Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 października 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie wypadków i incydentów lotniczych

Rozporządzenie określa

1)

sposób działania systemu obowiązkowego zgłaszania zdarzeń w lotnictwie cywilnym i

sposób prowadzenia bazy danych o zdarzeniach lotniczych;

2)

szczegółowy sposób postępowania przy badaniu wypadków i incydentów lotniczych;

3)

warunki i tryb przekazywania i udostępniania raportów wstępnych i informacji o wypadkach

i incydentach lotniczych;

4)

warunki i tryb udostępniania oraz publikowania raportów końcowych i zaleceń Państwowej

Komisji Badania Wypadków Lotniczych, zwanej dalej „Komisją”;

5)

warunki i sposób działania systemu dobrowolnego zgłaszania o zdarzeniach lotniczych,

jednostki lotnictwa cywilnego właściwe do przyjmowania takich poufnych zgłoszeń, sposób

zapewnienia ochrony danych osobowych z tym związanych oraz formę i sposób udostępniania

tych informacji;

6)

wykaz przykładowych zdarzeń podlegających obowiązkowemu zgłaszaniu;

7)

wykaz przykładowych poważnych incydentów lotniczych.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Zgłoszenie zdarzenia lotniczego może być dokonane przy użyciu każdego dostępnego środka

łączności nie później niż 72 godziny od jego zaistnienia.

2.

Niezależnie od zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, dane dotyczące zdarzenia powinny

być przesłane na formularzu dostosowanym do aktualnych wymogów systemu komputerowego,

udostępnianym na stronach internetowych urzędu obsługującego ministra właściwego do

spraw transportu, Komisji oraz Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

3.

Formularz, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać w szczególności

1)

datę i czas zaistnienia zdarzenia;

2)

miejsce zdarzenia;

3)

rodzaj i typ statku powietrznego;

4)

opis zdarzenia;

5)

inne informacje dostępne w chwili dokonywania powiadomienia, mające znaczenie dla

badania i analizy zdarzenia.

4.

W przypadku zdarzeń, o których mowa w art. 135 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zwanej dalej „ustawą”, zgłoszenie o zdarzeniu powinno zawierać w szczególności informacje

o okolicznościach jego zaistnienia, na podstawie których Przewodniczący Państwowej

Komisji Badania Wypadków Lotniczych, zwany dalej „Przewodniczącym Komisji”, podejmuje

decyzję w sprawie podjęcia badania tego zdarzenia.

1.

Komputerową bazę danych systemu obowiązkowego zgłaszania zdarzeń w lotnictwie cywilnym

prowadzi się zgodnie z europejskim centralnym systemem koordynacji powiadamiania o

zdarzeniach w lotnictwie (European Co-ordination Centre for Aviation Incident Reporting

Systems - ECCAIRS).

2.

Baza danych, o której mowa w ust. 1, uzupełniana jest na bieżąco na podstawie danych

zawartych w formularzach zawiadomienia o zdarzeniu lotniczym otrzymywanych zgodnie

z art. 135a ustawy oraz w raportach Komisji.

1.

Po otrzymaniu zgłoszenia o zaistnieniu zdarzenia lotniczego podlegającego badaniu

Komisji, Przewodniczący Komisji wyznacza spośród członków Komisji kierującego zespołem

badawczym oraz, w porozumieniu z nim, skład tego zespołu.

2.

W przypadku niepodjęcia przez Komisję badania zdarzenia lotniczego, Przewodniczący

Komisji informuje o tej decyzji odpowiednio: użytkownika statku powietrznego, państwowy

organ zarządzania ruchem lotniczym albo zarządzającego lotniskiem, w celu podjęcia

przez nich badania, oraz wyznacza spośród członków Komisji osobę nadzorującą to badanie.

3.

Podmioty, o których mowa w ust. 2, po powiadomieniu o niepodjęciu przez Komisję badania,

podejmują czynności w celu zbadania tego zdarzenia. Do badania stosuje się odpowiednio

przepisy § 5, 7-9, 11, 12 i 19.

W skład zespołu badawczego nie może wchodzić osoba, która w jakimkolwiek charakterze

uczestniczyła w zdarzeniu lotniczym, nadzorowała lot lub skok, w którym zdarzenie

to nastąpiło, lub mogła mieć wpływ na jego zaistnienie lub przebieg.

Kierujący zespołem badawczym, po przybyciu na miejsce zdarzenia, powiadamia właściwy

miejscowo organ Policji lub prokuratury o przystąpieniu do badania, w przypadku gdy

organy te podjęły postępowanie.

