Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie nadzoru przeciwpożarowego w polskich obszarach morskich oraz morskich portach i przystaniach

1.

Rozporządzenie określa

1)

szczegółowy zakres nadzoru przeciwpożarowego sprawowanego przez organy administracji

morskiej;

2)

szczegółowy sposób sprawowania nadzoru przeciwpożarowego, w tym tryb przeprowadzania

inspekcji i kontroli, o których mowa w art. 50a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej

Polskiej i administracji morskiej, zwanej dalej „ustawą”, oraz szczegółowy zakres informacji zawartych w protokole,

o którym mowa w art. 50a ust. 7 ustawy;

3)

warunki współpracy organów administracji morskiej z podmiotami, które uczestniczą

w działaniach ratowniczo-gaśniczych w obrębie polskich obszarów morskich oraz portów

i przystani morskich;

4)

szczegółowy zakres informacji niezbędnych do określenia w planach zwalczania zagrożeń

i zanieczyszczeń wód portowych oraz instrukcjach technologicznych i technologiczno-ruchowych

oraz instrukcjach bezpiecznej obsługi statku;

5)

szczegółowy zakres informacji, o których mowa w art. 50a ust. 8 pkt 4 ustawy.

2.

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do obiektów, urządzeń portowych oraz jednostek

pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

porcie - należy przez to rozumieć obszar lądowy oraz obszar wód morskich w obrębie

granic portu morskiego lub przystani morskiej;

2)

podmiocie zarządzającym portem - należy przez to rozumieć podmiot, o którym mowa w

art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich

(Dz. U. z 2010 r. poz. 179, z 2015 r. poz. 1569 i 1642 oraz z 2016 r. poz. 1954);

3)

statku - należy przez to rozumieć urządzenie pływające używane w środowisku morskim,

w tym również: wodoloty, poduszkowce, statki podwodne, ruchome i umocowane platformy

wiertnicze oraz doki pływające;

4)

ładunku niebezpiecznym - należy przez to rozumieć materiały, substancje, przedmioty

i towary określone jako niebezpieczne, szkodliwe lub zanieczyszczające, wymienione

w

a)

Międzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, sporządzonej w

Londynie dnia 2 listopada 1973 r., zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r.

(Dz. U. z 2016 r. poz. 761 i 773),

b)

kodeksach, o których mowa w rozdziale VII Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r.

(Dz. U. z 2016 r. poz. 869),

- a także materiały, substancje, przedmioty i towary niewymienione powyżej, zgłoszone

lub oznaczone jako niebezpieczne, szkodliwe lub zanieczyszczające w dokumentach przewozowych,

na opakowaniach lub w karcie charakterystyki produktu;

5)

terminalu - należy przez to rozumieć obiekt, obszar lub akwen portu, na którym zachodzą

działania statek - ląd, w tym obiekt, obszar lub akwen portu, w którym

a)

rozpoczyna się lub kończy transport osób (terminal pasażerski) lub

b)

dokonuje się zmiany środka transportu ładunków przewożonych statkiem na inny środek

transportu lub na ląd (terminal przeładunkowy);

6)

ustawie o bezpieczeństwie morskim - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim

(Dz. U. z 2016 r. poz. 281 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 32 i 60);

7)

akcji ratowniczo-gaśniczej - należy przez to rozumieć ogół działań ratowniczo-gaśniczych

podejmowanych w związku z wystąpieniem zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu zdrowia

lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia, od momentu jego wykrycia do

zakończenia usuwania jego skutków, przez podmioty wykonujące zadania związane z ochroną

przeciwpożarową w porcie oraz jednostki, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim.

1.

W zakresie nadzoru przeciwpożarowego w portach, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt

9 ustawy, dyrektorzy urzędów morskich

1)

przed zatwierdzeniem planu zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń dla wód portowych,

o którym mowa w § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie organizacji

i sposobu zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu

(Dz. U. z 2015 r. poz. 358), weryfikują zawarte w nim informacje w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami

dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu

morza przez statki oraz szczegółowym zakresem informacji niezbędnych do określenia

w planie zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń dla wód portowych określonym w załączniku

nr 1 do rozporządzenia;

2)

opracowują i na bieżąco aktualizują plan zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń dla

wód portowych w porcie, dla którego nie ustanowiono podmiotu zarządzającego;

