Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 października 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków (DU_2017_1965) | PL

Dz.U. 2017 poz. 1965 notInForce

§ 1 Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 października 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków Open official source

W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie zasad tworzenia

rezerw na ryzyko związane z działalnością banków

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2066) wprowadza się następujące zmiany

1)

w § 1

a)

pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

ekspozycje kredytowe - bilansowe należności z tytułu kredytów i pożyczek, skupionych

wierzytelności, czeków i weksli, zrealizowanych gwarancji, innych wierzytelności o

podobnym charakterze oraz udzielone zobowiązania pozabilansowe o charakterze finansowym

i gwarancyjnym;

”

,

b)

po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu

„

2a)

odpisy aktualizujące należności związane z ekspozycjami kredytowymi - odpisy aktualizujące

odnoszące się do odsetek, także skapitalizowanych, od ekspozycji kredytowych;

”

,

c)

po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu

„

6a)

rezerwy celowe - rezerwy na ryzyko związane z działalnością banków odnoszące się do

ekspozycji kredytowych, z wyłączeniem należności z tytułu odsetek, także skapitalizowanych;

”

;

2)

w § 2

a)

w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

Banki tworzą rezerwy celowe oraz odpisy aktualizujące należności związane z ekspozycjami

kredytowymi w odniesieniu do ekspozycji kredytowych zaklasyfikowanych do

”

,

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Obowiązek tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych

z ekspozycjami kredytowymi nie dotyczy ekspozycji kredytowych stanowiących udzielone

zobowiązania pozabilansowe w przypadku, gdy postanowienia umowy

1)

gwarantują bankowi swobodę w podjęciu decyzji o uruchomieniu środków w ramach zobowiązania

lub

2)

uzależniają uruchomienie środków w ramach zobowiązania od terminowej obsługi już wykorzystanej

części i niebudzącej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika w przypadku, gdy

wymagane jest stosowanie tego kryterium, lub

3)

uzależniają uruchomienie środków w ramach zobowiązania od złożenia zabezpieczeń wymienionych

w załączniku nr 2 do rozporządzenia, umożliwiających pomniejszenie podstawy tworzenia

rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami

kredytowymi o kwotę odpowiadającą uruchamianym środkom lub klasyfikowanie ekspozycji

kredytowej do kategorii „normalne”.

”

;

3)

w § 3 ust. 1-4 otrzymują brzmienie

„

1.

Rezerwy celowe na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi wynikającymi z pożyczek

i kredytów detalicznych, zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne”, oraz odpisy aktualizujące

należności związane z tymi ekspozycjami kredytowymi tworzy się w wysokości co najmniej

wymaganego poziomu rezerw oraz odpisów, stanowiącego 1,5% podstawy tworzenia rezerw

celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi.

2.

Rezerwy celowe na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi, zaklasyfikowanymi do

kategorii „pod obserwacją”, „poniżej standardu”, „wątpliwe” i „stracone” oraz odpisy

aktualizujące należności związane z tymi ekspozycjami kredytowymi tworzy się na podstawie

indywidualnej oceny ryzyka obciążającego daną ekspozycję, jednak w wysokości co najmniej

wymaganego poziomu rezerw oraz odpisów, stanowiącego w relacji do podstawy tworzenia

rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami

kredytowymi

1)

1,5% - w przypadku kategorii „pod obserwacją”;

2)

20% - w przypadku kategorii „poniżej standardu”;

3)

50% - w przypadku kategorii „wątpliwe”;

4)

100% - w przypadku kategorii „stracone”.

3.

Komisja Nadzoru Finansowego, na wniosek banku, może zezwolić na utworzenie rezerw

celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi

w innej wysokości niż określona w ust. 1 i 2, w szczególności na podstawie modeli

ryzyka kredytowego, informując ministra właściwego do spraw instytucji finansowych

o udzielonym zezwoleniu.

4.

Rezerwy celowe oraz odpisy aktualizujące należności związane z ekspozycjami kredytowymi

tworzy się, aktualizuje co do wysokości oraz rozwiązuje najpóźniej w ostatnim dniu

miesiąca kończącego kwartał, w którym dokonano przeglądu i klasyfikacji ekspozycji

kredytowych.

”

;

4)

w § 4 ust. 1-3 otrzymują brzmienie

„

1.

Podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych

z ekspozycjami kredytowymi stanowi wartość bilansowa ekspozycji kredytowej bez uwzględnienia

utworzonych rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami

kredytowymi, ale z uwzględnieniem przewidywanej w związku z restrukturyzacją zadłużenia

kwoty umorzenia części ekspozycji kredytowej.