Kierujący zespołem badawczym powinien

1)

zapewnić sprawne i zgodne z zasadami i metodyką przeprowadzenie badania zdarzenia

lotniczego;

2)

przygotować wraz z kierowanym przez siebie zespołem raport wstępny, jeżeli jest wymagany,

i projekt raportu końcowego oraz przekazać go Komisji wraz z zebraną dokumentacją,

niezwłocznie po zakończeniu czynności badawczych.

Osoby wchodzące w skład zespołu badawczego powinny

1)

prowadzić czynności badawcze w sposób rzetelny i obiektywny, wykorzystując w pełni

swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe;

2)

nie ujawniać informacji zebranych w trakcie badania, w szczególności stanowiących

tajemnice prawnie chronione.

Jeżeli w trakcie badania zdarzenia wyłoni się podejrzenie, że było ono związane z

rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów lotniczych, kierujący zespołem badawczym

zawiadamia o tym Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zwanego dalej „Prezesem Urzędu”.

Komisja powiadamia niezwłocznie Prezesa Urzędu o odstąpieniu od badania zdarzenia

lotniczego w przypadkach, o których mowa w art. 135 ust. 6 ustawy.

1.

Działania podejmowane na miejscu wypadku lotniczego powinny być wykonywane w taki

sposób, który bez uszczerbku dla poszkodowanych jak najmniej naruszy stan, w jakim

bezpośrednio po wypadku znalazł się statek powietrzny lub jego szczątki, aby nie doszło

do zniszczenia lub zatarcia pozostawionych śladów.

2.

Usunięcie lub zmiana położenia statku powietrznego, jego części, przedmiotów znajdujących

się w nim lub pochodzących z niego może być dokonane bez zezwolenia kierującego zespołem

badawczym lub organów prowadzących postępowanie przygotowawcze, tylko w razie konieczności

ratowania życia, zdrowia, mienia lub w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu grożącemu

ze strony statku powietrznego.

3.

Dokonujący działań, o których mowa w ust. 2, powinni utrwalić dostępnymi środkami

obraz położenia statku powietrznego przed zmianą jego położenia.

1.

Bez zgody kierującego zespołem badawczym zabrania się rozporządzać statkiem powietrznym

i przedmiotami znajdującymi się w nim lub z niego pochodzącymi oraz innymi dowodami

związanymi ze zdarzeniem lotniczym, a w szczególności zabierać ich z miejsca zdarzenia.

2.

Statek powietrzny, który uległ wypadkowi lub incydentowi lotniczemu, jego części,

przedmioty znajdujące się w nim lub pochodzące z niego, a także inne dowody związane

z tym zdarzeniem mogą być wydane właścicielowi lub użytkownikowi przed zakończeniem

badań tylko za zgodą kierującego zespołem badawczym. Jeżeli wszczęto dochodzenie lub

śledztwo, rozstrzyga o tym organ prowadzący lub nadzorujący postępowanie przygotowawcze

po uzyskaniu zgody kierującego zespołem badawczym.

1.

Komisja bada zdarzenia lotnicze w kolejności, w jakiej zaistniały. Kolejność badania

zdarzeń może zostać zmieniona ze względu na ich wagę i znaczenie. O zmianie kolejności

decyduje Przewodniczący Komisji.

2.

Zespół badawczy powinien, mimo zmiany kolejności badań, wykonać niezbędne czynności

mające na celu zabezpieczenie dowodów.

Badanie zdarzenia lotniczego obejmuje

1)

zbieranie, rejestrację i analizę wszystkich istotnych informacji o zdarzeniu, z uwzględnieniem

wszystkich czynników pozostających w związku przyczynowo-skutkowym i mogących mieć

wpływ na jego zaistnienie;

2)

zbieranie informacji medycznych w przypadku zaistnienia obrażeń ze skutkiem śmiertelnym

lub poważnego obrażenia ciała osób uczestniczących w wypadku;

3)

opracowanie raportu wstępnego i przedstawianie, jeśli taka konieczność wynika z uzyskanych

informacji, doraźnych zaleceń profilaktycznych;

4)

ustalenie, jeżeli jest to możliwe, przyczyn i okoliczności, w tym wypracowanie zaleceń

mających na celu zapobieganie podobnym zdarzeniom w przyszłości i poprawę stanu bezpieczeństwa

lotów;

5)

opracowanie raportu końcowego.

1.

Kierujący zespołem badawczym powiadamia Przewodniczącego Komisji o przygotowaniu projektu

raportu końcowego, z którym mogą zapoznać się członkowie Komisji.

2.

Z projektem raportu końcowego z badania wypadku lotniczego mogą się zapoznać

1)

członkowie personelu lotniczego oraz osoby uczestniczące w szkoleniu lotniczym, biorące

udział w zdarzeniu,

2)

jednostki lub instytucje, których działalność jest bezpośrednio związana z badanym

zdarzeniem,

3)

podmioty produkujące lub prowadzące obsługę techniczną statku powietrznego, jeżeli

ustalona przyczyna lub ujawnione okoliczności wskazują lub mogą wskazywać na przyczynę

techniczną zdarzenia

- w terminie 14 dni od dnia powiadomienia.

3.

Kierujący zespołem badawczym zapoznaje z projektem raportu końcowego podmioty, o których

mowa w ust. 2, w siedzibie Komisji.

4.

Na umotywowany wniosek podmiotu, o którym mowa w ust. 2, projekt raportu końcowego

może zostać przekazany na wskazany adres.

5.

Podmioty, o których mowa w ust. 2, mogą, w terminie 14 dni od dnia udostępnienia projektu

raportu końcowego, wnieść zastrzeżenia i uwagi mające na celu określenie okoliczności

i przyczyn wypadku lotniczego. Brak odpowiedzi w tym terminie traktuje się jako niewniesienie

uwag.

6.

W przypadku otrzymania uwag, o których mowa w ust. 5, Komisja może je uwzględnić lub

odrzucić. W przypadku ich odrzucenia uwagi załącza się do dokumentacji.

7.

W raporcie końcowym Komisja wskazuje podmioty, które otrzymały projekt raportu końcowego,

określając jedynie charakter, w jakim uczestniczyły w badanym wypadku lotniczym, oraz

podaje informację o zgłoszeniu przez nie uwag.

8.

Upowszechnianie, wykorzystywanie lub publikowanie projektu raportu końcowego lub jego

części może się odbywać wyłącznie za zgodą kierującego zespołem badawczym.

1.

Komisja po zapoznaniu się z projektem raportu końcowego może

1)

w drodze uchwały, uznać wyniki badań zespołu za wystarczające i zamknąć badanie zdarzenia

lotniczego;

2)

przekazać sprawę do ponownego zbadania w określonym zakresie i terminie.

2.

W uchwale, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zamieszcza się informację o przyczynie i,

jeżeli jest to wskazane, o okolicznościach sprzyjających zaistnieniu zdarzenia oraz

ewentualne zalecenia profilaktyczne.

3.

Każdy z członków Komisji może zgłosić w trakcie głosowania zdanie odrębne, które zamieszcza

się w załączniku do uchwały. Zgłoszenie zdania odrębnego wymaga pisemnego uzasadnienia.

Przewodniczący Komisji, w ramach nadzoru Komisji nad badaniem prowadzonym przez użytkownika

statku powietrznego, państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym albo zarządzającego

lotniskiem, może w każdym stadium prowadzenia badania przejąć badanie prowadzone przez

ten podmiot i przekazać je wyznaczonemu przez siebie zespołowi badawczemu. Do wyznaczenia

zespołu stosuje się § 4 ust. 1.

1.

Użytkownik statku powietrznego, państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym lub zarządzający

lotniskiem przesyła Komisji raport końcowy z badania zdarzenia lotniczego wraz z zebraną

dokumentacją. Komisja może

1)

w drodze uchwały

a)

uznać wyniki badań przedstawione w raporcie końcowym za wystarczające i podjąć decyzję

o zakończeniu badania,

b)

zmienić, uzupełnić lub określić inną przyczynę lub zalecenia profilaktyczne przedstawione

w raporcie końcowym przez podmiot prowadzący badanie i podjąć decyzję o zakończeniu

badania,

c)

na wniosek Przewodniczącego Komisji uznać informacje zawarte w zgłoszeniu o zdarzeniu

lotniczym za wystarczające i, gdy ustalone przyczyny incydentu nie budzą wątpliwości,

podjąć decyzję o zakończeniu badania;

2)

przekazać sprawę do ponownego zbadania w określonym zakresie i terminie.

2.

W uchwale, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zamieszcza się informacje określone w § 16

ust. 2.

3.

Uchwałę wraz z raportem końcowym Komisja przesyła Prezesowi Urzędu.

1.

Dokumentację zebraną w trakcie badania przechowuje się w aktach Komisji.

2.

Przepisy w sprawie postępowania z dokumentacją, zasad jej klasyfikowania oraz zasad

i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych stosuje się

odpowiednio.

Raport końcowy powinien zostać sporządzony w jak najkrótszym czasie, o ile to możliwe

w terminie 12 miesięcy od dnia zaistnienia zdarzenia.

Komisja przekazuje Prezesowi Urzędu dodatkową informację pozwalającą na identyfikację

osób, o których mowa w raporcie końcowym z badania wypadku lotniczego. Dane zawarte

w informacji podlegają ochronie zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.

1.

Przedstawiciele pełnomocni państw obcych i ich doradcy mogą uczestniczyć w badaniu

prowadzonym przez Komisję na warunkach określonych w załączniku nr 13 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago dnia 7 grudnia

1944 r.

(Dz. U. z 1959 r. poz. 212, z późn. zm., zwanej dalej „Konwencją ICAO”, oraz w innych przepisach międzynarodowych, o których

mowa w art. 3 ust. 4 ustawy.

2.

Przewodniczący Komisji może wyznaczyć pełnomocnego przedstawiciela, w celu uczestniczenia

w badaniu zdarzenia lotniczego prowadzonego przez organy państw obcych, o czym informuje

ministra właściwego do spraw transportu.

3.

Przewodniczący Komisji może wyznaczyć jednego lub kilku doradców, spośród osób zaproponowanych

przez użytkownika lub podmioty odpowiedzialne za projekt typu i montaż finalny statku

powietrznego, w celu udzielenia pomocy pełnomocnemu przedstawicielowi.

1.

Przewodniczący Komisji może złożyć ministrowi właściwemu do spraw transportu wniosek

o wznowienie zakończonego badania w razie ujawnienia nowych faktów mogących mieć wpływ

na ustalenie przyczyn i okoliczności zdarzenia.

2.

W przypadku wznowienia zakończonego badania przepisy rozdziałów 3, 4 i 5 stosuje się

odpowiednio.

Komisja o przystąpieniu do badania zdarzenia lotniczego, w którym brał udział polski

statek powietrzny, powiadamia

1)

w każdym przypadku

a)

Prezesa Urzędu,

b)

użytkownika statku powietrznego;

2)

gdy maksymalna masa startowa statku powietrznego przekracza 2250 kg

a)

władze lotnicze państwa właściciela, producenta i konstruktora statku,

b)

Dyrektora Regionalnego Biura Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)

na Europę i Północny Atlantyk,

c)

Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA).

1.

Gdy wypadkowi lub poważnemu incydentowi lotniczemu uległ obcy statek powietrzny, którego

maksymalna masa startowa przekracza 2250 kg, Komisja powiadamia władze lotnicze państwa

1)

rejestracji statku powietrznego;

2)

użytkownika statku powietrznego;

3)

konstruktora i producenta statku powietrznego;

4)

Dyrektora Regionalnego Biura Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)

na Europę i Północny Atlantyk oraz Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA).

2.

Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, posiada formę informacji wstępnej określonej

w załączniku nr 13 do Konwencji ICAO.

3.

Informację wstępną sporządza się w jednym z oficjalnych języków ICAO.

1

Komisja przekazuje raporty wstępne Prezesowi Urzędu w postaci elektronicznej za pośrednictwem

środków komunikacji elektronicznej, w jednym z formatów danych określonych w załączniku

nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności,

minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej

oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych

(Dz. U. z 2016 r. poz. 113 i 1744), albo w postaci papierowej.

2.

Raport wstępny sporządza się w formie pisemnej. Powinien on zawierać informacje o

zdarzeniu, jak również o czynnikach mogących mieć ujemny wpływ na bezpieczeństwo lotów,

które zostały ustalone do momentu jego sporządzenia.

3.

(uchylony).

4

Komisja udostępnia na swojej stronie internetowej raporty wstępne z badania wypadku

lotniczego, a w przypadku gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa wykonywania

lotów - także z badania poważnego incydentu lotniczego.

Kierujący zespołem badawczym, po uzgodnieniu z Przewodniczącym Komisji, niezależnie

od sporządzenia raportu wstępnego, etapu badania czy formalnego zakończenia badania

zdarzenia lotniczego, niezwłocznie przekazuje Prezesowi Urzędu informacje o okolicznościach

i faktach mogących stanowić zagrożenie dla bezpiecznej eksploatacji statku powietrznego.

Informacji dotyczących badanego zdarzenia lotniczego może udzielać, przy zachowaniu

przepisów o ochronie danych osobowych, wyłącznie Przewodniczący Komisji lub kierujący

zespołem badawczym.

1.

Kopię raportu końcowego i uchwały w sprawie badania zdarzenia lotniczego przeprowadzonego

przez Komisję przekazuje się

1)

w każdym przypadku

a)

właścicielowi statku powietrznego,

b)

użytkownikowi statku powietrznego;

2)

organowi ścigania - jeżeli prowadzone jest w tej sprawie postępowanie, a organ z takim

żądaniem wystąpił;

3)

innym podmiotom, w szczególności państwowemu organowi zarządzania ruchem lotniczym,

zarządzającemu lotniskiem, stowarzyszeniom związanym z działalnością lotniczą i producentom

statków powietrznych - jeżeli ze względów profilaktycznych Przewodniczący Komisji

uzna to za konieczne.

2.

Komisja przekazuje Komisji Europejskiej kopię raportu końcowego z przeprowadzonego

przez siebie badania zdarzenia lotniczego.

1.

W przypadku badania wypadku lub poważnego incydentu lotniczego obcego statku powietrznego,

kopię raportu końcowego i uchwały Komisji przekazuje się

1)

w przypadku, gdy maksymalna masa startowa statku powietrznego przekracza 2250 kg,

właściwym organom państwa

a)

rejestracji statku powietrznego,

b)

użytkownika statku powietrznego,

c)

konstruktora i producenta statku powietrznego;

2)

właściwym organom państwa

a)

którego obywatele zginęli bądź odnieśli poważne uszkodzenia ciała,

b)

uczestniczącego w badaniach lub pomagającego w jego przeprowadzeniu.

2.

Raporty przesyłane za granicę sporządza się w jednym z oficjalnych języków ICAO.

1.

Raporty końcowe z przeprowadzonych badań Komisja umieszcza na swoich stronach internetowych.

2.

(uchylony).

3.

(uchylony).

1.

System dobrowolnego zgłaszania o zdarzeniach lotniczych prowadzi, przy zachowaniu

zasady poufności, Prezes Urzędu, w postaci komputerowej bazy danych umożliwiającej

gromadzenie i analizowanie danych o zdarzeniach.

2.

Do przyjmowania poufnych zgłoszeń upoważniony jest podmiot, który posiada możliwości

techniczne i organizacyjne w zakresie przyjmowania zgłoszeń, przetwarzania danych

w sposób określony przez Prezesa Urzędu oraz zapewnia ochronę gromadzonych danych

i ich przekazywanie do bazy danych.

3.

Podmiot, o którym mowa w ust. 2, przyjmuje zgłoszenia na podstawie umowy zawartej

z Prezesem Urzędu, w której określa się w szczególności

1)

warunki techniczne przyjmowania zgłoszeń;

2)

sposób przetwarzania danych;

3)

zakres odpowiedzialności podmiotu za nieprzestrzeganie zasad określonych w umowie,

w tym za nieuprawnione ujawnienie gromadzonych danych.

1.

Informacje są przyjmowane pisemnie lub drogą elektroniczną na podstawie formularza

dobrowolnego zgłoszenia o zdarzeniu w lotnictwie cywilnym, udostępnianego na stronach

internetowych Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

2.

Formularz powinien zawierać w szczególności

1)

datę i miejsce zdarzenia;

2)

opis zdarzenia oraz

3)

informacje mające znaczenie dla analizy zdarzenia.

3.

W systemie, o którym mowa w § 32, nie rejestruje się źródeł informacji ani danych

o osobach uczestniczących w zdarzeniu, a zawarte w nim dane powinny być zabezpieczone

przed dostępem osób trzecich.

4.

Informacje zawarte w bazie danych mogą być wykorzystywane tylko w celu poprawy bezpieczeństwa

lotów w lotnictwie cywilnym i są udostępniane w formie opracowań statystycznych, wraz

z wnioskami i zaleceniami profilaktycznymi w zakresie zarządzania bezpieczeństwem

lotów.

Wykaz przykładowych zdarzeń podlegających obowiązkowemu zgłaszaniu określa załącznik

nr 1 do rozporządzenia.

Wykaz przykładowych poważnych incydentów lotniczych określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia