Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla przyrządów pomiarowych

Rozporządzenie określa

1)

wymagania dla przyrządów pomiarowych;

2)

procedury oceny zgodności;

3)

zakres dokumentacji technicznej przyrządów pomiarowych;

4)

sposób oznakowania przyrządów pomiarowych;

5)

elementy deklaracji zgodności.

Rozporządzenie stosuje się do następujących rodzajów przyrządów pomiarowych i ich

podzespołów

1)

wodomierzy,

2)

gazomierzy i przeliczników do gazomierzy,

3)

liczników energii elektrycznej czynnej,

4)

ciepłomierzy i następujących ich podzespołów

a)

przetworników przepływu,

b)

par czujników temperatury,

c)

przeliczników,

5)

instalacji pomiarowych do ciągłego i dynamicznego pomiaru ilości cieczy innych niż

woda,

6)

wag automatycznych

a)

dla pojedynczych ładunków,

b)

porcjujących,

c)

odważających,

d)

przenośnikowych,

e)

wagonowych,

7)

taksometrów,

8)

miar materialnych

a)

materialnych miar długości,

b)

naczyń wyszynkowych,

9)

przyrządów do pomiaru

a)

długości,

b)

pola powierzchni,

c)

wielu wymiarów,

10)

analizatorów spalin samochodowych

- jeżeli są udostępniane na rynku lub oddane do użytku w celu dokonywania pomiarów

w ochronie zdrowia i życia, w ochronie środowiska, w ochronie bezpieczeństwa i porządku

publicznego, w ochronie praw konsumenta, przy zabezpieczaniu interesu społecznego,

przy pobieraniu podatków, ceł i innych należności budżetowych oraz w handlu.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

analizatorze spalin samochodowych - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony

do oznaczania, przy zawartości wilgoci właściwej dla badanej próbki, ułamków objętościowych

następujących składników gazów spalinowych

a)

tlenku węgla (CO),

b)

ditlenku węgla (CO2),

c)

tlenu (O2),

d)

węglowodorów (HC)

- emitowanych przez silniki pojazdów mechanicznych o zapłonie iskrowym;

2)

błędzie granicznym dopuszczalnym (MPE) - należy przez to rozumieć wartości skrajne

błędu określone w wymaganiach dla danego przyrządu pomiarowego;

3)

certyfikacie badania typu UE i certyfikacie badania projektu UE - należy przez to

rozumieć certyfikat, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy;

4)

ciepłomierzu - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru

ciepła, oddawanego przez ciecz będącą ciekłym nośnikiem ciepła w obiegu wymiany ciepła,

wykonany jako przyrząd zespolony albo przyrząd składany złożony z następujących podzespołów

przetwornika przepływu, pary czujników temperatury i przelicznika lub ich zestawu;

5)

gazomierzu - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru,

zapamiętywania i wskazywania ilości (objętości lub masy) gazu, która przez niego przepłynęła;

6)

instalacji pomiarowej - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do

ciągłego i dynamicznego pomiaru ilości (objętości lub masy) cieczy innych niż woda,

składający się z licznika oraz innych urządzeń niezbędnych do zapewnienia poprawnego

pomiaru lub ułatwiających przeprowadzanie czynności pomiarowych;

7)

klasie dokładności - należy przez to rozumieć klasę danego rodzaju przyrządów pomiarowych,

które spełniają określone wymagania metrologiczne i których błędy zawarte są w określonych

granicach; klasę dokładności oznacza się liczbą lub znakiem przyjętym umownie, nazywanym

oznaczeniem klasy;

8)

liczniku energii elektrycznej czynnej - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy

przeznaczony do pomiaru energii elektrycznej czynnej pobieranej w obwodzie elektrycznym;

9)

materialnej mierze - należy przez to rozumieć urządzenie przeznaczone do odtwarzania

lub dostarczania jednej lub wielu znanych wartości danej wielkości w sposób niezmienny

podczas jego stosowania;

10)

materialnej mierze długości - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy zawierający

wskazy podziałki, których odległości podane są w legalnych jednostkach miary długości;

11)

naczyniu wyszynkowym - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do

określania objętości cieczy sprzedawanej do bezpośredniej konsumpcji, z wyłączeniem

produktów leczniczych;

12)

podzespole - należy przez to rozumieć urządzenie działające niezależnie i tworzące

w połączeniu z innymi podzespołami, z którymi jest kompatybilne, przyrząd pomiarowy

albo współpracujące z przyrządem pomiarowym, z którym jest kompatybilne;

13)

przeliczniku do gazomierza - należy przez to rozumieć podzespół współpracujący z gazomierzem,

automatycznie przeliczający ilość gazu zmierzoną w warunkach pomiarowych na ilość

gazu w warunkach bazowych;

14)

przyrządzie do pomiaru długości - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy służący

do wyznaczania długości produktów typu lina, w szczególności produktów włókienniczych,

taśm, kabli, podczas ruchu posuwowego produktu mierzonego;

15)

przyrządzie do pomiaru pola powierzchni - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy

przeznaczony do wyznaczania pola powierzchni produktów o nieregularnych kształtach,

w szczególności skór;

16)

przyrządzie do pomiaru wielu wymiarów - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy

przeznaczony do wyznaczania długości, wysokości i szerokości najmniejszego prostopadłościanu

zawierającego produkt;

17)

przyrządzie pomiarowym - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy, o którym mowa

w art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1069, z 2015 r. poz. 978 oraz z 2016 r. poz. 542);

18)

sprzedaży konsumenckiej - należy przez to rozumieć sprzedaż, której jedną ze stron

jest konsument w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. z 2016 r. poz. 380 i 585) i przy której podstawą do ustalenia ceny jest wynik pomiaru dokonanego przyrządem

pomiarowym oraz wszystkie strony umowy sprzedaży akceptują wyniki dokonanego pomiaru

w miejscu i czasie jej dokonywania;

19)

taksometrze - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru

czasu trwania kursu pojazdu i obliczania długości przebytej drogi na podstawie sygnału

dostarczanego przez nadajnik sygnału długości drogi oraz do obliczania i wyświetlania

opłaty należnej za kurs na podstawie obliczonej długości drogi lub zmierzonego czasu

trwania kursu;

20)

ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku;

21)

wadze automatycznej - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do

pomiaru masy produktu bez udziału osoby obsługującej wagę, działający według założonego

automatycznego cyklu określonego dla danej wagi;

22)

wartości zmiany krytycznej - należy przez to rozumieć wartość, przy której zmiana

wyniku pomiaru uważana jest za niepożądaną;

23)

warunkach środowiskowych - należy przez to rozumieć warunki, w których przyrząd pomiarowy

może być użytkowany;

24)

warunkach znamionowych użytkowania - należy przez to rozumieć ustalone wartości wielkości

mierzonej oraz wielkości wpływających, stanowiące normalne warunki pracy przyrządu

pomiarowego;

25)

wielkości mierzonej - należy przez to rozumieć określoną wielkość stanowiącą przedmiot

pomiaru;

26)

wielkości wpływającej - należy przez to rozumieć wielkość, niebędącą wielkością mierzoną,

która ma jednak wpływ na wynik pomiaru;

27)

wodomierzu - należy przez to rozumieć przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru,

zapamiętywania i wskazywania objętości wody przepływającej przez przetwornik pomiarowy

w warunkach pomiarowych;

28)

zaburzeniu - należy przez to rozumieć wielkość wpływającą, mającą wartość zawartą

w granicach określonych w odpowiednich wymaganiach, lecz poza warunkami znamionowymi

użytkowania przyrządu pomiarowego; wielkość wpływająca jest zaburzeniem, jeżeli nie

określono dla niej warunków znamionowych użytkowania.

1.

Przyrząd pomiarowy musi spełniać wymagania określone w niniejszym rozdziale i wymagania

określone dla danego rodzaju przyrządu pomiarowego.

2.

Wymagania dla poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych lub podzespołów określają

następujące załączniki do rozporządzenia

1)

załącznik nr 1 - wymagania dla wodomierzy;

2)

załącznik nr 2 - wymagania dla gazomierzy i przeliczników do gazomierzy;

3)

załącznik nr 3 - wymagania dla liczników energii elektrycznej czynnej;

4)

załącznik nr 4 - wymagania dla ciepłomierzy;

5)

załącznik nr 5 - wymagania dla instalacji pomiarowych;

6)

załącznik nr 6 - wymagania dla wag automatycznych;

7)

załącznik nr 7 - wymagania dla taksometrów;

8)

załącznik nr 8 - wymagania dla materialnych miar długości i naczyń wyszynkowych;

9)

załącznik nr 9 - wymagania dla przyrządów do pomiaru długości, pola powierzchni oraz

wielu wymiarów;

10)

załącznik nr 10 - wymagania dla analizatorów spalin samochodowych.

3.

Do podzespołu, dla którego określono wymagania w załącznikach nr 1-10 do rozporządzenia,

stosuje się odpowiednio również wymagania określone w niniejszym rozdziale.

