprzeciw w trybie art. 63.

Z chwilą postawienia przedsiębiorstwa państwowego w stan likwidacji

1)

organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa i wyznacza likwidatora;

2)

ulegają rozwiązaniu, z mocy prawa, organy samorządu załogi przedsiębiorstwa;

3)

kompetencje rady pracowniczej do zatwierdzania rocznych sprawozdań finansowych przedsiębiorstw

państwowych, postawionych w stan likwidacji, wykonuje organ założycielski.

1.

Zamiar wraz z założeniami dokonania połączenia, podziału oraz likwidacji przedsiębiorstwa

państwowego przedstawia się w formie pisemnej ogólnemu zebraniu pracowników lub radzie

pracowniczej przedsiębiorstwa oraz związkom zawodowym działającym w przedsiębiorstwie

w celu uzyskania opinii.

2.

W wypadku wniosku o likwidację przedsiębiorstwa opinia może zawierać propozycje zmierzające

do wyprowadzenia przedsiębiorstwa z trudnej sytuacji gospodarczej.

1.

Przed podjęciem decyzji o połączeniu, podziale lub likwidacji przedsiębiorstwa przeprowadza

się postępowanie przygotowawcze.

2.

Do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego organ założycielski powołuje zespół

przygotowawczy. Zespół ten ma zbadać przyczyny, cel, potrzebę i warunki zamierzonych

zmian organizacyjnych oraz przedstawić opinię, a w przypadku likwidacji - jej program.

Przedsiębiorstwo państwowe może być postawione w stan upadłości.

1.

Z dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa państwowego

1)

organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa i wyznacza reprezentanta upadłego;

2)

ulegają rozwiązaniu, z mocy prawa, organy samorządu załogi przedsiębiorstwa.

2.

Wynagrodzenie reprezentanta upadłego ustala sędzia komisarz, na wniosek organu założycielskiego,

zgodnie z przepisami prawa upadłościowego.

3.

Wynagrodzenie reprezentanta upadłego wypłacane jest z funduszu masy upadłości i zaliczane

do kosztów postępowania upadłościowego.

Z dniem ogłoszenia o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec likwidowanego przedsiębiorstwa

postępowanie likwidacyjne ulega zawieszeniu, a następnie, z dniem ogłoszenia upadłości,

umorzeniu z mocy prawa.

W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą mają zastosowanie przepisy prawa upadłościowego.

1.

(uchylony)

2.

(uchylony)

1.

Tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa państwowego,

system kontroli wewnętrznej, stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi

w skład przedsiębiorstwa oraz zasady występowania w stosunkach prawnych z innymi jednostkami

organizacyjnymi określa statut przedsiębiorstwa.

2.

W przedsiębiorstwie wielozakładowym zakres praw i obowiązków zakładów powinien odpowiadać

charakterowi ich działalności oraz warunkom i potrzebom.

1.

Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa państwowego określa szczegółowo zakres działania,

podział czynności i odpowiedzialność osób pełniących funkcje kierownicze i samodzielne

w przedsiębiorstwie.

2.

Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa ustala dyrektor po zasięgnięciu opinii rady

pracowniczej.

1.

Statut przedsiębiorstwa państwowego może przewidywać powołanie jako organów doradczych

i opiniodawczych dyrektora - kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej.

2.

Członków tych organów powołuje dyrektor przedsiębiorstwa.

1.

Statut przedsiębiorstwa może przewidywać powołanie przez dyrektora przedsiębiorstwa

komisji do rozstrzygania sporów majątkowych między jednostkami organizacyjnymi, wchodzącymi

w skład przedsiębiorstwa.

2.

Komisji przewodniczy radca prawny przedsiębiorstwa.

3.

Jeżeli statut nie stanowi inaczej, orzeczenie komisji jest ostateczne.

Organami przedsiębiorstwa państwowego są: ogólne zebranie pracowników (delegatów),

rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa.

Kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa

ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je

na zewnątrz.

2.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, działając zgodnie z przepisami prawa, podejmuje

decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność.

1.

Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje rada pracownicza.

2.

