Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego dla urządzeń technicznych lub urządzeń podlegających dozorowi technicznemu w elektrowni jądrowej

Rozporządzenie określa warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie

1)

projektowania,

2)

materiałów i elementów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji,

3)

wytwarzania,

4)

eksploatacji,

5)

naprawy i modernizacji,

6)

likwidacji

- dla urządzeń technicznych lub urządzeń, o których mowa w przepisach wydanych na

podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, podlegających dozorowi technicznemu w elektrowni jądrowej, zwanych dalej „urządzeniami

EJ”.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1)

dokumenty odniesienia - akty prawne, dokumenty normalizacyjne, specyfikacje techniczne

oraz procedury i instrukcje techniczne dotyczące bezpiecznego funkcjonowania urządzeń

EJ;

2)

obieg chłodzenia reaktora - system urządzeń i elementów ciśnieniowych połączonych

bezpośrednio ze zbiornikiem ciśnieniowym reaktora lub z kanałami ciśnieniowymi reaktora

wraz ze zbiornikiem ciśnieniowym reaktora lub kanałami ciśnieniowymi reaktora oraz

odcinkami rurociągów przyłączonych systemów pomocniczych, o średnicy wewnętrznej nie

mniejszej niż 25 mm, do drugiego zaworu odcinającego włącznie oraz z osprzętem zabezpieczającym,

przeznaczony do odprowadzania ciepła z reaktora;

3)

osprzęt ciśnieniowy - urządzenia posiadające powłoki ciśnieniowe wraz z elementami

ruchomymi, napędami i systemami sterowania, wykonujące funkcje eksploatacyjne;

4)

osprzęt zabezpieczający - urządzenia przeznaczone do zabezpieczenia przed przekroczeniem

parametrów dopuszczalnych dla urządzeń ciśnieniowych, niskociśnieniowych i bezciśnieniowych;

5)

połączenia nierozłączne - połączenia, które można rozłączyć tylko przy zastosowaniu

metod niszczących;

6)

układ zabezpieczający - układ zawierający urządzenia i obwody, w szczególności czujniki,

przetworniki, elementy logiczne, wykonawczy osprzęt zabezpieczający oraz urządzenia

sygnalizacyjne i alarmowe, niezbędne do realizacji przypisanych mu funkcji zabezpieczających

urządzenie ciśnieniowe, niskociśnieniowe lub bezciśnieniowe przed przekroczeniem dopuszczalnych

parametrów;

7)

urządzenia ciśnieniowe - zbiorniki ciśnieniowe, rurociągi, osprzęt zabezpieczający

i osprzęt ciśnieniowy, których najwyższe dopuszczalne nadciśnienie bez uwzględnienia

ciśnienia hydrostatycznego przekracza 0,5 bara, wraz z elementami zamocowanymi do

części ciśnieniowej, w szczególności podpory, uchwyty transportowe;

8)

UTB - urządzenia transportu bliskiego, o których mowa w przepisach rozporządzenia

wydanego na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym;

9)

zbiornik bezciśnieniowy - zbiornik w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym;

10)

zbiornik ciśnieniowy - zbiornik podlegający nadciśnieniu wewnętrznemu większemu niż

0,5 bara;

11)

zbiornik niskociśnieniowy - zbiornik w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie

art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.

Podstawą zróżnicowania warunków technicznych, o których mowa w § 1, dla urządzeń EJ

jest klasyfikacja bezpieczeństwa, o której mowa w art. 36j ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z 2015 r. poz. 1505 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 266), zwanej dalej „ustawą - Prawo atomowe”.

1.

Do urządzeń EJ należących do odpowiedniej klasy bezpieczeństwa stosuje się wymagania

techniczne określone w dokumentach odniesienia mających zastosowanie do tych urządzeń,

o ile przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej.

2.

Do urządzeń EJ, dla których nie określono klasy bezpieczeństwa, stosuje się wymagania

zawarte w normach technicznych właściwych dla danych urządzeń oraz w innych specyfikacjach

technicznych dotyczących wymagań projektowych, o ile przepisy niniejszego rozporządzenia

nie stanowią inaczej.

1.

Podmiot wykonujący działalność, polegającą na projektowaniu, wytwarzaniu, budowie,

rozruchu, eksploatacji, naprawie, modernizacji lub likwidacji urządzeń EJ w ramach

dokumentacji niezbędnej do objęcia dozorem technicznym urządzeń EJ, sporządza plan

zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ.

2.

Plan zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ zawiera informacje o sposobie,

w jaki podmiot, o którym mowa w ust. 1, realizuje swoje działania, biorąc pod uwagę

zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ, oraz zawiera,

w zależności od rodzaju działalności, w szczególności

1)

proponowany zakres dozoru technicznego nad poszczególnymi urządzeniami EJ, zgodnie

z parametrami pracy, warunkami eksploatacji oraz innymi wymaganiami, które są odpowiednie

dla zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ;

2)

plan kontroli i badań technicznych urządzeń EJ, który

a)

określa terminy okresowych kontroli i badań technicznych w okresie eksploatacji elektrowni

jądrowej, przeprowadzanych w regularnych odstępach czasu, jednak nie dłuższych niż

10 lat,

b)

przewiduje krótsze terminy przeprowadzenia okresowych kontroli i badań technicznych

w początkowych latach eksploatacji elektrowni jądrowej, zależne od prawdopodobieństwa

wystąpienia i charakterystyki określonych uszkodzeń lub awarii urządzeń EJ, z możliwością

ich wydłużania przy uwzględnieniu doświadczeń eksploatacyjnych;

3)

określenie zastosowanych dokumentów odniesienia, z którymi powinna być zapewniona

zgodność poprzez wdrożenie odpowiednich procedur;

4)

wskazanie trybu przekazywania Prezesowi Urzędu Dozoru Technicznego, zwanego dalej

„Prezesem UDT”, informacji, o których mowa w art. 37c ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo

atomowe;

5)

określenie częstotliwości i zakresu konserwacji urządzeń EJ;

6)

program utrzymania i remontów urządzeń EJ;

7)

określenie rodzajów urządzeń ciśnieniowych, dla których jest wymagane prowadzenie

rejestracji parametrów pracy;

8)

wskazanie miejsc lub punktów, dla których są wymagane kontrole;

9)

określenie wymagań w zakresie pozyskiwania informacji dotyczących warunków eksploatacji

urządzeń EJ;

10)

odniesienia do innych dokumentów właściwych dla programu jakości;

11)

szczegółowe wytyczne w zakresie przeprowadzania kontroli stanu technicznego urządzeń

EJ, w tym terminy czynności wykonywanych w obecności inspektora Urzędu Dozoru Technicznego,

zwanego dalej „inspektorem UDT”.

Do urządzeń technicznych zainstalowanych i eksploatowanych w elektrowni jądrowej,

ale niemających znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,

stosuje się warunki techniczne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym lub ustalone z Prezesem UDT w trybie art. 8 ust. 6 tej ustawy.

1.

Materiały i elementy stosowane do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ

przyporządkowanych do odpowiednich klas bezpieczeństwa dobiera się, wytwarza i bada

w szczególności zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie wymagań bezpieczeństwa

jądrowego i ochrony radiologicznej, jakie ma uwzględniać projekt obiektu jądrowego

(Dz. U. poz. 1048), zwanym dalej „rozporządzeniem projektowym”, oraz z wymaganiami określonymi w innych

dokumentach odniesienia, wskazanych przez projektanta w dokumentacji projektowej.

2.

Stosowanie rozwiązań odmiennych od rozwiązań opartych na szczegółowych wymaganiach

określonych w dokumentach odniesienia, innych niż obowiązujące akty prawne, jest dopuszczalne

pod warunkiem wykazania w dokumentacji projektowej, że zostanie zapewniony ten sam

lub wyższy poziom bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ.

1.

Specyfikacja techniczna materiału lub elementu zawiera w szczególności informacje

dotyczące

1)

metody wytwarzania ze wskazaniem procesu metalurgicznego i rodzaju półwyrobu;

2)

stanu obróbki cieplnej wyrobu hutniczego;

3)

stanu powierzchni wyrobu;

4)

składu chemicznego z podaniem wyników analizy wytopowej i wartości odchyłki dla analizy

kontrolnej;

5)

właściwości mechanicznych i technologicznych dotyczących w szczególności

a)

właściwości wytrzymałościowych określonych metodami statycznymi i dynamicznymi w temperaturze

otoczenia,

b)

udarności w określonych temperaturach,

c)

właściwości wytrzymałościowych określonych metodami statycznymi i dynamicznymi w podwyższonych

temperaturach,

d)

właściwości technologicznych, w powiązaniu z docelowym zastosowaniem wyrobu, z podaniem

wyników odpowiednich prób, w szczególności próby zginania, próby pierścieniowej i

próby rozciągania w kierunku poprzecznym;

6)

innych właściwości wymaganych dla przyszłego zastosowania, w szczególności wyników

badań

a)

odporności na korozję międzykrystaliczną,

b)

udarności po sztucznym starzeniu,

c)

szczelności rur, odlewów i odkuwek;

7)

kryteriów akceptacji dla niezgodności powierzchniowych i wewnętrznych;

8)

wymiarów, kształtu, masy i odnośnych odchyłek;

9)

kontroli i badań, zawartych w zestawieniu obejmującym wymagania dla badań, określających

w szczególności

a)

rodzaje i liczbę elementów próbnych,

b)

liczbę próbek reprezentatywnych, pobieranych z elementów próbnych i wykonywanych z

nich próbek do badań,

c)

położenie i ukierunkowanie próbek do badań w próbkach reprezentatywnych,

d)

numery referencyjnych norm badania,

e)

kryteria akceptacji,

f)

przesłanki przeprowadzenia i zakres badań powtórnych,

g)

ewentualne dodatkowe wymagania w zakresie warunków badań;

10)

znakowania zapewniającego identyfikowalność wyrobów z dokumentami kontroli;

11)

wymaganych dokumentów kontroli i ich zawartości;

12)

zaleceń dotyczących przeróbki plastycznej i spawania z późniejszą obróbką cieplną.

2.

Materiały i elementy zastosowane w urządzeniach EJ dostarcza się wraz z dokumentami

kontroli wskazanymi w

1)

dokumentach odniesienia;

2)

dokumentacji konstrukcyjno-technicznej urządzenia EJ;

3)

dokumentacji projektowej elektrowni jądrowej.

1.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ stosuje się materiały sprawdzone

w praktyce w elektrowniach jądrowych takiego samego lub podobnego typu lub za pomocą

prób, badań oraz analiz.

2.

Za materiały odpowiadające materiałom sprawdzonym w praktyce uważa się materiały o

tym samym nominalnym składzie chemicznym i fazowym, poddane takim samym kolejnym operacjom

wytwarzania jak materiały sprawdzone w praktyce.

3.

Zastosowanie nowego materiału, opracowanego specjalnie w celu wykorzystania do wytworzenia

urządzenia EJ, dopuszcza się w przypadku, gdy

1)

jest to uzasadnione koniecznością rozwiązania zaistniałego problemu wiążącego się

ze stosowaniem dotychczas znanych materiałów;

2)

jego zastosowanie przyniesie korzyści, w szczególności zmniejszy narażenie pracowników

na promieniowanie jonizujące lub zwiększy odporność na przewidywane procesy degradacyjne;

3)

nowy materiał został poddany badaniom kwalifikacyjnym w warunkach odpowiadających

specyficznym warunkom zastosowania w określonej elektrowni jądrowej, w szczególności

sprawdzającym wielkości maksymalnych naprężeń i odkształceń, warunki miejscowego reżimu

wodno-chemicznego, odporność na korozję oraz warunki radiacyjne i termiczne środowiska

pracy.

1.

Rodzaje i gatunki materiałów metalowych, stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji

urządzeń EJ, dobiera się w zależności od warunków projektowych, z uwzględnieniem realizowanych

funkcji bezpieczeństwa.

2.

Przy doborze materiałów, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w szczególności ich

1)

własności mechaniczne, w tym parametry wytrzymałościowe, odporność na pękanie, ciągliwość,

odporność na pełzanie i zmęczenie;

2)

właściwości technologiczne, w szczególności kowalność i spawalność;

3)

odporność na degradację materiału w procesach erozji, korozji i starzenia oraz podatność

na dekontaminację.

3.

Przy doborze materiałów, o których mowa w ust. 1, ogranicza się stosowanie

1)

różnych materiałów w tym samym urządzeniu EJ;

2)

staliw w urządzeniach EJ narażonych na proces zmęczenia wskutek zmian temperatury;

3)

stali stopowych o wysokiej wytrzymałości w urządzeniach EJ składających się na system

obudowy bezpieczeństwa reaktora i w konstrukcjach wsporczych.

4.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ jest niedopuszczalne stosowanie

1)

stali węglowych przeznaczonych do wytworzenia elementów urządzeń EJ mających kontakt

z silnie skażonymi promieniotwórczo czynnikami roboczymi lub z substancjami promieniotwórczymi;

2)

materiałów, dla których nie istnieje sprawdzony w praktyce eksploatacyjnej proces

dekontaminacji.

5.

Przy doborze materiałów, o których mowa w ust. 1, przeznaczonych do wytwarzania, naprawy

lub modernizacji urządzeń EJ składających się na obieg chłodzenia reaktora, jest niedopuszczalne

stosowanie staliw austenityczno-ferrytycznych, chyba że jest to technicznie uzasadnione.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ mających styczność z płynami

promieniotwórczymi stosuje się materiały metalowe o wysokiej odporności na

1)

korozję w warunkach eksploatacyjnych;

2)

szkodliwe działanie chemiczne płynu;

3)

działanie ścierne zawiesin w warunkach eksploatacyjnych.

1.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ mających styczność z chłodziwem

reaktora stosuje się materiały metalowe spełniające wymagania określone w § 11 oraz

1)

wykazujące wysoką odporność na procesy degradacji, w szczególności starzenie termiczne,

wzrost kruchości i zmęczenie materiału - w przypadku przeznaczenia do wytworzenia

elementów składowych reaktora i elementów wewnątrzzbiornikowych reaktora;

2)

niezawierające kobaltu;

3)

o ograniczonej zawartości niklu.

2.

Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się w przypadku, gdy zastosowanie materiałów metalowych

zawierających kobalt

1)

następuje w ograniczonym zakresie oraz

2)

jest rozwiązaniem koniecznym, sprawdzonym i odpowiednim.

3.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ mających styczność z chłodziwem

reaktora jest niedopuszczalne stosowanie materiałów metalowych, które podczas eksploatacji

mogłyby uwolnić do chłodziwa reaktora: ołów, rtęć, fosfor, cynk, kadm, cynę, antymon,

bizmut, arsen, miedź, srebro lub metale ziem rzadkich.

1.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ, składających się na granicę

ciśnieniową obiegu chłodzenia reaktora, stosuje się materiały metalowe spełniające

wymagania określone w § 11 i § 12 oraz wykazujące

1)

akceptowalnie niski spadek ciągliwości pod wpływem napromieniowania oraz w wyniku

oddziaływania wodoru rozpuszczonego w chłodziwie reaktora w warunkach eksploatacyjnych,

2)

odporność na zmęczenie wskutek cyklicznych zmian temperatury i ciśnienia

- określone w dokumentach odniesienia.

2.

Przez granicę ciśnieniową obiegu chłodzenia reaktora, o której mowa w ust. 1, rozumie

się

1)

w przypadku reaktora ciśnieniowego - system fizycznie połączonych elementów ciśnieniowych

wyposażenia utrzymujących chłodziwo reaktora o określonych parametrach roboczych,

w szczególności zbiornik ciśnieniowy lub kanały ciśnieniowe reaktora, rurociągi lub

ich elementy, oraz pompy, osprzęt zabezpieczający i osprzęt ciśnieniowy, które tworzą

obieg chłodzenia reaktora lub są połączone z obiegiem chłodzenia reaktora do następującego

osprzętu ciśnieniowego włącznie

a)

najbardziej zewnętrzny zawór odcinający na rurociągu systemu przechodzącego przez

pierwotną obudowę bezpieczeństwa reaktora,

b)

drugi z dwóch zaworów odcinających na rurociągu systemu nieprzechodzącego przez pierwotną

obudowę bezpieczeństwa reaktora, które są zamknięte podczas normalnej pracy reaktora;

2)

w przypadku reaktora wrzącego - elementy ciśnieniowe wyposażenia od reaktora do najbardziej

zewnętrznych zaworów odcinających obudowę bezpieczeństwa reaktora, zamontowanych na

rurociągach pary świeżej i wody zasilającej włącznie.

3.

W przypadku materiałów metalowych wytworzonych ze staliw austenitycznych nierdzewnych,

przeznaczonych do wykonywania połączeń nierozłącznych, kontroluje się zawartość ferrytu

delta.

4.

Odlewy materiałów metalowych wytworzonych ze staliw nierdzewnych, których badania

ultradźwiękowe są utrudnione, poddaje się ocenie odporności na kruchość termiczną.

5.

Obieg chłodzenia reaktora projektuje się z zastosowaniem zasady „przeciek przed rozerwaniem”,

stosując materiały metalowe spełniające wymagania wynikające z kryterium wykluczenia

katastroficznych rozerwań tego obiegu.

1.

Przy doborze materiałów metalowych przeznaczonych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji

elementów reaktora podlegających napromieniowaniu wysokim strumieniem neutronów uwzględnia

się

1)

wzrost kruchości metalu, w tym pękanie korozyjne naprężeniowe intensyfikowane napromieniowaniem;

2)

„puchnięcie” metalu;

3)

aktywację materiału neutronami;

4)

pełzanie materiału.

2.

W przypadku elementów reaktora, o których mowa w ust. 1, zawartość fosforu, miedzi,

niklu, siarki i wanadu w stosowanej stali określają dokumenty odniesienia.

1.

W przypadku materiałów przeznaczonych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń

EJ mających styczność z wodą zasilającą, parą lub z kondensatem

1)

nie stosuje się stopów miedzi;

2)

do ich wykonania używa się stali niskostopowych o zawartości chromu wynoszącej nie

mniej niż 0,5%.

2.

W przypadku systemów wody zasilającej i pary świeżej, projektowanych z zastosowaniem

zasady „przeciek przed rozerwaniem”, stosuje się wymagania określone w ust. 1, przy

czym materiały dobiera się z uwzględnieniem zasad mechaniki pękania, w sposób zapewniający,

że wykonane z nich rurociągi spełniają wymagania wynikające z kryterium zapobieżenia

ich nagłym rozerwaniom.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń EJ stosowanych w warunkach środowiska

pracy, w którym występuje promieniowanie jonizujące, stosuje się materiały metalowe

1)

zachowujące określoną charakterystykę przez cały okres eksploatacji urządzenia EJ;

2)

odporne na skrajne warunki otoczenia, przewidywane w czasie eksploatacji, w szczególności

wilgotność, temperaturę, występowanie pary lub wody;

3)

o zmniejszonej podatności na kontaminację i zwiększonej podatności na dekontaminację.

1.

Przy doborze materiałów metalowych przeznaczonych do stosowania wewnątrz pierwotnej

obudowy bezpieczeństwa reaktora oprócz wymagań określonych w § 16

1)

uwzględnia się odporność na skrajne warunki otoczenia, przewidywane w warunkach awaryjnych

i poawaryjnych, w szczególności wilgotność, temperaturę, występowanie pary lub wody;

2)

uwzględnia się konieczność zachowania właściwości materiałów używanych do wytwarzania,

naprawy lub modernizacji urządzeń EJ realizujących funkcje bezpieczeństwa w zakresie

łagodzenia i ograniczenia skutków rozszerzonych warunków projektowych;

3)

nie stosuje się materiałów zawierających rtęć, gal oraz materiałów, które w temperaturze

otoczenia mają postać ciekłą;

4)

nie stosuje się cynku i aluminium w systemach zraszania, jeżeli w warunkach poawaryjnych

przewidziano użycie tych systemów wewnątrz pierwotnej obudowy bezpieczeństwa.

2.

Przez rozszerzone warunki projektowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się rozszerzone

warunki projektowe, o których mowa w § 1 pkt 22 rozporządzenia projektowego.

1.

W materiałach niemetalowych przeznaczonych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji

urządzeń EJ składających się na obieg chłodzenia reaktora oraz na jego systemy pomocnicze

lub stosowanych w procesie ich wytwarzania jest niedopuszczalne stosowanie polichlorku

winylu, policzterofluoroetylenu, fluorokrzemianów i kauczuku syntetycznego chloroprenowego.

2.

Dla materiałów określonych w ust. 1, które podczas eksploatacji

1)

mają styczność z chłodziwem reaktora,

2)

są stosowane do oczyszczania trudno dostępnych powierzchni mających styczność z chłodziwem

reaktora,

3)

mają styczność z zewnętrznymi powierzchniami urządzeń EJ wykonanych ze stali nierdzewnej

lub stopów na bazie niklu,

4)

są poddawane napromieniowaniu o dawce przekraczającej 1000 Gy lub starzeniu termicznemu

- najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń określono w załączniku nr 2 do rozporządzenia

w tablicy 2.1.

1.

Do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń ciśnieniowych, składających się

na systemy inne niż wymienione w § 18, jak również w procesie wytwarzania, konserwacji,

naprawy lub modernizacji tych urządzeń stosuje się materiały niemetalowe o ograniczonym

poziomie zanieczyszczeń.

2.

Dla materiałów niemetalowych przeznaczonych do stosowania w urządzeniach EJ składających

się na obieg czynnika roboczego jądrowych bloków energetycznych z reaktorami wodno-ciśnieniowymi,

które

1)

mogłyby zanieczyścić wodę zasilającą,

2)

są używane do oczyszczania powierzchni urządzeń EJ wytworzonych ze stali nierdzewnej

lub stopów na bazie niklu, które będą się stykać z chłodziwem reaktora

- najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń określono w załączniku nr 2 do rozporządzenia

w tablicy 2.2.

3.

Przez jądrowy blok energetyczny, o którym mowa w ust. 2, rozumie się jądrowy blok

energetyczny, o którym mowa w § 1 pkt 10 rozporządzenia projektowego.

4.

Dla materiałów niemetalowych używanych wewnątrz systemu obudowy bezpieczeństwa reaktora,

które podczas wytwarzania, przewozu lub składowania mogą wejść w kontakt ze stalą

nierdzewną lub stopami na bazie niklu, najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń

określono w załączniku nr 2 do rozporządzenia w tablicy 2.3.

1.

W urządzeniach EJ eksploatowanych w warunkach środowiska pracy, gdzie występuje promieniowanie

jonizujące, jest dopuszczalne stosowanie jedynie tworzyw sztucznych posiadających

dokument poświadczający ich odporność na promieniowanie jonizujące.

2.

Stosowanie materiałów polimerowych jest niedopuszczalne w systemach mających styczność

z substancjami promieniotwórczymi, z wyłączeniem systemów przetwarzania ciekłych odpadów

promieniotwórczych.

3.

Stosowanie materiałów polimerowych w warunkach środowiska pracy, gdzie występuje promieniowanie

jonizujące, w szczególności w pomieszczeniach i w galeriach z systemami zawierającymi

substancje promieniotwórcze, jest dopuszczalne jedynie w ograniczonym i uzasadnionym

zakresie, a ich użycie nie może zagrażać zdolności systemów i urządzeń EJ do realizacji

przypisanych im funkcji.

Przy doborze materiałów przeznaczonych do wytworzenia izolacji cieplnych urządzeń

EJ uwzględnia się

1)

proces kwalifikacji materiałów przeznaczonych do stosowania w obudowie bezpieczeństwa

reaktora, w szczególności w zakresie ich zachowania się w warunkach awaryjnych;

2)

wymóg stosowania izolacji metalowej lub izolacji z płaszczem metalowym - w przypadku

urządzeń EJ podatnych na kontaminację lub dla których prowadzi się rewizje;

3)

wymogi stawiane materiałom stosowanym wewnątrz pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora

określone w § 17 - w przypadku materiałów stosowanych na izolacje, o których mowa

w pkt 2;

4)

niedopuszczalność zastosowania azbestu.

1.

Do wytwarzania powłok malarskich i wykładzin w urządzeniach EJ, podlegających działaniu

promieniowania jonizującego lub skażeniom promieniotwórczym, stosuje się materiały

1)

odporne na

a)

napromieniowanie o zakumulowanej dawce pochłoniętej co najmniej 10

b)

działanie roztworów dekontaminacyjnych i chemikaliów stosowanych w eksploatacji elektrowni

jądrowej,

c)

działanie czynników fizycznych i zewnętrzne warunki atmosferyczne;

2)

umożliwiające usunięcie nie mniej niż 85% skażeń promieniotwórczych;

3)

nierozprzestrzeniające ognia.

2.

Powłoki malarskie i wykładziny w urządzeniach EJ w budynku reaktora wytwarza się z

materiałów spełniających wymagania określone w ust. 1, a ponadto

1)

odpornych na warunki awarii projektowych z uwzględnieniem parametrów ciśnienia i temperatury,

100% wilgotności oraz działania systemu zraszania;

2)

których przewodność cieplna i grubości warstw odpowiadają wymaganiom wynikającym z

opanowania awarii projektowych.

1.

Urządzenia EJ przyporządkowane do odpowiednich klas bezpieczeństwa projektuje się

zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu projektowym oraz dokumentach odniesienia

dotyczących projektowania i wytwarzania urządzeń EJ, wskazanych przez projektanta

w dokumentacji projektowej.

2.

Projekt urządzeń EJ przyporządkowanych do klas bezpieczeństwa określa lub zawiera

w szczególności

1)

warunki eksploatacji oraz obciążenia projektowe;

2)

kształt i wymiary, w tym grubości ścianek, urządzeń lub konstrukcji, z uwzględnieniem

aspektów technologiczności oraz naddatków na erozję i korozję;

3)

obliczenia wytrzymałościowe urządzeń i konstrukcji uwzględniające analizy stanów naprężeń

i odkształceń, z podaniem specyfikacji technicznych, danych wejściowych, formuł i

wyników;

4)

konstrukcje

a)

specyficznych elementów zbiorników ciśnieniowych, takich jak króćce, wzmocnienia otworów

i złącza spawane,

b)

korpusów pomp i armatury,

c)

zaworów bezpieczeństwa i zaworów zrzutu ciśnienia,

d)

rurociągów, w szczególności ich układ przestrzenny oraz elementy takie, jak wzmocnienia

otworów, rozgałęzienia, kolana, redukcje i złącza spawane,

e)

wsporcze rdzenia reaktora,

f)

przepustów przez obudowę bezpieczeństwa reaktora,

g)

zbiorników bezciśnieniowych i niskociśnieniowych,

h)

wsporcze urządzeń i rurociągów;

5)

konstrukcję pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora oraz jej elementy, w szczególności

zbrojenia, wykładzinę stalową, system sprężający, kotwy, marki, wsporniki, przepusty

i przejścia.

Urządzenia zasilania i napędy elektryczne, aparaturę kontrolno-pomiarową oraz układy

sterowania stosowane w urządzeniach EJ przyporządkowane do odpowiedniej klasy bezpieczeństwa

projektuje się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu projektowym oraz

z wymaganiami określonymi w dokumentach odniesienia wskazanych w dokumentacji projektowej.

1.

Stosowanie rozwiązań projektowych urządzeń EJ przyporządkowanych do odpowiednich klas

bezpieczeństwa lub urządzeń zasilania i napędów elektrycznych, aparatury kontrolno-pomiarowej

oraz układów sterowania stosowanych w urządzeniach EJ przyporządkowanych do odpowiedniej

klasy bezpieczeństwa, odmiennych od rozwiązań opartych na szczegółowych wymaganiach

określonych w dokumentach odniesienia, innych niż obowiązujące akty prawne, jest dopuszczalne

pod warunkiem wykazania w dokumentacji projektowej, że zostanie zapewniony poziom

bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ nie niższy niż poziom zapewniany przy zastosowaniu

rozwiązań projektowych zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach odniesienia

wskazanych w dokumentacji projektowej.

2.

Wyniki prób, badań oraz analiz stanowią integralną część dokumentacji projektowej.

1.

Przy określaniu projektowych wartości obciążeń wewnętrznych i zewnętrznych działających

na urządzenia EJ przyporządkowane do odpowiednich klas bezpieczeństwa uwzględnia się

1)

odpowiednie obciążenia statyczne i dynamiczne związane ze stanami eksploatacyjnymi

i z rozpatrywanymi awariami;

2)

masę własną konstrukcji i urządzeń oraz masę płynów znajdujących się wewnątrz tych

konstrukcji i urządzeń, w szczególności podczas prób ciśnieniowych;

3)

obciążenia od wiatru, śniegu lub gruntu, naporu hydrostatycznego i hydrodynamicznego,

zmian temperatury, osiadania, obciążenia sejsmiczne oraz obciążenia związane z innymi

zdarzeniami zewnętrznymi, a także kombinacje tych obciążeń zgodnie z wymaganiami określonymi

w dokumentach odniesienia.

2.

Przez stany eksploatacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się stany eksploatacyjne,

o których mowa w § 1 pkt 28 rozporządzenia projektowego.

3.

Przez rozpatrywane awarie, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się rozpatrywane

awarie, o których mowa w § 1 pkt 20 rozporządzenia projektowego.

1.

Obliczenia wytrzymałościowe urządzeń EJ przyporządkowanych do odpowiednich klas bezpieczeństwa

wykonuje się na podstawie

1)

wzorów obliczeniowych;

2)

analizy stanu naprężeń i odkształceń;

3)

analizy mechaniki pękania.

2.

Obliczenia, o których mowa w ust. 1, w przypadkach określonych przez Prezesa UDT uzupełnia

się o metodę doświadczalną.

1.

Urządzenia EJ przyporządkowane do odpowiednich klas bezpieczeństwa dobiera się spośród

rozwiązań projektowych, rodzajów i typów sprawdzonych w praktyce w elektrowniach jądrowych

takiego samego lub podobnego typu lub za pomocą prób, badań oraz analiz.

2.

W dokumentacji projektowej wykazuje się zasadność zastosowania urządzenia EJ, o którym

mowa w ust. 1, w określonym systemie oraz jego zdolność do realizowania wymaganych

funkcji w warunkach projektowych.

3.

Przy doborze urządzenia EJ, o którym mowa w ust. 1, zapewnia się zamienność urządzenia

produkowanego seryjnie lub jego części z odpowiednim urządzeniem produkowanym seryjnie

lub jego częścią, tego samego typu, bez wprowadzania modyfikacji w innych urządzeniach

lub instalacjach.

4.

Urządzenia EJ, o których mowa w ust. 1, będące urządzeniami nowego typu lub niesprawdzone

dotychczas poprzez eksploatację w elektrowni jądrowej, mogą być zastosowane, jeżeli

zostały zaprojektowane stosownie do limitów i warunków eksploatacyjnych, środowiska

pracy oraz założonego projektowego czasu ich użytkowania, a ich zastosowanie jest

korzystniejsze niż urządzeń dotychczas eksploatowanych w elektrowniach jądrowych przy

założeniu osiągnięcia co najmniej tego samego poziomu bezpieczeństwa, a zastosowanie

to jest zgodne z art. 36b ustawy - Prawo atomowe.

5.

Zastosowanie urządzeń, o których mowa w ust. 4, wymaga uzgodnienia z Prezesem UDT.

1.

Zapewnia się konstrukcję urządzeń EJ oraz ich układ przestrzenny umożliwiający dostęp

w celu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego, konserwacji, naprawy, wymiany

części zamiennych lub demontażu przy ograniczonym narażeniu pracowników na promieniowanie

jonizujące.

2.

Wewnętrzne powierzchnie urządzeń EJ w systemach przenoszących płyny wykonuje się w

sposób minimalizujący odkładanie się osadów i ułatwiający ich dekontaminację, w szczególności

przez gładkie wykończenie oraz unikanie ostrych krawędzi i stref bez przepływu.

3.

Urządzenia EJ podlegają badaniom kwalifikacyjnym pod względem warunków stosowania

w określonym systemie lub w miejscu przewidzianym w projekcie.

4.

Badania kwalifikacyjne urządzeń EJ przeprowadza się zgodnie z wymaganiami określonymi

w rozporządzeniu projektowym oraz w innych dokumentach odniesienia.

5.

Urządzenia EJ projektuje się w sposób zapewniający ich prawidłowe funkcjonowanie w

pełnym zakresie warunków projektowych, w szczególności w zakresie realizowanych przez

nie funkcji bezpieczeństwa.

1.

Urządzenia EJ składające się na obieg chłodzenia reaktora projektuje się z uwzględnieniem

zapasów bezpieczeństwa, w taki sposób, żeby wytrzymywały one założone obciążenia i

kombinacje obciążeń, o których mowa w § 26, obejmujące w szczególności

1)

ciśnienia wewnętrzne i zewnętrze, w tym ciśnienie próbne;

2)

masę urządzenia wraz ze znajdującym się wewnątrz niego czynnikiem roboczym oraz obciążenia

statyczne i dynamiczne wywoływane przez płyny w analizowanych warunkach jego funkcjonowania;

3)

obciążenia zewnętrzne działające na urządzenie pochodzące od masy, rozszerzalności

cieplnej, ciśnienia i oddziaływań dynamicznych innych urządzeń lub konstrukcji elektrowni

jądrowej;

4)

obciążenia od wstrząsów sejsmicznych lub drgań zewnętrznych innego pochodzenia - w

przypadku możliwości ich wystąpienia;

5)

reakcje konstrukcji wsporczych i przyłączonych rurociągów;

6)

obciążenia związane z rozszerzalnością cieplną;

7)

obciążenia związane z lokalnymi warunkami cieplno-przepływowymi płynu wewnątrz urządzenia.

2.

Przy projektowaniu urządzeń ciśnieniowych składających się na obieg chłodzenia reaktora

uwzględnia się

1)

procesy degradacji materiałów, mogące zagrozić ich integralności konstrukcyjnej, takie

jak korozja, erozja, napromieniowanie oraz termiczne starzenie materiału;

2)

możliwość przeprowadzenia badań i kontroli stanu technicznego, w szczególności

a)

dostęp do urządzenia,

b)

aspekty ochrony radiologicznej,

c)

geometrię urządzenia,

d)

kształt, wymiary i umiejscowienie włazów,

e)

dobór materiałów,

f)

konstrukcję i umiejscowienie złączy spawanych,

g)

chropowatość powierzchni;

3)

rozwiązania umożliwiające i ułatwiające naprawę, modernizację lub wymianę urządzenia.

3.

Przy projektowaniu urządzeń ciśnieniowych składających się na obieg chłodzenia reaktora

zapewnia się przestrzeń wokół urządzeń wymagających kontrolowania stanu technicznego

lub napraw wynoszącą nie mniej niż 600 mm.

1.

Wytwornice pary projektuje się w sposób zapewniający

1)

utrzymanie ich wysokiej integralności konstrukcyjnej;

2)

odprowadzanie ciepła z reaktora podczas normalnej eksploatacji, a także przewidywanych

zdarzeń eksploatacyjnych i warunków awaryjnych - jeżeli istnieje naturalna cyrkulacja

chłodziwa w obiegu chłodzenia reaktora oraz jest dostępny awaryjny system wody zasilającej.

2.

Pęczek grzejny wytwornicy pary projektuje się zgodnie z następującymi wymogami

1)

rurki spawa się po pierwotnej stronie ściany sitowej, a po stronie wtórnej roztłacza

się do zlikwidowania szczeliny między rurką a otworem w ścianie sitowej, stosując

metodę roztłaczania zmniejszającą naprężenia;

2)

elementy wsporcze dystansujące i podtrzymujące rurki w pęczku grzejnym oraz elementy

antywibracyjne projektuje się w sposób zapobiegający degradacji pęczka grzejnego wskutek

drgań oraz minimalizujący ścieranie się rurek i gromadzenie się produktów korozji;

3)

rurki pęczka grzejnego wytwarza się z materiałów odpornych na ścieranie w kontakcie

z elementami wsporczymi i antywibracyjnymi;

4)

wielkość powierzchni wymiany ciepła przyjmuje się z odpowiednim zapasem, uwzględniając

zanieczyszczenia i zaślepienia rurek w trakcie eksploatacji;

5)

pęczek grzejny zabezpiecza się przed dostaniem się luźnych przedmiotów z obiegu wtórnego.

3.

Do rozwiązań konstrukcyjnych innych elementów wewnętrznych wytwornicy pary stosuje

się następujące wymagania

1)

układ przestrzenny konstrukcji wewnętrznych minimalizuje powierzchnię osadzania się

szlamu i wymusza przemieszczanie się szlamu do miejsca, z którego może być on łatwo

usunięty;

2)

zapewnia się odpowiednią efektywność separatorów wilgoci i osuszaczy pary w celu uzyskania

wymaganego stopnia suchości pary.

4.

W celu ułatwienia prowadzenia rewizji, konserwacji, naprawy i modernizacji wewnętrzne

elementy wytwornic pary konstruuje się w sposób zapewniający

1)

po stronie pierwotnej

a)

zlokalizowanie włazów w łatwo dostępnych miejscach,

b)

dostęp do złączy spawanych poddawanych rewizji,

c)

wyposażenie każdej zaślepki króćca w uchwyt do mocowania;

2)

po stronie wtórnej

a)

łatwy dostęp z zewnątrz w celu rewizji ściany sitowej i jej czyszczenia,

b)

dostęp do złączy spawanych poddawanych rewizji,

c)

odpowiednie przestrzenie między sekcjami rurek wytwornicy pary, uwzględniające zaprojektowaną

metodę usuwania osadów.

Stabilizator ciśnienia projektuje się w sposób zapewniający

1)

utrzymywanie przebiegów zmian ciśnienia określonych w dokumentach odniesienia;

2)

łatwy dostęp do dysz wtryskowych stabilizatora ciśnienia, umożliwiający przeprowadzenie

ich kontroli i wymianę;

3)

łatwy dostęp do grzałki stabilizatora ciśnienia, umożliwiający przeprowadzenie jej

kontroli i wymianę;

4)

optymalizację układu przestrzennego rurociągu kompensacyjnego i położenia króćca do

tego rurociągu uwzględniającą aspekty funkcjonalne, możliwość wystąpienia stratyfikacji

temperatury, umożliwienie i ułatwienie prowadzenia rewizji w strefie króćca i przepustów

grzałek oraz wymianę grzałek.

1.

Projektując osprzęt ciśnieniowy i zabezpieczający oraz układy zabezpieczające odpowiednio

wraz z napędami, stosowane w elektrowni jądrowej

1)

uwzględnia się projektowe parametry i warunki eksploatacji przewidywane w miejscu

jego zastosowania, w szczególności wielkości ciśnienia i różnice ciśnień, zakresy

temperatur płynu oraz warunki środowiska pracy;

2)

zapewnia się osiągnięcie przez napęd osprzętu wymaganej wielkości momentu obrotowego

oraz czasu otwarcia i zamknięcia zaworu lub zasuwy;

3)

zapewnia się, że konstrukcja elementów osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego

będzie umożliwiała przeniesienie maksymalnych obciążeń ściskających, rozciągających

i ścinających, powstających podczas działania jego napędu w połączeniu z innymi obciążeniami

projektowymi, w szczególności sejsmicznymi.

2.

Dokumentacja techniczna osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego oraz wyposażenia

układów zabezpieczających stosowanych w elektrowni jądrowej zawiera w szczególności

1)

rysunki konstrukcyjne z wykazem zastosowanych materiałów;

2)

wykresy pracy;

3)

instrukcje eksploatacji i konserwacji;

4)

charakterystyki umożliwiające dokonanie prawidłowego doboru warunków eksploatacyjnych

przy przyszłych modyfikacjach, w szczególności

a)

charakterystyki strat hydraulicznych w funkcji położenia elementu zamykającego, szczególnie

w przypadku osprzętu mogącego pracować w położeniu pośrednim,

b)

charakterystyki kawitacyjne i przepływów dwufazowych, gdy ma to zastosowanie,

c)

charakterystyki obciążenia napędu w funkcji natężenia przepływu i różnicy ciśnień,

d)

projektowe wartości współczynnika tarcia,

e)

charakterystyki skoku elementu zamykającego w funkcji czasu - w przypadku osprzętu

z napędami silnikowymi elektrycznymi lub napędzanymi przez czynnik roboczy, w tym

zawory zwrotne i zawory bezpieczeństwa.

1.

W rozwiązaniach projektowych osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego oraz wyposażenia

układów zabezpieczających stosowanych w elektrowni jądrowej

1)

na rurociągach bezpośrednio połączonych z obiegiem chłodzenia reaktora stosuje się

osprzęt z korpusami kutymi;

2)

w połączeniach kołnierzowo-śrubowych osprzętu montowanego w rurociągach stosuje się

rozwiązania ze szpilkami lub śrubami przelotowymi;

3)

zewnętrzne elementy osprzętu, które w wyniku przecieków mogą mieć kontakt z wodą zawierającą

kwas borowy, wykonuje się ze stali nierdzewnej lub z innego materiału odpornego na

działanie kwasu borowego;

4)

jest niedopuszczalne stosowanie materiałów na bazie kobaltu do napawania utwardzającego

gniazd osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego stykających się z chłodziwem reaktora,

tj. obiegu chłodzenia reaktora i systemów do niego przyłączonych;

5)

jest niedopuszczalne stosowanie osprzętu, w którym element zamykający nie jest połączony

mechanicznie z wrzecionem;

6)

stosuje się rozwiązania zapobiegające powstaniu wewnętrznego ciśnienia wyższego od

ciśnień panujących w rurociągu po obu stronach zaworu, przy czym rozwiązania konstrukcyjne

pokrywy i grzybka zaworu powinny zapobiegać wzrostowi ciśnienia płynu uwięzionego

w przestrzeni pod pokrywą w wyniku jego podgrzania;

7)

osprzęt ciśnieniowy z napędem ręcznym lub silnikowym elektrycznym wyposaża się w mechaniczne

bezpośrednie wskaźniki położenia elementu zamykającego oraz mechaniczne ograniczniki

położenia krańcowego;

8)

konstrukcja osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego oraz wyposażenia układów zabezpieczających

stosowanych w systemach zawierających promieniotwórcze lub inne niebezpieczne płyny

wyklucza przecieki tych mediów do otoczenia.

2.

Przepisu ust. 1 pkt 5 nie stosuje się do zaworów elektromagnetycznych.

1.

Ze względu na rodzaj osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego oraz wyposażenie układów

zabezpieczających stosowanych w elektrowni jądrowej, do rozwiązań projektowych, oprócz

wymogów określonych w § 33 i § 34, stosuje się następujące wymagania

1)

w przypadku zaworów odcinających

a)

projektuje się je w sposób umożliwiający ich otwarcie lub zamknięcie przy maksymalnym

ciśnieniu eksploatacyjnym i maksymalnej różnicy ciśnień bez przekraczania ustalonej

wartości maksymalnej siły napędu lub napędu awaryjnego,

b)

jest niedopuszczalne stosowanie zaworów odcinających typu membranowego przy zbiornikach,

c)

po stronie ssawnej pomp i na wlotach do sprężarek stosuje się zawory odcinające o

najniższych technicznie osiągalnych oporach przepływu,

d)

przy projektowaniu rozmieszczenia zaworów odcinających uwzględnia się efekty dynamiczne

i stosowane rozwiązania odciążające;

2)

w przypadku zasuw - jest niedopuszczalne

a)

ich stosowanie do regulacji lub dławienia przepływu czynnika roboczego,

b)

stosowanie stałych zawieradeł klinowych;

3)

w przypadku zaworów regulacyjnych

a)

jest niedopuszczalne ich stosowanie do zamykania przepływu,

b)

projektuje się je tak, aby uzyskać wymaganą dokładność regulacji przepływu, maksymalny

przepływ przy określonej średnicy, szeroki zakres regulacji przepływu oraz niski poziom

hałasu,

c)

projektuje się je, wytwarza i dobiera się z uwzględnieniem zakresu ich pracy regulacyjnej,

w sposób zapewniający wysoką odporność na kawitację, drgania i erozję, we wszystkich

położeniach elementu regulującego przepływ,

d)

lokalizuje się je na prostoliniowych odcinkach rurociągu w sposób zapewniający ich

prawidłowe działanie,

e)

odcinki rurociągów za zaworami regulacyjnymi w kierunku przepływu wytwarza się ze

stali o wysokiej odporności na erozję, a wewnętrzne powierzchnie złączy spawanych

za zaworem, łączących zawór z rurociągiem, wyrównuje się z powierzchnią ścianki rurociągu;

4)

w przypadku zaworów zwrotnych

a)

określa się warunki techniczne ich pracy zawierające natężenie przepływu, spadek ciśnienia

na zaworze, charakterystykę czasu zamykania i wielkość przecieków, wielkości wewnętrznych

prześwitów oraz stabilność i zużycie elementu zamykającego w zależności od warunków

przepływu,

b)

lokalizuje się je na prostoliniowych odcinkach rurociągu w sposób zapewniający ich

prawidłowe działanie,

c)

w systemach pracujących przy ciśnieniu roboczym mniejszym niż 3,6 bara stosuje się

specjalne zawory zwrotne o małym spadku ciśnienia,

d)

jest niedopuszczalne stosowanie zaworów zwrotnych typu tłokowego

-

w systemach z czynnikiem gazowym, pracujących przy niskim ciśnieniu,

-

w systemach z czynnikiem innym niż gazowy pracujących przy ciśnieniu roboczym mniejszym

niż 3,6 bara;

5)

w przypadku zaworów bezpieczeństwa

a)

konstruuje się je

-

w sposób zapewniający ich prawidłową pracę w zakresie projektowych przepływów, bez

zjawisk trzepotania i dudnienia, które mogłyby spowodować uszkodzenie elementów zaworu

lub wytworzyć niedopuszczalne skoki ciśnienia w systemie,

-

uwzględniając obciążenia związane z efektem odrzutu powstającym przy ich otwarciu,

b)

stosuje się

-

sprężynowe zawory bezpieczeństwa,

-

piloty sprężynowe - w przypadku zaworów bezpieczeństwa z pilotem;

6)

w przypadku zaworów zrzutu ciśnienia projektuje się je

a)

w sposób

-

zapewniający ich prawidłową pracę w zakresie projektowych przepływów, bez zjawisk

trzepotania i dudnienia, które mogłyby spowodować uszkodzenie elementów zaworu lub

wytworzyć niedopuszczalne fale ciśnieniowe w systemie,

-

uwzględniający obciążenia związane z efektem odrzutu powstającym przy ich otwarciu,

b)

wraz z zamkniętymi instalacjami zrzutowymi wykluczającymi przecieki substancji na

zewnątrz, zaprojektowanymi tak, żeby zapewnić niezawodne otwarcie zaworu, biorąc pod

uwagę wytwarzające się w tej instalacji przeciwciśnienie - w przypadku systemów zawierających

płyny promieniotwórcze.

2.

Przepisu ust. 1 pkt 3 lit. a nie stosuje się w przypadku istnienia pozytywnego doświadczenia

eksploatacyjnego z wykorzystania zaworów regulacyjnych tego samego typu jak zawory

odcinające w podobnych warunkach i środowisku pracy, a dopuszczalność ich stosowania

w tym celu zostanie wykazana w dokumentacji projektowej.

1.

Zapewnia się możliwość prowadzenia prób funkcjonalnych osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego

oraz wyposażenia układów zabezpieczających przyporządkowanego do odpowiednich klas

bezpieczeństwa, w warunkach możliwie jak najbliższych ich projektowym warunkom pracy,

zgodnie z wymaganiami dokumentów odniesienia.

2.

Stosuje się rozwiązania projektowe systemów zapewniające możliwość prowadzenia w okresie

eksploatacji elektrowni jądrowej prób funkcjonalnych osprzętu ciśnieniowego, zabezpieczającego

oraz wyposażenia układów zabezpieczających istotnego dla zapewnienia bezpieczeństwa

jądrowego, w szczególności prób

1)

zaworów zwrotnych przy pełnym przepływie;

2)

zamykania przepływu wstecznego przez zawory zwrotne;

3)

działania osprzętu z napędami silnikowymi elektrycznymi przy istnieniu różnicy ciśnień;

4)

szczelności zaworów odcinających obudowę bezpieczeństwa reaktora;

5)

działania zaworów regulacyjnych.

3.

Dla osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego, w okresie eksploatacji, zapewnia się

możliwości techniczne prowadzenia

1)

czynności ustawiania ciśnienia otwarcia zaworów bezpieczeństwa;

2)

nieinwazyjnej diagnostyki zaworów zwrotnych celem określenia zmian ich zasadniczych

parametrów przez porównanie z danymi referencyjnymi;

3)

miejscowych prób zaworów bezpieczeństwa z pilotem.

1.

Napędy osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego stosowanego w elektrowni jądrowej

projektuje się lub dobiera w sposób zapewniający ich niezawodne działanie w pełnym

zakresie warunków projektowych, uwzględniając także potencjalnie możliwe stany związane

z nieprawidłowym położeniem elementu zamykającego.

2.

Przy projektowaniu napędów osprzętu ciśnieniowego oraz zabezpieczającego uwzględnia

się skrajne i najbardziej niekorzystne warunki eksploatacyjne, w szczególności maksymalne

obciążenie, minimalne napięcie, maksymalną i minimalną temperaturę otoczenia, odpowiednio

do klasy bezpieczeństwa i zgodnie z wymaganiami dokumentów odniesienia.

3.

Silniki napędów elektrycznych odpowiadają wymaganiom dokumentów odniesienia, zapewniając

wypełnienie wymaganej w projekcie funkcji przy maksymalnych przewidywanych zmianach

napięcia i częstotliwości oraz przy maksymalnym przewidywanym napięciu.

4.

Silniki elektryczne napędów osprzętu przyporządkowanego do odpowiedniej klasy bezpieczeństwa

projektuje się lub dobiera w sposób umożliwiający ich działanie również przy spadkach

napięcia, jakie mogą wystąpić w warunkach projektowych.

5.

Zapewnia się możliwość przeprowadzenia prób elementów napędów i osprzętu, o którym

mowa w ust. 4, w warunkach zbliżonych do projektowych warunków ich pracy, zgodnie

z wymaganiami dokumentów odniesienia.

6.

Napędy pneumatyczne projektuje się w sposób zapewniający wykonanie przez takie napędy

wymaganych w projekcie funkcji w pełnym zakresie zmian ciśnienia sprężonego powietrza,

uwzględniając także rzeczywiste ciśnienie zewnętrzne. Materiały membran i uszczelnień

napędów pneumatycznych podlegają badaniom kwalifikacyjnym.

7.

Napędy bezpośredniego działania projektuje się w sposób zapewniający wykonanie wymaganych

funkcji w pełnym zakresie zmian parametrów czynnika roboczego określonych w dokumentacji

projektowej.

8.

Osprzęt ciśnieniowy i zabezpieczający z napędami silnikowymi elektrycznymi wyposaża

się w lokalny napęd ręczny oraz w elementy umożliwiające jego blokowanie.

1.

Napęd osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego projektuje się lub dobiera, uwzględniając

miejsce i warunki pracy w elektrowni jądrowej, zgodnie z następującymi zasadami

1)

do osprzętu zamontowanego wewnątrz pierwotnej obudowy bezpieczeństwa reaktora, w szczególności

zaworów regulacyjnych, stosuje się napędy silnikowe elektryczne;

2)

do osprzętu zamontowanego poza pierwotną obudową bezpieczeństwa reaktora stosuje się

napędy silnikowe elektryczne, napędy pneumatyczne lub napędy bezpośredniego działania;

3)

do osprzętu przeznaczonego do wykorzystania w sytuacjach wymagających rozwinięcia

przez napęd odpowiedniej siły, w szczególności do napędu zasuw, stosuje się napędy

silnikowe elektryczne;

4)

do osprzętu, którego funkcja bezpieczeństwa polega na odcięciu przepływu czynnika

roboczego i od którego wymaga się krótkiego czasu zadziałania lub samoczynnego przejścia

w położenie bezpieczne w przypadku uszkodzenia, stosuje się napędy dostosowane do

wielkości osprzętu i siły lub momenty siły na wrzecionie potrzebne do ich niezawodnego

działania;

5)

dopuszcza się stosowanie napędów pirotechnicznych w celu szybkiego obniżenia ciśnienia

w obiegu chłodzenia reaktora dla zwiększenia efektywności chłodzenia reaktora w stanach

awaryjnych.

2.

Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w przypadku, gdy napędy silnikowe elektryczne

nie mogą sprostać wymaganiom związanym z procesem technologicznym lub bezpieczeństwem;

w takich przypadkach dopuszcza się stosowanie napędów bezpośredniego działania lub

napędów pneumatycznych.

1.

Osprzęt ciśnieniowy i zabezpieczający z napędami silnikowymi elektrycznymi wyposaża

się w zabezpieczenia przeciwprzeciążeniowe.

2.

Zabezpieczenia, o których mowa w ust. 1, utrzymuje się stale aktywne podczas eksploatacji

osprzętu, który nie realizuje funkcji istotnych dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego.

3.

W przypadku osprzętu z napędami silnikowymi elektrycznymi zaliczonymi do odpowiedniej

klasy bezpieczeństwa zadziałanie zabezpieczeń, o których mowa w ust. 1, nie może blokować

działania napędu, lecz generuje odpowiedni sygnał ostrzegawczy przekazywany do głównej

i rezerwowej sterowni jądrowego bloku energetycznego, o którym mowa w § 80 i § 84

rozporządzenia projektowego.

1.

W elektrowni jądrowej stosuje się pompy

1)

zaprojektowane w sposób zapewniający ich prawidłową eksploatację w pełnym zakresie

ich parametrów projektowych, z uwzględnieniem normalnego zużycia w okresie użytkowania;

2)

których kształt charakterystyki przepływu zapewnia stabilną pracę pojedynczej pompy

oraz umożliwia równoległą pracę kilku pomp w pełnym projektowym zakresie przepływów;

3)

których maksymalna nominalna prędkość obrotowa wynosi nie więcej niż 6000 obr./min;

4)

skonstruowane w sposób zapewniający dostęp do ich elementów wewnętrznych w celu przeprowadzenia

rewizji, konserwacji lub naprawy; w szczególności zapewnia się rozwiązania konstrukcyjne

pompy i ich elementów połączeń elektrycznych ułatwiające ich wymianę;

5)

w których zakładana żywotność wirników, króćców, korpusów i wałów pomp, z wyjątkiem

specyficznych zastosowań, wynosi nie mniej niż projektowy okres eksploatacji elektrowni

jądrowej;

6)

wyposażone w króćce do odwodnienia i płukania w celu dekontaminacji - w przypadku

pomp przeznaczonych do stosowania w systemach zawierających substancje promieniotwórcze.

2.

Jest niedopuszczalne stosowanie

1)

pomp wirowych o korpusie dzielonym osiowo

a)

przy temperaturach płynu większych niż 150ºC,

b)

w miejscach, w których jest możliwe wystąpienie wstrząsów cieplnych, przy których

zmiana temperatury płynu jest większa niż 60ºC w czasie krótszym niż 30 s,

c)

w systemach zawierających płyny promieniotwórcze pod ciśnieniem większym niż 70 barów;

2)

pomp wirowych o korpusie dzielonym osiowo do wypełniania funkcji bezpieczeństwa;

3)

wielostopniowych pomp wirowych o korpusach pierścieniowych łączonych w systemach zawierających

płyny promieniotwórcze w miejscach, w których jest możliwe poddanie pompy wstrząsom

cieplnym.

3.

Stosowanie wielostopniowych pomp wirowych z wystającym wirnikiem wymaga uzasadnienia

w dokumentacji projektowej.

4.

W przypadku uszczelnień i łożysk pomp

1)

zespoły pompa-silnik konstruuje się w sposób zapewniający możliwość wymiany uszczelnień

i łożysk pompy i silnika w jak najkrótszym okresie i przy jak najmniejszym narażeniu

pracowników na promieniowanie jonizujące;

2)

uszczelnienia konstruuje się w sposób zapewniający

a)

ograniczenie wpływu zmian ciśnienia i temperatury na ich funkcjonowanie,

b)

pracę pompy przy braku nadciśnienia na tłoczeniu;

3)

materiał uszczelnień dobiera się odpowiednio do składu chemicznego czynnika roboczego;

4)

pompy przeznaczone do pracy w strefach, w których występuje promieniowanie jonizujące,

wyposaża się w miejscach, w których jest to możliwe, w łożyska o maksymalnej dostępnej

trwałości, ze stałym smarowaniem;

5)

jest niedopuszczalne stosowanie łożysk samosmarnych w pompach

a)

przepompowujących ciecze zawierające zawiesiny - w przypadku braku odpowiednio efektywnego

układu filtrowania, gwarantującego poprawną pracę pompy i trwałość łożysk w takich

warunkach pracy,

b)

w których jest prawdopodobne wystąpienie silnej kawitacji lub mogących ulec odwodnieniu.

W celu zapewnienia właściwych warunków eksploatacji pomp w elektrowni jądrowej stosuje

się rozwiązania projektowe systemów zapewniające

1)

w warunkach projektowych

a)

pracę pomp z przepływem nie mniejszym niż przepływ minimalny wymagany dla zabezpieczenia

ich przed uszkodzeniem,

b)

wykluczenie wystąpienia zjawisk rezonansowych, które mogłyby

-

skutkować uszkodzeniem pompy wskutek nadmiernych drgań, pulsacji ciśnienia, nadmiernych

obciążeń mocowań lub drgań skrętnych,

-

zakłócać sygnały wykorzystywane do monitorowania stanu technicznego urządzeń;

2)

w przypadku konieczności zastosowania linii minimalnego przepływu recyrkulacyjnego

a)

zwymiarowanie tych linii w sposób zapobiegający uszkodzeniu pompy na skutek ciągłej

pracy bocznikowej,

b)

możliwość prowadzenia ich okresowych prób celem sprawdzenia zgodności przepływu z

wielkością założoną w projekcie;

3)

stosowanie zaworów regulacyjnych do regulacji przepływu w rurociągach, z wyłączeniem

zastosowań polegających na hydraulicznym równoważeniu obiegów celem usunięcia asymetrycznych

warunków eksploatacji, gdzie dopuszcza się stosowanie kryz;

4)

w zakresie dotyczącym kawitacji w pompach

a)

wykluczenie wystąpienia w trakcie pracy pompy w warunkach projektowych kawitacji,

która mogłaby pogorszyć charakterystykę pompy,

b)

wykluczenie wystąpienia erozji kawitacyjnej, która mogłaby zagrozić poprawnej eksploatacji

pompy lub doprowadzić do konieczności wymiany jej części,

c)

odpowiednią konstrukcję lub dobór pomp zapewniający przepływ i wysokość podnoszenia

wymagane dla zapobieżenia wystąpieniu kawitacji w określonym systemie technologicznym,

w szczególności w stanach przejściowych podczas uruchamiania i wyłączania - w przypadku

stosowania pomp wspomagających lub szeregowych układów pomp.

W elektrowni jądrowej stosuje się rozwiązania projektowe systemów zapewniające możliwość

przeprowadzenia okresowych prób pomp w okresie eksploatacji elektrowni jądrowej, przy

czym

1)

natężenie przepływu w trakcie prób pompy wynosi nie mniej niż 80% i nie więcej niż

100% projektowego natężenia przepływu;

2)

zapewnia się możliwość przeprowadzenia prób pomp w trakcie ich normalnej eksploatacji;

3)

jest niedopuszczalne przeprowadzanie prób pomp mogących powodować ich uszkodzenie.

