Legislator Case Law & Legislation
DU_2016_749 PL

Ustawa z dnia 29 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw

49 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (49)

Statutory Text (49 Articles)

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania

Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(Dz. U. z 2016 r. poz. 152, 178 i 677) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1

a)

w pkt 1 w lit. a wyrazy „od dnia 1 września 1939 r.” zastępuje się wyrazami „od dnia 8 listopada 1917 r.”,

b)

pkt 5 otrzymuje brzmienie

„

5)

poszukiwanie miejsc spoczynku osób poległych w walkach o niepodległość i zjednoczenie

Państwa Polskiego, a zwłaszcza tych, które straciły życie wskutek walki z narzuconym

systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych lub czystek etnicznych w

okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.;

”

,

c)

dodaje się pkt 6 w brzmieniu

„

6)

prowadzenie działalności związanej z upamiętnianiem historycznych wydarzeń, miejsc

oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego, zarówno w kraju, jak i

za granicą, a także miejsc walk i męczeństwa innych narodów na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.

”

;

2)

w art. 2 w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie

„

Zbrodniami komunistycznymi, w rozumieniu ustawy, są czyny popełnione przez funkcjonariuszy

państwa komunistycznego w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.

polegające na stosowaniu represji lub innych form naruszania praw człowieka wobec

jednostek lub grup ludności bądź w związku z ich stosowaniem, stanowiące przestępstwa

według polskiej ustawy karnej obowiązującej w czasie ich popełnienia.

”

;

3)

w art. 8 ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Organizację Instytutu Pamięci w zakresie nieuregulowanym ustawą określa statut nadany

przez Prezesa Instytutu Pamięci.

”

;

4)

w art. 10

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Prezesa Instytutu Pamięci powołuje i odwołuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej za zgodą

Senatu, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci, które zgłasza kandydata spoza swego

grona.

”

,

b)

w ust. 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie

„

Nie wcześniej niż na 6 miesięcy i nie później niż na 3 miesiące przed upływem kadencji

Prezesa Instytutu Pamięci przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci ogłasza publiczny

konkurs na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci.

”

;

5)

po art. 10 dodaje się art. 10a w brzmieniu

„

Art. 10a.

1.

Przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci udostępnia ogłoszenie o konkursie na stanowisko

Prezesa Instytutu Pamięci w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu Pamięci.

2.

Ogłoszenie o konkursie zawiera

1)

określenie stanowiska, na które jest przeprowadzany konkurs;

2)

wymagania niezbędne do sprawowania stanowiska, w szczególności określone w art. 11;

3)

wykaz dokumentów i oświadczeń kandydata oraz informacje o sposobie, terminie i miejscu

ich składania;

4)

informacje o terminie rozpoczęcia i zakończenia konkursu.

3.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci, który jest małżonkiem kandydata lub jego krewnym

albo powinowatym, do drugiego stopnia włącznie, albo pozostaje wobec niego w takim

stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności, nie może uczestniczyć w przeprowadzaniu konkursu. Członek Kolegium

Instytutu Pamięci składa oświadczenie o niewystępowaniu tych okoliczności przed rozpoczęciem

pierwszego etapu konkursu, a jeżeli te okoliczności ujawnią się po rozpoczęciu pierwszego

etapu konkursu, członek Kolegium Instytutu Pamięci składa oświadczenie o wyłączeniu

się z dalszego udziału w postępowaniu konkursowym.

4.

Czynności dokonane przy udziale członka Kolegium Instytutu Pamięci podlegającego wyłączeniu

mogą być uznane za nieważne, jeżeli mogły one mieć wpływ na ustalenie wyniku konkursu.

Decyzję w tej sprawie Kolegium Instytutu Pamięci podejmuje bezwzględną większością

głosów.

5.

Konkurs składa się z dwóch etapów

1)

etap pierwszy polegający na sprawdzeniu dokumentów i oświadczeń złożonych przez kandydatów,

ustaleniu na ich podstawie, czy spełniają oni wymogi formalne określone w ogłoszeniu

o konkursie, i wystąpieniu do właściwych organów i instytucji państwowych o udzielenie

informacji w zakresie, o którym mowa w art. 11 ust. 22b;

2)

etap drugi polegający na publicznym wysłuchaniu kandydatów, podczas którego kandydat

prezentuje swoje umiejętności i przedstawia koncepcje kierowania Instytutem Pamięci

oraz plany dotyczące jego działania, a każdy członek Kolegium Instytutu Pamięci ma

prawo zadawania pytań kandydatom.

6.

Lista kandydatów spełniających wymogi formalne, dopuszczonych do drugiego etapu konkursu

jest udostępniana w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu Pamięci.

7.

Termin i miejsce przeprowadzenia drugiego etapu konkursu wyznacza przewodniczący Kolegium

Instytutu Pamięci, zawiadamiając kandydatów dopuszczonych do drugiego etapu konkursu

oraz członków Kolegium Instytutu Pamięci. Informacje o terminie i miejscu przeprowadzenia

drugiego etapu konkursu udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu

Pamięci. Przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci może ustalić, ze względów bezpieczeństwa,

maksymalną liczbę osób obecnych w miejscu wysłuchania kandydatów.

8.

W toku konkursu sprawdzeniu przez Kolegium Instytutu Pamięci podlegają wiedza, predyspozycje

oraz umiejętności kandydatów niezbędne do wykonywania zadań na stanowisku Prezesa

Instytutu Pamięci.

9.

Kolegium Instytutu Pamięci podejmuje uchwałę w sprawie wyłonienia kandydata na stanowisko

Prezesa Instytutu Pamięci w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów. Jeżeli

w pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów nie uzyska bezwzględnej większości głosów,

wówczas przeprowadza się kolejne głosowanie zwykłą większością głosów, z udziałem

kandydatów, którzy uzyskali dwie kolejne największe liczby głosów. Jeżeli w głosowaniach

wymienionych w zdaniu pierwszym i drugim żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości

głosów, Kolegium Instytutu Pamięci, w drodze uchwały, uznaje konkurs za nierozstrzygnięty,

a jego przewodniczący ponownie ogłasza konkurs.

10.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci może oddać jeden głos w każdej turze głosowania.

11.

Uchwałę Kolegium Instytutu Pamięci, o której mowa w ust. 9, podpisują wszyscy członkowie

Kolegium Instytutu Pamięci. Członek Kolegium Instytutu Pamięci może zgłosić zdanie

odrębne wraz z uzasadnieniem.

”

;

6)

w art. 11

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci może być powołana osoba, która

1)

posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;

2)

nie została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu;

3)

wyróżnia się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą przydatną w pracach Instytutu

Pamięci;

4)

posiada stopień naukowy doktora, doktora habilitowanego lub tytuł naukowy profesora.

”

,

b)

ust. 6 otrzymuje brzmienie

„

6.

Prokuratorem Instytutu Pamięci może być osoba, która

1)

wyróżnia się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą przydatną w pracach Instytutu

Pamięci;

2)

spełnia warunki, o których mowa w ust. 2-2b.

”

,

c)

dodaje się ust. 7 w brzmieniu

„

7.

Pracownikiem Instytutu Pamięci może być osoba, która spełnia warunki, o których mowa

w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 2-2b, i nie prowadzi działalności publicznej niedającej

się pogodzić z działalnością Instytutu Pamięci.

”

;

7)

w art. 13 w ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie

„

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej odwołuje Prezesa Instytutu Pamięci, jeżeli

”

;

8)

art. 15 otrzymuje brzmienie

„

Art. 15.

1.

W Instytucie Pamięci tworzy się Kolegium Instytutu Pamięci.

2.

Kolegium Instytutu Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Instytutu Pamięci

w sprawach objętych zakresem działania Instytutu Pamięci oraz wykonuje zadania i posiada

kompetencje przewidziane w ustawie.

3.

Kolegium Instytutu Pamięci składa się z dziewięciu członków, w tym

1)

dwóch powoływanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

pięciu powoływanych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej;

3)

dwóch powoływanych przez Senat.

4.

Członkiem Kolegium Instytutu Pamięci może zostać osoba, która posiada wyłącznie obywatelstwo

polskie, wyróżnia się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą przydatną w pracach

Instytutu Pamięci.

5.

Członkiem Kolegium Instytutu Pamięci nie może zostać osoba, która pełniła służbę,

pracowała lub była współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych

w art. 5, ani też sędzia, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając

się niezawisłości sędziowskiej.

6.

Członkiem Kolegium Instytutu Pamięci nie może być również osoba, co do której w archiwach

podlegających przekazaniu do Instytutu Pamięci lub w innych archiwach państwowych

znajduje się informacja o tym, że istnieją wobec niej przesłanki przewidziane w ust.

5.

7.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci nie może być także pracownikiem ani prokuratorem

Instytutu Pamięci, ani świadczyć innych usług na podstawie umowy cywilnoprawnej.

8.

Kadencja Kolegium Instytutu Pamięci trwa 7 lat. Funkcję członka Kolegium Instytutu

Pamięci można pełnić nie dłużej niż przez dwie kadencje.

9.

Członkostwo w Kolegium Instytutu Pamięci ustaje wskutek

1)

śmierci;

2)

rezygnacji;

3)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu;

4)

odwołania odpowiednio przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Sejm Rzeczypospolitej

Polskiej albo Senat, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci podjęty większością 2/3

głosów ustawowego składu Kolegium Instytutu Pamięci, z powodu długotrwałej choroby

lub upadku sił powodujących niezdolność do pełnienia obowiązków albo niewypełniania

obowiązków nałożonych przez ustawę lub naruszenia zakazów określonych w ust. 7.

10.

W przypadku ustania członkostwa przed upływem kadencji właściwy organ niezwłocznie

powołuje nowego członka na okres do zakończenia kadencji Kolegium Instytutu Pamięci.

11.

Członkowi Kolegium Instytutu Pamięci przysługuje miesięczna dieta z tytułu wykonywanych

przez niego zadań.

12.

Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość miesięcznej diety

przysługującej członkowi Kolegium Instytutu Pamięci z tytułu wykonywanych przez niego

zadań, mając na uwadze, że nie może być ona wyższa od czterokrotności minimalnego

wynagrodzenia za pracę.

13.

Pierwsze posiedzenie Kolegium Instytutu Pamięci zwołuje Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej.

14.

Kolegium Instytutu Pamięci określa w regulaminie organizacyjnym szczegółową organizację

i tryb pracy Kolegium Instytutu Pamięci.

”

;

9)

w art. 16 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Prezes Instytutu Pamięci wykonuje swoje funkcje przy pomocy jednostek organizacyjnych

Instytutu Pamięci wymienionych w art. 17.

”

;

10)

art. 18 otrzymuje brzmienie

„

Art. 18.

1.

W Instytucie Pamięci działają następujące komórki organizacyjne

1)

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwana dalej „Główną

Komisją”;

2)

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej;

3)

Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa;

4)

Biuro Poszukiwań i Identyfikacji;

5)

Biuro Edukacji Narodowej;

6)

Biuro Badań Historycznych;

7)

Biuro Lustracyjne.

2.

W oddziałach Instytutu Pamięci działają następujące komórki organizacyjne

1)

oddziałowe komisje ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwane dalej „oddziałowymi

komisjami”;

2)

oddziałowe biura lustracyjne;

3)

inne komórki organizacyjne wymienione w statucie Instytutu Pamięci.

3.

W delegaturach Instytutu Pamięci działają wydziały i referaty wymienione w statucie

Instytutu Pamięci.

”

;

11)

w art. 19 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

Komórkami organizacyjnymi wymienionymi w art. 18 ust. 1 pkt 2-6 kierują dyrektorzy

powoływani i odwoływani przez Prezesa Instytutu Pamięci.

3.