2.

Podstawę tworzenia rezerw celowych na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi,

zaklasyfikowanymi do kategorii „pod obserwacją” lub grupy „zagrożone”, oraz odpisów

aktualizujących należności związanych z tymi ekspozycjami kredytowymi można pomniejszyć,

z zastrzeżeniem § 5, o wartość zabezpieczeń wymienionych w

1)

ust. 3 pkt 3, 16-20 oraz w zakresie pojazdów samochodowych - pkt 23 i 24 załącznika

nr 2 do rozporządzenia - w przypadku ekspozycji kredytowych wynikających z pożyczek

i kredytów detalicznych;

2)

ust. 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w przypadku pozostałych ekspozycji kredytowych.

3.

Przeglądów i aktualizacji wartości zabezpieczeń, o które pomniejszono podstawę tworzenia

rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami

kredytowymi, dokonuje się, z zastrzeżeniem ust. 4, w trybie obowiązującym dla przeglądów

i klasyfikacji ekspozycji kredytowych.

”

;

5)

w § 5

a)

w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

wartość zabezpieczenia jest możliwa do uzyskania, w wysokości uwzględnianej do pomniejszenia

podstawy tworzenia rezerw oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami

kredytowymi, podczas ewentualnego postępowania egzekucyjnego, biorąc pod uwagę ograniczenia

prawne, ekonomiczne i faktyczne, mogące wpływać na rzeczywistą możliwość zaspokojenia

się banku z przedmiotu zabezpieczenia;

”

,

b)

w ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

Kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących

należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, w przypadku zabezpieczeń w postaci

”

,

c)

w ust. 4 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

1)

w przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami wymienionymi w

ust. 3 pkt 16 załącznika nr 2 do rozporządzenia, kwota, o którą można pomniejszyć

podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych

z ekspozycjami kredytowymi, nie może być większa niż limit pomniejszenia dla poszczególnych

okresów opóźnienia w spłacie, określony w tabeli nr 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia;

2)

w przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami, wymienionymi

w ust. 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia, z wyłączeniem określonych w pkt 1, kwota,

o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących

należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być większa niż limit pomniejszenia

dla poszczególnych okresów opóźnienia w spłacie, określony w tabeli nr 2 załącznika

nr 3 do rozporządzenia.

”

;

6)

§ 6 otrzymuje brzmienie

„

§ 6.

W przypadku gdy bank posiada wobec dłużnika ekspozycje kredytowe stanowiące zarówno

należności bilansowe, jak i udzielone zobowiązania pozabilansowe, jeżeli warunki umowy

nie stanowią inaczej, posiadane zabezpieczenia uwzględnia się w pierwszej kolejności

w ustalaniu podstawy tworzenia rezerwy celowej na należności bilansowe oraz odpisów

aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi.

”

;

7)

§ 7-9 otrzymują brzmienie

„

§ 7.

Wymagany poziom rezerw celowych na ryzyko związane z ekspozycjami kredytowymi oraz

odpisów aktualizujących należności związanych z tymi ekspozycjami kredytowymi

1)

wynikającymi z pożyczek i kredytów detalicznych, zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne”

- pomniejsza się o kwotę równą 25% rezerwy na ryzyko ogólne;

2)

zaklasyfikowanymi do kategorii „pod obserwacją” - pomniejsza się o kwotę równą 25%

rezerwy na ryzyko ogólne.

§ 8.

Rezerwy celowe oraz odpisy aktualizujące należności związane z ekspozycjami kredytowymi

tworzy się w ciężar kosztów.

§ 9.

1.

Rezerwy celowe oraz odpisy aktualizujące należności związane z ekspozycjami kredytowymi

rozwiązuje się po wygaśnięciu przyczyn ich utworzenia.

2.

Rezerwę celową oraz odpisy aktualizujące należności związane z ekspozycjami kredytowymi

zmniejsza się odpowiednio do

1)

zmniejszenia się kwoty ekspozycji kredytowej;

2)

zmiany kategorii ekspozycji kredytowej na kategorię o niższym stopniu ryzyka w wyniku

dokonanej klasyfikacji;

3)

wzrostu wartości zabezpieczenia pomniejszającego podstawę tworzenia rezerw celowych

oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi;

4)

wzrostu wartości rezerwy na ryzyko ogólne.

3.

Ekspozycje kredytowe stanowiące należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne

odpisuje się w ciężar utworzonych na nie rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących

należności związanych z ekspozycjami kredytowymi.

”

;

8)

w § 10

a)

w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie

„

5)

przykład zastosowania modelu ryzyka kredytowego do klasyfikacji ekspozycji kredytowych

oraz wyznaczania wymaganego poziomu rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności

związanych z ekspozycjami kredytowymi za okres poprzedniego kwartału wraz z wynikami

weryfikacji historycznej.

”

,

b)

w ust. 3 pkt 2 otrzymuje brzmienie

„

2)

zostać cofnięte, jeśli bank nie zapewnia właściwego zarządzania ryzykiem kredytowym,

a w szczególności, jeśli na podstawie przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że

w okresie ostatnich 12 miesięcy rzeczywiste straty są wyższe od rezerw celowych oraz

odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi obliczonych

na podstawie modelu ryzyka kredytowego.

”

;

9)

§ 11 otrzymuje brzmienie

„

§ 11.

W przypadku utworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych

z ekspozycjami kredytowymi w wysokości niższej niż wymagany poziom rezerw celowych

oraz odpisów aktualizujących

należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, z zastrzeżeniem § 2 ust. 5 oraz

§ 3 ust. 3, zarząd banku niezwłocznie zawiadamia Komisję Nadzoru Finansowego o przyczynach

takiego stanu i niezwłocznie uzupełnia brakujące rezerwy celowe oraz odpisy aktualizujące

należności związane z ekspozycjami kredytowymi, przy czym uzupełnienie nie może nastąpić

później niż do końca danego roku obrotowego.

”

;

10)

w załączniku nr 2 do rozporządzenia

a)

w ust. 1

-

po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu

„

1a)

gwarancja lub poręczenie podmiotu, którego zobowiązania lub działalność objęta jest

gwarancją, poręczeniem lub innym mechanizmem wsparcia, udzielonym przez Skarb Państwa

na podstawie odrębnych przepisów, spełniającym wymogi ochrony kredytowej w rozumieniu

art. 213-215 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia

26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i

firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012

(Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.)

”

,

-

pkt 3a otrzymuje brzmienie

„

3a)

umowa ubezpieczenia eksportowego lub gwarancja ubezpieczeniowa Korporacji Ubezpieczeń

Kredytów Eksportowych S.A., objęta w sposób bezpośredni lub pośredni systemem gwarantowania

wypłat przez Skarb Państwa, zawarta lub udzielona na podstawie przepisów o gwarantowanych

przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, dla określonej umowy dotyczącej

ekspozycji kredytowych - do wysokości iloczynu procentu, w jakim ryzyko wystąpienia

zdarzenia objęte jest ochroną ubezpieczeniową lub gwarancyjną, i sumy odpowiednio

ubezpieczenia lub gwarancji, jeżeli konieczność tworzenia rezerw celowych oraz odpisów

aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi jest następstwem

zdarzeń objętych tym ubezpieczeniem lub gwarancją;

”

,

-

pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie

„

5)

zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez

a)

Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,

b)

banki centralne lub rządy państw będących członkiem OECD,

c)

podmiot, którego zobowiązania lub działalność objęte są gwarancją, poręczeniem lub

innym mechanizmem wsparcia, udzielonym przez Skarb Państwa na podstawie odrębnych

przepisów, spełniającym wymogi ochrony kredytowej w rozumieniu art. 213-215 rozporządzenia

nr 575/2013

- według ich wartości godziwej;

6)

przeniesienie na bank, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją,

prawa własności papierów wartościowych emitowanych przez

a)

Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,

b)

banki centralne lub rządy państw będących członkiem OECD,

c)

podmiot, którego zobowiązania lub działalność objęte są gwarancją, poręczeniem lub

innym mechanizmem wsparcia, udzielonym przez Skarb Państwa na podstawie odrębnych

przepisów, spełniającym wymogi ochrony kredytowej w rozumieniu art. 213-215 rozporządzenia

nr 575/2013

- według ich wartości godziwej;

”

,

b)

w ust. 3

-

wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

Zabezpieczenia umożliwiające pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych oraz

odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi

”

,

-

po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu

„

1a)

gwarancja lub poręczenie podmiotu, którego zobowiązania lub działalność objęta jest

gwarancją, poręczeniem lub innym mechanizmem wsparcia, udzielonym przez Skarb Państwa

na podstawie odrębnych przepisów, spełniającym wymogi ochrony kredytowej w rozumieniu

art. 213-215 rozporządzenia nr 575/2013;

”

,

-

pkt 6 i 7 otrzymują brzmienie