W przedsiębiorstwach nowo organizowanych pierwszego dyrektora przedsiębiorstwa powołuje

organ założycielski. W tym samym trybie organ założycielski może powołać dyrektora,

jeżeli rada pracownicza przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy nie wykorzystała uprawnień

przewidzianych w ust. 1.

3.

Do czasu powołania dyrektora w przedsiębiorstwach nowo organizowanych organ założycielski

może wyznaczyć tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa na okres nie dłuższy niż 6

miesięcy. Przepis ten nie narusza uprawnienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym ust.

2.

Organ uprawniony do powołania dyrektora może wyznaczyć tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa

również w innych przypadkach niż określone w art. 33 i 41, a w szczególności

1)

odwołania dyrektora;

2)

rezygnacji dyrektora z zajmowanego stanowiska;

3)

wygaśnięcia okresu, na jaki dyrektor był powołany;

4)

zawieszenia przez sąd postępowania upadłościowego;

5)

zakończenia lub przerwania postępowania naprawczego;

6)

rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem lub

z upływem terminu jej wypowiedzenia;

7)

śmierci dyrektora.

1.

Dyrektora przedsiębiorstwa użyteczności publicznej powołuje i odwołuje organ założycielski.

1a.

W przedsiębiorstwie użyteczności publicznej, dla którego organem założycielskim jest

wojewoda i którego działalność wykracza poza obszar województwa, dyrektora przedsiębiorstwa

powołuje i odwołuje wojewoda w porozumieniu z ministrem właściwym ze względu na przedmiot

działalności przedsiębiorstwa.

2.

Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w ust. 1 i 1a, przysługuje radzie

pracowniczej sprzeciw w trybie art. 63.

1.

Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje się spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu.

Powołanie dyrektora bez przeprowadzenia konkursu jest nieważne.

2.

W skład komisji konkursowej wchodzą trzy osoby wskazane przez organ założycielski

i dwie wskazane przez radę pracowniczą.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organizację i tryb przeprowadzania

konkursu.

Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje się na okres 5 lat lub na czas nieokreślony.

1.

Rada pracownicza może odwołać dyrektora przedsiębiorstwa za zgodą organu założycielskiego.

Organ założycielski przedstawia stanowisko w terminie jednego miesiąca od dnia wystąpienia

rady pracowniczej w tej sprawie.

2.

Odwołanie dyrektora bez zgody organu założycielskiego jest nieważne.

3.

(uchylony)

4.

W razie nieodwołania dyrektora przez radę pracowniczą z przyczyn, o których mowa w

art. 42, dyrektora przedsiębiorstwa odwołuje organ założycielski.

5.

Od decyzji, o której mowa w ust. 4, przysługuje radzie pracowniczej sprzeciw w trybie

art. 63.

1.

Organ założycielski może odwołać dyrektora, jeżeli

1)

dyrektor w związku z pełnieniem funkcji dopuszcza się rażącego naruszenia prawa;

2)

zaistniały przesłanki określone w art. 52 § 1 lub art. 53 § 1 Kodeksu pracy;

3)

przedsiębiorstwo państwowe przez co najmniej 3 kolejne miesiące nie wypełnia wobec

Skarbu Państwa zobowiązań z tytułu podatków;

4)

(uchylony)

2.

Od decyzji o odwołaniu dyrektora z przyczyn określonych w ust. 1 radzie pracowniczej

nie przysługuje sprzeciw w trybie art. 63.

3.

(uchylony)

Jeżeli w stosunku do decyzji odwołującej dyrektora przedsiębiorstwa państwowego został

zgłoszony sprzeciw, rozwiązanie stosunku pracy z odwołanym dyrektorem następuje w

trybie i na zasadach określonych w art. 70-72 Kodeksu pracy po cofnięciu sprzeciwu przez organ, który go wniósł, albo oddaleniu przez sąd wniosku

o uchylenie decyzji (uchwały) o odwołaniu dyrektora.

1.

W wypadku odwołania dyrektora przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia

2.

Odprawa nie przysługuje, gdy odwołanie nastąpiło

1)

na wniosek dyrektora;

2)

z przyczyn określonych w art. 37a ust. 1;

3)

z przyczyn uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika

oraz przyczyn, o których mowa w art. 42;

4)

w związku z likwidacją przedsiębiorstwa, podziałem bądź ogłoszeniem jego upadłości;

5)

w związku z przejściem dyrektora na emeryturę lub rentę i nabyciem przez niego uprawnień

do otrzymania jednorazowej odprawy pieniężnej z tego tytułu.

3.

Odprawa nie przysługuje, jeżeli po ustaniu stosunku pracy odwołany dyrektor powołany

został na stanowisko tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa lub przyjął obowiązki

zarządcy komisarycznego bądź zarządcy przedsiębiorstwa.

4.

Odprawę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.

1.

Czynności prawne w zakresie stosunku pracy dyrektora przedsiębiorstwa wykonuje organ

uprawniony do powołania dyrektora.

2.

Organ powołujący dyrektora przedsiębiorstwa państwowego proponuje warunki pracy i

płacy osobom przystępującym do konkursu na dyrektora.

1.

Rada pracownicza uprawniona do powołania dyrektora może go zawiesić w czynnościach

na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli dalsze pełnienie przez niego funkcji zagraża

podstawowym interesom przedsiębiorstwa. Na okres zawieszenia rada pracownicza wyznacza

tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa.

2.

Od decyzji o zawieszeniu służy dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz organowi założycielskiemu

sprzeciw w trybie art. 63. Wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje wykonania decyzji.

3.

W okresie zawieszenia dyrektor przedsiębiorstwa zachowuje prawo do dotychczasowego

wynagrodzenia oraz inne uprawnienia wynikające ze stosunku pracy.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, jego zastępca, główny księgowy, osoby zatrudnione

na stanowiskach równorzędnych oraz członkowie rady pracowniczej nie mogą mieć udziałów

lub akcji przedsiębiorców tworzonych przez to przedsiębiorstwo, a także pozostawać

w nich w stosunku pracy, ani świadczyć pracy na ich rzecz na podstawie innego tytułu

prawnego. Zakaz ten nie dotyczy członkostwa w radach nadzorczych.

2.

Naruszenie przepisu ust. 1 jest podstawą odwołania ze stanowiska lub wypowiedzenia

stosunku pracy. Przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa

państwowego

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1543) nie stosuje się.

3.

Przepis ust. 1 nie narusza przepisów o szczególnych obowiązkach osób wykonujących

kierownicze funkcje u przedsiębiorców.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, jego zastępca, główny księgowy oraz osoby zatrudnione

na stanowiskach równorzędnych mają prawo do prowizji od zysku przedsiębiorstwa państwowego,

zwanej dalej „prowizją”.

2.

Podstawę naliczania prowizji stanowi zysk bilansowy pomniejszony o podatek od wzrostu

wynagrodzeń.

3.

Kwota prowizji obciąża zysk bilansowy roku obliczeniowego, pomniejszony o podatek

dochodowy, dywidendę i inne zobowiązania wobec budżetu oraz nagrody i premie z zysku.

4.

Prowizja nie stanowi składnika wynagrodzenia.

5.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady przyznawania prowizji oraz

jakie osoby należy rozumieć przez osoby zatrudnione na stanowiskach równorzędnych.

6.

(uchylony)

Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor

przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej.

1.

Rada pracownicza przedsiębiorstwa może wystąpić do organu założycielskiego z wnioskiem

o odwołanie dyrektora przedsiębiorstwa powołanego przez ten organ, jeżeli dyrektor

-

swoją działalnością poważnie narusza przepisy prawa,

-

swoją nieprawidłową pracą powoduje, że przedsiębiorstwo nie osiąga zadowalających

wyników gospodarczych.

2.

Rada pracownicza może wystąpić do dyrektora przedsiębiorstwa z umotywowanym wnioskiem

o odwołanie zastępcy dyrektora.

3.

Organ, który otrzymał wniosek rady pracowniczej w sprawie określonej w ust. 1, zobowiązany

jest w ciągu dwóch tygodni uwzględnić wniosek albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Jeżeli zarzuty w toku postępowania wyjaśniającego zostaną potwierdzone, organ założycielski

obowiązany jest w ciągu siedmiu dni uwzględnić wniosek.

4.

W wypadku rozbieżności stanowisk w odniesieniu do wyników postępowania wyjaśniającego

rada pracownicza może zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie art. 63.

1.

Organ założycielski może powierzyć zarządzanie przedsiębiorstwem państwowym osobie

fizycznej lub prawnej.

1a.

Powierzenie zarządzania przedsiębiorstwem może nastąpić

1)

z inicjatywy organu założycielskiego za zgodą rady pracowniczej i ogólnego zebrania

pracowników (delegatów) przedsiębiorstwa;

2)

na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa za zgodą ogólnego zebrania pracowników

(delegatów).

1b.

Z inicjatywą powierzenia zarządzania przedsiębiorstwem może wystąpić również zarządca

komisaryczny, o ile istnieją przesłanki do uchylenia zarządu komisarycznego, o którym

mowa w art. 69 ust. 1.

1c.

Wniosek zarządcy komisarycznego powinien być poparty

1)

pozytywnym wynikiem referendum przeprowadzonego w przedsiębiorstwie albo

2)

pozytywną opinią działających w przedsiębiorstwie organizacji związkowych, pod warunkiem,

że członkowie tych organizacji stanowią ponad połowę pracowników przedsiębiorstwa.

2.

Powierzenie zarządzania następuje w drodze umowy zawartej na czas oznaczony, nie krótszy

niż trzy lata, między Skarbem Państwa reprezentowanym przez organ założycielski a

zarządcą (umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem).

3.

Umowa o zarządzanie przedsiębiorstwem powinna określać w szczególności

1)

obowiązki zarządcy w zakresie bieżącego zarządzania oraz zmian i usprawnień w przedsiębiorstwie;

2)

zasady wynagradzania zarządcy, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami

prawnymi

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1222);

3)

kryteria oceny efektywności zarządzania;

4)

odpowiedzialność za powierzone przedsiębiorstwo.

4.

Jeżeli zarządcą jest osoba prawna, umowa powinna przewidywać, kto w jej imieniu będzie

dokonywał czynności zarządu.

5.

Zarządca, a w przypadku, o którym mowa w ust. 4, osoba działająca w jego imieniu,

jest umocowany do składania wszelkich oświadczeń woli w imieniu zarządzanego przedsiębiorstwa.

6.

(uchylony)

1.

Z chwilą objęcia obowiązków przez zarządcę

1)

organy samorządu załogi ulegają rozwiązaniu z mocy prawa;

2)

organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa;

3)

zarządca przejmuje kompetencje dyrektora przedsiębiorstwa i organów samorządu załogi,

z wyjątkiem

a)

prawa sprzeciwu wobec decyzji organu założycielskiego,

b)

przyjmowania i zatwierdzania sprawozdania finansowego,

c)

dokonywania podziału na fundusze wygospodarowanego zysku przez przedsiębiorstwo oraz

zasad wykorzystania tych funduszy.

2.

W przedsiębiorstwie państwowym, w którym zarządca objął swe obowiązki, organ założycielski

ustanawia radę nadzorczą zgodnie z art. 59 i powierza jej wykonywanie stałego nadzoru

nad działalnością przedsiębiorstwa.

3.

Pracownicy przedsiębiorstwa wybierają jedną trzecią składu rady nadzorczej. Przepisy

o wyborze członków rady pracowniczej stosuje się odpowiednio.

4.

Kompetencje, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b i c, przejmuje organ założycielski.

Organ założycielski może kompetencje te przekazać radzie nadzorczej.

1.

Organ założycielski może rozwiązać ze skutkiem natychmiastowym umowę o zarządzanie

przedsiębiorstwem, jeżeli

1)

zarządca w związku z zarządzaniem przedsiębiorstwem dopuszcza się rażącego naruszenia

prawa;

2)

przedsiębiorstwo państwowe przez co najmniej 3 kolejne miesiące nie wypełnia zobowiązań

wobec Skarbu Państwa z tytułu podatków;

3)

zarządca w sposób istotny naruszył postanowienia umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem;

4)

(uchylony)

2.

Niezwłocznie po ustaniu umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem rada nadzorcza przedsiębiorstwa

zarządza i przeprowadza wybory do organów samorządu załogi przedsiębiorstwa, chyba

że zawarto umowę na dalszy okres.

(uchylony)

1.

Organ założycielski wyposaża przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności

określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu.

2.

Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę.

3.

Przedsiębiorstwo państwowe sprzedaje mienie zaliczone, zgodnie z odrębnymi przepisami,

do rzeczowego majątku trwałego w drodze publicznego przetargu.

3a.

W wypadku likwidacji przedsiębiorstwa państwowego

1)

sprzedaż środków trwałych może być również dokonana na podstawie oferty ogłoszonej

publicznie bądź w wyniku rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia;

2)

likwidator może, za zgodą organu założycielskiego, przekazać gminie (związkowi międzygminnemu)

lub państwowej osobie prawnej mienie przedsiębiorstwa państwowego nieobjęte przepisami

o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa

państwowe, o ile wierzytelności zostały zabezpieczone.

4.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady organizowania przetargu oraz

warunki, w których dopuszcza się odstąpienie od przetargu.

1.

Przedsiębiorstwo państwowe zgłasza organowi założycielskiemu zamiar dokonania czynności

prawnej, mającej za przedmiot mienie przedsiębiorstwa zaliczone zgodnie z odrębnymi

przepisami do rzeczowego lub finansowego majątku trwałego, polegającej na

1)

wniesieniu do spółki lub fundacji,

2)

dokonaniu darowizny,

3)

nieodpłatnym oddaniu do używania innym podmiotom w drodze umów prawa cywilnego;

organ założycielski może, w terminie miesiąca od dnia otrzymania zgłoszenia, nie wyrazić

zgody na dokonanie czynności prawnej objętej zamiarem.

1a.

Przepis ust. 1 stosuje się w wypadku zamiaru dokonania czynności prawnej polegającej

na sprzedaży przez przedsiębiorstwo akcji lub udziałów, z wyjątkiem akcji spółek dopuszczonych

do publicznego obrotu.

1b.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do czynności prawnych, które wymagają zezwolenia na

podstawie przepisów ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym

1c.

Przepis ust. 1 stosuje się w wypadku zamiaru wskazania przez przedsiębiorstwo państwowe

swojego reprezentanta w zarządzie lub radzie nadzorczej spółki.

2.

W przypadku niewyrażenia przez organ założycielski zgody na dokonanie czynności prawnych,

o których mowa w ust. 1, organom przedsiębiorstwa przysługuje sprzeciw w trybie art.

63.

3.

Do odpłatnego oddania mienia przedsiębiorstwa państwowego do używania innym podmiotom

na podstawie umów prawa cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 46 ust. 3 i 4.

Czynności prawne, dokonane z naruszeniem przepisów art. 46 ust. 3-4, oraz czynności

prawne, o których mowa w art. 46a ust. 1, 1a i 1c, dokonane pomimo niewyrażenia zgody

przez organ założycielski, są nieważne.

Przedsiębiorstwo państwowe występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.

Organ założycielski nie może pozbawić przedsiębiorstwa państwowego składników wydzielonego

mu lub nabytego przez przedsiębiorstwo mienia, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1.

1.

Z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa państwowego z rejestru przedsiębiorców mienie

pozostałe po tym przedsiębiorstwie przejmuje wojewoda.

2.

(uchylony)

3.

(uchylony)

4.

(uchylony)

5

Mienie pozostałe po likwidacji przedsiębiorstwa państwowego, którego organem założycielskim

był Minister Obrony Narodowej, podlega przekazaniu na zasadach i w trybie określonych

w ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1456).

Nabycie mienia na podstawie art. 46 ust. 3a i art. 49 ust. 1 następuje zgodnie z zasadami Kodeksu cywilnego i jest nieodpłatne.

1.

Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu przedsiębiorstwa państwowego

upoważniony jest dyrektor. Zastępcy dyrektora oraz pełnomocnicy przedsiębiorstwa działają

w granicach ich umocowania.

2.

Jeżeli czynności prawne, dokonywane przez osoby określone w ust. 1, obejmują rozporządzanie

prawem, którego wartość przekracza pięć tysięcy złotych, lub czynności te mogą spowodować

powstanie zobowiązania przedsiębiorstwa do świadczenia o wartości powyżej pięciu tysięcy

złotych, do skuteczności oświadczenia woli wymagane jest współdziałanie co najmniej

dwóch osób.

1.

Pełnomocników ustanawia i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa.

2.

Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.

3.

Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Nie dotyczy to pełnomocnictwa do dokonywania poszczególnych czynności oraz ustanawiania

pełnomocników procesowych.

(uchylony)

Przedsiębiorstwo prowadzi działalność na zasadach racjonalnej gospodarki, samofinansowania

oraz rachunku ekonomicznego.

1.

Przedsiębiorstwo prowadzi rzetelną rachunkowość oraz sporządza na jej podstawie bilans.

2.

Bilans przedsiębiorstwa podlega weryfikacji przez państwowe organy kontroli na zasadach

określonych w przepisach szczególnych.

1.

Przedsiębiorstwo państwowe może podjąć działalność w dziedzinie nieprzewidzianej w

akcie o jego utworzeniu.

2.

Jeżeli podjęcie nowej działalności prowadzi do zaniechania lub znacznego ograniczenia

działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa, organ założycielski

może zobowiązać przedsiębiorstwo do zaprzestania nowej działalności.

3.

Podjęcie nowej działalności podlega ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym.

1.

Dyrektor przedsiębiorstwa ma obowiązek zgłosić pisemnie radzie pracowniczej przedsiębiorstwa,

bankowi finansującemu oraz organowi założycielskiemu, że przedsiębiorstwo prowadzi

działalność gospodarczą ze stratą.

2.

W wypadku określonym w ust. 1, na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub z

własnej inicjatywy, organ założycielski powoła komisję w celu zbadania i oceny stanu

gospodarczego przedsiębiorstwa i przedstawienia wniosków.

(uchylony)

1.

Organ założycielski dokonuje kontroli i oceny działalności przedsiębiorstwa oraz pracy

dyrektora.

2.

Organ założycielski ma prawo władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa tylko

w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.

Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa może przewidzieć, że uprawnienia organu założycielskiego

w zakresie nadzoru, określone w niniejszej ustawie, mogą być przekazane powołanej

przez ten organ radzie nadzorczej.

1.

Organ założycielski ma prawo nałożyć na przedsiębiorstwo obowiązek wprowadzenia do

planu przedsiębiorstwa zadania lub wyznaczyć przedsiębiorstwu zadanie poza planem,

jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju, w wypadku klęski żywiołowej

bądź w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych.

2.

W wypadku określonym w ust. 1 organ założycielski zapewnia przedsiębiorstwu środki

niezbędne do wykonania nałożonego na przedsiębiorstwo zadania.

3.

Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorstwem a

jednostką organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania.

Organ założycielski, w razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora jest sprzeczna z prawem,

wstrzymuje jej wykonanie oraz zobowiązuje dyrektora do jej zmiany lub cofnięcia.

(uchylony)

1.

Dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia

sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych wobec przedsiębiorstwa przez organ sprawujący

nad nim nadzór.

2.

Sprzeciw wraz z jego uzasadnieniem wnosi się do organu, który decyzję wydał, w terminie

siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji.

3.

W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi

przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia w ciągu siedmiu

dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni wyznacza rozprawę.

1.

W razie doznania szkody z powodu wykonania decyzji organu sprawującego nadzór, przedsiębiorstwo

może żądać od tego organu odszkodowania.

2.

Spory wynikłe na tle przepisu ust. 1 rozstrzyga sąd.

3.

Z żądaniem odszkodowania może wystąpić dyrektor przedsiębiorstwa lub rada pracownicza

przedsiębiorstwa.

1.

Jeżeli przedsiębiorstwo prowadzi działalność ze stratą, organ założycielski w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może wszcząć postępowanie naprawcze,

ustanawiając nad przedsiębiorstwem zarząd komisaryczny.

1a.

(uchylony)

1b.

Od decyzji organu założycielskiego, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje sprzeciw.

2.

Zarząd komisaryczny ustanawia się na czas oznaczony.

3.

Ustanowienie zarządu komisarycznego i jego uchylenie podlega wpisowi do Krajowego

Rejestru Sądowego.

1.

Organ założycielski wyznacza i odwołuje osobę sprawującą zarząd komisaryczny.

2.

Z chwilą ustanowienia zarządu komisarycznego organy przedsiębiorstwa ulegają rozwiązaniu.

Organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa.

3.

Osoba sprawująca zarząd komisaryczny przejmuje kompetencje organów przedsiębiorstwa,

z wyjątkiem

1)

przyjmowania i zatwierdzania sprawozdania finansowego;

2)

dokonywania podziału wygospodarowanego zysku przez przedsiębiorstwo na fundusze oraz

zasad wykorzystania tych funduszy.

4.

Kompetencje, o których mowa w ust. 3, przejmuje organ założycielski.

1.

Osoba sprawująca zarząd komisaryczny niezwłocznie po jego ustanowieniu jest obowiązana

przedstawić organowi założycielskiemu do zatwierdzenia program naprawy przedsiębiorstwa.

2.

Osoba sprawująca zarząd komisaryczny przedstawia organowi założycielskiemu co trzy

miesiące sprawozdanie ze swojej działalności.

Zasady sprawowania zarządu komisarycznego określa organ założycielski.

1.

Jeżeli ustaną przyczyny ustanowienia zarządu komisarycznego określone w art. 65 ust.

1, organ założycielski wyda zarządzenie o uchyleniu tego zarządu.

2.

Organ założycielski może w każdym czasie uchylić zarząd komisaryczny i zarządzić likwidację

przedsiębiorstwa, jeżeli dalsze wykonywanie programu, o którym mowa w art. 67 ust.

1, nie rokuje poprawy gospodarki przedsiębiorstwa.

Koszty związane ze sprawowaniem zarządu komisarycznego obciążają przedsiębiorstwo

państwowe.

(uchylone)

Uprawnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych określone w niniejszej

ustawie wykonuje właściwy dyrektor izby administracji skarbowej, w wypadku gdy funkcje

organu założycielskiego pełni wojewoda.

1.

Od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy umowy prywatyzacji bezpośredniej, których

przedmiotem jest rozporządzenie wszystkimi składnikami niematerialnymi i materialnymi

majątku przedsiębiorstwa państwowego poprzez sprzedaż przedsiębiorstwa, wniesienie

przedsiębiorstwa do spółki lub oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania

mogą być zawierane wyłącznie wtedy, gdy organ założycielski, w terminie do dnia wejścia

w życie ustawy, wydał zarządzenie o prywatyzacji bezpośredniej.

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, w tym do zawarcia i wykonania umowy prywatyzacji

bezpośredniej oraz uprawnień pracowników, stosuje się przepisy dotychczasowe, przy

czym określone w tych przepisach kompetencje ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa

wykonuje minister właściwy do spraw gospodarki.

1.

Uprawnieni pracownicy w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa

państwowego albo przez wniesienie przedsiębiorstwa do spółki, której akcje zostały

zbyte nieodpłatnie, na podstawie dotychczasowych przepisów, na rzecz jednostki samorządu

terytorialnego lub związku jednostek samorządu terytorialnego, zachowują uprawnienia

do nieodpłatnego nabycia akcji.

2.

Do spraw określonych w ust. 1 przepisy art. 36-38 oraz art. 38b i art. 38c ustawy

zmienianej w art. 14, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio,

przy czym przewidziane w tych przepisach kompetencje w zakresie zbywania akcji na

rzecz uprawnionych pracowników wykonuje organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego

albo organ wykonawczy związku jednostek samorządu terytorialnego.

3.

Do ustalenia momentu powstania prawa do nieodpłatnego nabycia akcji przez uprawnionych

pracowników oraz rolników lub rybaków stosuje się odpowiednio art. 38 ust. 2 ustawy

zmienianej w art. 14.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do nieodpłatnego zbycia akcji posiadanych

przez jednostkę samorządu terytorialnego lub związek jednostek samorządu terytorialnego

na rzecz innej jednostki samorządu terytorialnego lub związku jednostek samorządu

terytorialnego, przy czym kompetencje w zakresie zbywania akcji wykonuje organ wykonawczy

jednostki samorządu terytorialnego lub związku jednostek samorządu terytorialnego.

Od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy funkcję organu założycielskiego przedsiębiorstw

państwowych

1)

Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej z siedzibą w Sękocinie Starym, przejmuje minister

właściwy do spraw środowiska;

2)

Kopalnie i Zakłady Przetwórcze Siarki „SIARKOPOL” w Tarnobrzegu z siedzibą w Tarnobrzegu,

przejmuje minister właściwy do spraw gospodarki złożami kopalin;

3)

innych niż wymienione w pkt 1 i 2, w których funkcję organu założycielskiego w dniu

31 grudnia 2016 r. wykonywał minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, przejmuje

minister właściwy do spraw gospodarki.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 14 pkt 19 i pkt 32 w zakresie uchylenia art. 69a ust. 3 i 4, które wchodzą w

życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;

2)

art. 97-99, art. 100 ust. 2, art. 114 ust. 2 i art. 116, które wchodzą w życie z dniem

następującym po dniu ogłoszenia;

3)

art. 19 pkt 32, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;

4)

art. 95, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2016 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2015 r.

1.

Znosi się

1)

Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej;

2)

Szefa Służby Celnej;

3)

dyrektorów izb skarbowych;

4)

dyrektorów izb celnych;

5)

dyrektorów urzędów kontroli skarbowej;

6)

naczelników urzędów celnych.

2.

Izba skarbowa kontynuuje działalność i staje się izbą administracji skarbowej.

3.

Należności i zobowiązania izby skarbowej stają się należnościami i zobowiązaniami

izby administracji skarbowej.

4.

Izbę administracji skarbowej łączy się z, mającymi siedzibę w tym samym województwie,

izbą celną i urzędem kontroli skarbowej.

5.

Izba administracji skarbowej wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki łączonych jednostek,

bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają.

6.

Należności i zobowiązania izby celnej oraz urzędu kontroli skarbowej stają się należnościami

i zobowiązaniami izby administracji skarbowej.

7.

(uchylony)

8.

Znosi się urzędy celne wraz z podległymi oddziałami celnymi.

9.

Izba administracji skarbowej wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki urzędów celnych

mających siedzibę w tym samym województwie, bez względu na charakter stosunku prawnego,

z którego te prawa wynikają.

10.

Należności i zobowiązania urzędów celnych mających siedzibę w tym samym województwie,

co izba administracji skarbowej, stają się należnościami i zobowiązaniami tej izby

administracji skarbowej.

1.

Ustanawia się organy Krajowej Administracji Skarbowej

1)

Szefa Krajowej Administracji Skarbowej;

2)

dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej;

3)

dyrektora izby administracji skarbowej;

4)

naczelnika urzędu celno-skarbowego.

2.

Naczelnicy urzędów skarbowych stają się organami Krajowej Administracji Skarbowej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem

1)

art. 1, art. 4 pkt 1 i pkt 11 lit. c i d, lit. e w zakresie § 12 i 13 oraz lit. f,

art. 11, art. 13, art. 27, art. 38 pkt 39 lit. a tiret drugie, pkt 65 lit. a, pkt

68 lit. a w zakresie pkt 1, pkt 76 lit. b tiret drugie, art. 119, art. 148, art. 160

ust. 2 i 3, art. 162 ust. 1 pkt 1, art. 164, art. 165 ust. 1, 2 i 6, art. 178, art.

190 ust. 1, art. 201 ust. 1 i art. 259 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 150, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.;

2a)

art. 112 pkt 2-4, które wchodzą w życie z dniem 27 lutego 2017 r.;

3)

art. 4 pkt 12, art. 163 pkt 3, art. 168, art. 172 pkt 6 oraz art. 192 ust. 1-4, które

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;

4)

art. 149a, który wchodzi w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.