Komórkami organizacyjnymi wymienionymi w art. 18 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 kierują naczelnicy

i kierownicy powoływani i odwoływani przez Prezesa Instytutu Pamięci.

”

;

12)

użyty w art. 19 w ust. 10, w art. 21, w art. 23 w ust. 1, 3 i 4, w art. 24a w ust.

1 i 2 oraz w art. 36 w ust. 9 we wprowadzeniu do wyliczenia w różnych przypadkach

wyraz „Rada” zastępuje się użytym w odpowiednich przypadkach wyrazem „Kolegium”;

13)

w art. 23 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Kolegium Instytutu Pamięci

1)

przyjmuje roczne sprawozdanie Prezesa Instytutu Pamięci z działalności Instytutu Pamięci;

2)

wyraża opinie o przedstawionych przez Prezesa Instytutu Pamięci kandydatach na stanowiska

kierownicze w Instytucie Pamięci wymienione w statucie Instytutu Pamięci;

3)

opiniuje i rekomenduje kierunki działalności i programy badawcze Instytutu Pamięci;

4)

zatwierdza szczegółowe zasady ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania, zabezpieczania,

udostępniania i publikowania dokumentów;

5)

wyraża, na podstawie art. 36 ust. 9, opinię o zasadności odmowy udostępnienia dokumentów

zgromadzonych przez Instytut Pamięci;

6)

ustala priorytety w zakresie udostępniania dokumentów zgromadzonych przez Instytut

Pamięci;

7)

zajmuje stanowisko w sprawach ważnych dla Instytutu Pamięci;

8)

wykonuje inne zadania i posiada kompetencje przewidziane w ustawie.

”

;

14)

art. 29 otrzymuje brzmienie

„

Art. 29.

1.

W zakresie działalności archiwalnej Instytut Pamięci gromadzi, ewidencjonuje, przechowuje,

opracowuje, zabezpiecza i udostępnia dokumenty zbrodni z lat 1917-1990 oraz dokumenty

ukazujące fakty i okoliczności dotyczące losów Narodu Polskiego w latach 1939-1990

i informujące o poniesionych ofiarach i wyrządzonych szkodach, wydaje na ich podstawie

uwierzytelnione odpisy, wypisy, wyciągi i reprodukcje przechowywanych dokumentów.

2.

Instytut Pamięci gromadzi, ewidencjonuje, przechowuje, opracowuje, zabezpiecza i udostępnia

także inne niż wymienione w ust. 1 i w art. 25-28 materiały archiwalne pozyskane w

formie oryginalnych dokumentów, kopii lub na nośnikach elektronicznych od instytucji

prowadzących archiwa z innych państw, polskich instytucji emigracyjnych i polonijnych

oraz osób prywatnych z kraju i zagranicy.

”

;

15)

w art. 32 uchyla się ust. 3-5 i 7;

16)

w art. 35a ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie

„

4.

Uprawnienia wynikające z art. 30-35 i art. 35b może wykonywać osoba najbliższa zmarłego

w rozumieniu art. 115 § 11 Kodeksu karnego, a w razie jej braku - także krewny boczny do czwartego stopnia pokrewieństwa po

złożeniu pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń oświadczenia

o braku wiedzy o osobie najbliższej zmarłego w rozumieniu art. 115 § 11 Kodeksu karnego.

5.

Jeżeli realizacja praw wynikających z art. 30-35 i art. 35b następuje przez osobę,

o której mowa w ust. 4, należy we właściwym wniosku wskazać imię i nazwisko osoby

zmarłej, której praw on dotyczy.

”

;

17)

w art. 36 ust. 6 otrzymuje brzmienie

„

6.

Dyrektor oddziału Instytutu Pamięci, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia udostępnienia

dokumentów, o których mowa w ust. 1, jeżeli złożony wniosek nie spełnia warunków określonych

w ust. 1-4 lub zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 lub art.

37.

”

;

18)

uchyla się art. 39 i art. 39a;

19)

w art. 43 w ust. 1 skreśla się zdanie drugie;

20)

w art. 45 ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Celem śledztwa w sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1, jest również wyjaśnienie

okoliczności sprawy, w szczególności ustalenie osób pokrzywdzonych.

”

;

21)

art. 45a otrzymuje brzmienie

„

Art. 45a.

Śledztwa w sprawach o przestępstwa określone w art. 54 i art. 55 wszczyna z urzędu

i prowadzi prokurator oddziałowej komisji.

”

;

22)

po art. 45a dodaje się art. 45b w brzmieniu

„

Art. 45b.

Prokurator Głównej Komisji lub prokurator oddziałowej komisji jest uprawniony do kierowania

wniosków i występowania przed sądami w sprawach o uznanie za nieważne orzeczeń w trybie

określonym w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób

represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

”

;

23)

uchyla się art. 49;

24)

w art. 52a pkt 7 i 8 otrzymują brzmienie

„

7)

przygotowywanie i publikowanie katalogów zawierających dane osobowe osób, wobec których

zachowały się dokumenty świadczące o tym, że organy bezpieczeństwa państwa zbierały

o nich informacje na podstawie celowo gromadzonych danych, w tym w sposób tajny, a

wobec osób tych nie stwierdzono istnienia dokumentów świadczących, że byli pracownikami,

funkcjonariuszami, żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa lub współpracowali z

organami bezpieczeństwa państwa; przed umieszczeniem w katalogu należy uzyskać zgodę

osoby, której te dane dotyczą, a w przypadku śmierci tej osoby - zgodę osoby najbliższej

zmarłego w rozumieniu art. 115 § 11 Kodeksu karnego, od uzyskania zgody odstępuje się, jeżeli od chwili śmierci tej osoby minęło co najmniej

20 lat, a w przypadku bezsprzecznego ustalenia braku osób uprawnionych do wyrażenia

zgody, umieszczenie w katalogu następuje na podstawie decyzji Prezesa Instytutu Pamięci;

8)

przygotowywanie i publikowanie katalogów zawierających dane osobowe osób, które zajmowały

kierownicze stanowiska w byłej Polskiej Partii Robotniczej i byłej Polskiej Zjednoczonej

Partii Robotniczej oraz Zjedno

czonym Stronnictwie Ludowym i Stronnictwie Demokratycznym, a także były członkami

Rady Ministrów oraz pełniły funkcje sekretarzy i podsekretarza stanu państwa komunistycznego

do dnia 23 sierpnia 1989 r. lub były w tym okresie kierownikami i zastępcami kierowników

centralnych organów administracji państwowej, centralnych urzędów państwowych.

”

;

25)

w art. 52b ust. 2a otrzymuje brzmienie

„

2a.

W katalogu, o którym mowa w art. 52a pkt 7, zamieszcza się dane, o których mowa w

ust. 1 pkt 1, 3 i 6-8.

”

;

26)

rozdział 6 otrzymuje brzmienie

„

Rozdział 6

Funkcje badawcze i edukacyjne Instytutu Pamięci

Art. 53.

Instytut Pamięci

1)

informuje społeczeństwo o strukturach i metodach działania instytucji, w ramach których

zostały popełnione zbrodnie przeciwko Narodowi Polskiemu, oraz informuje o strukturach,

obsadzie personalnej i sposobach działania organów bezpieczeństwa państwa;

2)

prowadzi badania naukowe nad porozbiorową i najnowszą historią Polski, w tym historią

polskiej emigracji oraz historią polskiego dziedzictwa kulturowego na Wschodzie, a

także udostępnia zgromadzone dokumenty innym placówkom naukowym i osobom w celu prowadzenia

takich badań, z zachowaniem warunków określonych w ustawie;

3)

udziela informacji na temat zgromadzonych dokumentów oraz publikuje wydawnictwa naukowe

i popularnonaukowe, w tym inwentarze archiwalne;

4)

upowszechnia w kraju i za granicą wyniki swojej pracy oraz badań innych instytucji,

organizacji i osób nad problematyką stanowiącą przedmiot jego działania;

5)

prowadzi działalność edukacyjną, wystawienniczą i wydawniczą w kraju i za granicą,

w tym w zakresie porozbiorowej i najnowszej historii Polski;

6)

formułuje wnioski dotyczące edukacji historycznej;

7)

informuje społeczeństwo o odnalezionych miejscach spoczynku i o tożsamości osób poległych

w walkach o niepodległość i zjednoczenie Państwa Polskiego, a zwłaszcza tych, które

straciły życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji

totalitarnych lub czystek etnicznych w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia

31 lipca 1990 r., a także o ich działalności niepodległościowej i okolicznościach

śmierci.

Art. 53a.

1.

Wykonywanie funkcji edukacyjnych Instytutu Pamięci następuje w szczególności przez

1)

upowszechnianie w kraju i za granicą stanowisk i opinii dotyczących najważniejszych

dla Narodu Polskiego wydarzeń historycznych;

2)

popularyzację porozbiorowej i najnowszej historii Polski jako elementu wychowania

patriotycznego;

3)

promowanie wiedzy o udziale Polaków i ich formacjach wojskowych na frontach walk;

4)

przeciwdziałanie rozpowszechnianiu w kraju i za granicą informacji i publikacji o

nieprawdziwych treściach historycznych, krzywdzących lub zniesławiających Rzeczpospolitą

Polską lub Naród Polski;

5)

informowanie o metodach, miejscach i sprawcach zbrodni popełnionych przeciwko Narodowi

Polskiemu;

6)

wspieranie przedsięwzięć społecznych mających na celu kreowanie patriotyzmu i umacnianie

tożsamości narodowej.

2.

Zadania Instytutu Pamięci w zakresie funkcji edukacyjnych mogą być wykonywane we współpracy

ze szkołami, z uczelniami, placówkami oświatowymi i kulturalnymi, ze stowarzyszeniami,

z fundacjami i innymi organizacjami pozarządowymi, a także ze środkami masowego przekazu,

polskimi organizacjami i instytucjami emigracyjnymi oraz organami władzy publicznej.

3.

Zadania Instytutu Pamięci realizowane za granicą są wykonywane we współpracy z ministrem

właściwym do spraw zagranicznych.

”

;

27)

po rozdziale 6 dodaje się rozdziały 6a i 6b w brzmieniu

„

Rozdział 6a

Poszukiwanie miejsc spoczynku osób, które straciły życie wskutek walki z narzuconym

systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych lub czystek etnicznych w

okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.

Art. 53b.

Instytut Pamięci prowadzi prace poszukiwawcze miejsc spoczynku osób, które straciły

życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych

lub czystek etnicznych w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.,

zwane dalej „pracami poszukiwawczymi”, a w przypadku odnalezienia zwłok, szczątków

lub prochów ludzkich identyfikuje tożsamość tych osób.

Art. 53c.

1.

Prowadzenie prac poszukiwawczych wymaga uzyskania uprzedniej zgody właściciela lub

posiadacza nieruchomości, na której mają być prowadzone te prace, i uzgodnienia z

nim, w drodze umowy, w tym odpłatnej, sposobu, zakresu i terminu korzystania z nieruchomości

oraz zasad i sposobu naprawienia ewentualnych szkód wyrządzonych w związku z prowadzonymi

pracami poszukiwawczymi.

2.

W przypadku braku uzgodnień, o których mowa w ust. 1, starosta właściwy ze względu

na miejsce położenia nieruchomości, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci, może wydać decyzję nakazującą właścicielowi

lub posiadaczowi udostępnienie nieruchomości na czas niezbędny do przeprowadzenia

prac poszukiwawczych, jednak nie dłuższy niż 9 miesięcy od dnia, w którym decyzja

stała się ostateczna.

3.

Do decyzji, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 65).

4.

Za szkody wyrządzone w związku z prowadzeniem prac poszukiwawczych przysługuje odszkodowanie.

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy

ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

5.

Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli udostępnienie nieruchomości w celu prowadzenia

prac poszukiwawczych nastąpiło na podstawie umowy, o której mowa w ust. 1.

Art. 53d.

1.

Jeżeli w wyniku prowadzonych prac poszukiwawczych odkryto zwłoki, szczątki lub prochy

ludzkie albo ustalono lub powzięto podejrzenie, że zwłoki, szczątki lub prochy ludzkie

znajdują się w określonym miejscu, Prezes Instytutu Pamięci zawiadamia o tym prokuratora

właściwej miejscowo oddziałowej komisji.

2.

Prokurator właściwej miejscowo oddziałowej komisji zawiadamia Prezesa Instytutu Pamięci

o zarządzeniu ekshumacji, wskazując miejsce i czas jej dokonania.

3.

Prokurator właściwej miejscowo oddziałowej komisji przekazuje do bazy, o której mowa

w art. 53f, dane dotyczące miejsca odkrycia zwłok, szczątków lub prochów ludzkich,

oznaczenia materiału genetycznego z ekshumowanych zwłok, szczątków lub prochów ludzkich

oraz miejsca jego przechowywania.

Art. 53e.

1.

Do pochowania zwłok, szczątków lub prochów osób, których tożsamość została ustalona,

stosuje się odpowiednio przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2126 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 749).

2.

Jeżeli nie ma osób uprawnionych do pochowania zwłok, szczątków lub prochów ludzkich

albo nie udało się ustalić tożsamości osób, o których mowa w art. 53b, miejsce ich

pochowania określa Prezes Instytutu Pamięci, po przeprowadzeniu konsultacji z organizacjami

społecznymi zajmującymi się upamiętnianiem i otaczaniem opieką miejsc pamięci narodowej.

Organizacja pochówku i pokrycie jego kosztów należą do Instytutu Pamięci.

3.

Dane dotyczące miejsca pochowania zwłok, szczątków lub prochów osób, o których mowa

w art. 53b, w tym lokalizację cmentarza i grobu (kwatera, rząd, numer w rzędzie),

zamieszcza się w bazie, o której mowa w art. 53f.

Art. 53f.

1.

W celu prowadzenia prac poszukiwawczych oraz identyfikacji tożsamości osób, o których

mowa w art. 53b, w Instytucie Pamięci tworzy się Bazę Materiału Genetycznego, zwaną

dalej „Bazą”, której administratorem w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 195 i 677) jest Prezes Instytutu Pamięci.

2.

Baza obejmuje

1)

dane i informacje o osobach, których krewni stracili życie wskutek walki z narzuconym

systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych lub czystek etnicznych w

okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r. i miejsce ich pochowania

nie jest znane

a)

imię i nazwisko,

b)

adres do korespondencji,

c)

oznaczenie materiału genetycznego i miejsce jego przechowywania,

d)

określenie stopnia pokrewieństwa z krewnym, jego imię i nazwisko, datę urodzenia i

imię ojca oraz stopień wojskowy,

e)

wskazanie okoliczności mogących służyć odnalezieniu miejsca pochowania i ustaleniu

tożsamości, w szczególności dotyczących aresztowania, miejsc osadzenia oraz organów

bezpieczeństwa państwa i ich funkcjonariuszy prowadzących postępowania w sprawach

krewnego;

2)

dane i informacje o zwłokach, szczątkach lub prochach ludzkich, o których mowa w art.

53b

a)

miejsce odkrycia zwłok, szczątków lub prochów ludzkich, oznaczenie materiału genetycznego

z ekshumowanych zwłok, szczątków lub prochów ludzkich oraz miejsce jego przechowywania,

b)

miejsce pochowania zwłok, szczątków lub prochów ludzkich, w tym lokalizację cmentarza

i grobu (kwatera, rząd, numer w rzędzie);

3)

wyniki badań genetycznych.

3.

Osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1, mogą zgłaszać wnioski o zarejestrowanie w Bazie

swoich danych oraz przekazać swój materiał genetyczny.

4.

Prezes Instytutu Pamięci dokonuje weryfikacji danych i informacji o osobach, o których

mowa w ust. 2 pkt 1, nie rzadziej niż co 10 lat od ich zarejestrowania w Bazie pod

kątem celowości dalszego ich przetwarzania lub wykorzystywania.

5.

Usunięcie danych i informacji o osobach, o których mowa w ust. 2 pkt 1, następuje

na wniosek tych osób. W przypadku usunięcia danych i informacji z Bazy materiał genetyczny

przekazany przez te osoby podlega zniszczeniu.

6.

Usunięcia danych i informacji o osobach, o których mowa w ust. 2 pkt 1, oraz zniszczenia

materiału genetycznego przekazanego przez te osoby dokonuje się również, gdy w wyniku

weryfikacji, o której mowa w ust. 4, stwierdzono niecelowość dalszego przetwarzania

lub wykorzystywania tych danych lub informacji, informując o tym fakcie te osoby.

7.

Usunięcia danych i informacji o osobach oraz zniszczenia materiału genetycznego dokonuje

komisja powołana przez Prezesa Instytutu Pamięci, sporządzając z tych czynności protokół.

8.

Informacje objęte Bazą, z wyjątkiem informacji dotyczących miejsca odkrycia zwłok,

szczątków lub prochów ludzkich oraz miejsca pochowania zwłok, szczątków lub prochów

ludzkich, w tym lokalizacji cmentarza i grobu (kwatera, rząd, numer w rzędzie), nie

podlegają udostępnieniu osobom trzecim.

9.

Pobieranie i przechowywanie materiału genetycznego oraz prowadzenie badań porównawczych

materiału genetycznego pobranego z ekshumowanych zwłok, szczątków lub prochów ludzkich

z materiałem genetycznym znajdującym się w Bazie, Instytut Pamięci zleca

1)

grupie uczelni medycznych lub

2)

grupie uczelni prowadzących działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych,

lub

3)

grupie innych podmiotów uprawnionych do prowadzenia badań porównawczych materiału

genetycznego na podstawie odrębnych przepisów, lub

4)

grupie składającej się z uczelni i podmiotów wymienionych w pkt 1-3 - powołanej na

podstawie umowy do realizacji tych zadań.

10.

Zmiany w składzie grupy, o której mowa w ust. 9, wymagają uzyskania zgody Prezesa

Instytutu Pamięci.

Art. 53g.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób pobierania

materiału genetycznego, o którym mowa w art. 53f ust. 2 pkt 1 lit. c, oraz warunki

i sposób przechowywania materiału genetycznego, o którym mowa w art. 53f ust. 2 pkt

1 lit. c i pkt 2 lit. a, mając na względzie zapewnienie poszanowania praw osób, o

których mowa w art. 53f ust. 2 pkt 1, zwłok, szczątków i prochów ludzkich oraz bezpieczeństwo

sanitarne.

Art. 53h.

1.

Podmiot będący administratorem bazy materiału genetycznego lub bazy materiału biologicznego

przechowywanego w celu identyfikacji tożsamości osób, o których mowa w art. 53b, przekazuje

do Bazy informacje o posiadanych próbkach materiału genetycznego lub biologicznego

oraz dotyczące ich dane i informacje określone w art. 53f ust. 2.

2.

Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do aktualizacji przekazanych danych

i informacji w okresach trzymiesięcznych.

3.

W przypadku wykreślenia bazy, o której mowa w ust. 1, z rejestru zbiorów danych osobowych

zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, podmiot będący administratorem tej bazy przekazuje do Instytutu Pamięci informacje

i dane, o których mowa w ust. 1, oraz posiadane próbki materiału genetycznego i biologicznego.

Art. 53i.

1.

Prezes Instytutu Pamięci może uzyskać dostęp do bazy materiału genetycznego lub bazy

materiału biologicznego, administrowanej przez inny podmiot, jeżeli istnieje uzasadnione

przypuszczenie, że te bazy zawierają informacje i dane z zakresu działania Instytutu

Pamięci.

2.

Każdy, kto posiada bazy, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić

o tym fakcie Prezesa Instytutu Pamięci.

3.

Każdy podmiot jest obowiązany bezzwłocznie wydać Prezesowi Instytutu Pamięci, na jego

żądanie, posiadane informacje lub dane zawarte w bazach, o których mowa w ust. 1.

Rozdział 6b

Wykonywanie zadań z zakresu upamiętniania walk i męczeństwa

Art. 53j.

1.

Instytut Pamięci prowadzi działalność związaną z upamiętnianiem historycznych wydarzeń,

miejsc oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego, zarówno w kraju,

jak i za granicą, a także miejsc walk i męczeństwa innych narodów na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, w szczególności w zakresie

1)

inicjowania opieki nad miejscami walk i męczeństwa oraz trwałego upamiętnienia faktów,

wydarzeń i postaci związanych z tymi miejscami;

2)

współdziałania w organizowaniu obchodów, uroczystości, przedsięwzięć wydawniczych

i wystawienniczych;

3)

popularyzowania za pomocą środków masowego przekazu miejsc, wydarzeń i postaci historycznych

związanych z walkami i męczeństwem;

4)

oceniania stanu opieki nad miejscami i trwałymi obiektami pamięci narodowej, w szczególności

nad grobami i cmentarzami wojennymi oraz walk narodowowyzwoleńczych, cmentarzami ofiar

totalitarnego terroru, a także izbami pamięci narodowej;

5)

opiniowania pod względem historycznym wniosków o trwałe upamiętnienie miejsc i wydarzeń

historycznych, a także wybitnych postaci związanych z dziejami walk i męczeństwa;

6)

współdziałania w szczególności ze środowiskami i organizacjami emigracyjnymi i polonijnymi

oraz polskimi poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w sprawowaniu opieki nad miejscami

walk i męczeństwa Narodu Polskiego za granicą;

7)

dokonywania trwałych upamiętnień faktów, wydarzeń i postaci związanych z miejscami

walk i męczeństwa.

2.

W sprawach, które mogą mieć wpływ na realizację polityki państwa dotyczącej miejsc

pamięci narodowej oraz grobów i cmentarzy wojennych, Prezes Instytutu Pamięci podejmuje

działania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego.

3.

W sprawach, które mogą mieć wpływ na realizację umów międzynarodowych dotyczących

miejsc pamięci narodowej oraz grobów i cmentarzy wojennych, Prezes Instytutu Pamięci

podejmuje działania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego.

Art. 53k.

Wykonywanie zadań określonych w art. 53j ust. 1 następuje w szczególności przez

1)

zajmowanie stanowisk, wydawanie opinii oraz występowanie z wnioskami w sprawach opieki

nad miejscami walk i męczeństwa oraz trwałego upamiętniania związanych z tymi miejscami

faktów, wydarzeń i postaci;

2)

występowanie z wnioskami oraz współdziałanie z właściwymi organami państwowymi, organami

jednostek samorządu terytorialnego i zainteresowanymi organizacjami społecznymi w

organizowaniu obchodów i uroczystości, inicjowanie wydawnictw i organizowanie wystaw

upamiętniających miejsca walk i męczeństwa oraz związane z nimi historyczne wydarzenia

i postacie;

3)

przedstawianie, za pośrednictwem środków masowego przekazu, publikacji popularyzujących

miejsca, wydarzenia i postacie związane z walką i męczeństwem, a także podejmowanie

innych przedsięwzięć upowszechniających pamięć walk i męczeństwa;

4)

współpracę, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego oraz z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, z zagranicznymi instytucjami

zajmującymi się upamiętnianiem i otaczaniem opieką miejsc walk i męczeństwa Polaków

w innych krajach oraz miejsc walk i męczeństwa innych narodów na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej;

5)

współpracę, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego, ze środowiskami i organizacjami emigracyjnymi, polonijnymi oraz polskimi

poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a także przedstawicielstwami dyplomatycznymi

i urzędami konsularnymi w zakresie

a)

sprawowania opieki nad miejscami walk i męczeństwa Narodu Polskiego za granicą, zwłaszcza

polskimi cmentarzami wojennymi,

b)

upamiętniania polskich wydarzeń historycznych mających miejsce poza granicami Rzeczypospolitej

Polskiej oraz wybitnych polskich postaci poległych lub zmarłych poza granicami Rzeczypospolitej

Polskiej,

c)

poszukiwania i upamiętniania miejsc męczeństwa Polaków oraz miejsc ich pochówków poza

granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

d)

ekshumacji i przeniesienia szczątków Polaków poległych bądź pomordowanych za granicą

na cmentarze i kwatery wojenne w Polsce;

6)

współpracę ze szkołami i innymi placówkami oświatowymi i kulturalnymi w zakresie tworzenia

izb pamięci narodowej;

7)

współpracę z organami jednostek samorządu terytorialnego, organizacjami harcerskimi,

turystycznymi i innymi zainteresowanymi organizacjami społecznymi w tworzeniu i promowaniu

szlaków pamięci narodowej;

8)

popieranie tworzenia regionalnych lub lokalnych muzeów walki o niepodległość;

9)

finansowanie i przeprowadzanie prac mających na celu trwałe upamiętnienie faktów,

wydarzeń i postaci związanych z miejscami walk i męczeństwa podejmowanych z inicjatywy

własnej.