Do przyrządów pomiarowych i podzespołów prezentowanych na targach, wystawach i innych

pokazach nie stosuje się wymagań określonych w rozporządzeniu, jeżeli w sposób widoczny

i wyraźny będzie umieszczona na nich informacja, że są one niezgodne z wymaganiami

określonymi w rozporządzeniu i nie będą udostępniane na rynku i oddane do użytku,

dopóki producent nie doprowadzi ich do zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.

1.

Przyrząd pomiarowy musi mieć wysoki poziom ochrony metrologicznej zapewniający zaufanie

do wyników pomiaru dokonanego przyrządem pomiarowym.

2.

Przyrząd pomiarowy musi być zaprojektowany i wytworzony z zapewnieniem wysokiego poziomu

jakości, przy uwzględnieniu techniki pomiarowej i bezpieczeństwa danych pomiarowych.

3.

Rozwiązania przyjęte w projekcie przyrządu pomiarowego w celu spełnienia wymagań muszą

uwzględniać przewidywany zakres zastosowań przyrządu pomiarowego i dającą się przewidzieć

każdą możliwość jego niewłaściwego użycia.

1.

Błąd pomiaru wykonanego przyrządem pomiarowym w warunkach znamionowych użytkowania,

przy niewystępowaniu zaburzeń, nie może przekraczać błędu granicznego dopuszczalnego

(MPE), określonego w załącznikach nr 1-10 do rozporządzenia.

2.

Błąd graniczny dopuszczalny (MPE) przyrządu pomiarowego wyraża się jako dwustronną

(dodatnią i ujemną) wartość odchylenia od wartości poprawnej pomiaru, o ile w załącznikach

nr 1-10 do rozporządzenia nie określono inaczej.

1.

Wymagania dotyczące działania poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych w warunkach

znamionowych ich użytkowania i przy występowaniu zaburzeń określają załączniki nr

1-10 do rozporządzenia.

2.

W przypadku gdy przyrząd pomiarowy jest przeznaczony do stosowania w ciągłym i niezmiennym

polu elektromagnetycznym, wynik badania przeprowadzonego w modulowanym amplitudowo

polu elektromagnetycznym musi mieścić się w zakresie błędu granicznego dopuszczalnego

(MPE).

Producent, uwzględniając wymagania określone w załącznikach nr 1-10 do rozporządzenia,

określa dla przyrządu pomiarowego

1)

warunki środowiskowe

a)

klimatyczne,

b)

mechaniczne,

c)

elektromagnetyczne;

2)

warunki zasilania;

3)

inne wielkości wpływające, które mogą mieć wpływ na dokładność przyrządu pomiarowego.

W zakresie warunków środowiskowych klimatycznych producent

1)

określa górną i dolną granicę temperatury użytkowania spośród wartości określonych

w tabeli, o ile w załącznikach nr 1-10 do rozporządzenia nie określono inaczej

Zakresy temperatury

Górna granica temperatury

30°C

40°C

55°C

70°C

Dolna granica temperatury

5°C

-10°C

-25°C

-40°C

2)

wskazuje, czy przyrząd pomiarowy jest przeznaczony do użytkowania

a)

przy kondensującej lub niekondensującej się parze wodnej,

b)

w miejscach o charakterze zamkniętym lub otwartym.

Przy określaniu warunków środowiskowych mechanicznych rozróżnia się trzy klasy tych

warunków dla przyrządów pomiarowych użytkowanych w miejscach narażonych na wibracje

i wstrząsy mechaniczne o

1)

niskim poziomie - klasa M1;

2)

znacznym lub wysokim poziomie - klasa M2;

3)

wysokim lub bardzo wysokim poziomie - klasa M3.

1.

Przy określaniu warunków środowiskowych elektromagnetycznych rozróżnia się trzy klasy

tych warunków dla przyrządów pomiarowych, o ile w załącznikach nr 1-10 do rozporządzenia

nie określono inaczej

1)

użytkowanych w miejscach narażonych na zaburzenia elektromagnetyczne odpowiadające

zaburzeniom, które mogą występować w budynkach mieszkalnych, usługowych i handlowych

oraz zabudowaniach przemysłu drobnego - klasa E1;

2)

użytkowanych w miejscach narażonych na zaburzenia elektromagnetyczne odpowiadające

zaburzeniom, które mogą występować w pozostałych zabudowaniach przemysłowych - klasa

E2;

3)

zasilanych z akumulatora pojazdu - klasa E3.

2.

Określając klasę warunków środowiskowych elektromagnetycznych, uwzględnia się następujące

wielkości wpływające

1)

przerwy w napięciu;

2)

krótkotrwałe spadki napięcia;

3)

stany nieustalone w liniach zasilających lub sygnałowych;

4)

wyładowania elektrostatyczne;

5)

pola elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej;

6)

pola elektromagnetyczne przewodzone o częstotliwości radiowej, występujące w liniach

zasilających lub sygnałowych;

7)

skoki napięcia w liniach zasilających lub sygnałowych.

3.

Przyrząd pomiarowy zaliczany do klasy E3 warunków środowiskowych elektromagnetycznych

musi spełniać wymagania określone dla przyrządu pomiarowego zaliczonego do klasy E2

warunków środowiskowych elektromagnetycznych oraz wymagania w zakresie

1)

spadków napięcia spowodowanych rozruchem silników spalinowych;

2)

stanów nieustalonych, spowodowanych odłączeniem rozładowanego akumulatora w czasie

pracy silnika.

Określając inne wielkości wpływające, które mogą mieć wpływ na dokładność przyrządu

pomiarowego, uwzględnia się następujące wielkości wpływające, jeżeli są właściwe

1)

wahania napięcia;

2)

zmiany częstotliwości sieci zasilającej;

3)

pola magnetyczne o częstotliwości zasilania;

4)

inne wielkości mogące wpłynąć w znaczący sposób na dokładność przyrządu pomiarowego.

Przy przeprowadzaniu badania przyrządów pomiarowych podczas dokonywania oceny zgodności

1)

sprawdza się spełnienie wymagań, o których mowa w § 7 i § 8, dla każdej odpowiedniej

wielkości wpływającej;

2)

sprawdza się spełnienie wymagań, o których mowa w § 7 i § 8, oddzielnie dla każdej

wielkości wpływającej, przy względnie stałych wartościach odniesienia pozostałych

wielkości wpływających, o ile w załącznikach nr 1-10 do rozporządzenia nie określono

inaczej;

3)

przeprowadza się badania charakterystyk metrologicznych podczas oddziaływania wielkości

wpływających lub po zakończeniu ich oddziaływania, w zależności od tego, który z tych

stanów odpowiada normalnej pracy przyrządu pomiarowego, przy której te wielkości mogą

występować;

4)

w zależności od przewidywanych warunków środowiskowych klimatycznych, w których przyrząd

pomiarowy będzie użytkowany, należy zastosować odpowiednio badanie w stanie wilgotnego

gorąca

a)

stałego (bez kondensacji), gdy kondensacja nie występuje, albo

b)

cyklicznego (z kondensacją), gdy kondensacja jest istotna lub gdy penetracja pary

wodnej będzie przyśpieszona przez respirację.

1.

Wyniki pomiarów tej samej wielkości mierzonej wykonywane w różnych miejscach lub przez

różnych użytkowników i w takich samych pozostałych warunkach muszą być zbliżone, przy

czym różnice pomiędzy wynikami poszczególnych pomiarów muszą być małe w stosunku do

błędu granicznego dopuszczalnego (MPE) danego przyrządu pomiarowego.

2.

Wyniki pomiarów tej samej wielkości mierzonej wykonywane w takich samych warunkach

muszą być zbliżone, przy czym różnice pomiędzy wynikami poszczególnych pomiarów muszą

być małe w stosunku do błędu granicznego dopuszczalnego (MPE) danego przyrządu pomiarowego.

1.

Przyrząd pomiarowy musi być tak zaprojektowany, aby

1)

był wystarczająco czuły, a jego próg pobudliwości był wystarczająco niski dla zamierzonego

zadania pomiarowego;

2)

zachowywał odpowiednią stałość charakterystyk metrologicznych w czasie określonym

przez producenta, po prawidłowym zainstalowaniu, utrzymaniu i stosowaniu zgodnie z

instrukcją producenta w przewidzianych dla niego warunkach środowiskowych;

3)

był zminimalizowany wpływ uszkodzenia mogącego spowodować niedokładny pomiar, o ile

wystąpienie tego uszkodzenia nie jest oczywiste.

2.

Przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiarów wielkości stałych w czasie musi być nieczuły

na ich niewielkie wahania albo odpowiednio na nie reagować.

1.

Przyrząd pomiarowy nie może mieć właściwości umożliwiających nieuczciwe jego użytkowanie.

2.

Możliwość niewłaściwego użycia przyrządu pomiarowego musi być ograniczona.

3.

Przyrząd pomiarowy musi być odpowiedni do jego zamierzonego użytkowania w przewidzianych

warunkach i jego użytkowanie nie może się wiązać ze spełnieniem innych niż określone

w instrukcji obsługi warunków w celu uzyskania poprawnych wyników pomiarów.

Przyrząd pomiarowy musi być trwały podczas użytkowania i musi być wykonany z materiałów

dostosowanych do warunków, w których ma być użytkowany.

Błędy wskazań wodomierzy, ciepłomierzy, gazomierzy i liczników energii elektrycznej,

stanowiących podstawę do rozliczeń między stronami pomiaru, przy wartości przepływu

albo prądu elektrycznego przekraczających zakresy regulowane, nie mogą być ustawione

w sposób nadmiernie preferujący jedną ze stron pomiaru.

Przyrząd pomiarowy musi być tak zaprojektowany, aby możliwa była kontrola poprawności

dokonywanych pomiarów po jego wprowadzeniu do obrotu lub oddaniu do użytku, w szczególności

poprzez zastosowanie w przyrządzie pomiarowym odpowiedniego urządzenia dodatkowego

lub programu informatycznego umożliwiających taką kontrolę; procedura kontroli musi

być opisana w instrukcji obsługi przyrządu pomiarowego.

Urządzenia dodatkowe podłączone bezpośrednio albo zdalnie do przyrządu pomiarowego

nie mogą wpływać w sposób niedozwolony na jego charakterystyki metrologiczne.

Części składowe przyrządu pomiarowego, istotne dla charakterystyk metrologicznych,

muszą być tak zaprojektowane, aby możliwe było ich zabezpieczenie przed dostępem osób

nieuprawnionych, a przewidziane środki zabezpieczające zapewniały pozostawienie dowodu

ingerencji.

1.

Oprogramowanie przyrządu pomiarowego istotne dla charakterystyk metrologicznych musi

być

1)

identyfikowalne, przy czym jego identyfikacja musi być zapewniona przez sam przyrząd

pomiarowy;

2)

zabezpieczone przed przypadkowym lub celowym zafałszowaniem;

3)

odporne na niedozwolony wpływ oprogramowania dodatkowego realizującego funkcje niezwiązane

z pomiarem, jeżeli przyrząd pomiarowy jest wyposażony w takie oprogramowanie.

2.

Zmiany w oprogramowaniu muszą zapewniać pozostawienie dowodu ingerencji, który jest

dostępny w uzasadnionym okresie.

3.

Dane pomiarowe oraz istotne parametry metrologiczne przechowywane lub przesyłane przez

przyrząd pomiarowy muszą być zabezpieczone przed przypadkowym lub celowym zafałszowaniem.

Przyrząd pomiarowy musi być tak zaprojektowany, aby umożliwić bezpośrednią ocenę jego

zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.

1.

Wartość działki elementarnej przyrządu pomiarowego wyraża się w postaci: 1x10

2.

Wskazania przyrządu pomiarowego wyraża się w legalnych jednostkach miary.

3.

Jednostkę miary lub jej symbol umieszcza się obok wartości liczbowej.

4.

Materialne miary oznacza się wartością nominalną lub podziałką z jednostką miary.

1.

Wskazanie wyniku pomiaru przez przyrząd pomiarowy musi być

1)

przedstawiane na urządzeniu wskazującym lub w formie czytelnego i trwałego wydruku;

2)

wyraźne i jednoznaczne;

3)

łatwe do odczytania w warunkach znamionowych użytkowania przyrządu pomiarowego.

2.

Wskazanie wyniku pomiaru przez przyrząd pomiarowy musi być przedstawiane wraz z oznaczeniami

i opisami informującymi użytkownika o ważności tego wyniku.

3.

Inne wskazania, poza określonymi w ust. 2, mogą występować pod warunkiem, że nie utrudniają

one odczytu wskazań wyniku pomiaru.

4.

Przyrząd pomiarowy przeznaczony do stosowania przy sprzedaży konsumenckiej musi przedstawiać

wyniki pomiaru obu stronom transakcji.

1.

Przyrząd pomiarowy, z wyłączeniem wodomierza, ciepłomierza, gazomierza i licznika

energii elektrycznej, musi zapisywać w sposób trwały wyniki pomiaru wraz z informacją

identyfikującą każdą transakcję w przypadku, gdy

1)

pomiar nie jest możliwy do powtórzenia;

2)

przyrząd pomiarowy jest przeznaczony do użytkowania podczas nieobecności jednej ze

stron transakcji.

2.

Po zakończeniu pomiaru, na żądanie stron pomiaru, musi być dostępny trwały dowód zawierający

wyniki pomiaru oraz informacje identyfikujące transakcję.

1.

Wodomierze, ciepłomierze, gazomierze i liczniki energii elektrycznej muszą być wyposażone

w urządzenia wskazujące, dostępne dla konsumenta bez konieczności użycia dodatkowych

narzędzi, których wskazanie jest podstawą do ustalenia wysokości opłaty, niezależnie

od tego, czy wynik pomiaru wykonany za ich pomocą może być odczytany zdalnie lub w

inny sposób.

2.

Urządzenia wskazujące przyrządów pomiarowych, o których mowa w ust. 1, pokazujące

całkowitą ilość dostarczonej wody, ciepła, gazu albo energii elektrycznej lub wartości,

z których taka ilość może być wyznaczona, stanowiącą w całości lub częściowo podstawę

do obliczania wysokości opłat, muszą być zaprojektowane tak, aby uniemożliwiać skasowanie

ich wskazań podczas użytkowania tych przyrządów pomiarowych.

1.

Do przyrządu pomiarowego dołączana jest sporządzona w języku polskim instrukcja obsługi

przedstawiająca w sposób zrozumiały informacje o zasadach działania tego przyrządu,

chyba że nie wymaga tego prostota przyrządu pomiarowego.

2.

Instrukcja obsługi zawiera w zakresie, w jakim ma to zastosowanie dla danego rodzaju

przyrządu pomiarowego

1)

określenie warunków znamionowych użytkowania przyrządu pomiarowego;

2)

wskazanie

a)

klasy warunków środowiskowych, mechanicznych i elektromagnetycznych,

b)

górnej i dolnej granicy temperatury,

c)

możliwości pracy przy występowaniu kondensacji pary wodnej,

d)

możliwości stosowania przyrządu pomiarowego w miejscach zamkniętych lub otwartych;

3)

instrukcję instalacji, konserwacji, napraw i dozwolonych regulacji przyrządu pomiarowego;

4)

instrukcję właściwego działania i innych specjalnych warunków stosowania przyrządu

pomiarowego;

5)

określenie warunków kompatybilności z interfejsami, podzespołami lub innymi przyrządami

pomiarowymi.

3.

Dołączenie instrukcji obsługi do każdego przyrządu pomiarowego nie jest wymagane w

przypadku

1)

grupy identycznych przyrządów pomiarowych stosowanych w tym samym miejscu;

2)

wodomierzy, ciepłomierzy, gazomierzy i liczników energii elektrycznej.

1.

Ocena zgodności przyrządu pomiarowego lub jego podzespołu dokonywana jest na podstawie

jednej z procedur oceny zgodności, o których mowa w § 32, właściwej dla danego rodzaju

przyrządu pomiarowego.

2.

Wyboru procedury oceny zgodności dokonuje producent lub jego upoważniony przedstawiciel

zgodnie z § 32.

3.

Ocena zgodności przyrządu pomiarowego i podzespołu może być dokonana niezależnie i

oddzielnie.

Procedury oceny zgodności przyrządu pomiarowego i podzespołu określa załącznik nr

11 do rozporządzenia.

Ocena zgodności poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych i podzespołów dokonywana

jest na podstawie następujących procedur oceny zgodności

1)

wodomierze

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

2)

gazomierze i przeliczniki do gazomierzy

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

3)

liczniki energii elektrycznej czynnej

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

4)

ciepłomierze, przetworniki przepływu, pary czujników temperatury i przeliczniki

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

5)

instalacje pomiarowe

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

d)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

6)

wagi automatyczne

a)

mechaniczne

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości wyrobu (moduł E),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

-

zapewnienie jakości procesu produkcji (moduł D1),

-

weryfikacja wyrobu (moduł F1),

-

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

-

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1),

b)

elektromechaniczne

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości wyrobu (moduł E),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

-

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

-

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1),

c)

elektroniczne lub zawierające oprogramowanie

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

-

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

-

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

7)

taksometry

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

8)

materialne miary długości

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

zapewnienie jakości procesu produkcji (moduł D1),

c)

weryfikacja wyrobu (moduł F1),

d)

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

e)

pełne zapewnienie jakości (moduł H);

9)

naczynia wyszynkowe

a)

wewnętrzna kontrola produkcji i nadzorowana kontrola wyrobów w losowych odstępach

czasu (moduł A2),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

c)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości wyrobu (moduł E),

d)

zapewnienie jakości procesu produkcji (moduł D1),

e)

zapewnienie jakości kontroli i badania wyrobu (moduł E1),

f)

weryfikacja wyrobu (moduł F1),

g)

pełne zapewnienie jakości (moduł H);

10)

przyrządy do pomiaru: długości, pola powierzchni i wielu wymiarów

a)

mechaniczne lub elektromechaniczne

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości wyrobu (moduł E),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

-

zapewnienie jakości procesu produkcji (moduł D1),

-

zapewnienie jakości kontroli i badania wyrobu (moduł E1),

-

weryfikacja wyrobu (moduł F1),

-

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

-

pełne zapewnienie jakości (moduł H),

-

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1),

b)

elektroniczne lub zawierające oprogramowanie

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

-

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

-

weryfikacja jednostkowa (moduł G),

-

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1);

11)

analizatory spalin samochodowych

a)

badanie typu UE (moduł B) połączone z zapewnieniem jakości procesu produkcji (moduł

D),

b)

badanie typu UE (moduł B) połączone z weryfikacją wyrobu (moduł F),

c)

pełne zapewnienie jakości i badanie projektu (moduł H1).

Dokumenty dotyczące dokonywania oceny zgodności sporządzane są w języku polskim lub

w języku akceptowanym przez jednostkę notyfikowaną.

1.

Dokumentacja techniczna przyrządu pomiarowego, zwana dalej „dokumentacją techniczną”,

określa wymagania, które spełnia przyrząd pomiarowy, oraz zawiera opis projektu, wytwarzania

i działania tego przyrządu w zakresie niezbędnym do dokonania oceny zgodności.

2.

Dokumentacja techniczna sporządzana jest w taki sposób, aby umożliwiała ona dokonanie

oceny zgodności przyrządu pomiarowego, oraz musi ona obejmować analizę i ocenę ryzyka

w zakresie dokonywanej oceny zgodności.

Dokumentacja techniczna zawiera dane, które umożliwiają

1)

określenie charakterystyk metrologicznych przyrządu pomiarowego;

2)

wykazanie odtwarzalności właściwości metrologicznych wytworzonych przyrządów pomiarowych,

prawidłowo wyregulowanych z zastosowaniem odpowiednich, przewidzianych przez producenta

sposobów regulacji;

3)

wykazanie integralności przyrządu pomiarowego.

1.

Dokumentacja techniczna zawiera

1)

ogólny opis przyrządu pomiarowego;

2)

schemat koncepcyjny, rysunki wykonawcze oraz plany, w szczególności części składowych,

podzespołów i obwodów przyrządu pomiarowego;

3)

opis procedur produkcyjnych zapewniających wytwarzanie przyrządów pomiarowych zgodnie

z założeniami;

4)

jeśli ma to zastosowanie, opis urządzeń elektronicznych z rysunkami, wykresami, schematami

przepływowymi oraz ogólnymi informacjami o zastosowanym oprogramowaniu, objaśniające

charakterystyki i działanie tych urządzeń;

5)

wyjaśnienia do informacji, o których mowa w pkt 2-4, niezbędne do zrozumienia działania

przyrządu pomiarowego;

6)

wykaz norm zharmonizowanych lub dokumentów, o których mowa w art. 10 ust. 4 ustawy,

zastosowanych częściowo lub w całości, a w przypadku niezastosowania tych norm lub

dokumentów, opis przyjętych rozwiązań zapewniających spełnianie wymagań określonych

w rozporządzeniu;

7)

wyniki wykonanych obliczeń konstrukcyjnych oraz sprawdzeń;

8)

wyniki odpowiednich badań, jeżeli są niezbędne do wykazania, że wzór egzemplarza przyrządu

pomiarowego reprezentatywny dla przewidywanego wytwarzania lub przyrząd pomiarowy

spełniają

a)

wymagania określone w rozporządzeniu, w deklarowanych warunkach znamionowych użytkowania

i przy wskazanych zaburzeniach spowodowanych warunkami środowiskowymi,

b)

specyfikacje trwałości w przypadku gazomierzy, wodomierzy, ciepłomierzy oraz instalacji

pomiarowych;

9)

jeżeli ma to zastosowanie, certyfikaty badania typu UE lub certyfikaty badania projektu

UE przyrządów pomiarowych, zawierających części identyczne z zastosowanymi w projekcie

przyrządu pomiarowego będącego przedmiotem oceny zgodności.

2.

Jeżeli badania, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zostały przeprowadzone zgodnie z właściwymi

normami zharmonizowanymi lub dokumentami, o których mowa w art. 10 ust. 4 ustawy,

producent może wskazać wyniki tych badań jako wykazujące zgodność przyrządu pomiarowego

z wymaganiami.

W dokumentacji technicznej producent wskazuje miejsca umieszczania na przyrządzie

pomiarowym oznakowań i cech zabezpieczających przed niedozwoloną modyfikacją, ponowną

regulacją lub usunięciem części składowych przyrządu pomiarowego przez osoby nieuprawnione

oraz określa warunki jego kompatybilności z interfejsami i podzespołami, jeżeli będą

stosowane.

Do zakresu dokumentacji technicznej podzespołu stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego

rozdziału.

1.

Na przyrządzie pomiarowym, co do którego stwierdzono zgodność z wymaganiami określonymi

w rozporządzeniu, umieszcza się

1)

nazwę producenta i jego nazwę handlową lub znak towarowy;

2)

oznakowanie CE i następujące po nim dodatkowe oznakowanie metrologiczne oraz, jeżeli

wynika to z procedury oceny zgodności, numer jednostki notyfikowanej;

3)

oznaczenie dokładności, w szczególności poprzez wskazanie klasy dokładności, jeżeli

wynika to z wymagań.

2.

Na przyrządzie pomiarowym, jeżeli ma to zastosowanie, umieszcza się za oznakowaniem,

o którym mowa w ust. 1, następujące oznaczenia

1)

informacje dotyczące warunków użytkowania przyrządu pomiarowego;

2)

dane dotyczące zdolności pomiarowej przyrządu pomiarowego;

3)

zakres pomiarowy przyrządu pomiarowego;

4)

oznaczenie identyfikacyjne przyrządu pomiarowego;

5)

numer certyfikatu badania typu UE lub certyfikatu badania projektu UE;

6)

informacje o spełnianiu lub niespełnianiu przez urządzenia dodatkowe, dostarczające

dane metrologiczne, wymagań określonych w rozporządzeniu.

3.

Na przyrządzie pomiarowym mogą być umieszczane inne oznaczenia pod warunkiem, że nie

pogorszą widoczności i czytelności oznakowania CE oraz dodatkowego oznakowania metrologicznego.

Dodatkowe oznakowanie metrologiczne składa się z dużej litery M i dwóch ostatnich

cyfr roku, w którym zostało umieszczone na przyrządzie pomiarowym, otoczonych prostokątem,

którego wysokość musi być równa wysokości oznakowania CE.

1.

Wszystkie oznakowania i oznaczenia wynikające z wymagań określonych w rozporządzeniu

są umieszczane w taki sposób, aby były widoczne, czytelne, trwałe, jednoznaczne i

niemożliwe do przeniesienia na inny wyrób.

2.

Umieszczony na przyrządzie pomiarowym numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej

jest nieusuwalny albo ulega zniszczeniu przy usuwaniu.

1.

Jeżeli przyrząd pomiarowy składa się z zestawu działających wspólnie urządzeń, które

nie są podzespołami, oznakowanie CE i dodatkowe oznakowanie metrologiczne umieszcza

się na głównym urządzeniu przyrządu pomiarowego.

2.

Jeżeli przyrząd pomiarowy jest zbyt mały lub zbyt delikatny, aby umieścić na nim oznakowanie

CE i dodatkowe oznakowanie metrologiczne lub inne informacje, oznakowanie przyrządu

pomiarowego i wymagane informacje umieszczane są na opakowaniu przyrządu pomiarowego,

jeżeli takie opakowanie jest przewidziane, oraz w dołączonych do przyrządu pomiarowego

zgodnie z rozporządzeniem dokumentach.

Dodatkowe oznakowanie metrologiczne jest umieszczane na przyrządzie pomiarowym przez

producenta lub na jego odpowiedzialność.

W uzasadnionych przypadkach oznakowanie CE i dodatkowe oznakowanie metrologiczne mogą

być umieszczane podczas procesu wytwarzania przyrządów pomiarowych.

Do sposobu oznakowania podzespołu stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.

Elementy deklaracji zgodności określa załącznik nr 12 do rozporządzenia.

Certyfikaty badania typu WE i certyfikaty badania projektu WE wydane dla przyrządów

pomiarowych, o których mowa w § 2, przed dniem 20 kwietnia 2016 r., zachowują ważność

do upływu terminów w nich określonych.

Do spraw rozpoczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i niezakończonych

wydaniem certyfikatów badania typu WE i certyfikatów badania projektu WE stosuje się

przepisy rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.