Do pomp chłodziwa reaktora, oprócz wymogów określonych w § 40 i § 41, mają zastosowanie

następujące wymagania

1)

główne pompy cyrkulacyjne mają charakterystyki wybiegowe zapewniające odpowiedni przepływ

chłodziwa reaktora po przerwaniu zasilania elektrycznego ich silnika dzięki odpowiednio

dużej wielkości momentu bezwładności;

2)

w dokumentacji projektowej określa się możliwości i dopuszczalne parametry pracy głównych

pomp cyrkulacyjnych w warunkach przepływu dwufazowego;

3)

w stanie wyłączenia głównej pompy cyrkulacyjnej wielkość przecieków przez uszczelnienia

jej wału powinna pozostawać na jak najniższym poziomie, nawet w przypadku niesprawności

systemów pomocniczych pompy przez okres nie dłuższy niż 10 godzin, w szczególności

w przypadku całkowitego zaniku zasilania elektrowni jądrowej ze źródeł prądu przemiennego;

4)

w elektrowniach jądrowych z reaktorami wrzącymi z wewnętrznymi pompami recyrkulacyjnymi

stosuje się rozwiązania eliminujące ryzyko wystąpienia wycieków chłodziwa reaktora

w trakcie konserwacji lub naprawy tych pomp.

Do pomp stosowanych w systemach odprowadzania ciepła powyłączeniowego, oprócz wymagań

określonych w § 40 i § 41, mają zastosowanie następujące wymagania

1)

w systemach odprowadzania ciepła powyłączeniowego stosuje się

a)

pompy odśrodkowe z uszczelnieniem wału albo zespoły typu hermetycznego z pompą i silnikiem

zamkniętymi we wspólnej obudowie,

b)

rozwiązania konstrukcyjne pomp umożliwiające ich pracę w warunkach przepływu dwufazowego;

2)

w przypadku pomp z mechanicznym uszczelnieniem wału - stosuje się rozwiązania konstrukcyjne

uszczelnienia zapewniające utrzymanie ciśnienia chłodziwa reaktora bez przecieków

przekraczających wydatek normalnego uzupełniania chłodziwa.

Do pomp stosowanych w systemach awaryjnego chłodzenia rdzenia reaktora (wtrysku bezpieczeństwa),

oprócz wymagań określonych w § 40 i § 41, mają zastosowanie następujące wymagania

1)

w podsystemach wysoko- i średniociśnieniowego wtrysku bezpieczeństwa - stosuje się

pompy odśrodkowe bezpośrednio połączone z silnikiem na wspólnym wale albo pompy tłokowe;

2)

w podsystemach niskociśnieniowego wtrysku bezpieczeństwa reaktorów wodno-ciśnieniowych

oraz niskociśnieniowego wtrysku chłodziwa i zraszania rdzenia reaktorów wrzących -

stosuje się pompy odśrodkowe o jak najmniejszej liczbie stopni albo, w zależności

od możliwości, pompy jednostopniowe.

Do pomp stosowanych w awaryjnych systemach wody zasilającej, oprócz wymagań określonych

w § 40 i § 41, mają zastosowanie następujące wymagania

1)

stosuje się wielostopniowe pompy odśrodkowe;

2)

zapewnia się chłodzenie pomp, w szczególności bezpośrednie chłodzenie łożysk agregatu

pompowego, niezależne od systemów pomocniczych elektrowni jądrowej.

1.

W elektrowniach jądrowych stosuje się wymienniki ciepła

1)

zaprojektowane w sposób

a)

zapewniający ich prawidłową eksploatację w pełnym zakresie ich projektowych parametrów

pracy oraz wytrzymałość na maksymalne ciśnienie, jakie może wystąpić w określonym

systemie,

b)

uniemożliwiający powstawanie lokalnie wysokich prędkości strumienia płynu lub niewłaściwego

rozkładu temperatury, powodowanych przez przepływ czynnika roboczego na wlocie do

wymiennika ciepła;

2)

zaprojektowane i umiejscowione w sposób zapewniający ograniczenie zakłócenia przepływu

płynu na wlocie do wymiennika ciepła, w szczególności przez lokalizowanie wymienników

w odległości nie mniejszej niż 10-krotność średnicy rurociągu za elementami zakłócającymi

przepływ, takimi jak armatura, kolana i łuki rurociągu;

3)

mogące pozostawać w stałej gotowości do pracy bez potrzeby jakichkolwiek specjalnych

przygotowań;

4)

skonstruowane z uwzględnieniem

a)

zachowawczych założeń dotyczących powstawania osadów, parametrów eksploatacyjnych

systemu oraz częstotliwości ich konserwacji lub naprawy,

b)

zapasu wydajności wymiennika wystarczającej do zapewnienia jego poprawnej pracy w

zakresie projektowych parametrów eksploatacyjnych przez okres jego projektowej eksploatacji,

c)

wystarczających naddatków na korozję, zależnych od rzeczywistego ryzyka korozji

- przy czym jest niedopuszczalne stosowanie nadmiernych zapasów projektowych prowadzące

do przewymiarowania wymiennika, które mogłoby mieć negatywny wpływ na eksploatację

i bezpieczeństwo jego funkcjonowania;

5)

w przypadku wymienników ciepła typu rurowego - wymienniki, których rozwiązania projektowe

a)

ograniczają drgania rurek wywołane przepływem czynnika roboczego, w szczególności

przy niekorzystnych warunkach cieplno-przepływowych,

b)

uniemożliwiają wystąpienie na powierzchni ściany sitowej wrzenia cieczy,

c)

zapewniają, by bardziej skażone promieniotwórczo medium przepływało wewnątrz rurek,

a ciśnienie tego medium było niższe niż ciśnienie w przestrzeni międzyrurowej.

2.

Jest niedopuszczalne stosowanie wymienników ciepła typu płytowego

1)

w miejscach, w których płyn jest silnie zanieczyszczony i jest prawdopodobne intensywne

powstawanie osadów;

2)

przy temperaturach eksploatacji większych niż 100ºC lub ciśnieniu eksploatacji większym

niż 16 barów.

3.

W przypadku zastosowania wymienników ciepła typu płytowego zapewnia się

1)

prędkości przepływu płynów i różnicę ciśnień określone w dokumentacji projektowej

wymiennika;

2)

filtr przed wymiennikiem;

3)

oprzyrządowanie kontrolno-pomiarowe wskazane w dokumentacji projektowej wymiennika.

Stosowane w elektrowni jądrowej rurociągi wraz z ich elementami mocującymi i konstrukcjami

wsporczymi projektuje się z uwzględnieniem następujących wymagań

1)

liczba złącz spawanych na rurociągach przenoszących wodę lub parę o wysokich parametrach

roboczych, w których ciśnienie robocze wynosi nie mniej niż 20 barów lub temperatura

robocza wynosi nie mniej niż 100°C, jest najmniejszą możliwą do zastosowania w wykorzystanym

typie rurociągów i ich elementów;

2)

jeżeli jest to możliwe technicznie, zamiast odcinków prostych rurociągów zespawanych

z kolanami stosuje się elementy rurociągów z odcinkami giętymi w celu zminimalizowania

ilości spoin;

3)

jest niedopuszczalne stosowanie złączy spawanych przenoszących ciśnienie na odcinkach

rurociągów przechodzących przez rury ochronne w przepustach obudowy bezpieczeństwa

reaktora;

4)

w przepustach obudowy bezpieczeństwa reaktora elementy łączące rurociągi technologiczne

z rurami ochronnymi łączy się złączami spawanymi z rurociągami technologicznymi bez

przecinania ich ścianek;

5)

stosowanie połączeń kołnierzowo-śrubowych ogranicza się do łączenia rurociągów z urządzeniami

wymagającymi konserwacji i napraw, w szczególności z pompami; unika się lokalizowania

tych połączeń nad przejściami lub urządzeniami;

6)

w przypadku stosowania połączeń kołnierzowo-śrubowych - określa się kolejność oraz

moment dokręcania śrub;

7)

jeżeli jest to możliwe technicznie, ogranicza się liczbę górnych i dolnych punktów

na rurociągach; punkt górny wyposaża się w zawór odpowietrzający, a punkt dolny w

odwadniacz.

Rozwiązania projektowe rurociągów przenoszących płyny promieniotwórcze, oprócz wymogów

określonych w § 48, spełniają następujące wymagania

1)

układ przestrzenny rurociągów projektuje się w sposób zapewniający zminimalizowanie

ich długości, separację od rurociągów przenoszących czynniki niepromieniotwórcze oraz

prowadzenie w specjalnych kanałach, jeżeli jest to możliwe, jedynie przez strefy kontrolowane;

2)

stosuje się rozwiązania ograniczające gromadzenie się wysoce promieniotwórczych zanieczyszczeń

w urządzeniach lub rurociągach, w szczególności rurociągi przenoszące zużyte jonity

i szlamy promieniotwórcze projektuje się tak, aby zapewnić ich ciągły spadek w kierunku

zbiorników;

3)

nie stosuje się miejscowych punktów poboru próbek z systemów zawierających lub potencjalnie

mogących zawierać substancje promieniotwórcze;

4)

elementy izolacji cieplnej rurociągów przenoszących płyny promieniotwórcze projektuje

się jako łatwo demontowalne oraz o rozmiarach i ciężarze na tyle małym, aby mogła

nimi manipulować jedna osoba;

5)

rurociągi wykonuje się w całości jako spawane doczołowo; połączenia kołnierzowe dopuszcza

się jedynie tam, gdzie jest konieczne częste rozłączanie połączenia w celach dokonania

konserwacji lub napraw.

1.

Elementy ograniczające przepływ czynnika roboczego w rurociągach

1)

projektuje się w sposób zapewniający

a)

zapobieżenie kawitacji w stanach normalnej eksploatacji i przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych,

b)

oznakowanie elementów ograniczających przepływ umożliwiające stwierdzenie ich obecności

przez zewnętrzne oględziny rurociągu oraz zawierające informację o wymiarach elementu

ograniczającego przepływ i kierunku przepływu czynnika roboczego, widoczną bez konieczności

otwierania rurociągu, ewentualnie po miejscowym zdemontowaniu izolacji cieplnej;

2)

lokalizuje się w odległości wynoszącej nie mniej niż pięciokrotność średnicy rurociągu

a)

za elementami zaburzającymi przepływ,

b)

od urządzeń, osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego.

2.

W celu spełnienia wymogu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, stosuje się dwa lub

większą ilość elementów ograniczających przepływ ustawionych szeregowo.

3.

W przypadku ustawienia szeregowo dwóch lub więcej elementów ograniczających przepływ

odległość między nimi wynosi nie mniej niż pięciokrotność średnicy rurociągu.

4.

Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. a nie stosuje się do urządzeń zaprojektowanych specjalnie

do ograniczenia przepływu przez kawitację, w szczególności kawitacyjnej zwężki Venturiego;

w przypadku zastosowania takich urządzeń w dokumentacji projektowej wskazuje się miejsca

ich użycia oraz wykazuje się brak możliwości spowodowania uszkodzeń rurociągu.

W celu ułatwienia przeprowadzania badań rurociągów stosuje się następujące rozwiązania

projektowe

1)

izolację cieplną, elementy mocujące i konstrukcje wsporcze projektuje się w sposób

zapewniający

a)

prowadzenie rewizji,

b)

demontaż;

2)

złącza spawane rurociągów projektuje się w sposób umożliwiający ich wykonanie oraz

dokonywanie oględzin i przeprowadzanie badań tych złączy;

3)

nie łączy się bezpośrednio ze sobą trójników, osprzętu ciśnieniowego, kolan i pomp;

te elementy oddziela się od siebie odcinkami rurociągu o minimalnej długości określonej

w dokumentach odniesienia;

4)

złącza spawane w rurociągach

a)

przechodzących przez ściany projektuje się w odległości od ściany, określonej w dokumentach

odniesienia,

b)

odgałęźnych oraz elementy mocujące i konstrukcje wsporcze projektuje się w odległości

od siebie określonej w dokumentach odniesienia.

1.

Urządzenia składające się na systemy wentylacji i klimatyzacji projektuje się zgodnie

z ogólnymi wymaganiami określonymi w § 117 rozporządzenia projektowego, odpowiednimi

dokumentami odniesienia oraz następującymi wymaganiami funkcjonalnymi

1)

systemy wentylacyjne projektuje się w sposób zapewniający przepływ powietrza w kierunku

od stref o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia skażeń promieniotwórczych do stref

o wyższym prawdopodobieństwie skażenia - przez ciągłe utrzymywanie w strefach o wyższym

prawdopodobieństwie skażenia ciśnienia powietrza niższego o około 20 Pa w stosunku

do ciśnienia powietrza w strefach przyległych;

2)

systemy wentylacji i klimatyzacji projektuje się w sposób

a)

eliminujący konieczność ciągłego stosowania indywidualnych środków ochrony dróg oddechowych,

b)

zapewniający wymianę nie mniej niż 0,5 objętości powietrza na godzinę w pomieszczeniach,

w których nie występują skażenia promieniotwórcze,

c)

zapobiegający rozprzestrzenianiu się substancji promieniotwórczych w pomieszczeniach

elektrowni jądrowej i ich uwolnieniom do otoczenia, w szczególności zgodnie z następującymi

wymaganiami

-

w pomieszczeniach, w których ryzyko narażenia wewnętrznego osób jest wysokie, oraz

w pomieszczeniach, w których występuje jod w postaci gazowej lub ciekłej, wydajność

wymiany powietrza wynosi nie mniej niż pięć objętości pomieszczenia na godzinę,

-

w pomieszczeniach, w których ryzyko narażenia wewnętrznego osób jest znikome, wydajność

wymiany powietrza wynosi nie mniej niż jedna objętość pomieszczenia na godzinę,

-

w pozostałych pomieszczeniach, w których występuje ryzyko narażenia wewnętrznego osób,

wydajność wymiany powietrza wynosi nie mniej niż dwie objętości pomieszczenia na godzinę.

2.

Systemy wentylacji i klimatyzacji projektuje się, uwzględniając ryzyko skażeń i wymagania

ochrony przeciwpożarowej z podsystemami w układzie równoległym albo szeregowym, z

przepływem powietrza między poszczególnymi pomieszczeniami, przy czym

1)

podsystemy równoległe projektuje się w sposób umożliwiający uniknięcie skażenia stref

nieskażonych ze strony stref skażonych lub potencjalnie skażonych substancjami promieniotwórczymi;

w szczególności zapewnia się brak połączeń między różnymi wentylowanymi pomieszczeniami

oraz utrzymywanie w nich stałego ciśnienia powietrza;

2)

w przypadku podsystemów szeregowych zapewnia się przepływ powietrza od stref potencjalnie

mniej skażonych do stref potencjalnie bardziej skażonych; w szczególności dopływy

powietrza lokalizuje się w korytarzach lub w innych pomieszczeniach potencjalnie nieskażonych,

a odpływ powietrza kieruje się do stref potencjalnie bardziej skażonych;

3)

możliwe uwolnienia substancji promieniotwórczych kieruje się do wspólnego komina wentylacyjnego.

3.

W rozwiązaniach projektowych nawiewno-wywiewnych systemów wentylacyjnych obudowy bezpieczeństwa

reaktora zapewnia się jej niezawodne odcięcie w przypadku awarii.

4.

W rozwiązaniach projektowych systemów wentylacji i klimatyzacji uwzględnia się wymogi

zapewnienia bezpieczeństwa w przypadku wystąpienia zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych,

w szczególności

1)

w przypadku wewnętrznych zagrożeń pożarowych - umożliwia się działanie systemu wentylacji

i klimatyzacji, zapewnia się ochronę przed pożarem filtrów jodowych oraz ogranicza

się ryzyko rozprzestrzeniania się pożaru;

2)

w przypadku zagrożeń zewnętrznych, takich jak zewnętrzny wybuch, skażenie chemiczne,

pożar oraz skrajne warunki lub zjawiska atmosferyczne - zapewnia się realizację odpowiednich

funkcji bezpieczeństwa przez systemy wentylacji i klimatyzacji.

5.

Aparaturę kontrolno-pomiarową i sterowanie systemami wentylacji projektuje się w sposób

zapewniający w przypadku przekroczenia określonego progu mocy dawki, mierzonego przez

stałe detektory promieniowania zainstalowane w pomieszczeniach, w których istnieje

możliwość wystąpienia promieniowania, lub w kanałach zrzutowych powietrza, automatyczne

lub ręczne zdalne uruchomienie systemów wentylacji wyposażonych w filtry jodowe i

wyłączenie systemów wentylacji niewyposażonych w filtry jodowe.

Do rozwiązań projektowych aparatury kontrolno-pomiarowej oraz systemów sterowania

i układów zabezpieczających przyporządkowanych do klas bezpieczeństwa stosuje się

wymagania zawarte w rozporządzeniu projektowym oraz w odpowiednich dokumentach odniesienia.

1.

Dla układu zabezpieczającego opracowuje się plan testów okresowych. Plan testów okresowych

zawiera w szczególności informacje dotyczące okresu wykonania testów, czynności niezbędnych

do wykonania w trakcie testów, kryteriów akceptacji wyników testów oraz przewidywanych

działań korygujących w przypadku negatywnych wyników testów.

2.

Testy okresowe obejmują pętlę z uwzględnieniem elementów pomiarowych, logicznych oraz

wykonawczych. W celu wykonania testów okresowych zabezpieczany podsystem sprowadza

się do stanu bezpiecznego pod względem bezpieczeństwa całej instalacji. Możliwość

wykonania testów okresowych układu zabezpieczającego przewiduje się w projekcie zabezpieczanego

podsystemu.

3.

Układ zabezpieczający projektuje się w sposób zapewniający monitorowanie zakresu i

wiarygodności sygnałów wejściowych, wyjściowych oraz operacji wewnętrznych realizowanych

przez ten układ. W przypadku wykrycia nieprawidłowego działania lub nieprawidłowych

zakresów danych zapewnia się wygenerowanie sygnału alarmowego. Zapewnia się możliwość

testowania funkcji diagnostyki wewnętrznej układu zabezpieczającego.

4.

Podukłady wchodzące w skład układu zabezpieczającego, które realizują tę samą funkcję

zabezpieczającą, odseparowuje się fizycznie oraz funkcjonalnie.

5.

Działania operatora związane z ręcznym zainicjowaniem funkcji zabezpieczającej poddaje

się analizom określonym w procedurach eksploatacyjnych.

6.

W przypadku podsystemów, w których funkcja zabezpieczająca jest uruchamiana ręcznie,

zapewnia się ich

1)

fizyczną niezależność od wyposażenia wchodzącego w skład automatycznych systemów realizujących

funkcje zabezpieczające;

2)

funkcjonalną niezależność od innych systemów w sterowni.

1.

Systemy sterowania, które realizują funkcje nadzoru oraz regulacji, projektuje się

w sposób uniemożliwiający zadziałanie systemu sterowania realizującego funkcje zabezpieczające

w

1)

warunkach normalnej pracy;

2)

przypadku wystąpienia pojedynczego uszkodzenia systemu sterowania realizującego funkcje

nadzoru i regulacji.

2.

W przypadku przekroczenia przez parametry procesu założonych granicznych wartości

zapewnia się dostarczanie przez system, o którym mowa w ust. 1, sygnałów alarmowych

w celu podjęcia automatycznej lub ręcznej akcji korygującej.

3.

Wartości progów alarmowych ustawia się w sposób zapewniający operatorowi czas na podjęcie

działań korygujących, zanim zostaną przekroczone założone parametry dopuszczalne przewidziane

dla danej funkcji regulacji lub nadzoru.

4.

Systemy i układy pomiarowe projektuje się i dobiera do przewidywanych mierzonych parametrów.

5.

Dla elementów pomiarowych wchodzących w skład systemów sterowania przewiduje się margines

bezpieczeństwa zapewniający ich poprawne działanie również w przypadku wystąpienia

warunków awaryjnych.

6.

Systemy pomiarowe projektuje się i rozmieszcza w sposób umożliwiający operatorowi

stwierdzenie uszkodzenia przyrządów pomiarowych lub przekroczenia zakresów pomiarowych.

7.

Systemy sterowania realizujące funkcje regulacji oraz nadzoru wyposaża się w system

rejestracji danych zapewniający możliwość przeprowadzenia późniejszej analizy pracy

urządzenia EJ oraz systemów bezpieczeństwa.

1.

System monitorowania oraz informowania o uszkodzeniach urządzeń EJ oraz warunkach

awaryjnych wyposaża się w system rejestracji oraz zapisu danych zapewniający możliwość

przeprowadzenia późniejszej analizy zdarzeń i przebiegu warunków awaryjnych.

2.

W ramach systemu, o którym mowa w ust. 1, wyróżnia się system monitorowania oraz informowania

o ciężkich awariach, w którym zapewnia się

1)

metody pomiaru odpowiednie do monitorowania warunków ciężkich awarii;

2)

niezależność jego aparatury od pozostałej aparatury kontrolno-pomiarowej;

3)

niezależność jego zasilania od innych systemów zasilania.

1.

Specjalistyczne wyposażenie transportowo-technologiczne do przemieszczania i przechowywania

paliwa jądrowego projektuje się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu

projektowym oraz z wymaganiami funkcjonalnymi określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

2.

W przypadku rozwiązań projektowych wyposażenia transportowo-technologicznego zapewnia

się

1)

przemieszczanie i przechowywanie paliwa jądrowego, z uwzględnieniem właściwości paliwa

typu MOX - o ile jego stosowanie jest przewidziane w elektrowni jądrowej,

2)

pojemność magazynową

- określone zgodnie z dokumentami odniesienia.

3.

W dokumentacji projektowej określa się obiekty i wyposażenie transportowo-technologiczne

przeznaczone do

1)

przyjmowania i przechowywania paliwa jądrowego przeznaczonego do załadowania do reaktora;

2)

przechowywania napromieniowanego paliwa jądrowego i przygotowania do wywozu paliwa

wypalonego;

3)

częściowego demontażu i montażu reaktora i jego wyposażenia oraz przemieszczania jego

elementów;

4)

załadunku oraz wyładunku paliwa jądrowego odpowiednio do i z reaktora oraz przeładunku

paliwa, w tym urządzenia do kontroli szczelności koszulek elementów paliwowych;

5)

przechowywania innych napromieniowanych elementów reaktora do momentu ich wywozu z

terenu elektrowni.

4.

UTB, włączając specjalne urządzenia przenoszące zestawy paliwowe, w tym zawiesia i

uchwyty, projektuje się w sposób zapobiegający upuszczeniu lub uderzeniu paliwa jądrowego,

w szczególności w przypadku utraty zasilania elektrycznego lub wystąpienia wstrząsów

sejsmicznych.

1.

UTB przyporządkowane do odpowiedniej klasy bezpieczeństwa projektuje się i wytwarza

zgodnie ze szczegółowymi wymaganiami zawartymi w dokumentach odniesienia, z uwzględnieniem

wymagań, o których mowa w § 26-29.

2.

UTB w elektrowni jądrowej nieprzyporządkowane do odpowiedniej klasy bezpieczeństwa

projektuje się zgodnie z wymaganiami określonymi w odrębnych przepisach.

Napędy i sterowanie UTB stosowanych w elektrowni jądrowej przyporządkowanych do odpowiedniej

klasy bezpieczeństwa projektuje się lub dobiera w sposób zapewniający ich niezawodne

działanie w zakresie warunków projektowych, uwzględniając potencjalnie możliwe stany

związane z nieprawidłowym działaniem poszczególnych podzespołów.

Rozwiązania projektowe UTB przyporządkowanych do odpowiednich klas bezpieczeństwa

oraz zasady ich działania opracowuje się z wykorzystaniem odpowiednich analiz bezpieczeństwa

opartych na metodzie deterministycznej i probabilistycznej, zapewniając zapobieżenie

przypadkowemu powstaniu stanu krytycznego, odpowiednie chłodzenie paliwa jądrowego

i ochronę przed promieniowaniem oraz jak najniższe praktycznie możliwe prawdopodobieństwo

uszkodzenia paliwa jądrowego.

1.

UTB przyporządkowane do odpowiedniej klasy bezpieczeństwa poddaje się analizie ryzyka

związanej z możliwością upadku ciężkiego ładunku, której wyniki uwzględnia się w projekcie

układu przestrzennego budynków elektrowni jądrowej oraz w konstrukcji i systemie funkcjonowania

UTB.

2.

Przy projektowaniu UTB przyporządkowanych do odpowiednich klas bezpieczeństwa

1)

nie dopuszcza się do przemieszczania ładunków nad

a)

paliwem jądrowym,

b)

urządzeniami istotnymi dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego;

2)

zapewnia się rozwiązania służące zachowaniu czystości basenów magazynowych paliwa

jądrowego.

W przypadku UTB do przemieszczania paliwa jądrowego probabilistyczna analiza bezpieczeństwa

dla elektrowni jądrowej zawiera ocenę ogólną ryzyka zdarzeń prowadzących do uszkodzenia

paliwa jądrowego, uwzględniającą fazy obsługi paliwa i ryzyko związane z jego ewentualnym

upadkiem.

W elektrowni jądrowej stosuje się UTB przyporządkowane do klas bezpieczeństwa

1)

spełniające stawiane im wymagania funkcjonalne;

2)

których integralność podzespołów pozostaje niezmienna w okresie eksploatacji zgodnie

z warunkami projektowymi; wykazuje się to doświadczalnie oraz za pomocą obliczeń i

prób.

1.

W elektrowni jądrowej stosuje się UTB przyporządkowane do klas bezpieczeństwa wytworzone

wyłącznie z dostosowanych do tego materiałów, których właściwości spełniają wymagania

warunków projektowych i związanych z nimi zjawisk.

2.

Materiały, o których mowa w ust. 1, są zatwierdzane przez Prezesa UDT, a ich właściwości

są zweryfikowane.

W projekcie UTB zapewnia się możliwość przeprowadzenia prób funkcjonalnych z obciążeniem

i bez oraz badań UTB w okresie planowanej eksploatacji.

UTB, których usterka może spowodować zdarzenie radiacyjne na terenie elektrowni jądrowej

lub poza jej terenem, wyposaża się i zabezpiecza w sposób uniemożliwiający doprowadzenie

przez pojedynczą usterkę do stanu niebezpiecznego.

1.

W przypadku UTB stosowanych do przemieszczania paliwa jądrowego zapobiega się utracie

przez nie zdolności do bezpiecznego przenoszenia ładunków w wyniku pojedynczej usterki

lub uszkodzenia.

2.

UTB, o których mowa w ust. 1, oraz ich podzespoły wyposaża się w

1)

urządzenia bezpieczeństwa, które zatrzymują ruch

a)

w przypadku, gdy obciążenie jest znacznie mniejsze od zakładanego,

b)

podnoszenia i przenoszenia - w przypadku

-

awarii zasilania, spadku napięcia, które zagraża operacji,

-

przeciążenia i przekroczenia prędkości ruchów roboczych,

c)

w przypadku poluzowania cięgna nośnego;

2)

urządzenia bezpieczeństwa, które ograniczają ruchy robocze do dopuszczalnych obszarów;

3)

mechaniczne odboje służące do zatrzymania ruchów podnoszenia, opuszczania i przemieszczania;

4)

ograniczniki prędkości w zakresie zmniejszonej prędkości podnoszenia, opuszczania

i przemieszczania;

5)

rozwiązania techniczne zapobiegające jednoczesnym, nagłym ruchom pionowym i poziomym;

6)

wyłączniki krańcowe zapobiegające ruchom poza określone granice;

7)

sygnalizację właściwego zamocowania i odpięcia ładunku;

8)

sygnalizację ostrzegawczą składającą się z sygnalizacji akustycznej i optycznej, informującą

o przemieszczaniu urządzenia;

9)

rozwiązania techniczne uniemożliwiające sterowanie urządzeniem bez zachowania z nim

kontaktu wzrokowego w przypadku stosowania sterowania bezprzewodowego;

10)

rozwiązania techniczne przedstawiające informację o masie ładunku;

11)

wyłączniki zatrzymania awaryjnego wszystkich ruchów roboczych, w miejscach koniecznych

dla zapewnienia bezpieczeństwa pracy urządzenia;

12)

wyposażenie do określenia dokładnego położenia paliwa jądrowego;

13)

oświetlenie i monitoring.

Chwytaki UTB, które biorą udział w przemieszczaniu paliwa jądrowego, projektuje się

w sposób zapewniający zabezpieczenie przed poluzowaniem uchwytu przez zastosowanie

dwóch niezależnych od siebie elementów oraz pozostawanie uchwytu w bezpiecznym położeniu

w przypadku awarii zasilania.

UTB i ich wyposażenie, które mają kontakt z wodą z basenów magazynowych paliwa jądrowego,

projektuje się w sposób uniemożliwiający skażenie promieniotwórcze tych UTB i ich

wyposażenia oraz ułatwiający ich dekontaminację.

1.

Zapewnia się stały pomiar temperatury, ciśnienia i poziomu promieniowania pojemnika

do transportu paliwa jądrowego lub wykazuje w dokumentacji projektowej brak konieczności

stałego pomiaru.

2.

W celu zabezpieczenia pojemnika do transportu paliwa jądrowego i kontenera transportowego

przed uszkodzeniem w razie ich upadku projektuje się odpowiednie elementy amortyzujące.

Urządzenia EJ przyporządkowane do odpowiednich klas bezpieczeństwa wytwarza się, montuje,

przeprowadza się ich badania oraz próby i rozruch zgodnie z wymaganiami określonymi

w rozporządzeniu projektowym, rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie wymagań dotyczących

rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych

(Dz. U. poz. 281), zwanym dalej „rozporządzeniem eksploatacyjnym”, i w innych dokumentach odniesienia

wskazanych w dokumentacji projektowej.

Urządzenia zasilające i napędy elektryczne, aparaturę kontrolno-pomiarową, oprogramowanie

oraz systemy sterowania stosowane w urządzeniach EJ przyporządkowane do odpowiedniej

klasy bezpieczeństwa wytwarza się, instaluje, kontroluje i bada oraz przeprowadza

się ich próby i rozruch zgodnie ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu

projektowym oraz innych dokumentach odniesienia wskazanych w dokumentacji projektowej.

Prezes UDT dopuszcza stosowanie metod wytwarzania urządzeń EJ przyporządkowanych do

odpowiedniej klasy bezpieczeństwa, innych niż określone w dokumentach odniesienia,

z zastrzeżeniem spełnienia wymagań wynikających z przepisów prawa i pod warunkiem

wykazania w dokumentacji projektowej, że zostanie zapewniony poziom bezpiecznego funkcjonowania

urządzeń EJ nie niższy niż zapewniany przy zastosowaniu rozwiązań projektowych zgodnych

z wymaganiami dokumentów odniesienia.

1.

Urządzenia ciśnieniowe przed ich połączeniem w systemy poddaje się indywidualnym próbom

ciśnieniowym wytrzymałościowym i próbom szczelności.

2.

Przed załadunkiem paliwa jądrowego do reaktora wykonuje się próby ciśnieniowe systemów

celem sprawdzenia integralności konstrukcyjnej systemów i szczelności ich elementów

ciśnieniowych.

1.

Wykonywanie połączeń nierozłącznych, przeróbek plastycznych i obróbek cieplnych jest

dopuszczalne wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje sprawdzone

przez Prezesa UDT.

2.

Rozpoczęcie wykonywania prac w zakresie połączeń nierozłącznych przy wytwarzaniu lub

montażu urządzeń EJ poprzedza się wykonaniem złącza próbnego pod nadzorem inspektora

UDT lub przedstawiciela działu kontroli jakości niezależnego od działu wytwarzania

zakładu, jeżeli jest to określone w planie zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania

urządzeń EJ.

3.

Procesy wykonywania połączeń nierozłącznych, przeróbki plastycznej, obróbki cieplnej

oraz inne mające znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej

stosowane przy wytwarzaniu i montażu urządzeń EJ podlegają udokumentowaniu.

1.

Urządzenie EJ lub jego element przygotowuje się do badania sprawdzającego, o którym

mowa w § 129 pkt 1.

2.

Zakres i sposób przeprowadzenia badania sprawdzającego uzgadnia się z Prezesem UDT

przed rozpoczęciem wytwarzania lub montażu urządzenia lub elementu.

Dokumentację powykonawczą urządzenia EJ sporządza się w celu poświadczenia, że urządzenie

EJ zostało wykonane i zbadane zgodnie z dokumentacją techniczną oraz warunkami określonymi

w uprawnieniu do wytwarzania.

W przypadkach gdy obowiązek taki wynika z zastosowanych dokumentów odniesienia, urządzenia

ciśnieniowe, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe wyposaża się w

1)

układy i osprzęt zabezpieczający przed przekroczeniem dopuszczalnych parametrów;

2)

osprzęt ciśnieniowy;

3)

aparaturę kontrolno-pomiarową;

4)

sygnalizację ostrzegawczą.

1.

Urządzenia ciśnieniowe, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe wyposaża się w

układy i osprzęt zabezpieczający, w szczególności w przypadku, gdy w dających się

przewidzieć warunkach eksploatacji może nastąpić przekroczenie dopuszczalnych parametrów,

określonych w dokumentacji technicznej, o której mowa w rozdziale 8.

2.

Do osprzętu zabezpieczającego urządzenie ciśnieniowe przed przekroczeniem parametrów

dopuszczalnych zalicza się

1)

zawory bezpieczeństwa;

2)

głowice bezpieczeństwa;

3)

zawory zrzutu ciśnienia;

4)

urządzenia ograniczające temperaturę;

5)

ograniczniki niskiego i wysokiego poziomu płynu;

6)

urządzenia i obwody sterowania, realizujące funkcje zabezpieczające.

3.

Do osprzętu zabezpieczającego zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przed przekroczeniem

dopuszczalnych parametrów, oprócz osprzętu zabezpieczającego, o którym mowa w ust.

2, zalicza się urządzenia oddechowe.

4.

Do zaworów bezpieczeństwa, o których mowa w ust. 2 pkt 1, stosuje się wymagania określone

w dokumentach odniesienia.

1.

Sygnalizacja ostrzegawcza składa się z sygnalizacji akustycznej i optycznej.

2.

Człony wykonawcze sygnalizacji ostrzegawczej umieszcza się w sterowni lub w innym

pomieszczeniu, w których przebywają osoby obsługujące.

Ilość i rodzaj osprzętu ciśnieniowego oraz aparatury kontrolno-pomiarowej, w którą

należy wyposażyć urządzenie ciśnieniowe, określa się w dokumentacji technicznej tego

urządzenia.

1.

Aparaturę kontrolno-pomiarową i jej elementy dobiera się do czynnika roboczego, warunków

przeprowadzania odczytu i parametrów urządzenia ciśnieniowego.

2.

Wskaźniki aparatury, o której mowa w ust. 1, umieszcza się i oświetla w sposób zapewniający

widoczność ich wskazań ze stanowiska obsługi.

3.

W elektrowni jądrowej stosuje się aparaturę kontrolno-pomiarową oraz jej elementy

posiadające dokumenty kontroli metrologicznej, określone w odrębnych przepisach.

1.

Urządzenia ciśnieniowe, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe, dla których,

ze względu na bezpieczeństwo eksploatacji, jest wymagana kontrola temperatury, wyposaża

się w przyrządy do pomiaru temperatury.

2.

W przypadku gdy wymagania określone w dokumentach odniesienia nie stanowią inaczej,

dokładność wskazań przyrządów do pomiaru temperatury odpowiada klasie dokładności

nie mniejszej niż 1,5.

3.

Termometry manometryczne i elektryczne posiadają klasę dokładności nie mniejszą niż

2,5.

4.

Przyrządy do pomiaru temperatury instaluje się w sposób nieutrudniający odczytów temperatury

i zabezpieczający przed uszkodzeniem.

5.

W przypadku gdy wymagania określone w dokumentach odniesienia nie stanowią inaczej,

zakres wskazań przyrządu do pomiaru temperatury powinien być większy o nie mniej niż

10% od wartości temperatury dopuszczalnej.

1.

W przypadku gdy wymagania szczegółowe określone w zastosowanych dokumentach odniesienia

nie stanowią inaczej, urządzenia ciśnieniowe, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe

wyposaża się w manometr o klasie dokładności nie mniejszej niż 2,5. Zakres wskazań

manometru dobiera się w sposób zapewniający ciśnienie dopuszczalne urządzenia ciśnieniowego

wynoszące 0,5-0,7 zakresu wskazań.

2.

Ciśnienie dopuszczalne urządzenia ciśnieniowego oznacza się w sposób trwały przez

naniesienie czerwonej kreski na tarczę manometru lub przez podanie wartości tego ciśnienia

na oddzielnej tabliczce lub etykiecie trwale przytwierdzonej do manometru.

3.

Między manometrem i urządzeniem ciśnieniowym umieszcza się zawór manometryczny z przyłączem

dla manometru kontrolnego; na zaworze oznacza się w sposób trwały kierunki przelotu.

4.

Przepisu ust. 3 nie stosuje się do urządzeń zawierających czynniki robocze promieniotwórcze,

żrące, trujące, palne lub wybuchowe.

5.

Przewód rurkowy manometru odległościowego, oprócz zaworu manometrycznego, wyposaża

się w armaturę zaporową umieszczoną w pobliżu ścianki urządzenia ciśnieniowego. W

innych przypadkach stosowanie armatury zaporowej umieszczonej w przewodzie między

urządzeniem ciśnieniowym a manometrem jest niedopuszczalne.

6.

Między urządzeniem ciśnieniowym zawierającym czynnik roboczy o podwyższonej temperaturze

a armaturą zaporową manometru instaluje się rurkę syfonową lub inne urządzenie zabezpieczające

przed wpływem temperatury tego czynnika na manometr.

1.

Urządzenia ciśnieniowe, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe, w których przekroczenie

najniższego lub najwyższego poziomu płynu stanowi zagrożenie, wyposaża się w przyrządy

cieczowskazowe.

2.

Rodzaj, typ i liczbę przyrządów cieczowskazowych określa się w dokumentacji technicznej

urządzenia EJ.

Sposób i miejsce oznaczenia urządzeń EJ określa się w planie zapewnienia bezpiecznego

funkcjonowania urządzeń EJ.

1.

Na urządzeniu ciśnieniowym, zbiorniku bezciśnieniowym i niskociśnieniowym w dostępnym

miejscu umieszcza się

1)

nazwę, adres lub znak identyfikacyjny wytwórcy;

2)

rok budowy;

3)

identyfikację urządzenia, taką jak typ, oznaczenie serii lub partii;

4)

numer fabryczny - w przypadku stosowania numerów fabrycznych;

5)

najwyższe lub najniższe parametry dopuszczalne.

2.

W zależności od rodzaju, na urządzeniu ciśnieniowym, zbiorniku bezciśnieniowym i niskociśnieniowym

umieszcza się informacje niezbędne do bezpiecznego instalowania, obsługi lub użytkowania

oraz, jeżeli ma to zastosowanie, informacje niezbędne do konserwacji i przeprowadzania

badań okresowych, w szczególności

1)

pojemność „V” w [dm

2)

wymiar nominalny DN w przypadku rurociągu;

3)

ciśnienie próbne PT w [bar] i datę próby ciśnieniowej;

4)

ciśnienie zadziałania urządzenia zabezpieczającego w [bar];

5)

moc urządzenia ciśnieniowego w [kW];

6)

napięcie zasilania w [V];

7)

przewidywane zastosowanie;

8)

stopień napełnienia w [kg/dm

9)

największą masę napełnienia w [kg];

10)

masę w [kg];

11)

rodzaj czynnika.

3.

Na urządzeniu ciśnieniowym, zbiorniku bezciśnieniowym i niskociśnieniowym umieszcza

się napisy ostrzegające przed możliwym nieprawidłowym użytkowaniem.

4.

Informacje, o których mowa w ust. 1-3, umieszcza się na urządzeniu lub na tabliczce

znamionowej przymocowanej w sposób trwały do urządzenia.

5.

W przypadku gdy z uwagi na wielkość urządzenia ciśnieniowego umieszczenie informacji,

o których mowa w ust. 1-3, jest niemożliwe - informacje te umieszcza się na etykiecie

przymocowanej w sposób trwały do urządzenia.

Na rurociągach, osprzęcie ciśnieniowym oraz na zaworach bezpieczeństwa oznacza się

kierunek przepływu czynnika roboczego.

Na osprzęcie ciśnieniowym oraz na zaworach bezpieczeństwa oprócz informacji, o których

mowa w § 87 ust. 1-3, umieszcza się informację o wymaganym położeniu organu zamykającego

- w przypadku gdy jest to wymagane ze względów bezpieczeństwa.

1.

Na UTB umieszcza się w sposób trwały i widoczny napisy

1)

określające

a)

udźwig w kg, z określeniem sposobu rozłożenia ładunku, jeżeli udźwig jest od niego

zależny,

b)

numer ewidencyjny nadany przez Prezesa UDT;

2)

informujące o zakazie przebywania pod elementem przenoszącym obciążenie, wstępu na

ten element oraz jazdy, jeżeli urządzenie nie jest do tego przystosowane.

2.

Napisy, o których mowa w ust. 1

1)

pkt 1 - wykonuje się czarnymi literami i cyframi na białym tle;

2)

pkt 2 - wykonuje się czarnymi literami na żółtym tle.

1.

Wejścia na pomosty UTB oznakowuje się tablicami, na których umieszcza się napis zakazujący

wstępu osobom nieupoważnionym.

2.

Elementy konstrukcji UTB, które mogą stwarzać zagrożenie dla otoczenia, w szczególności

krawędzie

1)

elementu przenoszącego obciążenie,

2)

początkowego i końcowego stopnia schodów wejściowych

- oznakowuje się pasami ostrzegawczymi.

3.

Stosuje się pasy ostrzegawcze

1)

w kolorze żółto-czarnym lub biało-czerwonym;

2)

o jednakowej szerokości wynoszącej nie mniej niż 30 mm i nie więcej niż 150 mm;

3)

nachylone pod kątem 45° względem poziomu.

1.

Zaciski na tabliczkach i listwach oraz końce przewodów numeruje się i oznacza zgodnie

ze schematem połączeń elektrycznych.

2.

Łączniki i urządzenia sterownicze uruchamiane ręcznie oznacza się napisami lub symbolami

graficznymi.

3.

Łączniki posiadają następujące oznaczenie stanu

1)

„Z” - zamknięcie;

2)

„O” - otwarcie.

4.

Urządzenia sterownicze oraz UTB posiadają oznaczenie kierunków ruchu mechanizmów.

5.

Napisy i oznaczenia urządzeń sterowniczych umieszcza się w miejscu i w sposób widoczny

dla obsługujących te urządzenia.

6.

Przycisk wyłącznika awaryjnego „STOP” oznacza się kolorem czerwonym.

7.

W przypadku zastosowania lampek sygnalizacyjnych użyte kolory

1)

nie mogą budzić wątpliwości co do znaczenia sygnału;

2)

odnoszą się do tego samego rodzaju informacji dla wszystkich urządzeń na terenie elektrowni

jądrowej.

8.

Dopuszcza się odstępstwa od zasady określonej w ust. 7 pkt 2 w przypadku, gdy zastosowanie

odrębnej kolorystyki lampek sygnalizacyjnych dla danego urządzenia lub grupy urządzeń

jest uzasadnione względami bezpieczeństwa.

Na UTB umieszcza się w dostępnym i widocznym miejscu tabliczkę znamionową zawierającą

1)

nazwę wytwórcy;

2)

numer fabryczny;

3)

rok produkcji;

4)

oznaczenie typu;

5)

udźwig w kg z określeniem sposobu rozłożenia ładunku, jeżeli udźwig jest od niego

zależny;

6)

określenie masy własnej;

7)

określenie wielkości ciśnienia roboczego - w przypadku UTB z napędem pneumatycznym

lub hydraulicznym, jeżeli wytwarzanie ciśnienia nie odbywa się w urządzeniu stanowiącym

część UTB.

1.

Na etapie projektowania urządzenia EJ opracowuje się dokumentację techniczną.

2.

Dokumentację techniczną sporządza się w dwóch egzemplarzach w języku polskim i w dwóch

egzemplarzach w języku angielskim oraz w wersji elektronicznej w obu językach. Nieprzedkładanie

wersji elektronicznej wymaga zgody Prezesa UDT.

3.

Dokumentacja techniczna, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności

1)

rysunek zestawieniowy oraz ogólny opis i wyjaśnienia niezbędne do zrozumienia rysunków

i pracy urządzenia;

2)

obliczenia wytrzymałościowe z podaniem specyfikacji technicznych, danych wejściowych,

formuł i wyników;

3)

dane o osprzęcie, schemat instalacji i dobór układów i urządzeń zabezpieczających

- w przypadku gdy urządzenie jest projektowane łącznie z instalacją;

4)

dokumentację techniczną układów zabezpieczających zrealizowanych w technice elektrycznej,

elektronicznej lub programowalnej elektronicznej;

5)

sprawozdania z badań - w przypadku ich przeprowadzenia;

6)

identyfikację i analizę zagrożeń oraz ocenę ryzyka;

7)

wykaz zastosowanych w całości lub częściowo, z określeniem zakresu zastosowania, specyfikacji

technicznych;

8)

plan badań, które mają być przeprowadzone podczas wytwarzania, wraz z podaniem norm

ich przeprowadzenia i kryteriów akceptacji;

9)

informacje o

a)

zaświadczeniach kwalifikacyjnych personelu wykonującego połączenia nierozłączne, obróbkę

cieplną lub przeróbkę plastyczną,

b)

kwalifikacjach personelu przeprowadzającego badania nieniszczące,

c)

procesach wykonywania połączeń nierozłącznych, obróbki cieplnej lub przeróbki plastycznej

oraz o planowanym zakresie rejestrowania tych procesów;

10)

instrukcję eksploatacji;

11)

informacje na temat materiałów i elementów zastosowanych w urządzeniu EJ, a w przypadku

zastosowania nowego materiału, o którym mowa w § 9 ust. 3, dodatkowo uzasadnienie

konieczności jego zastosowania poparte odpowiednimi wynikami prób, badań oraz analiz.

1.

Rysunek zestawieniowy urządzenia EJ zawiera w szczególności

1)

wymiary konieczne do sprawdzenia obliczeń wytrzymałościowych wraz z wymiarami elementów

znormalizowanych;

2)

parametry charakterystyczne, charakterystykę techniczną urządzenia, nazwę czynnika

roboczego i jego właściwości oraz rodzaj i maksymalny poziom przewidywanej dawki pochłoniętej

promieniowania jonizującego w środowisku przeznaczenia urządzenia;

3)

współczynniki wytrzymałościowe połączeń nierozłącznych;

4)

specyfikację połączeń nierozłącznych z podaniem ich rozmieszczenia;

5)

wymagania dotyczące obróbki cieplnej;

6)

wymiary i rozmieszczenie lub zasady rozmieszczania połączeń nierozłącznych;

7)

wykaz elementów urządzenia z podaniem gatunków materiałów i norm materiałowych, a

dla elementów znormalizowanych także odpowiednie normy wyrobu; w przypadku materiałów

i elementów wykonywanych według specyfikacji technicznych wytwórców dołącza się te

specyfikacje;

8)

wykaz króćców z podaniem ich przeznaczenia;

9)

informacje o zabezpieczeniu antykorozyjnym, izolacji termicznej;

10)

specjalne wymagania dotyczące wytwarzania i badań określone przez projektanta;

11)

wartość momentów skręcających połączenia rozłączne.

2.

Elementy urządzenia, nieprzedstawione dostatecznie wyraźnie na rysunku zestawieniowym

i na rysunkach szczegółowych, przedstawia się na odrębnych rysunkach.

Dokumentacja techniczna układów zabezpieczających urządzeń EJ zawiera składniki wynikające

z zastosowanych specyfikacji technicznych, w szczególności

1)

szczegółowy opis wymagań dla układu zabezpieczającego oraz przyjętej konfiguracji

sprzętu i oprogramowania;

2)

analizę ryzyka wraz z przypisaniem funkcji zabezpieczających do poszczególnego wyposażenia

i układów oraz kategoryzację układów zabezpieczających;

3)

schemat logiczny i diagramy przyczynowo-skutkowe;

4)

schematy ideowe rozwinięte układów automatyki zabezpieczającej, w tym schematy elektryczne,

hydrauliczne i pneumatyczne, oraz zestawienia i dokumentację wyposażenia tych układów;

5)

projekt zasilania elektrycznego, w tym zasilania rezerwowego i awaryjnego, wraz z

dokumentacją ich wyposażenia, a także szczegółowe opisy działania tych układów;

6)

schematy ideowe oraz plany rozmieszczenia urządzeń wchodzących w skład układu zabezpieczającego,

rysunki tras kablowych, wykazy zastosowanych kabli oraz dokumentację zastosowanego

wyposażenia dodatkowego, w tym elementów wsporczych, przepustów kablowych i dławic

kablowych;

7)

zestawienie wartości parametrów eksploatacyjnych zabezpieczanego urządzenia i nastaw

parametrów układu zabezpieczającego;

8)

porównanie właściwości dynamicznych procesów zachodzących w urządzeniu z właściwościami

zastosowanego układu zabezpieczającego;

9)

dane dotyczące warunków środowiskowych i ruchowych założonych przy doborze elementów

automatyki zabezpieczającej;

10)

protokół określający kategorie i strefy zagrożenia wybuchem - w przypadku środowiska

zagrożonego wybuchem;

11)

zestawienie elementów składowych układu zabezpieczającego z ich danymi technicznymi,

kartami katalogowymi, certyfikatami, instrukcjami montażu oraz eksploatacji;

12)

instrukcję eksploatacji układu zabezpieczającego;

13)

dokumentację wykazującą spełnienie wymaganych parametrów zapewniających bezpieczeństwo,

wynikających z zastosowanych dokumentów odniesienia.

Przy identyfikacji i analizie zagrożeń uwzględnia się parametry i warunki pracy urządzenia

EJ w warunkach projektowych i w rozszerzonych warunkach projektowych, o których mowa

w § 17 ust. 2, w szczególności

1)

temperaturę;

2)

ciśnienie wewnętrzne i zewnętrzne;

3)

zagrożenie korozją lub erozją;

4)

drgania i zmęczenia mechaniczne;

5)

oddziaływanie śniegu i wiatru oraz wyładowań atmosferycznych i zakłóceń elektromagnetycznych;

6)

siłę nacisku instalacji łączących;

7)

inne zdefiniowane obciążenia, w szczególności od zamocowań;

8)

ciśnienie statyczne oraz masę zawartego płynu w warunkach roboczych i w trakcie badań;

9)

rozkład płynów nietrwałych;

10)

wpływ promieniowania jonizującego;

11)

wpływ warunków zasilania;

12)

inne zagrożenia zidentyfikowane przez projektującego.

1.

Instrukcje lub procedury eksploatacji urządzenia EJ zawierają w szczególności

1)

parametry techniczne urządzenia, w tym określenie wartości ciśnienia próbnego i projektowego

okresu użytkowania urządzenia;

2)

opis budowy i działania urządzenia;

3)

opis czynności związanych z uruchomieniem, ruchem i zatrzymaniem urządzenia, w tym

z zatrzymaniem awaryjnym;

4)

informacje o sposobie przygotowania urządzenia do badań, w tym określenie miejsc i

sposobu odcięcia od instalacji przed wejściem do jego wnętrza, oraz wyszczególnienie

sprzętu i środków ochrony indywidualnej;

5)

wymagania określone w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony

przeciwwybuchowej, przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

6)

wymagania dotyczące konserwacji i kontroli stanu urządzenia oraz jego osprzętu, w

szczególności sposób i częstotliwość kontroli układów zabezpieczających, osprzętu

zabezpieczającego, osprzętu ciśnieniowego i bezciśnieniowego oraz zamknięć szybkodziałających;

7)

postępowanie w przypadku wystąpienia uszkodzeń oraz nieprawidłowości lub zakłóceń

w pracy urządzenia;

8)

opis sposobu i zakresu rejestracji parametrów eksploatacyjnych.

2.

W zależności od konstrukcji urządzenia EJ i jego warunków eksploatacji, za zgodą Prezesa

UDT, dopuszcza się ograniczenie lub ujęcie treści instrukcji lub procedury eksploatacji

w instrukcji eksploatacji agregatu lub maszyny, w której jest zainstalowane urządzenie

EJ.

3.

W przypadku wyposażenia urządzenia EJ w osprzęt zabezpieczający i ciśnieniowy, który

powoduje wyłączenie tego urządzenia po wystąpieniu zakłóceń bez możliwości uszkodzenia

urządzenia, w instrukcji eksploatacji określa się warunki użytkowania urządzenia bez

stałej obecności osób je obsługujących oraz czynności związane z jego obsługą, mające

na celu przywrócenie normalnej pracy urządzenia.

Dokumentacja naprawy lub modernizacji urządzenia EJ zawiera w szczególności

1)

schemat tego urządzenia lub jego elementu, naprawianego lub modernizowanego, z oznaczeniem

powykonawczym zakresu naprawy lub modernizacji oraz dodatkowo

a)

inwentaryzację geodezyjną - w przypadku modernizacji urządzenia EJ podziemnego lub

użytkowanego w warunkach temperatur pełzania,

b)

w przypadku UTB

-

ogólny opis urządzenia EJ i zakres jego modernizacji,

-

rysunek urządzenia EJ i rysunki elementów umożliwiające ocenę planowanej modernizacji

oraz wykazy modernizowanych elementów, schematów, podzespołów i obwodów,

-

obliczenia wytrzymałościowe - w przypadku gdy modernizacja wiąże się ze zmianą konstrukcji,

materiałów lub parametrów urządzenia EJ,

-

wyniki prób i inne dane techniczne umożliwiające sprawdzenie doboru elementów - w

przypadku gdy jest to uzasadnione zakresem modernizacji,

-

wykaz urządzeń zabezpieczających z podaniem ich typów - w przypadku gdy są objęte

zakresem modernizacji;

2)

wykazy

a)

materiałów i elementów wbudowanych w urządzenie EJ, zawierające numery dokumentów

kontroli,

b)

zastosowanych instrukcji technologicznych wykonania połączeń nierozłącznych, obróbki

cieplnej lub przeróbki plastycznej,

c)

osób wykonujących połączenia nierozłączne w ramach wykonanej naprawy lub modernizacji;

3)

protokoły

a)

wykonanych operacji obróbki cieplnej,

b)

przeprowadzonych badań nieniszczących lub niszczących,

c)

pomiarów początkowego położenia elementów urządzenia EJ - w przypadku jego użytkowania

w warunkach pełzania materiału, jeżeli wymaganie takie określono w projektowej dokumentacji

technicznej;

4)

zastosowane instrukcje technologiczne wykonania połączeń nierozłącznych;

5)

kopie zaświadczeń kwalifikacyjnych osób wykonujących połączenia nierozłączne;

6)

kopie świadectw kwalifikacyjnych osób przeprowadzających badania nieniszczące;

7)

uaktualnioną instrukcję lub procedurę eksploatacji;

8)

w przypadku UTB

a)

protokoły pomiarów elektrycznych,

b)

kopie świadectw badania typu elementów bezpieczeństwa,

c)

protokół odbioru części budowlanej;

9)

poświadczenie wykonania naprawy lub modernizacji wraz z wykazem przeprowadzonych prób

i badań.

1.

Dokumentacja aparatury kontrolno-pomiarowej, oprogramowania oraz układów zabezpieczających

i układów sterowania zaliczonych do odpowiednich klas bezpieczeństwa zawiera

1)

informacje na temat relacji między poszczególnymi etapami projektowania oraz komunikacji

między podmiotami zaangażowanymi w proces projektowania;

2)

dowody potwierdzające prawidłowość zinterpretowania i zaimplementowania wymagań w

zainstalowanym systemie;

3)

informacje na temat przeglądów systemów;

4)

informacje dotyczące pracy systemów umożliwiające ich zrozumienie przez personel nadzorujący

pracę instalacji.

2.

Dokumentację, o której mowa w ust. 1, grupuje się, w zależności od zakresu zadań podmiotu

w procesie projektowania, w sposób umożliwiający ich identyfikację.

Eksploatację urządzeń EJ prowadzi się zgodnie z przepisami rozporządzenia eksploatacyjnego

oraz z pisemnymi instrukcjami lub procedurami eksploatacyjnymi, opracowanymi dla stanów

i trybów eksploatacji elektrowni jądrowej, jej systemów, konstrukcji i urządzeń.

Eksploatujący odpowiada za właściwą eksploatację oraz konserwację urządzenia EJ.

1.

Obsługę oraz konserwację urządzeń EJ powierza się osobom

1)

posiadającym kwalifikacje dla poszczególnych stanowisk lub zawodów - w przypadku gdy

takie kwalifikacje są wymagane odrębnymi przepisami;

2)

które odbyły przeszkolenie w odpowiednim zakresie i wykazały się znajomością procedur

i instrukcji eksploatacji oraz praktycznymi umiejętnościami obsługi lub konserwacji

tego urządzenia, co zostało potwierdzone pozytywnym wynikiem egzaminu i uzyskanymi

na jego podstawie uprawnieniami zawodowymi.

2.

Przy obsłudze urządzenia EJ przestrzega się instrukcji lub procedury eksploatacji

tego urządzenia.

3.

UTB wyposaża się w stanowiskową instrukcję obsługi, opracowaną na podstawie instrukcji

eksploatacji i dostępną dla obsługującego to urządzenie.

1.

Przy przeprowadzaniu konserwacji UTB

1)

przestrzega się instrukcji eksploatacji;

2)

dokonuje się przeglądów konserwacyjnych UTB w terminach i zakresie określonych w instrukcji

eksploatacji, w tym sprawdza się

a)

stan techniczny mechanizmów napędowych, układów hamulcowych oraz cięgien nośnych i

ich zamocowań,

b)

działanie elementów bezpieczeństwa i ograniczników ruchowych,

c)

działanie urządzeń sterujących, sygnalizacyjnych i oświetleniowych,

d)

prawidłowość obsługi UTB;

3)

sprawdza się przez oględziny, nie rzadziej niż co 12 miesięcy, jeżeli w instrukcji

eksploatacji nie ustalono innych terminów, stan

a)

konstrukcji nośnej, w szczególności połączeń spawanych, nitowanych i rozłącznych,

b)

toru jezdnego dźwignic szynowych,

c)

instalacji ochrony przeciwporażeniowej;

4)

niezwłocznie usuwa się usterki i inne nieprawidłowości w działaniu UTB;

5)

odnotowuje się w dzienniku konserwacji, z podaniem daty oraz identyfikacją uprawnionego

konserwatora dokonującego wpisu, wyniki przeglądów i wykonywanych czynności;

6)

niezwłocznie powiadamia się eksploatującego UTB o nieprawidłowościach, które spowodowały

konieczność wyłączenia UTB z eksploatacji, i dokonuje się wpisu do dziennika konserwacji.

2.

W ramach czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4, dopuszcza się możliwość wymiany

następujących elementów UTB, pod warunkiem że mają one parametry techniczne i charakterystyki

takie jak wymieniane

1)

elementy wyposażenia elektrycznego

a)

bezpieczniki,

b)

styczniki,

c)

przekaźniki,

d)

przyciski i kasety sterownicze,

e)

silniki napędowe,

f)

luzowniki hamulców,

g)

łączniki i przewody łączące aparaty elektryczne;

2)

elementy wyposażenia hydraulicznego i pneumatycznego

a)

manometry,

b)

termometry,

c)

złącza i przewody ciśnieniowe;

3)

elementy wyposażenia mechanicznego

a)

cierne części hamulców,

b)

sworznie,

c)

łożyska,

d)

bariery ochronne.

3.

Przeglądy konserwacyjne wykonuje się nie rzadziej niż w terminach określonych w instrukcji

eksploatacji.

1.

W urządzeniach ciśnieniowych jest dopuszczalne dokonanie wymiany

1)

manometrów i termometrów;

2)

przyrządów cieczowskazowych;

3)

termopar.

2.

Nowo zainstalowane elementy, o których mowa w ust. 1, są tego samego typu oraz mają

takie same parametry, charakterystykę i nastawy jak elementy wymieniane.

3.

Wymianę elementów, o których mowa w ust. 1, prowadzi się według uzgodnionych procedur

oraz dokumentuje. Wymiana jest nadzorowana przez osoby odpowiedzialne za nadzór eksploatacyjny

urządzenia ciśnieniowego.

4.

Uszkodzone lub zużyte elementy zamknięć i połączeń rozłącznych, takie jak śruby, nakrętki,

uszczelki, rygle, klamry oraz kabłąki, zastępuje się elementami zgodnie z dokumentacją

techniczną.

Dla urządzeń ciśnieniowych prowadzi się zapisy zawierające w szczególności

1)

parametry pracy urządzenia;

2)

kontrolę osprzętu zabezpieczającego;

3)

stopień napełnienia urządzenia;

4)

istotne zakłócenia w pracy urządzenia oraz wykonane czynności konserwacyjne;

5)

inne wykonane czynności określone w procedurze lub instrukcji eksploatacji.

Dla każdego UTB eksploatujący zakłada i przechowuje dziennik konserwacji prowadzony

przez konserwującego, w którym są odnotowane wykonywane czynności.

1.

Urządzenie EJ przygotowuje się do badania w formie określonej w dokumentacji technicznej

tego urządzenia.

2.

W uzasadnionych przypadkach, w uzgodnieniu z Prezesem UDT, dopuszcza się możliwość

zmiany zakresu zaplanowanych badań, pod warunkiem pisemnego uzasadnienia wykazującego

równoważność planowanych badań z badaniami zaplanowanymi w dokumentacji.

3.

Badania na rzecz eksploatującego przeprowadza się z udziałem obsługującego i konserwującego

urządzenie EJ oraz w obecności przedstawiciela eksploatującego.

1.

W przypadku urządzeń EJ z zasilaniem elektrycznym zapewnia się dokonywanie pomiarów

rezystancji

1)

izolacji - nie rzadziej niż raz na

a)

rok - w przypadku urządzeń pracujących w pomieszczeniach lub w strefach zagrożonych

wybuchem, z wyziewami żrącymi, o dużej wilgotności, urządzeń pracujących na otwartym

powietrzu oraz dźwigów,

b)

dwa lata - w przypadku urządzeń pracujących w warunkach innych niż wymienione w lit.

a;

2)

uziemień roboczych, o ile są stosowane, oraz skuteczności ochrony przeciwporażeniowej

- nie rzadziej niż raz na

a)

rok - w przypadku urządzeń pracujących w pomieszczeniach lub w strefach zagrożonych

wybuchem, z wyziewami żrącymi, o dużej wilgotności, urządzeń pracujących na otwartym

powietrzu oraz dźwigów,

b)

dwa lata - w przypadku urządzeń pracujących w warunkach innych niż wymienione w lit.

a.

2.

Niezależnie od pomiarów, o których mowa w ust. 1, wykonuje się pomiary po wprowadzeniu

zmian lub wykonaniu prac w instalacji elektrycznej, przestawieniu i zmontowaniu UTB

na nowym miejscu oraz w przypadkach, w których istnieje możliwość pogorszenia lub

wystąpienia uszkodzenia stanu izolacji lub ochrony przeciwporażeniowej.

1.

Otwarcie urządzenia ciśnieniowego jest dopuszczalne wyłącznie po zamknięciu dopływu

czynników roboczych ze źródeł zasilania, zrównaniu się ciśnienia wewnątrz urządzenia

z ciśnieniem atmosferycznym oraz schłodzeniu cieczy do temperatury niższej niż temperatura

wrzenia przy ciśnieniu atmosferycznym. Dopuszczalną temperaturę czynnika roboczego,

przy której jest dopuszczalne otwarcie urządzenia, określa się w instrukcji eksploatacji.

2.

Grubość ścianek urządzenia ciśnieniowego w czasie okresu eksploatacji nie może być

mniejsza od określonej w dokumentacji technicznej grubości minimalnej.

3.

W elektrowni jądrowej stosuje się urządzenia zamykane w sposób uniemożliwiający wydostanie

się ich zawartości na zewnątrz w sposób niekontrolowany.

4.

Zmiana nastaw układów zabezpieczających lub osprzętu zabezpieczającego oraz jego połączeń

z urządzeniem lub atmosferą jest dopuszczalna po uprzednim wyrażeniu zgody przez Prezesa

UDT.

1.

Przed przedstawieniem do badania urządzenie EJ oczyszcza się i przygotowuje zgodnie

z warunkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i w instrukcji lub w procedurze

eksploatacji.

2.

Przedstawiając urządzenie EJ do badania, zapewnia się

1)

dokumentację w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia tego badania;

2)

dostęp do urządzenia;

3)

bezpieczne warunki pracy;

4)

wyposażenie, obciążenie i zawiesia oraz obsługę techniczną niezbędną do przeprowadzenia

badania.

3.

W trakcie przygotowywania stanowiska pracy i urządzeń EJ oraz ich osprzętu do badań

przestrzega się zasad dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymagań określonych

w instrukcji eksploatacji.

Eksploatacja UTB w pobliżu napowietrznych linii elektroenergetycznych jest dopuszczalna

pod warunkiem zachowania minimalnych odległości określonych w przepisach odrębnych.

1.

W przypadku innego zastosowania niż przeznaczenie określone przez wytwórcę lub w warunkach

kolizyjnej lokalizacji eksploatacja UTB jest dopuszczalna za zgodą Prezesa UDT.

2.

W przypadku zastosowań UTB, o których mowa w ust. 1, instrukcję eksploatacji uzupełnia

się w szczególności o

1)

szkic sytuacyjny;

2)

wskazanie możliwych elementów kolizyjnych;

3)

zastosowane techniczne i organizacyjne środki zabezpieczające.

3.

W przypadku gdy obsługujący UTB nie ma możliwości obserwacji całej drogi, jaką pokonuje

ładunek, kierujący ładunkiem pozostaje w stałym kontakcie z obsługującym UTB. Zapewnia

się środki techniczne i organizacyjne zapobiegające możliwym kolizjom ładunku.

4.

W przypadku podnoszenia ładunku przez dwa lub więcej UTB w instrukcji, o której mowa

w ust. 2, zawiera się procedurę zapewniającą właściwą koordynację pracy współpracujących

UTB.

5.

W przypadku podnoszenia osób przez UTB niezaprojektowane specjalnie do tego celu stosuje

się wymogi określone w ust. 1 i 2 oraz instrukcję ewakuacji osób podnoszonych w przypadku

przerw w zasilaniu lub awarii.

Przy doborze zawiesi uwzględnia się

1)

rodzaj i wartość przewidywanych obciążeń;

2)

miejsca uchwytu;

3)

sposób podwieszania ładunku;

4)

warunki środowiskowe.

1.

W celu zapewnienia optymalnej eksploatacji i niezawodności czynności utrzymania ruchu

i remonty urządzeń EJ prowadzi się zgodnie programem utrzymania ruchu i remontów,

składającym się z profilaktyki remontowej prewencyjnej i profilaktyki remontowej predykcyjnej.

2.

Profilaktyka remontowa prewencyjna uwzględnia doświadczenie eksploatacyjne. Zakres

czynności utrzymania i remontów urządzeń EJ planuje się w oparciu o przeszłe doświadczenie

eksploatacyjne oraz wymagania dokumentów odniesienia, określających resurs urządzeń

i wymaganą częstość wykonywania czynności utrzymania ruchu i remontów.

3.

Profilaktyka remontowa predykcyjna uwzględnia przewidywane dalsze zachowanie się urządzenia

EJ. Zakres czynności utrzymania i remontów urządzeń planuje się w oparciu o ocenę

określonych procesów degradacji lub zużycia na podstawie monitorowania stanu technicznego

urządzenia EJ.

4.

Wyłączanie z ruchu urządzeń EJ istotnych dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego

i ochrony radiologicznej w celu przeprowadzenia badań, prób, konserwacji, wymiany

lub naprawy jest dopuszczalne przy zachowaniu pełnej sprawności pozostałych urządzeń

EJ, uwzględniając kryterium pojedynczego uszkodzenia. Okres wyłączenia określa się

zgodnie z wynikami probabilistycznych analiz bezpieczeństwa i analiz niezawodnościowych.

5.

W elektrowni jądrowej stosuje się jak najmniejszą liczbę typów urządzeń EJ, w szczególności

pomp, armatury, urządzeń kontrolno-pomiarowych i sterowania oraz urządzeń elektrycznych,

z zachowaniem tam, gdzie jest to zasadne, ich różnorodności, jednocześnie preferując

sprawdzone w praktyce oraz za pomocą prób, badań lub analiz urządzenia EJ zamiast

urządzeń EJ nowego typu lub o nowej konstrukcji.

1.

Terminy wykonywania okresowych badań technicznych określa się w planie zapewnienia

bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ.

2.

Minimalny wymagany zakres badań, nadzoru i kontroli stanu technicznego urządzeń EJ

istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej określa załącznik

nr 1 do rozporządzenia.

3.

Okresową kontrolę stanu technicznego urządzeń EJ prowadzi się zgodnie z wymaganiami

określonymi w

1)

dokumentach odniesienia;

2)

dokumentacji konstrukcyjno-technicznej urządzenia EJ;

3)

dokumentacji projektowej elektrowni jądrowej;

4)

programie i procedurach, o których mowa w § 37 i § 38 rozporządzenia eksploatacyjnego.

1.

Programy prób osprzętu ciśnieniowego, zabezpieczającego, układów zabezpieczających

i ich urządzeń wykonawczych, pomp oraz amortyzatorów w systemach przyporządkowanych

do klas bezpieczeństwa aktualizuje się nie rzadziej niż raz na 10 lat, z uwzględnieniem

ich instrukcji eksploatacji i najnowszych wymagań standardów technicznych dotyczących

prowadzenia tych prób.

2.

Wykonuje się okresowe próby następującego osprzętu przyporządkowanego do klas bezpieczeństwa

1)

osprzętu z napędami elektrycznymi silnikowymi lub ręcznymi;

2)

zaworów zwrotnych;

3)

zaworów z napędami zapewniającymi przejście w stan bezpieczny po uszkodzeniu;

4)

zaworów regulacyjnych;

5)

zaworów z napędami pirotechnicznymi - w przypadku ich zastosowania;

6)

zaworów bezpieczeństwa i zrzutu ciśnienia.

3.

Zakres, metody i częstotliwość przeprowadzania prób osprzętu z napędami elektrycznymi

silnikowymi dostosowuje się do konieczności zapewnienia wypełnienia przez nie funkcji

bezpieczeństwa w warunkach projektowych z uwzględnieniem efektów starzenia, w szczególności

próby te

1)

przeprowadza się w warunkach statycznych i dynamicznych - w przypadku gdy jest to

możliwe i bezpieczne;

2)

obejmują określenie

a)

czasu otwarcia i zamknięcia,

b)

wielkości przecieków,

c)

wielkości siły lub momentu potrzebnego do zamknięcia lub otwarcia, z ewentualną korektą

nastaw wyłączników w przypadku, gdy potrzeba takiej korekty wynika z próby.

4.

W przypadku gdy przeprowadzenie prób osprzętu z napędami elektrycznymi silnikowymi

nie jest możliwe i bezpieczne, wielkości siły lub momentu potrzebnego do zamknięcia

lub otwarcia osprzętu ciśnieniowego i zabezpieczającego szacuje się na podstawie wyników

prób przeprowadzonych w warunkach statycznych, z uwzględnieniem efektów starzenia.

5.

Próby zaworów zwrotnych przeprowadza się przy przepływie czynnika roboczego w obu

kierunkach.

6.

Podczas przeprowadzania prób

1)

zaworów z napędami zapewniającymi przejście w stan bezpieczny po uszkodzeniu - obserwuje

się przyjmowanie bezpiecznego położenia elementu zamykającego;

2)

osprzętu - okresowo kontroluje się prawidłowość zdalnego wskazania położenia elementu

zamykającego;

3)

pomp - rejestruje się parametry

a)

prędkości obrotowej,

b)

ciśnienia na tłoczeniu,

c)

wysokości podnoszenia,

d)

natężenia przepływu,

e)

drgań.

1.

Na podstawie analizy informacji, o których mowa w art. 37c ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo

atomowe, przeprowadza się kontrole okresowe lub doraźne.

2.

Po wyłączeniu elektrowni jądrowej na okres dłuższy niż 12 miesięcy, przed wydaniem

przez Prezesa UDT opinii, o której mowa w art. 37c ust. 5 ustawy - Prawo atomowe,

przeprowadza się kontrole doraźne w celu sprawdzenia i zapewnienia bezpieczeństwa

eksploatacji urządzeń EJ.

1.

Naprawy urządzeń EJ wykonuje się przy zastosowaniu takich samych technologii i materiałów,

jakie były użyte przy ich wytwarzaniu i montażu, lub technologii zapewniających co

najmniej taki sam poziom jakości.

2.

Modernizacje urządzeń EJ poddaje się analizom bezpieczeństwa zgodnie z przepisem §

41 ust. 2 rozporządzenia eksploatacyjnego.

Naprawa lub modernizacja urządzenia EJ jest dopuszczalna wyłącznie przez naprawiającego

lub modernizującego uprawnionego przez Prezesa UDT, po uzgodnieniu z Prezesem UDT

1)

zakresu i technologii wykonania naprawy lub modernizacji;

2)

właściwego przygotowania naprawy lub modernizacji;

3)

metod i zakresów badań, kryteriów oceny i poziomów akceptacji.

1.

Podczas uzgadniania zakresu i technologii wykonania naprawy lub modernizacji, o którym

mowa w § 120 pkt 1, sprawdza się dokumentację techniczną naprawy lub modernizacji,

w szczególności w zakresie zgodności z wymaganiami odniesienia określonymi w dokumentacji

technicznej urządzenia EJ.

2.

Sprawdzenie dokumentacji, o którym mowa w ust. 1, obejmuje

1)

sprawdzenie odpowiedniego doboru materiałów;

2)

sprawdzenie obliczeń wytrzymałościowych lub poświadczeń z przeprowadzonych prób i

badań w celu zweryfikowania bezpieczeństwa poszczególnych elementów urządzenia EJ;

3)

sprawdzenie poprawności przyjętych wymiarów i rozwiązań konstrukcyjnych;

4)

sprawdzenie pod względem technologii stosowanych w procesie wytwarzania i montażu

urządzenia EJ, w szczególności przeróbki plastycznej, spawania i obróbki cieplnej;

6)

sprawdzenie poprawności doboru i zakresu badań nieniszczących i niszczących, prób

ciśnieniowych i obciążeniowych;

7)

ocenę doboru układów zabezpieczających i pozostałego osprzętu - w przypadku ich uwzględnienia

w projekcie;

8)

ocenę możliwości przeprowadzania wymaganych badań podczas procesu wytwarzania, po

jego zakończeniu oraz w trakcie zamierzonej eksploatacji;

9)

sprawdzenie i ocenę elektrycznych, hydraulicznych i pneumatycznych schematów zasilania

i sterowania oraz schematów uziemień i połączeń wyrównawczych;

10)

sprawdzenie i ocenę zastosowanych środków ochrony przeciwporażeniowej;

11)

sprawdzenie spełnienia innych wymagań mających zastosowanie;

12)

ocenę przedstawionej dokumentacji, w tym instrukcji

a)

obsługi,

b)

konserwacji,

c)

montażu i demontażu.

W elektrowni jądrowej stosuje się technologie wykonywania połączeń nierozłącznych,

przeróbki plastycznej, obróbki cieplnej oraz inne mające znaczenie dla zapewnienia

bezpieczeństwa i ochrony radiologicznej stosowane przy naprawach i modernizacjach,

uznane przez Prezesa UDT.

Do naprawy urządzeń EJ stosuje się materiały i elementy określone w dokumentacji technicznej

tego urządzenia lub inne odpowiednie do zastosowania i zapewniające równoważny poziom

bezpieczeństwa.

Do modernizacji urządzeń EJ stosuje się materiały i elementy spełniające wymagania

zastosowanych specyfikacji technicznych, odpowiednie do przewidywanych warunków i

okresu bezpiecznej eksploatacji.

1.

Materiały przeznaczone do naprawy lub modernizacji

1)

głównych elementów ciśnieniowych urządzeń EJ,

2)

elementów nośnych urządzeń EJ, służących do przemieszczania w ograniczonym zasięgu

osób lub ładunków

- dostarcza się wraz z dokumentem poświadczającym przeprowadzenie ich kontroli odbiorczej

i zawierającym wyniki badań.

2.

Materiały przeznaczone do naprawy lub modernizacji elementów innych niż określone

w ust. 1 dostarcza się wraz z dokumentem kontroli poświadczającym przeprowadzenie

ich kontroli wewnętrznej i zawierającym wyniki badań albo z deklaracją zgodności wystawioną

przez wytwarzającego.

3.

Materiały dodatkowe do spawania dostarcza się wraz z dokumentem kontroli poświadczającym

przeprowadzenie ich kontroli wewnętrznej i zawierającym wyniki badań.

1.

Po zakończeniu naprawy lub modernizacji urządzenia EJ sporządza się i przedkłada Prezesowi

UDT w dwóch egzemplarzach poświadczenie wykonania naprawy lub modernizacji.

2.

Do poświadczenia, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dokumentację naprawy lub modernizacji,

o której mowa w § 99.

3.

Poświadczenie, o którym mowa w ust. 1, dołącza się do dokumentacji technicznej urządzenia

EJ.

4.

Po zakończeniu naprawy lub modernizacji urządzenia EJ przeprowadza się badanie doraźne

eksploatacyjne.

1.

Likwidację urządzeń EJ, w szczególności ich dekontaminację i demontaż, prowadzi się

zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach odniesienia.

2.

Likwidację urządzeń EJ związaną z likwidacją obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie

z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie wymagań bezpieczeństwa

jądrowego i ochrony radiologicznej dla etapu likwidacji obiektów jądrowych oraz zawartości

raportu z likwidacji obiektu jądrowego

(Dz. U. poz. 270) oraz w innych stosownych dokumentach odniesienia.

1.

W trakcie prowadzenia prac likwidacyjnych urządzeń EJ stosuje się technologie oraz

urządzenia i wyposażenie do dekontaminacji, demontażu i przemieszczania elementów

lub materiałów ze zdemontowanych urządzeń EJ minimalizujące ilość powstających odpadów

promieniotwórczych, emisji substancji promieniotwórczych do środowiska i narażenia

pracowników na promieniowanie jonizujące.

2.

Plany prac likwidacyjnych oraz metody techniczne likwidacji urządzeń EJ uzgadnia się

z Prezesem UDT.

3.

Prowadzenie prac likwidacyjnych urządzeń EJ jest nadzorowane przez Prezesa UDT.

Przeprowadza się następujące rodzaje badań technicznych urządzeń EJ

1)

sprawdzające, przeprowadzane w toku wytwarzania urządzenia lub elementu urządzenia;

2)

odbiorcze, przeprowadzane po zakończeniu wytwarzania lub montażu urządzenia, w warunkach

jego gotowości do pracy;

3)

okresowe, przeprowadzane w toku eksploatacji;

4)

doraźne, przeprowadzane w terminach wynikających z bieżących potrzeb

a)

eksploatacyjne,

b)

kontrolne,

c)

powypadkowe,

d)

poawaryjne.

1.

Badania sprawdzające obejmują w szczególności

1)

badania budowy urządzenia EJ;

2)

próby ciśnieniowe, szczelności lub funkcjonalne;

3)

rewizje zewnętrzne.

2.

Badania, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na sprawdzeniu

1)

zgodności wykonania urządzenia EJ z dokumentacją techniczną i mającymi zastosowanie

specyfikacjami technicznymi;

2)

oznaczeń;

3)

stanu ścianek urządzenia EJ;

4)

jakości złączy;

5)

wyposażenia;

6)

powłok wykładzin i wymurówki;

7)

cech konstrukcyjnych określonych w dokumentacji technicznej urządzenia EJ oraz stosowanych

materiałów;

8)

dokumentacji potwierdzającej wykonanie badań i procesów technologicznych wykonanych

przez wytwarzającego lub na jego zlecenie;

9)

dokumentów kontroli materiałów i poświadczeń dla zastosowanych elementów pochodzących

od podwykonawców, których badania budowy zostały wykonane u ich wytwórców; elementy

takie mogą nie być poddawane powtórnemu badaniu budowy podczas badania całego urządzenia

EJ;

10)

dokumentacji powykonawczej urządzenia EJ.

1.

Celem badania odbiorczego jest stwierdzenie

1)

zgodności urządzenia EJ z przedłożoną dokumentacją;

2)

zgodności montażu i przeznaczenia urządzenia EJ z procedurą lub instrukcją eksploatacji

i przepisami o dozorze technicznym;

3)

umieszczenia na urządzeniu EJ w sposób czytelny i zrozumiały napisów ostrzegawczych,

informacji i instrukcji - w przypadku gdy jest to wymagane;

4)

możliwości przekazania urządzenia EJ do bezpiecznej eksploatacji.

2.

Zakres badania odbiorczego obejmuje w szczególności

1)

sprawdzenie zainstalowania urządzenia EJ zgodnie z dokumentacją odbiorczą;

2)

sprawdzenie działania urządzeń zabezpieczających UTB, urządzeń ochronnych, układów

zabezpieczających oraz osprzętu zabezpieczającego i ciśnieniowego;

3)

przeprowadzenie prób ciśnieniowych i prób szczelności urządzeń ciśnieniowych w przypadku,

gdy jest to wymagane w dokumentacji projektowej;

4)

przeprowadzenie prób funkcjonowania urządzeń EJ zgodnie z wymaganiami przepisów odrębnych

i stosownych procedur eksploatacyjnych;

5)

w przypadku UTB - przeprowadzenie prób

a)

w zainstalowanej wersji montażowej z obciążeniem wystarczającym do stwierdzenia, że

sterowanie i ruchy robocze, mechanizmy oraz urządzenia zabezpieczające i ochronne

działają prawidłowo,

b)

z przeciążeniem lub prób równoważnych - przed rozpoczęciem eksploatacji UTB;

6)

sprawdzenie umieszczenia na urządzeniu EJ w sposób czytelny i zrozumiały napisów ostrzegawczych,

informacji i instrukcji;

7)

przeprowadzenie dodatkowych prób i sprawdzenia zgodnie z wymaganiami szczegółowymi

określonymi w dokumentacji projektowej lub w zastosowanych specyfikacjach technicznych,

odpowiednio do rodzaju urządzenia EJ.

W celu przeprowadzenia badań odbiorczych przedkłada się Prezesowi UDT dokumentację

odbiorczą sporządzoną w dwóch egzemplarzach w języku polskim i w dwóch egzemplarzach

w języku angielskim oraz w wersji elektronicznej w obu językach. Nieprzedkładanie

wersji elektronicznej wymaga zgody Prezesa UDT.

1.

W przypadku urządzeń ciśnieniowych dokumentacja odbiorcza zawiera w szczególności

1)

spis zawartości;

2)

poświadczenie wykonania i zbadania urządzenia;

3)

opis techniczny urządzenia;

4)

rysunek urządzenia z podaniem nominalnej i minimalnej grubości ścianek głównych elementów,

w szczególności płaszcza, dennic, pokryw i przegród, oraz wykaz materiałów użytych

do jego budowy;

5)

instrukcję lub procedurę eksploatacji urządzenia;

6)

w przypadku gdy jest to wymagane

a)

schemat instalacji z zaznaczeniem lokalizacji urządzenia, osprzętu zabezpieczającego,

ciśnieniowego i źródeł zasilania,

b)

plan usytuowania urządzenia z uwzględnieniem rozmieszczenia sąsiednich urządzeń lub

budynków,

c)

opis doboru osprzętu zabezpieczającego oraz pozostałego wyposażenia układu zabezpieczającego

wraz z jego dokumentacją, z uwzględnieniem źródeł zasilania,

d)

rysunek zestawieniowy z zamontowanym urządzeniem z podstawowymi wymiarami, pokazujący

sposób połączenia urządzenia z podwoziem, ramą podwozia lub wózkiem pojazdu.

2.

Opis techniczny urządzenia ciśnieniowego zawiera w szczególności

1)

nazwę i adres eksploatującego;

2)

lokalizację urządzenia;

3)

nazwę i adres wytwórcy i wykonawcy montażu;

4)

określenie rodzaju urządzenia i jego przeznaczenia;

5)

typ urządzenia, numer fabryczny, rok budowy, oznakowanie;

6)

podstawowe parametry urządzenia, w szczególności

a)

pojemność,

b)

ciśnienie obliczeniowe,

c)

ciśnienie próbne i robocze,

d)

najwyższą lub najniższą temperaturę roboczą;

7)

określenie parametrów źródeł zasilania oraz rodzaju paliwa i wydajności palników -

tam gdzie ma to zastosowanie;

8)

wykaz i sposób zabudowy osprzętu zabezpieczającego oraz osprzętu ciśnieniowego.

1.

W przypadku UTB dokumentacja odbiorcza zawiera w szczególności

1)

opis techniczny;

2)

rysunek zestawieniowy;

3)

poświadczenie wykonania i zbadania urządzenia;

4)

schemat elektryczny, hydrauliczny i pneumatyczny;

5)

schemat układów cięgnowych w mechanizmach napędowych;

6)

instrukcję eksploatacji;

7)

kopie świadectw badania typu dla urządzeń zabezpieczających;

8)

dokumentację uzupełniającą;

9)

potwierdzenie prawidłowości zainstalowania urządzenia w strefie zagrożonej wybuchem.

2.

Opis techniczny UTB zawiera w szczególności

1)

nazwę i adres wytwórcy;

2)

określenie rodzaju UTB i jego przeznaczenia;

3)

typ, numer fabryczny, rok budowy, oznakowania;

4)

podstawowe parametry i urządzenia zabezpieczające, w szczególności

a)

udźwig,

b)

wysokość podnoszenia,

c)

prędkości ruchów roboczych,

d)

rodzaj napędu,

e)

wielkość całkowitej masy UTB,

f)

ograniczniki ruchów roboczych,

g)

szczegółowe dane dotyczące urządzeń chwyta jących,

h)

dane techniczne cięgien nośnych z określeniem współczynników bezpieczeństwa,

i)

urządzenia sygnalizacyjne,

j)

ograniczniki obciążenia,

k)

miejsce i rodzaj sterowania,

l)

ograniczniki prędkości i urządzenia chwytne lub inne elementy zapobiegające nadmiernemu

wzrostowi prędkości.

3.

W przypadku UTB montowanych w miejscu eksploatacji dostarcza się dokumentację uzupełniającą,

która zawiera

1)

szkic sytuacyjny zmontowanego UTB uwzględniający w szczególności, nieujęte w rysunku

zestawieniowym, rzeczywiste odległości UTB od otoczenia, przejścia, dojścia i ewentualne

elementy osłonowe;

2)

schematy zasilania UTB ze wskazaniem w szczególności osprzętu, wielkości, rodzaju

zabezpieczeń, rodzaju i typu przewodów zasilających;

3)

poświadczenie prawidłowości montażu i przeprowadzonych prób pomontażowych, wystawione

przez instalującego;

4)

protokoły pomiarów rezystancji izolacji obwodów elektrycznych, skuteczności ochrony

przeciwporażeniowej oraz instalacji odgromowej;

5)

protokół odbioru części budowlanej UTB.

4.

W przypadku zmiany miejsca zainstalowania wymagającego demontażu i ponownego montażu

UTB przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

5.

Instrukcja eksploatacji UTB zawiera w szczególności

1)

wskazania dotyczące bezpiecznej eksploatacji UTB, w zależności od jego przeznaczenia

i przewidywanych warunków pracy, a także dających się przewidzieć sytuacji anormalnych;

2)

informacje dotyczące wymaganych kwalifikacji osób obsługujących i konserwujących UTB;

3)

opis budowy, działania i regulacji mechanizmów, zespołów i elementów wyposażenia mechanicznego,

elektrycznego, hydraulicznego lub pneumatycznego;

4)

opis budowy, działania i regulacji elementów bezpieczeństwa;

5)

w zakresie obsługi UTB

a)

opis działania urządzeń sterowniczych i sygnalizacyjnych,

b)

informacje dotyczące wskazań przyrządów pomiarowo-kontrolnych wraz z rysunkami przedstawiającymi

rozmieszczenie tych przyrządów,

c)

wskazanie sposobu i zasad sterowania ruchami mechanizmów,

d)

wykaz obowiązków obsługującego oraz czynności niezbędnych do wykonania przed, w trakcie

i po zakończeniu pracy;

6)

w zakresie konserwacji UTB

a)

zasady wykonywania czynności konserwacyjnych, technologii montażu i demontażu, z określeniem

wielkości momentów dokręcania połączeń śrubowych oraz sprawdzenia prawidłowości wykonanych

działań wraz z określeniem zakresów i terminów przeprowadzanych przeglądów,

b)

wykaz czynności niezbędnych do wykonania przez osobę konserwującą w ramach jej obowiązków;

7)

wykaz podstawowych usterek lub nieprawidłowości, które mogą występować podczas eksploatacji

UTB, z określeniem przyczyn i sposobu ich usunięcia;

8)

warunki dotyczące wykonania i eksploatacji torowiska i toru jezdnego;

9)

kryteria zużycia oraz czasookresy wymiany elementów eksploatacyjnych, takich jak cięgna

nośne, hamulce, koła jezdne, elementy chwytne.

6.

Instrukcję eksploatacji UTB sporządza się w języku polskim.

W ramach badań okresowych i doraźnych urządzeń ciśnieniowych wykonuje się w szczególności

1)

inspekcje, które obejmują

a)

rewizje zewnętrzne,

b)

rewizje wewnętrzne,

c)

próby ciśnieniowe - wytrzymałościowe i szczelności;

2)

próby funkcjonalne.

Rewizja zewnętrzna urządzenia ciśnieniowego obejmuje zewnętrzne oględziny tego urządzenia

oraz osprzętu w miejscach dostępnych, a w przypadku gdy jest to możliwe - sprawdzenie

działania tego osprzętu.

1.

Rewizja wewnętrzna urządzenia ciśnieniowego obejmuje ocenę wizualną stanu ścianek

tego urządzenia, jego połączeń rozłącznych i nierozłącznych oraz osprzętu zabezpieczającego

i ciśnieniowego.

2.

W technicznie uzasadnionych przypadkach jest dopuszczalne, po uzyskaniu zgody Prezesa

UDT, uzupełnienie lub zastąpienie oceny, o której mowa w ust. 1, innymi badaniami.

Rewizję wewnętrzną i zewnętrzną urządzenia ciśnieniowego uzupełnia się badaniami nieniszczącymi

i niszczącymi oraz pomiarami geometrii w przypadku, gdy przewidziano to w planie zapewnienia

bezpiecznego funkcjonowania urządzeń EJ.

1.

Próbę ciśnieniową urządzeń ciśnieniowych wykonuje się jako próbę hydrauliczną.

2.

Jeżeli ma to uzasadnienie techniczne, jest dopuszczalne, po uzyskaniu zgody Prezesa

UDT, zastąpienie próby hydraulicznej, o której mowa w ust. 1, inną próbą lub badaniem

innego rodzaju.

3.

Podczas wykonywania próby ciśnieniowej wartość ciśnienia próbnego przyjmuje się zgodnie

z dokumentacją techniczną urządzenia lub specyfikacją techniczną, zgodnie z którą

urządzenie zostało zaprojektowane.

4.

Dopuszczalne jest ustalenie przez Prezesa UDT innej, niż określona w ust. 3, wartości

ciśnienia próbnego w zależności od ciśnienia dopuszczalnego i temperatury dopuszczalnej.

5.

Temperatura płynu próbnego wynosi nie mniej niż +10°C i nie więcej niż +50°C, o ile

w dokumentacji technicznej urządzenia lub zgodnie z wymaganiami określonymi w stosownych

dokumentach odniesienia nie została ustalona inna temperatura próby ciśnieniowej.

1.

W trakcie wykonywania próby ciśnieniowej urządzeń ciśnieniowych zapewnia się szczelność

instalacji zasilania urządzenia płynem próbnym.

2.

Próbę ciśnieniową, o ile jest to możliwe, przeprowadza się w warunkach umożliwiających

oględziny ścianek urządzenia ciśnieniowego, w szczególności złączy spawanych i połączeń

rozłącznych.

3.

Wynik próby ciśnieniowej uznaje się za pozytywny, jeżeli podczas tej próby nie stwierdzono

odkształceń trwałych, uszkodzeń lub nieszczelności ścianek i połączeń urządzenia.

1.

Celem przeprowadzenia badania okresowego UTB jest stwierdzenie

1)

realizacji zaleceń zamieszczonych w protokole z poprzedniego badania;

2)

braku uszkodzeń lub zmian stanu UTB mających wpływ na bezpieczeństwo eksploatacji

UTB lub mogących stanowić przyczynę zagrożenia w przyszłości;

3)

istnienia i prawidłowej pracy niezbędnych urządzeń zabezpieczających i urządzeń ochronnych;

4)

umieszczenia na UTB w sposób czytelny i zrozumiały napisów ostrzegawczych, informacji

i instrukcji;

5)

ewentualnej konieczności przeprowadzenia działań naprawczych.

2.

W trakcie badania okresowego UTB sprawdza się

1)

księgę rewizyjną i dziennik konserwacji UTB;

2)

protokoły pomiarów elektrycznych;

3)

zaświadczenia kwalifikacyjne osób obsługujących i konserwujących UTB.

3.

Zakres badania okresowego UTB obejmuje w szczególności

1)

oględziny UTB w miejscach dostępnych;

2)

przeprowadzenie prób funkcjonowania UTB w zainstalowanej wersji montażowej z obciążeniem

wystarczającym do stwierdzenia, że sterowanie i ruchy robocze UTB, mechanizmy, urządzenia

zabezpieczające i ochronne działają prawidłowo, w tym tam gdzie to zasadne, próby

statycznej UTB oraz próby dynamicznej UTB.

1.

Próbę statyczną UTB wykonuje się, o ile dokumentacja techniczna nie stanowi inaczej,

z przeciążeniem utrzymywanym w czasie nie krótszym niż 60 minut.

2.

Odkształcenia konstrukcji nośnej sprawdza się w celu zapewnienia, że ustalone wartości

graniczne nie będą przekroczone.

3.

Po przeprowadzeniu próby potwierdza się brak uszkodzeń i trwałych odkształceń.

1.

Próbę dynamiczną UTB przeprowadza się

1)

z przeciążeniem, wykonując ruchy robocze pojedyncze oraz kojarzone, zgodnie z instrukcją

lub procedurą eksploatacji;

2)

przy prędkościach roboczych, które nie zagrażają bezpieczeństwu przeprowadzania badania.

2.

Wielkość przeciążenia odpowiada udźwigowi powodującemu największe obciążenie konstrukcji

nośnej, pomnożonemu przez współczynnik, którego wartość przyjmuje się zgodnie z zastosowanymi

specyfikacjami technicznymi.

3.

Po przeprowadzeniu próby potwierdza się prawidłowość funkcjonowania sterowania i ruchów

roboczych, urządzeń zabezpieczających i urządzeń ochronnych oraz brak uszkodzeń i

trwałych odkształceń.

Zakres kontroli stanu technicznego urządzeń EJ oraz częstość czynności kontrolnych

w okresie eksploatacji, w szczególności badań, inspekcji, prób funkcjonalnych, określa

załącznik nr 1 do rozporządzenia.

1.

Badania doraźne eksploatacyjne urządzeń EJ, z wyłączeniem urządzeń technicznych określonych

w § 146, wykonuje się na wniosek eksploatującego, w szczególności w przypadku

1)

zmiany miejsca zainstalowania urządzenia EJ;

2)

naprawy lub modernizacji urządzenia EJ;

3)

konieczności naprawy elementów urządzenia EJ;

4)

wymiany elementów urządzenia EJ, z wyłączeniem elementów określonych w § 104 ust.

2 oraz § 105;

5)

zmiany nastaw osprzętu zabezpieczającego oraz układów zabezpieczających;

6)

zmiany charakterystyki lub rodzaju urządzeń zasilających;

7)

stwierdzenia nieszczelności lub uszkodzeń ścianek urządzenia ciśnieniowego;

8)

zmiany dokonywanej w instalacji współpracującej z urządzeniem ciśnieniowym;

9)

uzasadnionym stanem technicznym urządzenia ciśnieniowego.

2.

Zakres badań doraźnych eksploatacyjnych i sposób przygotowania urządzenia do tych

badań są ustalane przez Prezesa UDT w zależności od okoliczności uzasadniających ich

przeprowadzenie.

1.

Badanie doraźne eksploatacyjne UTB, w szczególności specjalistycznego wyposażenia

transportowo-technologicznego do przemieszczania paliwa jądrowego, przeprowadza się

na wniosek eksploatującego w przypadku

1)

wymiany

a)

cięgien nośnych,

b)

urządzeń chwytających,

c)

zespołu napędowego lub elementów zespołu napędowego, działającego na zasadzie sprzężenia

ciernego,

d)

mechanizmu podnoszenia lub mechanizmu zmiany wysięgu,

e)

urządzeń zabezpieczających, w szczególności ogranicznika prędkości, urządzeń chwytnych,

ogranicznika obciążenia lub systemu ryglowania drzwi przystankowych;

2)

naprawy mechanizmu podnoszenia lub mechanizmu zmiany wysięgu;

3)

naprawy konstrukcji nośnej urządzenia lub jego elementów;

4)

modernizacji;

5)

zmiany miejsca pracy urządzenia wymagającej jego demontażu i ponownego montażu.

2.

Badanie doraźne eksploatacyjne UTB może być przeprowadzone na wniosek eksploatującego

również w innych przypadkach.

Rodzaj i zakres badań doraźnych eksploatacyjnych po naprawie lub modernizacji oraz

sposób przygotowania urządzenia do tych badań są określane przez Prezesa UDT.

W przypadku gdy określone badanie techniczne urządzenia EJ nie będzie możliwe po zakończeniu

naprawy lub modernizacji, to badanie rozpoczyna się lub wykonuje w trakcie naprawy

lub modernizacji.

Metodę i technikę przeprowadzenia badań technicznych w trakcie wykonywania naprawy

lub modernizacji, a także przeprowadzenia badań doraźnych eksploatacyjnych po naprawie

lub modernizacji oraz kryteria akceptacji ich wyników określa się na podstawie norm

lub specyfikacji technicznych.

1.

Zakres badania doraźnego kontrolnego UTB obejmuje

1)

oględziny UTB w miejscach dostępnych;

2)

przeprowadzenie prób funkcjonowania UTB w zainstalowanej wersji montażowej.

2.

W przypadkach uzasadnionych stanem bezpieczeństwa UTB jest dopuszczalne rozszerzenie

przez Prezesa UDT zakresu badania doraźnego kontrolnego.

1.

Celem badania doraźnego powypadkowego i badania doraźnego poawaryjnego jest określenie

stanu technicznego urządzenia oraz przyczyn nieszczęśliwego wypadku lub niebezpiecznego

uszkodzenia, sformułowanie wniosków dotyczących działań zapobiegawczych oraz ich wdrożenia.

2.

Badanie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się po otrzymaniu zawiadomienia lub

informacji dotyczącej niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszczęśliwego wypadku związanego

z eksploatacją urządzenia.

3.

Zakres dokumentacji wymaganej do przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 1,

oraz zakres tego badania są określane przez Prezesa UDT.

Próby szczelności i próby wytrzymałościowe oraz próby funkcjonalne urządzeń składających

się na system obudowy bezpieczeństwa wraz z systemami pomocniczymi wykonuje się zgodnie

z metodami określonymi w procedurach lub instrukcjach ich przeprowadzania, zgodnie

z wymaganiami określonymi w dokumentach odniesienia.

1.

Rodzaje i zakresy przeprowadzanych kontroli stanu technicznego urządzeń EJ dobiera

się w zależności od rodzaju urządzenia EJ oraz klasy bezpieczeństwa, do której zostało

ono zaliczone.

2.

Minimalny wymagany zakres badań okresowych, nadzoru i kontroli stanu technicznego

urządzeń EJ istotnych dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej określa

załącznik nr 1 do rozporządzenia, który obejmuje zakres czynności

1)

wykonywanych przez eksploatującego w obecności inspektorów UDT;

2)

z których jest wymagane cykliczne przekazywanie lub udostępnianie przez eksploatującego

zapisów oraz ich analiz dla UDT;

3)

wymaganych od eksploatującego, nieobjętych nadzorem UDT.

3.

Terminy przeprowadzania kontroli stanu technicznego uzależnia się od harmonogramów

cyklu paliwowego, planowanych przeglądów technicznych, napraw i modernizacji, przestojów

technologicznych oraz zaleceń instrukcji i procedur eksploatacji.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.