Art. 53l.

Organy właściwe w sprawach wydawania zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów

upamiętniających walki i męczeństwo wydają zezwolenie po zasięgnięciu opinii Prezesa

Instytutu Pamięci.

Art. 53m.

1.

W celu realizacji zadań określonych w art. 53j przy oddziałach Instytutu Pamięci tworzy

się komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa.

2.

Członkami komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa mogą być w szczególności przedstawiciele

organów jednostek samorządu terytorialnego, a także organizacji społecznych, których

przedmiot działalności jest związany z upamiętnianiem historycznych wydarzeń, miejsc

oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego, w tym fundacji kombatanckich

oraz stowarzyszeń kombatanckich w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących

ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1206 oraz z 2015 r. poz. 693 i 2281).

3.

Właściwy miejscowo dyrektor oddziału Instytutu Pamięci zamieszcza w prasie o zasięgu

lokalnym oraz na stronie internetowej oddziału ogłoszenie o możliwości zgłaszania

kandydatów na członków komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa, w tym o terminie

i miejscu składania wniosków w tej sprawie.

4.

Członków komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa powołuje i odwołuje Prezes Instytutu

Pamięci na wniosek właściwego miejscowo dyrektora oddziału Instytutu Pamięci.

5.

Udział w pracach komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa ma charakter społeczny.

6.

Obsługę organizacyjną komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa zapewnia właściwy

miejscowo dyrektor oddziału Instytutu Pamięci.

Art. 53n.

1.

Osobom i jednostkom organizacyjnym zasłużonym dla idei pamięci narodowej oraz opieki

nad miejscami walk i męczeństwa można nadać medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”.

2.

Medal, o którym mowa w ust. 1, nadaje Prezes Instytutu Pamięci, na uzasadniony wniosek

organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się upamiętnianiem i otaczaniem

opieką miejsc walk i męczeństwa Polaków, po zasięgnięciu opinii właściwego komitetu

ochrony pamięci walk i męczeństwa.

3.

We wniosku, o którym mowa w ust. 2, wskazuje się w szczególności imię, nazwisko, imię

ojca, datę i miejsce urodzenia, wykształcenie oraz miejsce zamieszkania osoby zasłużonej

albo nazwę, siedzibę, adres zasłużonej jednostki organizacyjnej.

4.

Osoba lub jednostka organizacyjna, której nadano medal, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje

odznakę oraz legitymację potwierdzające jego nadanie.

5.

Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci, określi,

w drodze rozporządzenia

1)

wzór wniosku, o którym mowa w ust. 2,

2)

szczegółowy tryb postępowania w sprawach o nadanie medalu, o którym mowa w ust. 1,

3)

sposób wręczania i noszenia medalu, o którym mowa w ust. 1,

4)

wzory odznaki oraz legitymacji potwierdzających nadanie medalu, o którym mowa w ust.

1

- uwzględniając konieczność zapewnienia sprawności postępowania w sprawach o nadanie

medalu oraz godnego i uroczystego uhonorowania osób oraz jednostek organizacyjnych,

którym jest nadawany medal.

”

;

28)

art. 71 otrzymuje brzmienie

„

Art. 71.

W działalności Instytutu Pamięci określonej w art. 1, z wyjątkiem prowadzenia Bazy,

o której mowa w art. 53f, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

”

.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych

(Dz. U. poz. 311, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie

„

8)

osób, które straciły życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek

represji totalitarnych lub czystek etnicznych od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia

31 lipca 1990 r.

”

;

2)

art. 4 otrzymuje brzmienie

„

Art. 4.

1.

Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, zwanemu dalej „Prezesem Instytutu Pamięci”, przysługuje prawo zarządzenia

ekshumacji zwłok z grobu wojennego i przeniesienia ich do innego grobu.

2.

Prezes Instytutu Pamięci wskutek umotywowanej prośby rodziny lub otoczenia osoby pochowanej

w grobie wojennym bądź prośby instytucji społecznej może zezwolić na ekshumację zwłok

z grobu wojennego i przeniesienie ich na inne miejsce w kraju lub poza granicami Państwa

oraz na sprowadzenie zwłok z obcego państwa celem ich pochowania w kraju w grobie

wojennym.

”

;

3)

po art. 4 dodaje się art. 4a w brzmieniu

„

Art. 4a.

Od decyzji Prezesa Instytutu Pamięci, o których mowa w art. 4, przysługuje odwołanie

do Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu.

”

;

4)

po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu

„

Art. 5a.

Zatwierdzanie planów cmentarzy wojennych oraz sprawy dotyczące ogólnego zarządu cmentarzy

wojennych, a w szczególności sprawy związane z ewidencją, remontem i utrzymaniem grobów

i cmentarzy wojennych oraz sprawy związane z uregulowaniem własności gruntów, zajętych

pod cmentarze wojenne, należą do zakresu działania wojewody.

”

;

5)

w art. 6

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Groby i cmentarze wojenne pozostają pod opieką Państwa. Zwierzchni nadzór nad nimi

polegający na sprawdzaniu i kontrolowaniu działań podległych jednostek pod względem

legalności i podejmowania w tym zakresie decyzji administracyjnych sprawuje minister

właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z zachowaniem uprawnień

przysługujących Kościołom i innym związkom wyznaniowym oraz wójtom (burmistrzom, prezydentom

miast) na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2126 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 749) oraz uprawnień przysługujących Prezesowi Instytutu Pamięci na podstawie art. 4 i na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej

- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(Dz. U. z 2016 r. poz. 152, 178, 677 i 749).

”

,

b)

po ust. 4 dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu

„

4a.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, nadzór nad wykonywaniem przez fundacje, stowarzyszenia

i instytucje społeczne obowiązku utrzymania grobów i cmentarzy wojennych sprawuje

wojewoda.

4b.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może przekazywać

podmiotom wskazanym w ust. 4, jak również jednostkom samorządu terytorialnego, związkom

wyznaniowym i innym podmiotom sprawującym opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi,

środki finansowe na wykonywanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami

wojennymi.

”

;

6)

w art. 7 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu

„

2.

W razie uszkodzenia grobu lub jakichkolwiek urządzeń na cmentarzu wojennym wójt (burmistrz,

prezydent miasta) lub inny podmiot sprawujący opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi

jest obowiązany zawiadomić o tym wojewodę.

”

;

7)

uchyla się art. 8.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2126 i 2281) art. 15a otrzymuje brzmienie

„

Art. 15a.

1.

Jeżeli w wyniku prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni

przeciwko Narodowi Polskiemu prac poszukiwawczych ustalono lub powzięto podejrzenie,

że pod istniejącym grobem znajduje się miejsce spoczynku osób, które straciły życie

wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych

lub czystek etnicznych od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r., i na

podstawie zarządzenia prokuratora właściwej miejscowo oddziałowej komisji ścigania

zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dokonano ekshumacji zwłok lub szczątków ludzkich

z istniejącego grobu i nie ma możliwości ponownego pochowania zwłok i szczątków w

tym samym grobie, wojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia grobu, na wniosek

Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, wydaje decyzję o ponownym pochowaniu zwłok i szczątków z istniejącego grobu

w innym grobie, zwanym dalej „ponownym pochowaniem”.

2.

Wniosek o ponowne pochowanie zawiera

1)

dane osób pochowanych w grobie oraz określenie miejsca usytuowania grobu wynikające

z planu zagospodarowania cmentarza;

2)

przesłanki uzasadniające potrzebę ponownego pochowania;

3)

uzasadnienie.

3.

W przypadku braku możliwości ponownego pochowania zwłok i szczątków w innym grobie

na tym samym cmentarzu z uwagi na brak miejsca lub zamknięcie cmentarza, zwłoki i

szczątki mogą zostać ponownie pochowane na innym cmentarzu.

4.

Stronami postępowania w sprawie ponownego pochowania są

1)

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu;

2)

małżonek, zstępni, wstępni lub inne osoby, które pochowały osoby zmarłe i których

dane znajdują się w ewidencji grobów prowadzonej przez administrację cmentarza;

3)

w przypadku braku osób, o których mowa w pkt 2, krewni boczni do trzeciego stopnia

pokrewieństwa.

5.

Jeżeli na podstawie danych uzyskanych z rejestrów i ewidencji publicznych nie ma możliwości

ustalenia osób, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 3, wojewoda ogłasza w sposób zwyczajowo

przyjęty oraz w Biuletynie Informacji Publicznej o wszczęciu postępowania w sprawie

ponownego pochowania.

6.

Wydanie decyzji o ponownym pochowaniu wojewoda poprzedza trwającymi nie dłużej niż

3 miesiące rokowaniami z osobami, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 3, co do nowego

miejsca pochowania lub budowy albo odtworzenia nagrobka. Z rokowań sporządza się protokół.

7.

Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 5, nie zgłosi

się żadna z osób, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 3, wojewoda określa nowe miejsce

pochowania lub budowy albo odtworzenia nagrobka.

8.

Koszt ponownego pochowania, w tym przeniesienia zwłok i szczątków, wykupu nowego miejsca

pochowania oraz budowy albo odtworzenia nagrobka, odpowiadającego dotychczasowemu,

ponosi wojewoda.

9.

Umowy, o których mowa w art. 7 ust. 4, wygasają z dniem, w którym decyzja o ponownym

pochowaniu stała się ostateczna.

10.

Odwołanie od decyzji wojewody o ponownym pochowaniu przysługuje do ministra właściwego

do spraw administracji publicznej.

”

.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, zwanemu dalej „Prezesem Instytutu Pamięci”, przysługuje prawo zarządzenia

ekshumacji zwłok z grobu wojennego i przeniesienia ich do innego grobu.

2.

Prezes Instytutu Pamięci wskutek umotywowanej prośby rodziny lub otoczenia osoby pochowanej

w grobie wojennym bądź prośby instytucji społecznej może zezwolić na ekshumację zwłok

z grobu wojennego i przeniesienie ich na inne miejsce w kraju lub poza granicami Państwa

oraz na sprowadzenie zwłok z obcego państwa celem ich pochowania w kraju w grobie

wojennym.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach

(Dz. U. z 2012 r. poz. 987, z 2015 r. poz. 1505 oraz z 2016 r. poz. 352) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 5a ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Połączenie, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić po pozytywnym zaopiniowaniu przez

Radę do Spraw Muzeów i Miejsc Pamięci Narodowej, zwaną dalej „Radą do Spraw Muzeów”.

”

;

2)

w art. 6 uchyla się ust. 5;

3)

po art. 6 dodaje się art. 6a w brzmieniu

„

Art. 6a.

1.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego koordynuje i realizuje

politykę państwa w zakresie działalności muzeów oraz w zakresie miejsc pamięci narodowej,

w tym pomników zagłady oraz grobów i cmentarzy wojennych, w szczególności przez

1)

tworzenie muzeów;

2)

sprawowanie nadzoru nad muzeami i dokonywanie kontroli ich działalności;

3)

sprawowanie opieki nad miejscami pamięci narodowej oraz trwałymi upamiętnieniami faktów,

wydarzeń i postaci z nimi związanymi w kraju i za granicą;

4)

wspieranie inicjatyw w zakresie sprawowania opieki nad miejscami pamięci narodowej

oraz trwałymi upamiętnieniami faktów, wydarzeń i postaci z nimi związanymi przez inne

podmioty;

5)

dokonywanie trwałych upamiętnień w miejscach pamięci narodowej, w tym w miejscach

walk i męczeństwa Narodu Polskiego, oraz upamiętnień związanych z nimi faktów, wydarzeń,

postaci;

6)

opiniowanie stanu opieki nad pomnikami zagłady oraz muzeami walk i martyrologii;

7)

organizowanie współpracy ze środowiskami i organizacjami emigracyjnymi, polonijnymi

oraz polskimi poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w sprawowaniu opieki nad miejscami

pamięci narodowej, w tym miejscami walk i męczeństwa Narodu Polskiego;

8)

popularyzowanie wiedzy o miejscach pamięci narodowej oraz ich znaczenia dla historii,

dziedzictwa i tożsamości narodowej;

9)

wykonywanie innych zadań wynikających z umów międzynarodowych dotyczących miejsc pamięci

narodowej, w tym grobów i cmentarzy wojennych.

2.

Organy właściwe w sprawach wydawania zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów

upamiętniających walki i męczeństwo wydają zezwolenie po zasięgnięciu opinii ministra

właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z zastrzeżeniem uprawnień

Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, o których mowa w art. 53l ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(Dz. U. z 2016 r. poz. 152, 178, 677 i 749).

”

;

4)

w art. 7 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

1.

Przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego działa

Rada do Spraw Muzeów jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach zarządzania, finansowania

oraz polityki kulturalnej w zakresie muzealnictwa oraz spraw związanych z miejscami

pamięci narodowej, w tym pomnikami zagłady.

2.

Rada do Spraw Muzeów składa się z 21 członków: 10 wskazanych przez ministra właściwego

do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w tym 3 reprezentujących muzea

martyrologiczne, oraz 11 wybranych na zjeździe muzeów rejestrowanych.

”

;

5)

w art. 10 ust. 5 otrzymuje brzmienie

„

5.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu

opinii Rady do Spraw Muzeów, ustali, w drodze rozporządzenia, wykaz państwowych muzeów

martyrologicznych, do których wstęp jest bezpłatny, ze względu na szczególny charakter

historyczny i edukacyjny tych muzeów.

”

;

6)

w art. 11 w ust. 5 pkt 5 otrzymuje brzmienie

„

5)

ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w muzeach walk

i martyrologii;

”

;

7)

w art. 18 uchyla się ust. 2;

8)

w art. 23 uchyla się ust. 3.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Od decyzji Prezesa Instytutu Pamięci, o których mowa w art. 4, przysługuje odwołanie

do Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Wustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r.

poz. 543) w art. 14 uchyla się ust. 3.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Zatwierdzanie planów cmentarzy wojennych oraz sprawy dotyczące ogólnego zarządu cmentarzy

wojennych, a w szczególności sprawy związane z ewidencją, remontem i utrzymaniem grobów

i cmentarzy wojennych oraz sprawy związane z uregulowaniem własności gruntów, zajętych

pod cmentarze wojenne, należą do zakresu działania wojewody.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o

języku regionalnym

(Dz. U. z 2015 r. poz. 573) w art. 24 w ust. 1

1)

w pkt 1 uchyla się lit. l;

2)

po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu

„

1a)

przedstawiciel Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko

Narodowi Polskiemu;

”

.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego koordynuje i realizuje

politykę państwa w zakresie działalności muzeów oraz w zakresie miejsc pamięci narodowej,

w tym pomników zagłady oraz grobów i cmentarzy wojennych, w szczególności przez

1)

tworzenie muzeów;

2)

sprawowanie nadzoru nad muzeami i dokonywanie kontroli ich działalności;

3)

sprawowanie opieki nad miejscami pamięci narodowej oraz trwałymi upamiętnieniami faktów,

wydarzeń i postaci z nimi związanymi w kraju i za granicą;

4)

wspieranie inicjatyw w zakresie sprawowania opieki nad miejscami pamięci narodowej

oraz trwałymi upamiętnieniami faktów, wydarzeń i postaci z nimi związanymi przez inne

podmioty;

5)

dokonywanie trwałych upamiętnień w miejscach pamięci narodowej, w tym w miejscach

walk i męczeństwa Narodu Polskiego, oraz upamiętnień związanych z nimi faktów, wydarzeń,

postaci;

6)

opiniowanie stanu opieki nad pomnikami zagłady oraz muzeami walk i martyrologii;

7)

organizowanie współpracy ze środowiskami i organizacjami emigracyjnymi, polonijnymi

oraz polskimi poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w sprawowaniu opieki nad miejscami

pamięci narodowej, w tym miejscami walk i męczeństwa Narodu Polskiego;

8)

popularyzowanie wiedzy o miejscach pamięci narodowej oraz ich znaczenia dla historii,

dziedzictwa i tożsamości narodowej;

9)

wykonywanie innych zadań wynikających z umów międzynarodowych dotyczących miejsc pamięci

narodowej, w tym grobów i cmentarzy wojennych.

2.

Organy właściwe w sprawach wydawania zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów

upamiętniających walki i męczeństwo wydają zezwolenie po zasięgnięciu opinii ministra

właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z zastrzeżeniem uprawnień

Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, o których mowa w art. 53l ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(Dz. U. z 2016 r. poz. 152, 178, 677 i 749).

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów

bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1388 oraz z 2016 r. poz. 178) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 4 pkt 6 otrzymuje brzmienie

„

6)

członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej;

”

;

2)

w art. 7a w ust. 6 skreśla się zdanie drugie;

3)

w art. 22 w ust. 1 pkt 14 otrzymuje brzmienie

„

14)

Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej oraz członków Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej;

”

.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

(Dz. U. poz. 1228 oraz z 2015 r. poz. 21, 1224 i 2281) w art. 7 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Ochronie nie podlegają dane, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zawarte w dokumentach,

zbiorach danych, rejestrach i kartotekach, a także w aktach funkcjonariuszy i żołnierzy

organów bezpieczeństwa państwa, przekazanych do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji

Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na podstawie przepisów

1)

ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania

Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(Dz. U. z 2016 r. poz. 152, 178, 677 i 749),

2)

ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów

bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1388 oraz z 2016 r. poz. 178 i 749)

- chyba że nadano im klauzulę tajności w wyniku przeglądu, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 29 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej

- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. poz. 749), lub przeglądu, o którym mowa w art. 6 ust. 4.

”

.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Wustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. poz. 714 i 1192,

z 2014 r. poz. 512, z 2015 r. poz. 694 i 1224 oraz z 2016 r. poz. 178) w art. 3 w

ust. 2 w pkt 8 średnik zastępuje się kropką i uchyla się pkt 9.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Znosi się

1)

Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa;

2)

wojewódzkie komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa;

3)

komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa;

4)

Radę Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

2.

Likwiduje się Biuro Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

3.

Czynności związane z likwidacją Biura Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, w szczególności

inwentaryzację składników majątkowych i niemajątkowych, zamknięcie rachunków bankowych

i ksiąg rachunkowych, sporządzenie sprawozdań, przekazanie dokumentacji stosownie

do przejmowanego zakresu zadań przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego albo Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni

przeciwko Narodowi Polskiemu, zwany dalej „Instytutem Pamięci”, wykonuje wyznaczony

przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego likwidator

we współpracy z Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko

Narodowi Polskiemu, zwanym dalej „Prezesem Instytutu Pamięci”.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci udostępnia ogłoszenie o konkursie na stanowisko

Prezesa Instytutu Pamięci w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu Pamięci.

2.

Ogłoszenie o konkursie zawiera

1)

określenie stanowiska, na które jest przeprowadzany konkurs;

2)

wymagania niezbędne do sprawowania stanowiska, w szczególności określone w art. 11;

3)

wykaz dokumentów i oświadczeń kandydata oraz informacje o sposobie, terminie i miejscu

ich składania;

4)

informacje o terminie rozpoczęcia i zakończenia konkursu.

3.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci, który jest małżonkiem kandydata lub jego krewnym

albo powinowatym, do drugiego stopnia włącznie, albo pozostaje wobec niego w takim

stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jego

bezstronności, nie może uczestniczyć w przeprowadzaniu konkursu. Członek Kolegium

Instytutu Pamięci składa oświadczenie o niewystępowaniu tych okoliczności przed rozpoczęciem

pierwszego etapu konkursu, a jeżeli te okoliczności ujawnią się po rozpoczęciu pierwszego

etapu konkursu, członek Kolegium Instytutu Pamięci składa oświadczenie o wyłączeniu

się z dalszego udziału w postępowaniu konkursowym.

4.

Czynności dokonane przy udziale członka Kolegium Instytutu Pamięci podlegającego wyłączeniu

mogą być uznane za nieważne, jeżeli mogły one mieć wpływ na ustalenie wyniku konkursu.

Decyzję w tej sprawie Kolegium Instytutu Pamięci podejmuje bezwzględną większością

głosów.

5.

Konkurs składa się z dwóch etapów

1)

etap pierwszy polegający na sprawdzeniu dokumentów i oświadczeń złożonych przez kandydatów,

ustaleniu na ich podstawie, czy spełniają oni wymogi formalne określone w ogłoszeniu

o konkursie, i wystąpieniu do właściwych organów i instytucji państwowych o udzielenie

informacji w zakresie, o którym mowa w art. 11 ust. 22b;

2)

etap drugi polegający na publicznym wysłuchaniu kandydatów, podczas którego kandydat

prezentuje swoje umiejętności i przedstawia koncepcje kierowania Instytutem Pamięci

oraz plany dotyczące jego działania, a każdy członek Kolegium Instytutu Pamięci ma

prawo zadawania pytań kandydatom.

6.

Lista kandydatów spełniających wymogi formalne, dopuszczonych do drugiego etapu konkursu

jest udostępniana w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu Pamięci.

7.

Termin i miejsce przeprowadzenia drugiego etapu konkursu wyznacza przewodniczący Kolegium

Instytutu Pamięci, zawiadamiając kandydatów dopuszczonych do drugiego etapu konkursu

oraz członków Kolegium Instytutu Pamięci. Informacje o terminie i miejscu przeprowadzenia

drugiego etapu konkursu udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu

Pamięci. Przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci może ustalić, ze względów bezpieczeństwa,

maksymalną liczbę osób obecnych w miejscu wysłuchania kandydatów.

8.

W toku konkursu sprawdzeniu przez Kolegium Instytutu Pamięci podlegają wiedza, predyspozycje

oraz umiejętności kandydatów niezbędne do wykonywania zadań na stanowisku Prezesa

Instytutu Pamięci.

9.

Kolegium Instytutu Pamięci podejmuje uchwałę w sprawie wyłonienia kandydata na stanowisko

Prezesa Instytutu Pamięci w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów. Jeżeli

w pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów nie uzyska bezwzględnej większości głosów,

wówczas przeprowadza się kolejne głosowanie zwykłą większością głosów, z udziałem

kandydatów, którzy uzyskali dwie kolejne największe liczby głosów. Jeżeli w głosowaniach

wymienionych w zdaniu pierwszym i drugim żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości

głosów, Kolegium Instytutu Pamięci, w drodze uchwały, uznaje konkurs za nierozstrzygnięty,

a jego przewodniczący ponownie ogłasza konkurs.