3)

weryfikują informacje zawarte w instrukcji technologicznej, przedkładanej przez podmiot

prowadzący w porcie działalność polegającą na transporcie, przeładunku, obróbce, składowaniu

lub dystrybucji ładunków niebezpiecznych, w zakresie ich zgodności z obowiązującymi

przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania

zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym zakresem informacji niezbędnych

do określenia w instrukcji technologicznej określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

4)

weryfikują informacje zawarte w

a)

cyklicznej instrukcji technologiczno-ruchowej, przedkładanej przez podmiot prowadzący

w porcie działalność polegającą na budowie, remontowaniu i naprawach statków i innych

obiektów pływających, a także innych środków transportu, urządzeń i instalacji,

b)

jednorazowej instrukcji technologiczno-ruchowej, przedkładanej przez podmiot planujący

podjęcie w porcie prac remontowych, naprawczych lub innych prac pożarowo niebezpiecznych

o określonym zakresie i czasie realizacji

- w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej,

bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym

zakresem informacji niezbędnych do określenia w instrukcji technologiczno-ruchowej

określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

5)

weryfikują informacje zawarte w instrukcji bezpiecznej obsługi statku przewożącego

ładunki niebezpieczne przedkładanej przez podmiot zarządzający terminalem, w zakresie

ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa

morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki oraz szczegółowym zakresem

informacji niezbędnych do określenia w instrukcji bezpiecznej obsługi statku określonym

w załączniku nr 4 do rozporządzenia;

6)

w ramach uzgadniania regulaminu organizacyjnego podmiotu wykonującego zadania związane

z ochroną przeciwpożarową w porcie weryfikują zawarte w nim informacje, w szczególności

w zakresie

a)

ich zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa

morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki,

b)

wielkości i rozmieszczenia sił i środków ochrony przeciwpożarowej od strony wody,

mając na względzie konieczność zapewnienia odpowiednich sił i środków do natychmiastowego

podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych w porcie, a w uzasadnionych przypadkach również

poza portem,

c)

procedur i zasad współpracy ze służbami dyżurnymi podległymi właściwemu dyrektorowi

urzędu morskiego;

7)

przez planowane i doraźne inspekcje i kontrole, o których mowa w art. 50a ust. 2 ustawy,

weryfikują działalność prowadzoną w porcie w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami

dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, bezpieczeństwa morskiego i zapobiegania zanieczyszczaniu

morza przez statki oraz planami, o których mowa w pkt 1 i 2, instrukcjami, o których

mowa w pkt 3-5, oraz regulaminem, o którym mowa w pkt 6;

8)

monitorują prawidłowe funkcjonowanie sił i środków ochrony przeciwpożarowej od strony

wody, jakimi dysponują podmioty wykonujące zadania związane z ochroną przeciwpożarową

w porcie;

9)

w przypadku powzięcia informacji o pożarze lub innym zdarzeniu wymagającym podjęcia

działań ratowniczo-gaśniczych na akwenie wód morskich portu, kierują do akcji ratowniczo-gaśniczej

siły i środki ochrony przeciwpożarowej od strony wody podmiotów wykonujących zadania

związane z ochroną przeciwpożarową w porcie oraz siły i środki właściwych jednostek,

o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim, których udział w akcji ratowniczo-gaśniczej jest uzasadniony koniecznością ochrony

zdrowia lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia, mając na względzie

bezpieczeństwo, możliwości operacyjne i pełnione przez te podmioty funkcje, oraz informują

o tym fakcie Państwową Straż Pożarną, zwaną dalej „PSP”;

10)

sporządzają roczną statystykę zdarzeń wymagających podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych

na obszarze swojej właściwości;

11)

sporządzają roczną statystykę prac pożarowo niebezpiecznych prowadzonych na statkach

znajdujących się w portach na obszarze swojej właściwości, z wyłączeniem prac prowadzonych

w stoczniach;

12)

na podstawie planów, o których mowa w pkt 1 i 2, instrukcji, o których mowa w pkt

3-5, oraz regulaminu, o którym mowa w pkt 6, prowadzą ewidencję sił i środków ochrony

przeciwpożarowej od strony wody dostępnych w portach na obszarze swojej właściwości.

2.

Planowane inspekcje i kontrole, o których mowa w ust. 1 pkt 7, są przeprowadzane na

podstawie rocznego planu inspekcji i kontroli.

3.

O zamiarze przeprowadzenia planowanych inspekcji i kontroli, o których mowa w ust.

1 pkt 7, dyrektor urzędu morskiego informuje podmiot zarządzający portem, terminalem

lub stocznią, armatora statku lub podmiot wykonujący zadania związane z ochroną przeciwpożarową

w porcie, w terminie nie krótszym niż 7 dni kalendarzowych przed datą przeprowadzenia

planowanej inspekcji lub kontroli.

4.

Doraźne inspekcje i kontrole, o których mowa w ust. 1 pkt 7, są przeprowadzane bez

uprzedniego powiadomienia podmiotu zarządzającego portem, terminalem lub stocznią,

armatora statku lub podmiotu wykonującego zadania związane z ochroną przeciwpożarową

w porcie, w celu zapewnienia bezpieczeństwa w porcie, a w szczególności w celu

1)

weryfikacji usunięcia nieprawidłowości wykrytych podczas wcześniejszych inspekcji

i kontroli;

2)

sprawdzenia efektywności stosowania planów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, instrukcji,

o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, oraz regulaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6;

3)

wyjaśnienia zgłoszeń dotyczących nieprawidłowego funkcjonowania systemu ochrony przeciwpożarowej

w porcie.

5.

Protokół z przeprowadzonej planowanej lub doraźnej inspekcji i kontroli, o których

mowa w ust. 1 pkt 7, zawiera informacje, o których mowa w art. 50a ust. 7 ustawy,

oraz

1)

datę przeprowadzenia inspekcji lub kontroli;

2)

oznaczenie podmiotu podlegającego inspekcji lub kontroli;

3)

informację o rodzaju inspekcji lub kontroli oraz jej zakresie;

4)

podpis inspektora oraz osoby upoważnionej przez podmiot podlegający inspekcji lub

kontroli, a w przypadku odmowy podpisania protokołu informację o przyczynie braku

podpisu osoby upoważnionej przez podmiot podlegający inspekcji lub kontroli.

6.

W przypadku kolejnej przeprowadzonej planowanej lub doraźnej inspekcji i kontroli,

o których mowa w ust. 1 pkt 7, protokół, o którym mowa w ust. 5, zawiera dodatkowo

informacje o

1)

terminie i zakresie poprzedniej inspekcji lub kontroli;

2)

stwierdzonych w trakcie poprzedniej inspekcji lub kontroli nieprawidłowościach i terminie

wyznaczonym na ich usunięcie;

3)

usunięciu lub nieusunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie poprzedniej inspekcji

lub kontroli.

W zakresie nadzoru przeciwpożarowego w polskich obszarach morskich, o którym mowa

w art. 42 ust. 2 pkt 9 ustawy, dyrektorzy urzędów morskich

1)

weryfikują wyposażenie, kwalifikacje załogi oraz sposób eksploatacji statków w zakresie

zgodności z wymaganiami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej określonymi w przepisach

dotyczących bezpieczeństwa morskiego, wyposażenia morskiego, kwalifikacji morskich,

ochrony przeciwpożarowej oraz zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki;

2)

zapewniają funkcjonowanie służb dyżurnych urzędów morskich, które informują dyrektora

urzędu morskiego o każdym zdarzeniu wymagającym podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych

na obszarze swojej właściwości oraz na statku znajdującym się w polskich obszarach

morskich;

3)

realizują zadania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza

przez statki

(Dz. U. z 2015 r. poz. 434 i 881, z 2016 r. poz. 1954 oraz z 2017 r. poz. 32) w zakresie funkcjonowania systemu zwalczania zanieczyszczeń na morzu.

W zakresie nadzoru przeciwpożarowego w polskich obszarach morskich minister właściwy

do spraw gospodarki morskiej

1)

przed zatwierdzeniem Planu akcji poszukiwawczych i ratowniczych, o którym mowa w art. 117 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim, weryfikuje zawarte w nim informacje dotyczące działań ratowniczo-gaśniczych prowadzonych

w przypadku wystąpienia pożaru w polskich obszarach morskich;

2)

przed zatwierdzeniem krajowego planu zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska

morskiego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu

morza przez statki, weryfikuje zawarte w nim informacje dotyczące zagrożeń związanych z wystąpieniem

pożaru w polskich obszarach morskich;

3)

weryfikuje informacje dotyczące przeciwdziałania zagrożeniom i zanieczyszczeniom środowiska

morskiego wymagane na podstawie pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ustawy.

1.

Dyrektorzy urzędów morskich, bezpośrednio lub przez swoje służby dyżurne, współpracują

z podmiotami, które uczestniczą w działaniach ratowniczo-gaśniczych w porcie, w tym

z podmiotami wykonującymi zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie oraz

z jednostkami PSP.

2.

W ramach współpracy, o której mowa w ust. 1, dyrektorzy urzędów morskich

1)

w przypadku powzięcia informacji o pożarze lub innym zdarzeniu wymagającym podjęcia

działań ratowniczo-gaśniczych na obszarze lądowym portu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie,

informują o tym fakcie PSP oraz podmioty wykonujące zadania związane z ochroną przeciwpożarową

w porcie;

2)

podczas akcji ratowniczo-gaśniczej w porcie kierują ruchem statków w taki sposób,

aby minimalizować zagrożenie pożarowe w porcie oraz nie utrudniać działań ratowniczo-gaśniczych;

3)

przekazują podmiotom uczestniczącym w akcji ratowniczo-gaśniczej w porcie wszelkie

dostępne informacje dotyczące rodzaju ładunku przewożonego przez statek wymagający

podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych, a w razie potrzeby pośredniczą w komunikacji

radiowej między załogą statku a tymi podmiotami;

4)

w uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim, powiatowym lub miejskim PSP uczestniczą w

prowadzonych przez PSP inspekcjach, kontrolach i ćwiczeniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej

dotyczących portu oraz sił, środków i procedur działania podmiotów wykonujących zadania

związane z ochroną przeciwpożarową w porcie.

3.

W ramach współpracy, o której mowa w ust. 1, podmioty wykonujące zadania związane

z ochroną przeciwpożarową w porcie

1)

na bieżąco informują dyrektorów urzędów morskich o miejscu prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych

oraz rodzaju i skali zagrożenia, w celu umożliwienia odpowiedniego kierowania ruchem

statków;

2)

w uzasadnionych przypadkach informują dyrektorów urzędów morskich o potrzebie skierowania

do akcji ratowniczo-gaśniczej właściwych jednostek, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim, których udział jest uzasadniony koniecznością ochrony zdrowia lub życia ludzkiego,

środowiska naturalnego lub mienia;

3)

na polecenie dyrektorów urzędów morskich podejmują działania ratowniczo-gaśnicze na

akwenie wód morskich portu oraz realizują zadania z zakresu reagowania na zagrożenia

lub zanieczyszczenia morza określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002 r. w sprawie organizacji i sposobu

zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu.

4.

W trakcie akcji ratowniczo-gaśniczych w obrębie polskich obszarów morskich dyrektorzy

urzędów morskich współpracują z podmiotami wymienionymi w Planie akcji poszukiwawczych

i ratowniczych oraz krajowym planie zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska

morskiego, na zasadach określonych w tych dokumentach.

1.

W przypadku wystąpienia zdarzenia wymagającego podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych

w porcie, terminalu lub stoczni, właściwy podmiot zarządzający, bezzwłocznie, po zawiadomieniu

właściwych podmiotów wykonujących zadania związane z ochroną przeciwpożarową w porcie

oraz właściwych jednostek, o których mowa w art. 118 ustawy o bezpieczeństwie morskim, których udział w akcji ratowniczo-gaśniczej jest uzasadniony koniecznością ochrony

zdrowia lub życia ludzkiego, środowiska naturalnego lub mienia, przekazuje właściwemu

kapitanowi portu informacje dotyczące czasu i miejsca zdarzenia oraz nazwy i rodzaju

statku lub innego obiektu pływającego znajdującego się na akwenie wód morskich portu,

obiektu lub ładunku zlokalizowanego na obszarze lądowym portu, którego zdarzenie dotyczy.

2.

Bezzwłocznie po zakończeniu działań ratowniczo-gaśniczych, o których mowa w ust. 1,

właściwy podmiot zarządzający, którego te działania dotyczyły, przekazuje właściwemu

kapitanowi portu informacje dotyczące

1)

czasu rozpoczęcia i zakończenia działań ratowniczo-gaśniczych;

2)

nazwy i rodzaju statku lub innego obiektu pływającego znajdującego się na akwenie

wód morskich portu, obiektu lub ładunku zlokalizowanego na obszarze lądowym portu,

którego dotyczyły działania ratowniczo-gaśnicze;

3)

wielkości sił i środków jednostek, które brały udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych;

4)

liczby poszkodowanych osób i stopnia odniesionych przez nie obrażeń;

5)

szacunkowej wartości szkód materialnych;

6)

uwag i wniosków związanych ze zdarzeniem, którego dotyczyły działania ratowniczo-gaśnicze,

mogących mieć wpływ na poprawę bezpieczeństwa w porcie.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.