10.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci może oddać jeden głos w każdej turze głosowania.

11.

Uchwałę Kolegium Instytutu Pamięci, o której mowa w ust. 9, podpisują wszyscy członkowie

Kolegium Instytutu Pamięci. Członek Kolegium Instytutu Pamięci może zgłosić zdanie

odrębne wraz z uzasadnieniem.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Postępowania w sprawach należących do zakresu działania Rady Ochrony Pamięci Walk

i Męczeństwa wszczęte przed tą Radą i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy toczą się stosownie do przejętego zakresu zadań przed ministrem właściwym do

spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego albo Prezesem Instytutu Pamięci, na

podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 1 i art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Prawa i obowiązki wynikające z umów i porozumień zawartych przez Radę Ochrony Pamięci

Walk i Męczeństwa oraz Biuro Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przejmuje stosownie

do przejętego zakresu zadań minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego albo Instytut Pamięci.

2.

Należności i zobowiązania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Biura Rady Ochrony

Pamięci Walk i Męczeństwa stają się stosownie do praw i obowiązków przejmowanych z

umów i porozumień należnościami i zobowiązaniami ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego albo Instytutu Pamięci.

3.

Mienie będące w posiadaniu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Biura Rady

Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa staje się, stosownie do przejmowanego zakresu zadań

przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego albo Instytut

Pamięci, mieniem urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego albo Instytutu Pamięci.

4.

Dokumentacja będąca w posiadaniu Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Biura

Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przechodzi stosownie do przejętego zakresu

zadań w posiadanie urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego albo Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Pracownicy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Biura Rady Ochrony Pamięci

Walk i Męczeństwa, po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy, stają się

pracownikami urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego.

2.

Kierownik urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego, z dniem, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany zaproponować pracownikom

Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Biura Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa

nowe warunki pracy i płacy zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi i zasadami wynagradzania

obowiązującymi w urzędzie oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy

mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków.

W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy

rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia,

w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków,

lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Rozwiązanie stosunku pracy

w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem

stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

3.

Przepisy art. 23

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm. stosuje się odpowiednio.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Kadencja dotychczasowego Prezesa Instytutu Pamięci wygasa z dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy, z tym że pełni on obowiązki do czasu objęcia stanowiska przez nowego

Prezesa Instytutu Pamięci.

2.

Kolegium Instytutu Pamięci ogłasza pierwszy publiczny konkurs na stanowisko Prezesa

Instytutu Pamięci w terminie 10 dni od dnia powołania tego Kolegium.

3.

Do konkursu, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepisy art. 10a ustawy zmienianej

w art. 1, z tym że

1)

termin składania zgłoszeń przez kandydatów wynosi 14 dni od dnia udostępnienia ogłoszenia

o konkursie w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu Pamięci;

2)

Kolegium Instytutu Pamięci przedstawi kandydata w terminie 3 dni od dnia zakończenia

drugiego etapu konkursu.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W Instytucie Pamięci tworzy się Kolegium Instytutu Pamięci.

2.

Kolegium Instytutu Pamięci jest organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Instytutu Pamięci

w sprawach objętych zakresem działania Instytutu Pamięci oraz wykonuje zadania i posiada

kompetencje przewidziane w ustawie.

3.

Kolegium Instytutu Pamięci składa się z dziewięciu członków, w tym

1)

dwóch powoływanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

pięciu powoływanych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej;

3)

dwóch powoływanych przez Senat.

4.

Członkiem Kolegium Instytutu Pamięci może zostać osoba, która posiada wyłącznie obywatelstwo

polskie, wyróżnia się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą przydatną w pracach

Instytutu Pamięci.

5.

Członkiem Kolegium Instytutu Pamięci nie może zostać osoba, która pełniła służbę,

pracowała lub była współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych

w art. 5, ani też sędzia, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając

się niezawisłości sędziowskiej.

6.

Członkiem Kolegium Instytutu Pamięci nie może być również osoba, co do której w archiwach

podlegających przekazaniu do Instytutu Pamięci lub w innych archiwach państwowych

znajduje się informacja o tym, że istnieją wobec niej przesłanki przewidziane w ust.

5.

7.

Członek Kolegium Instytutu Pamięci nie może być także pracownikiem ani prokuratorem

Instytutu Pamięci, ani świadczyć innych usług na podstawie umowy cywilnoprawnej.

8.

Kadencja Kolegium Instytutu Pamięci trwa 7 lat. Funkcję członka Kolegium Instytutu

Pamięci można pełnić nie dłużej niż przez dwie kadencje.

9.

Członkostwo w Kolegium Instytutu Pamięci ustaje wskutek

1)

śmierci;

2)

rezygnacji;

3)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu;

4)

odwołania odpowiednio przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Sejm Rzeczypospolitej

Polskiej albo Senat, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci podjęty większością 2/3

głosów ustawowego składu Kolegium Instytutu Pamięci, z powodu długotrwałej choroby

lub upadku sił powodujących niezdolność do pełnienia obowiązków albo niewypełniania

obowiązków nałożonych przez ustawę lub naruszenia zakazów określonych w ust. 7.

10.

W przypadku ustania członkostwa przed upływem kadencji właściwy organ niezwłocznie

powołuje nowego członka na okres do zakończenia kadencji Kolegium Instytutu Pamięci.

11.

Członkowi Kolegium Instytutu Pamięci przysługuje miesięczna dieta z tytułu wykonywanych

przez niego zadań.

12.

Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość miesięcznej diety

przysługującej członkowi Kolegium Instytutu Pamięci z tytułu wykonywanych przez niego

zadań, mając na uwadze, że nie może być ona wyższa od czterokrotności minimalnego

wynagrodzenia za pracę.

13.

Pierwsze posiedzenie Kolegium Instytutu Pamięci zwołuje Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej.

14.

Kolegium Instytutu Pamięci określa w regulaminie organizacyjnym szczegółową organizację

i tryb pracy Kolegium Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Członek rady muzeum, o którym mowa w art. 11 ust. 5 pkt 5 ustawy zmienianej w art.

4 w brzmieniu dotychczasowym, pozostaje członkiem tej rady do końca kadencji.

2.

Członkowie Rady do Spraw Muzeów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy zmienianej w

art. 4 w brzmieniu dotychczasowym, stają się członkami Rady do Spraw Muzeów i Miejsc

Pamięci Narodowej do końca kadencji, na którą zostali powołani.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Jeżeli w wyniku prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni

przeciwko Narodowi Polskiemu prac poszukiwawczych ustalono lub powzięto podejrzenie,

że pod istniejącym grobem znajduje się miejsce spoczynku osób, które straciły życie

wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych

lub czystek etnicznych od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r., i na

podstawie zarządzenia prokuratora właściwej miejscowo oddziałowej komisji ścigania

zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dokonano ekshumacji zwłok lub szczątków ludzkich

z istniejącego grobu i nie ma możliwości ponownego pochowania zwłok i szczątków w

tym samym grobie, wojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia grobu, na wniosek

Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu, wydaje decyzję o ponownym pochowaniu zwłok i szczątków z istniejącego grobu

w innym grobie, zwanym dalej „ponownym pochowaniem”.

2.

Wniosek o ponowne pochowanie zawiera

1)

dane osób pochowanych w grobie oraz określenie miejsca usytuowania grobu wynikające

z planu zagospodarowania cmentarza;

2)

przesłanki uzasadniające potrzebę ponownego pochowania;

3)

uzasadnienie.

3.

W przypadku braku możliwości ponownego pochowania zwłok i szczątków w innym grobie

na tym samym cmentarzu z uwagi na brak miejsca lub zamknięcie cmentarza, zwłoki i

szczątki mogą zostać ponownie pochowane na innym cmentarzu.

4.

Stronami postępowania w sprawie ponownego pochowania są

1)

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu;

2)

małżonek, zstępni, wstępni lub inne osoby, które pochowały osoby zmarłe i których

dane znajdują się w ewidencji grobów prowadzonej przez administrację cmentarza;

3)

w przypadku braku osób, o których mowa w pkt 2, krewni boczni do trzeciego stopnia

pokrewieństwa.

5.

Jeżeli na podstawie danych uzyskanych z rejestrów i ewidencji publicznych nie ma możliwości

ustalenia osób, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 3, wojewoda ogłasza w sposób zwyczajowo

przyjęty oraz w Biuletynie Informacji Publicznej o wszczęciu postępowania w sprawie

ponownego pochowania.

6.

Wydanie decyzji o ponownym pochowaniu wojewoda poprzedza trwającymi nie dłużej niż

3 miesiące rokowaniami z osobami, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 3, co do nowego

miejsca pochowania lub budowy albo odtworzenia nagrobka. Z rokowań sporządza się protokół.

7.

Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 5, nie zgłosi

się żadna z osób, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 3, wojewoda określa nowe miejsce

pochowania lub budowy albo odtworzenia nagrobka.

8.

Koszt ponownego pochowania, w tym przeniesienia zwłok i szczątków, wykupu nowego miejsca

pochowania oraz budowy albo odtworzenia nagrobka, odpowiadającego dotychczasowemu,

ponosi wojewoda.

9.

Umowy, o których mowa w art. 7 ust. 4, wygasają z dniem, w którym decyzja o ponownym

pochowaniu stała się ostateczna.

10.

Odwołanie od decyzji wojewody o ponownym pochowaniu przysługuje do ministra właściwego

do spraw administracji publicznej.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Przedstawiciel Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, o którym mowa w art. 24 ust.

1 pkt 1 lit. I ustawy zmienianej w art. 6 w brzmieniu dotychczasowym, pozostaje członkiem

Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych do czasu powołania w

jego miejsce przedstawiciela Prezesa Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Do spraw, o których mowa w art. 4 ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej

w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2.

Czynności dokonane przez wojewodę na podstawie ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu

dotychczasowym są skuteczne.

3.

Wojewoda przekazuje Prezesowi Instytutu Pamięci akta spraw, o których mowa w ust.

1.

4.

Zadania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa wynikające z prawa międzynarodowego,

w tym umów międzynarodowych dotyczących miejsc pamięci narodowej oraz grobów i cmentarzy

wojennych zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje minister

właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W Instytucie Pamięci działają następujące komórki organizacyjne

1)

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwana dalej „Główną

Komisją”;

2)

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej;

3)

Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa;

4)

Biuro Poszukiwań i Identyfikacji;

5)

Biuro Edukacji Narodowej;

6)

Biuro Badań Historycznych;

7)

Biuro Lustracyjne.

2.

W oddziałach Instytutu Pamięci działają następujące komórki organizacyjne

1)

oddziałowe komisje ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwane dalej „oddziałowymi

komisjami”;

2)

oddziałowe biura lustracyjne;

3)

inne komórki organizacyjne wymienione w statucie Instytutu Pamięci.

3.

W delegaturach Instytutu Pamięci działają wydziały i referaty wymienione w statucie

Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W sprawach, o których mowa w art. 15a ustawy zmienianej w art. 3, wszczętych i niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej

w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, chyba że wojewoda, w drodze rokowań,

ustalił nowe miejsce pochowania.

2.

Czynności dokonane przez wojewodę na podstawie ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu

dotychczasowym są skuteczne.

3.

Wojewoda przekazuje Prezesowi Instytutu Pamięci akta spraw, o których mowa w ust.

1.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W porozumieniu z Prezesem Instytutu Pamięci

1)

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szef Agencji Wywiadu - w porozumieniu z

Ministrem Koordynatorem Służb Specjalnych,

2)

Minister Obrony Narodowej,

3)

Komendant Główny Straży Granicznej - w odniesieniu do dokumentów wytworzonych przez

byłe Wojska Ochrony Pogranicza

- w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokonają przeglądu

dokumentów znajdujących się w wyodrębnionym, tajnym zbiorze w archiwum Instytutu Pamięci.

2.

W ramach przeglądu dokumentom, o których mowa w ust. 1, może zostać nadana klauzula

tajności w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

(Dz. U. poz. 1228, z 2015 r. poz. 21, 1224 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 749). Podczas przeglądu dokumenty nie podlegają udostępnieniu na zasadach ogólnych. Prezes

Instytutu Pamięci nadaje klauzulę tajności i zapewnia warunki ochrony tym dokumentom.

3.

Dokumenty określone w ust. 1, którym w ramach przeglądu nie nadano klauzuli tajności,

stają się dokumentami jawnymi i podlegającymi udostępnieniu na bieżąco, po dokonaniu

przeglądu, nie później niż w terminie przewidzianym w ust. 1.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W celu wykonania przepisów niniejszej ustawy Prezes Rady Ministrów dokonuje, w drodze

rozporządzenia, przeniesienia planowanych dochodów i wydatków budżetowych, w tym wynagrodzeń,

między częściami, działami i rozdziałami budżetu państwa, z zachowaniem przeznaczenia

środków publicznych wynikającego z ustawy budżetowej.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Traci moc ustawa z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa

(Dz. U. poz. 2, z 1996 r. poz. 496 oraz z 2000 r. poz. 382).

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 13, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 27 w zakresie art. 53j, art. 53k i art. 53l, art. 4, art. 10 ust. 1 pkt

1-3, ust. 2 i 3, art. 11, art. 12, art. 15 i art. 21, które wchodzą w życie po upływie

60 dni od dnia ogłoszenia.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W zakresie działalności archiwalnej Instytut Pamięci gromadzi, ewidencjonuje, przechowuje,

opracowuje, zabezpiecza i udostępnia dokumenty zbrodni z lat 1917-1990 oraz dokumenty

ukazujące fakty i okoliczności dotyczące losów Narodu Polskiego w latach 1939-1990

i informujące o poniesionych ofiarach i wyrządzonych szkodach, wydaje na ich podstawie

uwierzytelnione odpisy, wypisy, wyciągi i reprodukcje przechowywanych dokumentów.

2.

Instytut Pamięci gromadzi, ewidencjonuje, przechowuje, opracowuje, zabezpiecza i udostępnia

także inne niż wymienione w ust. 1 i w art. 25-28 materiały archiwalne pozyskane w

formie oryginalnych dokumentów, kopii lub na nośnikach elektronicznych od instytucji

prowadzących archiwa z innych państw, polskich instytucji emigracyjnych i polonijnych

oraz osób prywatnych z kraju i zagranicy.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Śledztwa w sprawach o przestępstwa określone w art. 54 i art. 55 wszczyna z urzędu

i prowadzi prokurator oddziałowej komisji.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Prokurator Głównej Komisji lub prokurator oddziałowej komisji jest uprawniony do kierowania

wniosków i występowania przed sądami w sprawach o uznanie za nieważne orzeczeń w trybie

określonym w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób

represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Instytut Pamięci

1)

informuje społeczeństwo o strukturach i metodach działania instytucji, w ramach których

zostały popełnione zbrodnie przeciwko Narodowi Polskiemu, oraz informuje o strukturach,

obsadzie personalnej i sposobach działania organów bezpieczeństwa państwa;

2)

prowadzi badania naukowe nad porozbiorową i najnowszą historią Polski, w tym historią

polskiej emigracji oraz historią polskiego dziedzictwa kulturowego na Wschodzie, a

także udostępnia zgromadzone dokumenty innym placówkom naukowym i osobom w celu prowadzenia

takich badań, z zachowaniem warunków określonych w ustawie;

3)

udziela informacji na temat zgromadzonych dokumentów oraz publikuje wydawnictwa naukowe

i popularnonaukowe, w tym inwentarze archiwalne;

4)

upowszechnia w kraju i za granicą wyniki swojej pracy oraz badań innych instytucji,

organizacji i osób nad problematyką stanowiącą przedmiot jego działania;

5)

prowadzi działalność edukacyjną, wystawienniczą i wydawniczą w kraju i za granicą,

w tym w zakresie porozbiorowej i najnowszej historii Polski;

6)

formułuje wnioski dotyczące edukacji historycznej;

7)

informuje społeczeństwo o odnalezionych miejscach spoczynku i o tożsamości osób poległych

w walkach o niepodległość i zjednoczenie Państwa Polskiego, a zwłaszcza tych, które

straciły życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji

totalitarnych lub czystek etnicznych w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia

31 lipca 1990 r., a także o ich działalności niepodległościowej i okolicznościach

śmierci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Wykonywanie funkcji edukacyjnych Instytutu Pamięci następuje w szczególności przez

1)

upowszechnianie w kraju i za granicą stanowisk i opinii dotyczących najważniejszych

dla Narodu Polskiego wydarzeń historycznych;

2)

popularyzację porozbiorowej i najnowszej historii Polski jako elementu wychowania

patriotycznego;

3)

promowanie wiedzy o udziale Polaków i ich formacjach wojskowych na frontach walk;

4)

przeciwdziałanie rozpowszechnianiu w kraju i za granicą informacji i publikacji o

nieprawdziwych treściach historycznych, krzywdzących lub zniesławiających Rzeczpospolitą

Polską lub Naród Polski;

5)

informowanie o metodach, miejscach i sprawcach zbrodni popełnionych przeciwko Narodowi

Polskiemu;

6)

wspieranie przedsięwzięć społecznych mających na celu kreowanie patriotyzmu i umacnianie

tożsamości narodowej.

2.

Zadania Instytutu Pamięci w zakresie funkcji edukacyjnych mogą być wykonywane we współpracy

ze szkołami, z uczelniami, placówkami oświatowymi i kulturalnymi, ze stowarzyszeniami,

z fundacjami i innymi organizacjami pozarządowymi, a także ze środkami masowego przekazu,

polskimi organizacjami i instytucjami emigracyjnymi oraz organami władzy publicznej.

3.

Zadania Instytutu Pamięci realizowane za granicą są wykonywane we współpracy z ministrem

właściwym do spraw zagranicznych.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Instytut Pamięci prowadzi prace poszukiwawcze miejsc spoczynku osób, które straciły

życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych

lub czystek etnicznych w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r.,

zwane dalej „pracami poszukiwawczymi”, a w przypadku odnalezienia zwłok, szczątków

lub prochów ludzkich identyfikuje tożsamość tych osób.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Prowadzenie prac poszukiwawczych wymaga uzyskania uprzedniej zgody właściciela lub

posiadacza nieruchomości, na której mają być prowadzone te prace, i uzgodnienia z

nim, w drodze umowy, w tym odpłatnej, sposobu, zakresu i terminu korzystania z nieruchomości

oraz zasad i sposobu naprawienia ewentualnych szkód wyrządzonych w związku z prowadzonymi

pracami poszukiwawczymi.

2.

W przypadku braku uzgodnień, o których mowa w ust. 1, starosta właściwy ze względu

na miejsce położenia nieruchomości, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej,

na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci, może wydać decyzję nakazującą właścicielowi

lub posiadaczowi udostępnienie nieruchomości na czas niezbędny do przeprowadzenia

prac poszukiwawczych, jednak nie dłuższy niż 9 miesięcy od dnia, w którym decyzja

stała się ostateczna.

3.

Do decyzji, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 65).

4.

Za szkody wyrządzone w związku z prowadzeniem prac poszukiwawczych przysługuje odszkodowanie.

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy

ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

5.

Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli udostępnienie nieruchomości w celu prowadzenia

prac poszukiwawczych nastąpiło na podstawie umowy, o której mowa w ust. 1.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Jeżeli w wyniku prowadzonych prac poszukiwawczych odkryto zwłoki, szczątki lub prochy

ludzkie albo ustalono lub powzięto podejrzenie, że zwłoki, szczątki lub prochy ludzkie

znajdują się w określonym miejscu, Prezes Instytutu Pamięci zawiadamia o tym prokuratora

właściwej miejscowo oddziałowej komisji.

2.

Prokurator właściwej miejscowo oddziałowej komisji zawiadamia Prezesa Instytutu Pamięci

o zarządzeniu ekshumacji, wskazując miejsce i czas jej dokonania.

3.

Prokurator właściwej miejscowo oddziałowej komisji przekazuje do bazy, o której mowa

w art. 53f, dane dotyczące miejsca odkrycia zwłok, szczątków lub prochów ludzkich,

oznaczenia materiału genetycznego z ekshumowanych zwłok, szczątków lub prochów ludzkich

oraz miejsca jego przechowywania.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Do pochowania zwłok, szczątków lub prochów osób, których tożsamość została ustalona,

stosuje się odpowiednio przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2126 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 749).

2.

Jeżeli nie ma osób uprawnionych do pochowania zwłok, szczątków lub prochów ludzkich

albo nie udało się ustalić tożsamości osób, o których mowa w art. 53b, miejsce ich

pochowania określa Prezes Instytutu Pamięci, po przeprowadzeniu konsultacji z organizacjami

społecznymi zajmującymi się upamiętnianiem i otaczaniem opieką miejsc pamięci narodowej.

Organizacja pochówku i pokrycie jego kosztów należą do Instytutu Pamięci.

3.

Dane dotyczące miejsca pochowania zwłok, szczątków lub prochów osób, o których mowa

w art. 53b, w tym lokalizację cmentarza i grobu (kwatera, rząd, numer w rzędzie),

zamieszcza się w bazie, o której mowa w art. 53f.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W celu prowadzenia prac poszukiwawczych oraz identyfikacji tożsamości osób, o których

mowa w art. 53b, w Instytucie Pamięci tworzy się Bazę Materiału Genetycznego, zwaną

dalej „Bazą”, której administratorem w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 195 i 677) jest Prezes Instytutu Pamięci.

2.

Baza obejmuje

1)

dane i informacje o osobach, których krewni stracili życie wskutek walki z narzuconym

systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych lub czystek etnicznych w

okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r. i miejsce ich pochowania

nie jest znane

a)

imię i nazwisko,

b)

adres do korespondencji,

c)

oznaczenie materiału genetycznego i miejsce jego przechowywania,

d)

określenie stopnia pokrewieństwa z krewnym, jego imię i nazwisko, datę urodzenia i

imię ojca oraz stopień wojskowy,

e)

wskazanie okoliczności mogących służyć odnalezieniu miejsca pochowania i ustaleniu

tożsamości, w szczególności dotyczących aresztowania, miejsc osadzenia oraz organów

bezpieczeństwa państwa i ich funkcjonariuszy prowadzących postępowania w sprawach

krewnego;

2)

dane i informacje o zwłokach, szczątkach lub prochach ludzkich, o których mowa w art.

53b

a)

miejsce odkrycia zwłok, szczątków lub prochów ludzkich, oznaczenie materiału genetycznego

z ekshumowanych zwłok, szczątków lub prochów ludzkich oraz miejsce jego przechowywania,

b)

miejsce pochowania zwłok, szczątków lub prochów ludzkich, w tym lokalizację cmentarza

i grobu (kwatera, rząd, numer w rzędzie);

3)

wyniki badań genetycznych.

3.

Osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1, mogą zgłaszać wnioski o zarejestrowanie w Bazie

swoich danych oraz przekazać swój materiał genetyczny.

4.

Prezes Instytutu Pamięci dokonuje weryfikacji danych i informacji o osobach, o których

mowa w ust. 2 pkt 1, nie rzadziej niż co 10 lat od ich zarejestrowania w Bazie pod

kątem celowości dalszego ich przetwarzania lub wykorzystywania.

5.

Usunięcie danych i informacji o osobach, o których mowa w ust. 2 pkt 1, następuje

na wniosek tych osób. W przypadku usunięcia danych i informacji z Bazy materiał genetyczny

przekazany przez te osoby podlega zniszczeniu.

6.

Usunięcia danych i informacji o osobach, o których mowa w ust. 2 pkt 1, oraz zniszczenia

materiału genetycznego przekazanego przez te osoby dokonuje się również, gdy w wyniku

weryfikacji, o której mowa w ust. 4, stwierdzono niecelowość dalszego przetwarzania

lub wykorzystywania tych danych lub informacji, informując o tym fakcie te osoby.

7.

Usunięcia danych i informacji o osobach oraz zniszczenia materiału genetycznego dokonuje

komisja powołana przez Prezesa Instytutu Pamięci, sporządzając z tych czynności protokół.

8.

Informacje objęte Bazą, z wyjątkiem informacji dotyczących miejsca odkrycia zwłok,

szczątków lub prochów ludzkich oraz miejsca pochowania zwłok, szczątków lub prochów

ludzkich, w tym lokalizacji cmentarza i grobu (kwatera, rząd, numer w rzędzie), nie

podlegają udostępnieniu osobom trzecim.

9.

Pobieranie i przechowywanie materiału genetycznego oraz prowadzenie badań porównawczych

materiału genetycznego pobranego z ekshumowanych zwłok, szczątków lub prochów ludzkich

z materiałem genetycznym znajdującym się w Bazie, Instytut Pamięci zleca

1)

grupie uczelni medycznych lub

2)

grupie uczelni prowadzących działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych,

lub

3)

grupie innych podmiotów uprawnionych do prowadzenia badań porównawczych materiału

genetycznego na podstawie odrębnych przepisów, lub

4)

grupie składającej się z uczelni i podmiotów wymienionych w pkt 1-3 - powołanej na

podstawie umowy do realizacji tych zadań.

10.

Zmiany w składzie grupy, o której mowa w ust. 9, wymagają uzyskania zgody Prezesa

Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób pobierania

materiału genetycznego, o którym mowa w art. 53f ust. 2 pkt 1 lit. c, oraz warunki

i sposób przechowywania materiału genetycznego, o którym mowa w art. 53f ust. 2 pkt

1 lit. c i pkt 2 lit. a, mając na względzie zapewnienie poszanowania praw osób, o

których mowa w art. 53f ust. 2 pkt 1, zwłok, szczątków i prochów ludzkich oraz bezpieczeństwo

sanitarne.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Podmiot będący administratorem bazy materiału genetycznego lub bazy materiału biologicznego

przechowywanego w celu identyfikacji tożsamości osób, o których mowa w art. 53b, przekazuje

do Bazy informacje o posiadanych próbkach materiału genetycznego lub biologicznego

oraz dotyczące ich dane i informacje określone w art. 53f ust. 2.

2.

Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do aktualizacji przekazanych danych

i informacji w okresach trzymiesięcznych.

3.

W przypadku wykreślenia bazy, o której mowa w ust. 1, z rejestru zbiorów danych osobowych

zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, podmiot będący administratorem tej bazy przekazuje do Instytutu Pamięci informacje

i dane, o których mowa w ust. 1, oraz posiadane próbki materiału genetycznego i biologicznego.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Prezes Instytutu Pamięci może uzyskać dostęp do bazy materiału genetycznego lub bazy

materiału biologicznego, administrowanej przez inny podmiot, jeżeli istnieje uzasadnione

przypuszczenie, że te bazy zawierają informacje i dane z zakresu działania Instytutu

Pamięci.

2.

Każdy, kto posiada bazy, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić

o tym fakcie Prezesa Instytutu Pamięci.

3.

Każdy podmiot jest obowiązany bezzwłocznie wydać Prezesowi Instytutu Pamięci, na jego

żądanie, posiadane informacje lub dane zawarte w bazach, o których mowa w ust. 1.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Instytut Pamięci prowadzi działalność związaną z upamiętnianiem historycznych wydarzeń,

miejsc oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego, zarówno w kraju,

jak i za granicą, a także miejsc walk i męczeństwa innych narodów na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, w szczególności w zakresie

1)

inicjowania opieki nad miejscami walk i męczeństwa oraz trwałego upamiętnienia faktów,

wydarzeń i postaci związanych z tymi miejscami;

2)

współdziałania w organizowaniu obchodów, uroczystości, przedsięwzięć wydawniczych

i wystawienniczych;

3)

popularyzowania za pomocą środków masowego przekazu miejsc, wydarzeń i postaci historycznych

związanych z walkami i męczeństwem;

4)

oceniania stanu opieki nad miejscami i trwałymi obiektami pamięci narodowej, w szczególności

nad grobami i cmentarzami wojennymi oraz walk narodowowyzwoleńczych, cmentarzami ofiar

totalitarnego terroru, a także izbami pamięci narodowej;

5)

opiniowania pod względem historycznym wniosków o trwałe upamiętnienie miejsc i wydarzeń

historycznych, a także wybitnych postaci związanych z dziejami walk i męczeństwa;

6)

współdziałania w szczególności ze środowiskami i organizacjami emigracyjnymi i polonijnymi

oraz polskimi poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w sprawowaniu opieki nad miejscami

walk i męczeństwa Narodu Polskiego za granicą;

7)

dokonywania trwałych upamiętnień faktów, wydarzeń i postaci związanych z miejscami

walk i męczeństwa.

2.

W sprawach, które mogą mieć wpływ na realizację polityki państwa dotyczącej miejsc

pamięci narodowej oraz grobów i cmentarzy wojennych, Prezes Instytutu Pamięci podejmuje

działania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego.

3.

W sprawach, które mogą mieć wpływ na realizację umów międzynarodowych dotyczących

miejsc pamięci narodowej oraz grobów i cmentarzy wojennych, Prezes Instytutu Pamięci

podejmuje działania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Wykonywanie zadań określonych w art. 53j ust. 1 następuje w szczególności przez

1)

zajmowanie stanowisk, wydawanie opinii oraz występowanie z wnioskami w sprawach opieki

nad miejscami walk i męczeństwa oraz trwałego upamiętniania związanych z tymi miejscami

faktów, wydarzeń i postaci;

2)

występowanie z wnioskami oraz współdziałanie z właściwymi organami państwowymi, organami

jednostek samorządu terytorialnego i zainteresowanymi organizacjami społecznymi w

organizowaniu obchodów i uroczystości, inicjowanie wydawnictw i organizowanie wystaw

upamiętniających miejsca walk i męczeństwa oraz związane z nimi historyczne wydarzenia

i postacie;

3)

przedstawianie, za pośrednictwem środków masowego przekazu, publikacji popularyzujących

miejsca, wydarzenia i postacie związane z walką i męczeństwem, a także podejmowanie

innych przedsięwzięć upowszechniających pamięć walk i męczeństwa;

4)

współpracę, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego oraz z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, z zagranicznymi instytucjami

zajmującymi się upamiętnianiem i otaczaniem opieką miejsc walk i męczeństwa Polaków

w innych krajach oraz miejsc walk i męczeństwa innych narodów na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej;

5)

współpracę, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego, ze środowiskami i organizacjami emigracyjnymi, polonijnymi oraz polskimi

poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a także przedstawicielstwami dyplomatycznymi

i urzędami konsularnymi w zakresie

a)

sprawowania opieki nad miejscami walk i męczeństwa Narodu Polskiego za granicą, zwłaszcza

polskimi cmentarzami wojennymi,

b)

upamiętniania polskich wydarzeń historycznych mających miejsce poza granicami Rzeczypospolitej

Polskiej oraz wybitnych polskich postaci poległych lub zmarłych poza granicami Rzeczypospolitej

Polskiej,

c)

poszukiwania i upamiętniania miejsc męczeństwa Polaków oraz miejsc ich pochówków poza

granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

d)

ekshumacji i przeniesienia szczątków Polaków poległych bądź pomordowanych za granicą

na cmentarze i kwatery wojenne w Polsce;

6)

współpracę ze szkołami i innymi placówkami oświatowymi i kulturalnymi w zakresie tworzenia

izb pamięci narodowej;

7)

współpracę z organami jednostek samorządu terytorialnego, organizacjami harcerskimi,

turystycznymi i innymi zainteresowanymi organizacjami społecznymi w tworzeniu i promowaniu

szlaków pamięci narodowej;

8)

popieranie tworzenia regionalnych lub lokalnych muzeów walki o niepodległość;

9)

finansowanie i przeprowadzanie prac mających na celu trwałe upamiętnienie faktów,

wydarzeń i postaci związanych z miejscami walk i męczeństwa podejmowanych z inicjatywy

własnej.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

Organy właściwe w sprawach wydawania zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów

upamiętniających walki i męczeństwo wydają zezwolenie po zasięgnięciu opinii Prezesa

Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

W celu realizacji zadań określonych w art. 53j przy oddziałach Instytutu Pamięci tworzy

się komitety ochrony pamięci walk i męczeństwa.

2.

Członkami komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa mogą być w szczególności przedstawiciele

organów jednostek samorządu terytorialnego, a także organizacji społecznych, których

przedmiot działalności jest związany z upamiętnianiem historycznych wydarzeń, miejsc

oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego, w tym fundacji kombatanckich

oraz stowarzyszeń kombatanckich w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących

ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1206 oraz z 2015 r. poz. 693 i 2281).

3.

Właściwy miejscowo dyrektor oddziału Instytutu Pamięci zamieszcza w prasie o zasięgu

lokalnym oraz na stronie internetowej oddziału ogłoszenie o możliwości zgłaszania

kandydatów na członków komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa, w tym o terminie

i miejscu składania wniosków w tej sprawie.

4.

Członków komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa powołuje i odwołuje Prezes Instytutu

Pamięci na wniosek właściwego miejscowo dyrektora oddziału Instytutu Pamięci.

5.

Udział w pracach komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa ma charakter społeczny.

6.

Obsługę organizacyjną komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa zapewnia właściwy

miejscowo dyrektor oddziału Instytutu Pamięci.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

1.

Osobom i jednostkom organizacyjnym zasłużonym dla idei pamięci narodowej oraz opieki

nad miejscami walk i męczeństwa można nadać medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”.

2.

Medal, o którym mowa w ust. 1, nadaje Prezes Instytutu Pamięci, na uzasadniony wniosek

organizacji społecznej lub instytucji zajmujących się upamiętnianiem i otaczaniem

opieką miejsc walk i męczeństwa Polaków, po zasięgnięciu opinii właściwego komitetu

ochrony pamięci walk i męczeństwa.

3.

We wniosku, o którym mowa w ust. 2, wskazuje się w szczególności imię, nazwisko, imię

ojca, datę i miejsce urodzenia, wykształcenie oraz miejsce zamieszkania osoby zasłużonej

albo nazwę, siedzibę, adres zasłużonej jednostki organizacyjnej.

4.

Osoba lub jednostka organizacyjna, której nadano medal, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje

odznakę oraz legitymację potwierdzające jego nadanie.

5.

Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci, określi,

w drodze rozporządzenia

1)

wzór wniosku, o którym mowa w ust. 2,

2)

szczegółowy tryb postępowania w sprawach o nadanie medalu, o którym mowa w ust. 1,

3)

sposób wręczania i noszenia medalu, o którym mowa w ust. 1,

4)

wzory odznaki oraz legitymacji potwierdzających nadanie medalu, o którym mowa w ust.

1

- uwzględniając konieczność zapewnienia sprawności postępowania w sprawach o nadanie

medalu oraz godnego i uroczystego uhonorowania osób oraz jednostek organizacyjnych,

którym jest nadawany medal.

Dz.U. 2016 poz. 749 inForce

W działalności Instytutu Pamięci określonej w art. 1, z wyjątkiem prowadzenia Bazy,

o której mowa w art. 53f, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →