Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w

sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach,

do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).

Przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8,

pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58,

pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań

wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań

stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Do skarg kasacyjnych wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje

się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują

środki określone w ustawie.

§ 2.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje

orzekanie w sprawach skarg na

1)

decyzje administracyjne;

2)

postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo

kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3

postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy

zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego

zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie

zgłoszonego zarzutu;

4

inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej

dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów

lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a)

pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5)

akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów

administracji rządowej;

6)

akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone

w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7)

akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt

1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych

niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących

uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania

administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

§ 3.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych

przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu

terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa

nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami

administracji rządowej.

Sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach

1)

wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami

administracji publicznej;

2)

wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi;

3)

odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji

publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa;

4)

wiz wydawanych przez konsulów, z wyjątkiem wiz wydanych cudzoziemcowi będącemu członkiem

rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich

Unii Europejskiej i członków ich rodzin

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1525 oraz z 2015 r. poz. 1274);

5)

zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez

konsulów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r., z wyjątkiem

1)

art. 1, który wchodzi w życie z dniem 3 marca 2017 r.;

2)

art. 2, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie

bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych

pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.

Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia

sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.

§ 1.

Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się

postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie

postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw

człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.

§ 2.

Rzecznik Praw Dziecka może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także

wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania,

jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw dziecka. W takim przypadku przysługują

mu prawa strony.

Organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział

w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.

2.

Do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 4, wszczętych

i niezakończonych do dnia wejścia w życie tego artykułu, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 8 lit. a, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;

2)

art. 3 pkt 29, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.;

3)

art. 4, który wchodzi w życie po upływie 36 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia

przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika

postępowania.

§ 1.

Dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, tworzy się akta. Akta mogą być

tworzone i przetwarzane także z wykorzystaniem technik informatycznych.

§ 2.

Akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta

sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.

§ 3.

Akta wszystkich zakończonych prawomocnie spraw sądowoadministracyjnych przechowuje

się we właściwym sądzie administracyjnym przez okres niezbędny ze względu na rodzaj

i charakter sprawy oraz znaczenie materiałów zawartych w aktach jako źródła informacji.

§ 4.

Po okresie przechowywania w sądzie akta sprawy podlegają przekazaniu do właściwych

archiwów państwowych albo zniszczeniu.

§ 5.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób tworzenia

akt, o których mowa w § 1, oraz warunki i tryb przechowywania i przekazywania akt

wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także

warunki i tryb niszczenia tych akt po upływie okresu ich przechowywania, uwzględniając

w szczególności rodzaje spraw oraz właściwe zabezpieczenie przed dostępem osób nieuprawnionych,

utratą lub zniszczeniem.

§ 1.

Dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, tworzy się akta. Akta są tworzone

w postaci elektronicznej lub papierowej.

§ 2.

Akta w postaci elektronicznej są przetwarzane z wykorzystaniem systemu elektronicznego

zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i

archiwach.

§ 3.

Akta w postaci papierowej są przetwarzane w tej postaci oraz z wykorzystaniem systemu

elektronicznego zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie

archiwalnym i archiwach.

§ 4.

Akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta

sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.

§ 5.

Sąd, w odniesieniu do akt w postaci elektronicznej, zapewnia stronie realizację czynności,

o których mowa w § 4, w swoim systemie teleinformatycznym , po identyfikacji strony w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352).

§ 6.

Akta wszystkich zakończonych prawomocnie spraw sądowoadministracyjnych przechowuje

się we właściwym sądzie administracyjnym przez okres niezbędny ze względu na rodzaj

i charakter sprawy oraz znaczenie materiałów zawartych w aktach jako źródła informacji.

§ 7.

Po okresie przechowywania w sądzie akta sprawy podlegają przekazaniu do właściwych

archiwów państwowych albo zniszczeniu.

§ 8.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia

1)

sposób tworzenia i przetwarzania akt, o których mowa w § 1;

2)

warunki i tryb przechowywania i przekazywania akt wojewódzkich sądów administracyjnych

i Naczelnego Sądu Administracyjnego;

3)

warunki i tryb niszczenia akt, o których mowa w § 1 i w pkt 2, po upływie okresu ich

przechowywania.

§ 9.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, wydając rozporządzenie, o którym mowa w § 8,

uwzględni w szczególności warunki elektronicznego zarządzania dokumentacją, w rozumieniu

przepisów, o których mowa w § 2 i 3, rodzaje spraw oraz właściwe zabezpieczenie akt

przed dostępem osób nieuprawnionych, utratą tych akt lub ich zniszczeniem.

§ 1.

Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument

elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a.

§ 2.

W postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną

skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji

elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a.

§ 3.

Sąd administracyjny w celu doręczania pism w postępowaniu przekształca postać otrzymanych

od stron pism

1)

w przypadku otrzymanego pisma w formie dokumentu elektronicznego, poprzez sporządzenie

uwierzytelnionego wydruku, o którym mowa w art. 47 § 3, jeżeli strona nie stosuje

środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism;

2)

w przypadku otrzymania pisma w postaci papierowej, poprzez sporządzenie uwierzytelnionej

kopii w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli strona stosuje środki komunikacji

elektronicznej do odbioru pism.

§ 4.

Przepisy dotyczące zastosowania środków komunikacji elektronicznej stosuje się odpowiednio

do organów, do których lub za pośrednictwem których składane są pisma w formie dokumentu

elektronicznego.

§ 1.

Wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne

z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego.

§ 2.

Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze

właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została

zaskarżona.

§ 3.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu

sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości

innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości.

Wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy

aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy,

chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy

lub podjąć innej czynności, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczy na posiedzeniu niejawnym,

w składzie trzech sędziów, inny wojewódzki sąd administracyjny.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny

1)

rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie

do przepisów ustawy;

2)

podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie

wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;

3)

podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne

wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej;

4)

rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4;

5)

rozpoznaje inne sprawy należące do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na

mocy odrębnych ustaw.

§ 2

Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw

należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw

stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek

postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie

wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.

§ 1.

Sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, z zastrzeżeniem § 2 i 3, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

§ 2.

Sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

§ 3.

Zarządzenia poza rozprawą wydaje przewodniczący.

§ 1.

Wyznaczanie składu orzekającego do rozpoznania sprawy na rozprawie lub na posiedzeniu

niejawnym określają regulaminy wewnętrznego urzędowania sądów administracyjnych, wydane

na podstawie odrębnej ustawy.

§ 2.

Zmiana składu orzekającego może nastąpić jedynie z przyczyn losowych albo gdy sędzia

nie może uczestniczyć w składzie orzekającym z powodu przeszkód prawnych.

§ 1.

Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach

1)

w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik

sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2)

swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do

czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3)

osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4)

w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5)

w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi

związane ze sprawą;

6)

w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność

aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach,

w których występował jako prokurator;

6a

dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty

wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej

postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia

wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku

lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

7)

w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

§ 2.

Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia,

opieki lub kurateli.

§ 3.

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania,

nie może orzekać co do tej skargi.

§ 4.

(uchylony)

Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie

lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

§ 1.

Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia

w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

§ 2.

Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna

wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana.

§ 3.

Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności

niecierpiące zwłoki.

§ 4

Wniosek o wyłączenie sądu jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu

niejawnym.

2.

Przepisy art. 151 § 2, art. 162

Sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać

się od udziału w sprawie.

§ 1.

O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy.

§ 2.

Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu

wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.

§ 3.

W razie gdy sąd administracyjny, o którym mowa w § 1, nie może podjąć postanowienia

z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyznacza

inny sąd do rozpoznania wniosku.

§ 4

Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty

na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego,

którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu

niejawnym.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 2 pkt 48 lit. b, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2016 r.;

2)

art. 2 pkt 56 i 58, art. 14 pkt 2, art. 15 oraz art. 18, które wchodzą w życie po

upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

3)

art. 19, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

(uchylony)

§ 1

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta,

referendarza sądowego oraz prokuratora.

§ 2.

Wniosek o wyłączenie prokuratora przekazuje się odpowiedniemu prokuratorowi nadrzędnemu.

§ 1

Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania

przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).

§ 2.

Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające

osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej.

§ 3.

Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości

prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków

lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia

albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

§ 4.

Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości

prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych

innych osób.

§ 1.

Zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność

procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby

prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art.

25.

§ 2.

Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności

w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać

samodzielnie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować

tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego.

§ 1.

Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności

w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.

§ 2.

Za Skarb Państwa podejmuje czynności w postępowaniu organ jednostki organizacyjnej,

z której działalnością wiąże się postępowanie, lub organ jednostki nadrzędnej.

Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek

wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

§ 1

Dla strony niemającej zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego,

jak również dla strony niemającej organu powołanego do jej reprezentowania, sąd na

wniosek strony przeciwnej ustanowi kuratora, jeżeli strona ta podejmuje przeciwko

drugiej stronie czynność niecierpiącą zwłoki. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu

niejawnym.

§ 2

Postanowienie, o którym mowa w § 1, może wydać referendarz sądowy.

§ 1.

Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych

organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których

ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się

do właściwego sądu opiekuńczego.

§ 2.

Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej

albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem

wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną

do tego osobę.

§ 3.

Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie

uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami,

i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.

W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego

działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

§ 1.

Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli

wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego

postępowania na prawach strony.

§ 1a

Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji

publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie

lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu

i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego,

jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy

złoży wniosek o przystąpienie do postępowania.

§ 1b

Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa

w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu

niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie

przysługuje zażalenie.

§ 2

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału

w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu

prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych

osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd

wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału

w sprawie przysługuje zażalenie.

Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście

lub przez pełnomocników.

§ 1

Pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub

uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony

oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli

przewidują to przepisy szczególne.

§ 2.

Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości

prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy

to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających

osobowości prawnej.

§ 3.

Osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów

pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą

udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną

- adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot.

§ 4

Pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez

ten organ jednostki organizacyjnej.

§ 5

W sprawach

1)

w których sąd przedstawił zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia

składowi siedmiu sędziów,

2)

w których sąd przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej,

3)

skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych

sprawach

- pełnomocnikiem organu może być także funkcjonariusz lub pracownik jednostki organizacyjnej

kierowanej przez organ nadrzędny.

Pełnomocnictwo może być

1)

ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi;

2)

do prowadzenia poszczególnych spraw;

3)

do niektórych tylko czynności w postępowaniu.

§ 1.

Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy

pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat,

radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić

odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich

umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu

strony.

§ 1a

Jeżeli odpis pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie zostały

sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, ich uwierzytelnienia, o którym mowa

w § 1, dokonuje się z wykorzystaniem bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego

przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, podpisu potwierdzonego profilem zaufanym

ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny. Odpisy pełnomocnictwa

lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie uwierzytelniane elektronicznie

sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach wydanych na podstawie art.

18 pkt 1 tej ustawy.

§ 2.

W toku sprawy pełnomocnictwo może być udzielone ustnie na posiedzeniu sądu przez oświadczenie

złożone przez stronę i wciągnięte do protokołu.

§ 3.

(uchylony)

Pełnomocnictwo udzielone w formie dokumentu elektronicznego powinno być podpisane

bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego

certyfikatu, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie

innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny.

Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pełnomocnictwo osoba przez nią upoważniona,

z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała.

Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa

umocowanie do

1)

wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi

o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem;

2)

udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach;

3)

cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone

w danym pełnomocnictwie;

4)

odbioru kosztów postępowania.

Zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa

w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego.

Mocodawca stawający jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub

odwoływać oświadczenia pełnomocnika.

§ 1.

Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu

od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników

- od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd.

§ 2

Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział

pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba

że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia,

działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy

od niekorzystnych skutków prawnych.

W razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa.

Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania.

§ 1.

Sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić

pełnomocnictwa.

§ 2.

Sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa

powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swojej czynności przez stronę. Jeżeli

termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby.

Pismo w postępowaniu sądowym (pismo strony) obejmuje wnioski i oświadczenia stron.

§ 1.

Każde pismo strony powinno zawierać

1)

oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich

przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;

2)

oznaczenie rodzaju pisma;

3)

osnowę wniosku lub oświadczenia;

4)

podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;

5)

wymienienie załączników.

§ 2.

Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie

miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron,

ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze

- sygnaturę akt.

§ 2a

Gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto

zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela

ustawowego lub pełnomocnika bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy

pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym

ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny.

§ 2b

Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie

dokumentu elektronicznego.

§ 2c

Pismo wnoszone w innej formie niż forma dokumentu elektronicznego, zawierające żądanie

doręczania pism sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, powinno zawierać

oznaczenie adresu elektronicznego.

§ 2d

Jeżeli pismo, o którym mowa w § 2a nie zawiera adresu elektronicznego, sąd przyjmuje,

że właściwym jest adres elektroniczny, z którego nadano pismo wniesione w formie dokumentu

elektronicznego, a gdy wniesiono je w innej formie i zawiera ono żądanie, o którym

mowa w § 2c, doręczenie pism przez sąd następuje na adres wskazany zgodnie z § 2,

przy czym w pierwszym piśmie sąd poucza o warunku podania adresu elektronicznego w

żądaniu doręczania pism środkami komunikacji elektronicznej.

§ 3

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi

pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

§ 4.

Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona,

z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała.

§ 1.

Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich

stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym

odpisie każdego załącznika do akt sądowych.

§ 2.

Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione

wydruki poczty elektronicznej.

§ 3

W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów

nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji

elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci

uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych

na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne.

§ 4

Sąd, doręczając odpisy pism i załączników w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego,

informuje stronę o warunkach wnoszenia pism oraz ich doręczania przez sąd za pomocą

środków komunikacji elektronicznej.

§ 1.

Strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie sądu złożyć

oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą.

§ 2

Jeżeli dokument znajduje się w aktach organu, o którym mowa w art. 76 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w art. 194 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ odpis lub wyciąg z dokumentu.

Sąd zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może.

Gdy sąd uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie.

§ 3.

Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność

z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie

pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub

doradcą podatkowym.

§ 3a

Jeżeli odpis dokumentu został sporządzony w formie dokumentu elektronicznego, poświadczenie

jego zgodności z oryginałem, o którym mowa w § 3, dokonuje się z wykorzystaniem bezpiecznego

podpisu elektronicznego weryfikowanego przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu,

podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów,

o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny. Odpisy dokumentów

poświadczane elektronicznie sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach

wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 tej ustawy.

§ 4.

Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego

w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym

lub doradcą podatkowym ma charakter dokumentu urzędowego.

§ 5.

Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd, na wniosek strony albo z urzędu,

zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 3, przedłożenia oryginału

tego dokumentu.

§ 1.

Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków

formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie

siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi

inaczej.

§ 2.

Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza

pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.

§ 3.

Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia.

§ 4

Czynności, o których mowa w § 1 i 2, może wykonywać referendarz sądowy.

Sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej

skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu

ustawy z dnia 17 lutego

2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na

wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. W treści urzędowego poświadczenia odbioru

informuje się o tym, że pisma w sprawie będą doręczane za pomocą środków komunikacji

elektronicznej, oraz poucza się o prawie strony do rezygnacji z doręczania pism za

pomocą środków komunikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 74a § 2.

§ 1.

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator,

Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie

jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób,

jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

§ 2.

Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają

prawo do wniesienia skargi.

Kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących,

jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności

albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1.

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu

w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator,

Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

§ 2.

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie

przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o

ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

§ 3

Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi,

skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść

po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia,

w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu

innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać,

że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

§ 4.

W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie

będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem

skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin,

o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania.

§ 1.

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia

w sprawie.

§ 2.

W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu

dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa,

a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni

od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

§ 3.

Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę

w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej,

a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu

lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania

do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej.

§ 1.

Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie,

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

§ 1a

Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej

tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio.

§ 2

Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi

aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

§ 2a

Jeżeli skarga została wniesiona

1)

w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, o

którym mowa w § 1 - organ ten przekazuje sądowi skargę i odpowiedź na skargę do jego

elektronicznej skrzynki podawczej;

2)

w postaci papierowej - organ przekazuje sądowi skargę i odpowiedź na skargę w takiej

postaci.

§ 2b

Wprzypadku gdy akta sprawy, której dotyczy skarga, są prowadzone przez organ w postaci

elektronicznej, organ ten

1)

przekazuje sądowi akta sprawy wraz z informacją o dokumentach, których treść nie jest

w całości dostępna w aktach sprawy prowadzonych w postaci elektronicznej, oraz o sposobie

i dacie ich przekazania sądowi do jego elektronicznej skrzynki podawczej, a w przypadku

gdy ze względów technicznych nie jest to możliwe - na informatycznym nośniku danych;

2)

przekazuje sądowi dokumenty z akt sprawy, których treść nie jest w całości dostępna

w aktach sprawy prowadzonych w postaci elektronicznej, wskazując na elektroniczne

akta sprawy przekazane sądowi w sposób, o którym mowa w pkt 1.

§ 2c

Wprzypadku gdy akta sprawy, której dotyczy skarga, są prowadzone przez organ, o którym

mowa w § 1, w postaci papierowej, organ ten przekazuje sądowi akta sprawy oraz, jeżeli

taka istnieje, zapisaną na informatycznych nośnikach danych dokumentację elektroniczną,

której treść nie jest dostępna w postaci papierowej.

§ 3

Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono,

może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu

dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy

działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy

prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 4

W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 1a, organ zawiadamia o przekazaniu skargi wraz

z odpowiedzią na skargę przez obwieszczenie w siedzibie organu i na jego stronie internetowej

oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, pouczając o treści tego przepisu.

§ 1

W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek

skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.

154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

§ 1

W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2-2c, sąd na

wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej

w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie

skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny

i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości.

§ 3

O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 §

2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji,

skarg i wniosków.

§ 3

O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 §

2-2c, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania

petycji, skarg i wniosków.

W razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu

zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie

sądowe podlega zawieszeniu.

§ 1.

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać

1)

wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;

2)

oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania

skarga dotyczy;

3)

określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego;

4

w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy

organ do usunięcia naruszenia prawa.

§ 2.

W przypadku, o którym mowa w art. 51, skargi mogą być wniesione w jednym piśmie.

§ 3.

Jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność

lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych

skarg.

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej

sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu

się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

§ 1.

Sąd odrzuca skargę

1)

jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2)

wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;

3)

gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;

4)

jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została

już prawomocnie osądzona;

5)

jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności

procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów

jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej

działanie;

5a

jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym

mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;

6)

jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

§ 2.

Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego

i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej

będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas,

gdy brak nie zostanie uzupełniony.

§ 3.

Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu

niejawnym.

§ 4.

Sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie

sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

§ 1.

Jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi

swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie

sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazanie

sprawy. Nie dotyczy to przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

§ 3.

Czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy.

Skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie

skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby

utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

§ 1.

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

§ 2.

W razie wniesienia skargi

1)

na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może

wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części,

chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione

jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy

ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania;

2)

na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień

lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - właściwy organ może, z urzędu lub

na wniosek skarżącego, wstrzymać wykonanie aktu lub czynności w całości lub w części;

3)

na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz na akty

terenowych organów administracji rządowej - właściwy organ może, z urzędu lub na wniosek

skarżącego, wstrzymać wykonanie uchwały lub aktu w całości lub w części, z wyjątkiem

przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie.

§ 3.

Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o

wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w

§ 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania

trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły

w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania

wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku

do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach

prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

§ 4.

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i

3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

§ 5.

Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

§ 6

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem

1)

wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę;

2)

uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

Przewodniczący wydziału lub wyznaczony sędzia

1)

zarządza skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, a w razie potrzeby

także innych dowodów;

2)

wskazuje skład sędziowski orzekający w sprawie, wyznaczony w sposób, o którym mowa

w art. 17;

3)

wyznacza termin posiedzenia niejawnego lub rozprawy, w którym sprawa ma być rozpoznana.

Jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek.

§ 1.

Wniosek składa się bezpośrednio do sądu.

§ 2.

Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto

zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i

organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych.

§ 3.

Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 1

Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

(Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy.

§ 1

Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

(Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo

za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a.

§ 2

Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się

tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego

rozdziału nie stanowią inaczej.

§ 3

Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.

W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.

§ 3.

(uchylony)

§ 1

W toku sprawy adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi i rzecznicy patentowi doręczają

sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty lub

przesyłką poleconą. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się

oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką

poleconą. Pisma niezawierające powyższego oświadczenia podlegają zwrotowi bez wzywania

do usunięcia tego braku.

§ 2.

Doręczenie adresatowi może nastąpić także przez wręczenie mu pisma bezpośrednio w

sekretariacie sądu.

§ 3

Przepis § 1 nie dotyczy wniesienia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu,

skargi o wznowienie postępowania i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia.

§ 1.

Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie

ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu.

§ 2.

Pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki

organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu

do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru

pism.

§ 3.

Pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych

do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany

w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń.

§ 4.

W razie niemożności doręczenia w sposób określony w § 3, stosuje się odpowiednio art.

70 § 2.

§ 5.

Jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu

sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom.

§ 1.

W dni ustawowo wolne od pracy oraz w porze nocnej, doręczeń można dokonywać tylko

w wyjątkowych przypadkach, za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu.

§ 2.

Za porę nocną uważa się czas od godziny dwudziestej pierwszej do godziny siódmej.

Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata

zastanie.

§ 1.

Strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego

zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby.

§ 2.

W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem

doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach

jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu.

§ 3.

Przepisu § 2 nie stosuje się do doręczenia skargi o wznowienie postępowania.

§ 1.

Doręczenia żołnierzom zasadniczej służby wojskowej dokonuje się za pośrednictwem dowódcy

jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę.

§ 2.

Doręczenia osobom pozbawionym wolności dokonuje się za pośrednictwem administracji

odpowiedniego zakładu.

§ 1

Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu

domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni

sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma.

§ 2.

Jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej

do odbioru pism.

§ 1

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa

się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.

§ 2

Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce

pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia,

umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach

mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura

lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.

§ 3

W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne

zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni

od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie

gminy.

§ 4.

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w

§ 1.

§ 1.

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, zwraca się je sądowi z adnotacją o odmowie

jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją dołącza się do akt sprawy.

§ 2.

W przypadku, o którym mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy

jego przyjęcia przez adresata.

§ 1.

Doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej,

jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków

1)

wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą

sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo;

2)

wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny;

3)

wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny.

§ 2.

Jeżeli strona zrezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej,

sąd doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu

elektronicznego.

§ 3.

W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny

adresata zawiadomienie zawierające

1)

informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz

ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod

którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu;

2)

pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji

adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym sądu,

oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru bezpiecznym podpisem

elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, podpisem

potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o

których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów

realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny.

§ 4.

Zawiadomienie, o którym mowa w § 3, może być automatycznie tworzone i przesyłane przez

system teleinformatyczny sądu, a odbioru tego zawiadomienia nie potwierdza się.

§ 5.

Datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia

odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2.

§ 6.

W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie

siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie

o możliwości odebrania tego pisma.

§ 7.

Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4.

§ 8.

W przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu

dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

§ 9.

W przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone sąd umożliwia

adresatowi pisma w swoim systemie teleinformatycznym dostęp do treści pisma w formie

dokumentu elektronicznego oraz do informacji o dacie uznania pisma za doręczone oraz

o datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 3 i 6.

§ 10.

W przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi,

Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie,

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo

bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu

ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru.

§ 11.

Datą doręczenia pism, o których mowa w § 10, jest data określona w urzędowym poświadczeniu

odbioru.

§ 12.

Pisma sądu, odpisy pism i załączników w postępowaniu sądowym oraz orzeczeń, doręczane

przez sąd w formie dokumentu elektronicznego opatrzone są bezpiecznym podpisem elektronicznym

weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia doręcza się w odpisach.

§ 1.

Pełnomocnikowi kilku osób doręcza się jeden egzemplarz pisma i załączników.

§ 2.

Uprawnionemu przez kilku uczestników postępowania do odbioru pism w postępowaniu sądowym

doręcza się po jednym egzemplarzu dla każdego uczestnika.

§ 3.

Jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem

1)

art. 13, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r.;

2)

art. 14 ust. 7 i 8, art. 15, art. 18, art. 40, art. 47, art. 52, art. 54, art. 66

oraz art. 74 ust. 3-5, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2015 r.;

2a)

art. 5, art. 39 pkt 2-14, 16, 18, 22 i 23, art. 41, art. 43, art. 45 pkt 1, pkt 2

lit. a tiret drugie, pkt 4-7, 10-14, 16 i 18, art. 49-51, art. 55, art. 68, art. 70,

art. 72, art. 74 ust. 1, 2 i 6 oraz art. 75, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2016 r.;

3)

art. 57 ust. 2-4, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

§ 1.

Odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem. Jeżeli tego

nie może lub nie chce uczynić, doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczyny

braku podpisu.

§ 1a

Potwierdzenie odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego następuje w sposób

określony w art. 74a § 5 lub 10.

§ 2.

Doręczający stwierdza na potwierdzeniu odbioru sposób doręczenia, a na doręczonym

piśmie zaznacza dzień doręczenia i opatruje to stwierdzenie swoim podpisem.

Jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczona skarga lub

inne pismo w postępowaniu sądowym albo orzeczenie wywołujące potrzebę podjęcia obrony

jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela

lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej

przez sąd orzekający.

§ 1

Sąd ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony

nie jest znane. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

O ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi publicznie w budynku sądowym i urzędzie

właściwej gminy, w sprawach zaś większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także w prasie.

§ 3.

Z chwilą doręczenia pisma kuratorowi doręczenie staje się skuteczne. Sąd może jednak

uzależnić skuteczność doręczenia od upływu oznaczonego terminu od dnia wywieszenia

obwieszczenia w budynku sądowym.

§ 4

Czynności, o których mowa w § 1-3, może wykonywać referendarz sądowy.

Przepisy o doręczeniu stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, i ustanowieniu

dla niej kuratora stosuje się również do jednostek organizacyjnych, które nie mają

organów albo których organy są nieznane z siedziby.

Gdy okaże się, że żądanie ustanowienia kuratora lub wywieszenia pisma nie było uzasadnione,

sąd zarządzi doręczenie pisma w sposób właściwy, a w miarę potrzeby zniesie na wniosek

strony zainteresowanej postępowanie przeprowadzone z udziałem kuratora lub po wywieszeniu

pisma w budynku sądowym.

Bieg terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego (termin sądowy) rozpoczyna

się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy ustawa przewiduje

doręczenie z urzędu - od jego doręczenia.

§ 1.

Terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2.

Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy,

za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.

§ 3

Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym

państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go

do sądu.

§ 4

To samo dotyczy złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo

przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego

oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku.

§ 5

Datą wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest określona w urzędowym

poświadczeniu odbioru data wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego sądu

lub właściwego organu.

Przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek

strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony.

Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

§ 1.

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej

winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu

terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje

dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.

§ 3.

Na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje

zażalenie.

§ 1.

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała

być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

§ 2.

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu

terminu.

§ 3.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu,

którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem

skargi.

§ 4.

Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

§ 5.

Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko

w przypadkach wyjątkowych.

Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci

na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani

wykonania orzeczenia. Sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie

lub wykonanie orzeczenia. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

W razie uwzględnienia wniosku sąd może natychmiast przystąpić do rozpoznania sprawy.

§ 1.

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd

orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie.

§ 2.

Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas,

gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

§ 1.

Posiedzenia sądowe wyznacza przewodniczący z urzędu, ilekroć wymaga tego stan sprawy.

§ 2.

O posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas

posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie

na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem

dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech

dni.

§ 3.

Sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub

jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika.

§ 1.

Postępowanie przed sądem toczy się z udziałem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich

lub Rzecznika Praw Dziecka, jeżeli wnieśli skargę albo gdy zgłosili swój udział w

postępowaniu przed sądem.

§ 2.

Nieobecność prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka na

rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy przez sąd.

W zawiadomieniu o posiedzeniu oznacza się

1)

imię, nazwisko albo nazwę i siedzibę zawiadamianego oraz adres zawiadamianego;

2)

sąd oraz miejsce i czas posiedzenia;

3)

skarżącego oraz przedmiot sprawy;

4)

cel posiedzenia;

5)

skutki niestawiennictwa.

Posiedzenia sądowe odbywają się w budynku sądowym, a poza tym budynkiem tylko wówczas,

z zachowaniem wymagań dotyczących bezpieczeństwa, gdy czynności sądowe muszą być wykonane

w innym miejscu albo gdy odbycie posiedzenia poza budynkiem sądowym ułatwia przeprowadzenie

sprawy lub przyczynia się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.

Na posiedzenia jawne wstęp na salę sądową mają - poza stronami i osobami wezwanymi

- tylko osoby pełnoletnie. Na posiedzenia niejawne mają wstęp tylko osoby wezwane.

§ 1.

Sąd z urzędu zarządza odbycie całego posiedzenia lub części przy drzwiach zamkniętych,

jeżeli publiczne rozpoznanie sprawy zagraża moralności, bezpieczeństwu państwa lub

porządkowi publicznemu, a także gdy mogą być ujawnione okoliczności stanowiące informacje

niejawne.

§ 2.

Sąd na wniosek strony zarządza odbycie posiedzenia przy drzwiach zamkniętych, jeżeli

wymaga tego ochrona życia prywatnego strony lub inny ważny interes prywatny. Postępowanie

dotyczące tego wniosku odbywa się przy drzwiach zamkniętych. Postanowienie w tym przedmiocie

sąd ogłasza publicznie.

§ 1.

Podczas posiedzenia odbywającego się przy drzwiach zamkniętych mogą być obecni na

sali: strony, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy, prokurator oraz osoby zaufania

po dwie z każdej strony.

§ 2.

Ogłoszenie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie odbywa się publicznie.

§ 1.

Przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenia, udziela głosu, zadaje pytania,

upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia.

§ 2.

Przewodniczący może odebrać głos, gdy przemawiający go nadużywa, jak również uchylić

pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne.

Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny.

§ 1.

Z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant pod kierunkiem przewodniczącego spisuje

protokół.

§ 2.

Z posiedzenia niejawnego sporządza się notatkę urzędową, jeżeli nie wydano orzeczenia.

§ 1.

Protokół powinien zawierać

1)

oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta,

prokuratora, stron, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych

i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności;

2)

przebieg posiedzenia, w szczególności wnioski i twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń

i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone; jeżeli

sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie

w protokole treści samego rozstrzygnięcia; zamiast podania wniosków i twierdzeń można

w protokole powołać się na pisma przygotowawcze;

3)

czynności stron mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

§ 2.

Protokół podpisują przewodniczący i protokolant.

Przebieg czynności protokołowanych może być ponadto utrwalony za pomocą aparatury

dźwiękowej, o czym należy przed uruchomieniem aparatury uprzedzić wszystkie osoby

uczestniczące w czynności.

Strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu,

nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono

protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie

siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia.

W toku posiedzenia wnioski, oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania wniosków i oświadczeń

można zamieścić w załączniku do protokołu. Gdy stronę zastępuje adwokat, radca prawny,

doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, przewodniczący może zażądać złożenia takiego

załącznika w wyznaczonym terminie.

Strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecne, na najbliższym posiedzeniu,

zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia

do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania

się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania,

których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo gdy strona uprawdopodobni,

iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy.

§ 1.

Po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle

przedstawia na podstawie akt stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi.

§ 2.

Po złożeniu sprawozdania, strony - najpierw skarżący, a potem organ - zgłaszają ustnie

swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy

prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym

stronom według ustalonej przez siebie kolejności.

§ 3.

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów,

jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego

przedłużenia postępowania w sprawie.

§ 4.

Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez

strony.

§ 5.

Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego.

Nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

W razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie, przewodniczący lub

wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i

dowody znajdujące się w aktach sprawy.

Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek

ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym

wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba

że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu

sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron.

§ 1.

Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich

łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą.

§ 2.

Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu

ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w

związku.

W razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia

przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy,

sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §

6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 55 § 3 stosuje

się odpowiednio.

§ 1.

Przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.

§ 2.

Można zamknąć rozprawę również w przypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcze uzupełniający

dowód z dokumentów znanych stronom, a przeprowadzenie rozprawy co do tego dowodu sąd

uzna za zbyteczne.

Od orzeczeń przewodniczącego wydanych w toku rozprawy strony mogą odwołać się, do

czasu zamknięcia rozprawy, do sądu orzekającego.

§ 1.

Na wniosek skarżącego lub organu, złożony przed wyznaczeniem rozprawy, może być przeprowadzone

postępowanie mediacyjne, którego celem jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności

faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej

załatwienia w granicach obowiązującego prawa.

§ 2.

Postępowanie mediacyjne może być prowadzone mimo braku wniosku stron o przeprowadzenie

takiego postępowania.

§ 1.

Postępowanie mediacyjne prowadzi sędzia lub referendarz sądowy wyznaczony przez przewodniczącego

wydziału.

§ 2.

Posiedzenie mediacyjne odbywa się z udziałem stron.

§ 3.

Z przebiegu posiedzenia mediacyjnego spisuje się protokół, w którym zamieszcza się

stanowiska stron, a w szczególności dokonane przez strony ustalenia co do sposobu

załatwienia sprawy. Protokół podpisuje prowadzący postępowanie mediacyjne oraz strony.

§ 1.

Na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, organ uchyla lub zmienia

zaskarżony akt albo wykonuje lub podejmuje inną czynność stosownie do okoliczności

sprawy w zakresie swojej właściwości i kompetencji.

§ 2.

Jeżeli strony nie dokonają ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy, podlega ona rozpoznaniu

przez sąd.

§ 1.

Na akt wydany na podstawie ustaleń, o których mowa w art. 117 § 1, można wnieść skargę

do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia

aktu albo wykonania lub podjęcia czynności. Skargę sąd rozpoznaje łącznie ze skargą

wniesioną w sprawie na akt lub czynność, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne.

§ 2.

Jeżeli skarga na akt lub czynność wydane lub podjęte na podstawie ustaleń, o których

mowa w art. 117 § 1, nie zostanie wniesiona albo skarga ta zostanie oddalona, sąd

umarza postępowanie w sprawie, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne.

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli

1)

decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę

do wznowienia postępowania;

2)

strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a

żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku

nie zażąda przeprowadzenia rozprawy;

3

przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które

służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę

co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,

na które służy zażalenie;

4

przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech

sędziów.

Sprawa może być również rozpoznana w trybie uproszczonym w przypadku, o którym mowa

w art. 55 § 2.

Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania

na rozprawie.

Postępowanie ulega zawieszeniu z mocy prawa w razie zaprzestania czynności przez sąd

wskutek siły wyższej.

§ 1.

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu

1)

w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności

procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela

ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3;

2)

jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające

jej działanie;

3)

jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej

wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu;

4)

jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy

przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości;

5)

w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu

albo Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej;

6)

w przypadku, o którym mowa w art. 56.

§ 2.

W przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń,

które je spowodowały. Zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli

nastąpiły po zamknięciu rozprawy.

§ 3.

Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania

odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

§ 1.

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu

1

jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego,

sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem

Sprawiedliwości Unii Europejskiej;

2)

jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby

wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej;

3)

jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez

skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu;

4)

w razie śmierci pełnomocnika, chyba że strona działa przed sądem osobiście.

§ 2.

Jeżeli postępowanie karne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a jego

rozpoczęcie zależy od wniosku strony, sąd wyznaczy termin do wszczęcia postępowania,

w innych przypadkach może zwrócić się do właściwego organu.

Sąd może również zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron.

§ 1.

W przypadku zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron lub niemożności nadania

sprawie dalszego biegu, zawieszenie wstrzymuje tylko bieg terminów sądowych, które

biegną dalej dopiero od dnia podjęcia postępowania.

§ 2.

We wszystkich innych przypadkach zawieszenia żadne terminy nie biegną i zaczynają

biec dopiero od początku od dnia podjęcia postępowania. Terminy sądowe należy w miarę

potrzeby wyznaczyć na nowo.

§ 3.

Podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają

na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Czynności

podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero

od dnia podjęcia postępowania.

§ 1.

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności

1)

w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego

albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku;

2)

w razie utraty zdolności sądowej - od dnia ustalenia ogólnego następcy prawnego;

3)

w razie braku przedstawiciela ustawowego - od dnia jego ustanowienia;

4)

gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia

się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do

okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.

§ 2

Jeżeli w ciągu roku od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą

się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, sąd może z urzędu zwrócić

się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej

został ustanowiony. Czynność tę może wykonać referendarz sądowy.

W razie zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron sąd postanowi podjąć postępowanie

na wniosek którejkolwiek z nich, nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od zawieszenia

postępowania.

§ 1

Sąd umarza zawieszone postępowanie

1)

jeżeli wniosek o podjęcie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron albo z

przyczyn wskazanych w art. 125 § 1 pkt 3, nie został zgłoszony w ciągu trzech lat

od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu;

2)

w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową,

a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu

z tej przyczyny;

3)

w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu

postępowania z tej przyczyny.

§ 2.

Umorzenie zawieszonego postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym powoduje

uprawomocnienie się orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Postanowienie w przedmiocie zawieszenia, podjęcia i umorzenia postępowania może zapaść

na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania i o odmowie

podjęcia postępowania przysługuje zażalenie.

Sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem.

§ 1.

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie

wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu

niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

§ 2.

Sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo.

§ 3.

Rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero

po jej zamknięciu.

§ 1

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami

skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

§ 2.

Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie

prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku

do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych

w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego

jej załatwienia.

Wyrok może być wydany jedynie przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca

bezpośrednio wydanie wyroku.

§ 1.

Sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem

jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem

§ 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zapaść

orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku.

§ 2.

Przewodniczący zbiera głosy sędziów, poczynając od najmłodszego stażem na stanowisku

sędziego sądu administracyjnego, sam zaś głosuje ostatni. Sprawozdawca, jeżeli jest

wyznaczony, głosuje pierwszy. Wyrok zapada większością głosów. Sędzia, który przy

głosowaniu nie zgodził się z większością, może przy podpisywaniu sentencji zgłosić

zdanie odrębne i obowiązany jest uzasadnić je na piśmie przed podpisaniem uzasadnienia.

Zdanie odrębne może dotyczyć także samego uzasadnienia.

§ 3.

Zgłoszenie zdania odrębnego podaje się do wiadomości, a jeżeli członek składu orzekającego,

który zgłosił zdanie odrębne, wyraził na to zgodę, także jego nazwisko.

§ 4.

Sentencję wyroku podpisuje cały skład sądu.

Sentencja wyroku powinna zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta

oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy

i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz

rozstrzygnięcie sądu.

§ 1.

Ogłoszenie wyroku powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Jednakże

w sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do czternastu dni. W

postanowieniu o odroczeniu sąd powinien wyznaczyć termin ogłoszenia wyroku i ogłosić

go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy. Termin ten może być przedłużony tylko raz

i co najwyżej o siedem dni.

§ 2.

Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym. Nieobecność stron nie wstrzymuje

ogłoszenia. Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać jednoosobowo przewodniczący

lub jeden z sędziów składu orzekającego.

§ 3.

Ogłoszenia wyroku dokonuje się przez odczytanie sentencji. W czasie ogłaszania wyroku

wszyscy obecni, z wyjątkiem sądu, stoją. Po ogłoszeniu sentencji przewodniczący lub

sędzia sprawozdawca podaje ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia, może jednak tego

zaniechać, jeżeli sprawa była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych.

§ 4.

Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli

uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu.

§ 5

Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu

w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni.

§ 1.

Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika

patentowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udziela wskazówek co do

terminu i sposobu wniesienia środka odwoławczego.

§ 2.

Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika

patentowego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku,

sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z

pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.

§ 3.

Jeżeli sąd doręcza odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym stronie

działającej bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego

poucza ją o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.

§ 1

Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia

wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek

strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia

odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni

od dnia zgłoszenia wniosku.

§ 2a

W sprawie zawiłej, w razie niemożności sporządzenia uzasadnienia w terminie, o którym

mowa w § 1 i 2, prezes sądu może przedłużyć ten termin na czas oznaczony, nie dłuższy

niż trzydzieści dni.

§ 3.

Odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu

niejawnym.

§ 4.

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów

podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia

oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie

rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania

co do dalszego postępowania.

§ 1.

Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie.

§ 2.

Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem

doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek.

Uzasadnienie wyroku podpisują sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli

którykolwiek z sędziów nie może podpisać uzasadnienia, przewodniczący lub inny sędzia

składu orzekającego zaznacza na wyroku przyczynę braku podpisu.

Sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został

wydany na posiedzeniu niejawnym - od podpisania sentencji wyroku.

§ 1.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie

1)

uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi

a)

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c)

inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik

sprawy;

2)

stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą

przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3)

stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny

określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

§ 2.

W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane

w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje

się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną

decyzję lub postanowienie.

§ 3

W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia

postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

§ 1.

W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione

okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji

lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba

że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.

§ 2.

O wydaniu decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1, właściwy organ zawiadamia

sąd w terminie siedmiu dni od dnia ich wydania. W przypadku niezawiadomienia sądu,

może on orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art 154 § 6.

Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

§ 3.

W przypadku niewydania decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1, w określonym

przez sąd terminie, strona może wnieść skargę, żądając wydania orzeczenia stwierdzającego

istnienie albo nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Sąd wyda orzeczenie w tym przedmiocie,

jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy. W wyniku rozpoznania skargi sąd stwierdza

czy niewydanie decyzji lub postanowienia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa

i może ponadto z urzędu albo na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę w wysokości

określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną

do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

§ 1.

Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i

4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis

art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może

w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

§ 1.

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6,

stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że

zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie

ich nieważności.

§ 2.

Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o

których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym

albo w postępowaniu szczególnym.

Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla

ten akt.

§ 1

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez

organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie

postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a

1)

zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania

czynności;

2)

zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających

z przepisów prawa;

3)

stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania

przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub

nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz

niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek

strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać

od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej

w art. 154 § 6.

W sprawach skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145-148 sąd uwzględniając

skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczność aktu lub czynności.

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio

w całości albo w części.

§ 1.

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych

do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

§ 1

W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe

prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu

do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie,

żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

§ 2.

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu

uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych

wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza,

czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce

z rażącym naruszeniem prawa.

§ 3.

Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1,

nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

§ 4.

Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie

o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

§ 5.

Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia

sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie

nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego.

§ 6.

Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego

wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

§ 7

Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną

do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

§ 1.

W razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności

mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia,

poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach.

§ 2.

Organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w

terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku.

§ 3

W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § 2, sąd może orzec o

wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie

wydaje się na posiedzeniu niejawnym.

§ 1.

Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe

lub inne oczywiste omyłki.

§ 2.

Sprostowanie sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym. O sprostowaniu umieszcza

się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także na udzielonych im odpisach.

Dalsze odpisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o

sprostowaniu.

§ 3.

Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu

sprostować wyrok pierwszej instancji.

§ 1.

Strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie

doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli

sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia,

które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

§ 1a

Wniosek, o którym mowa w § 1, zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu. Sąd

może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

§ 2.

Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu

niejawnym.

§ 3.

Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy

wyłącznie kosztów.

Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie

w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie ma wpływu na bieg terminu

do wniesienia środka zaskarżenia.

Jeżeli ustawa niniejsza nie przewiduje wydania wyroku, sąd wydaje orzeczenie w formie

postanowienia.

§ 1.

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania

1)

jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;

2)

w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw

i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza

osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;

3)

gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

§ 2.

Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniach niekończących postępowania w sprawie, wydanych

na posiedzeniach jawnych, wpisuje się do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji,

jeżeli nie przysługuje na nie zażalenie.

§ 1.

Postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu

i doręcza stronom.

§ 2

Postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie

przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając

postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego,

doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie

wniesienia środka odwoławczego.

§ 3.

Uzasadnienie, o którym mowa w § 1 i 2, należy sporządzić w terminie siedmiu dni od

dnia wydania postanowienia.

Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane

wraz z uzasadnieniem; jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania

sentencji.

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek

zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi

inaczej.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego.

§ 1.

Do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu.

§ 2.

Od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 30 § 1, art.

49 § 2 oraz art. 234 § 2, przysługuje sprzeciw. Sprzeciw rozpoznaje sąd, w którym

wydano zaskarżone orzeczenie.

§ 3.

W razie wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został

on wniesiony, traci moc.

§ 4.

Sprzeciw wnosi się do sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie zarządzenia

lub postanowienia referendarza sądowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 5.

Sprzeciw wniesiony po upływie terminu sąd odrzuca.

§ 6.

Sąd rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji, chyba że przepis szczególny stanowi

inaczej.

§ 1.

Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy.

§ 2.

Mimo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia nie stają się prawomocne postanowienia

podlegające rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy Sąd ten rozpoznaje

sprawę, w której je wydano.

§ 3.

Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej

z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu

rozpoznać sprawę także w tej części.

§ 1.

Prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony oraz w przypadku, o którym mowa

w art. 286 § 1, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym. Postanowienie

doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek.

§ 2.

Postanowienie stwierdzające prawomocność orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego

może wydać referendarz sądowy.

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne

sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne

osoby.

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą

stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny unieważnia prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego

wydane w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu

sądu administracyjnego w chwili orzekania i odrzuca skargę, jeżeli orzeczenie to nie

może być wzruszone w trybie przewidzianym w ustawie. Sąd orzeka na wniosek Prezesa

Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania wniosku stosuje się odpowiednio

przepisy o rozpoznaniu skargi kasacyjnej.

§ 1

Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego

postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt

2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu

Administracyjnego.

§ 2.

Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik

Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach

1)

naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2)

naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na

wynik sprawy.

§ 1.

Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem

§ 2 i 3.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator,

notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany

nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli

skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

§ 3.

Skarga kasacyjna może być sporządzona przez

1)

doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach

egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami;

2)

rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej.

§ 1.

Skarga kasacyjna powinna zawierać

1)

oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości,

czy w części;

2)

przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;

3)

wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia

lub zmiany.

§ 2.

Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie

albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

§ 1.

Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie,

w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

§ 2.

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla stron wiąże również prokuratora, Rzecznika

Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Jeżeli jednak orzeczenia nie doręcza

się stronie prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mogą w

terminie trzydziestu dni od dnia wydania orzeczenia wystąpić o sporządzenie uzasadnienia

orzeczenia i wnieść skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia

odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

§ 3

W razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego

lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę,

której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez

stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia

skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak

nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

§ 4

Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia

skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną

przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został

ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej

przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując

doręczenia.

§ 5

Przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została

sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia

o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową

Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza

innego pełnomocnika.

§ 6

W przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata,

radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym

mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej

niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia

na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie

w tym przedmiocie.

Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż

przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do

usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną

po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną,

której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Wojewódzki sąd administracyjny umorzy na posiedzeniu niejawnym postępowanie kasacyjne,

jeżeli strona skutecznie cofnęła skargę kasacyjną przed jej przedstawieniem wraz z

aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego

odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej.

Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi

wnoszącemu skargę kasacyjną, wojewódzki sąd administracyjny niezwłocznie przedstawi

skargę kasacyjną wraz z odpowiedzią i aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu

wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania

albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony

wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania

kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia

przysługuje skarga kasacyjna.

Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli

ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi

w celu usunięcia dostrzeżonych braków.

§ 1

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech

sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 2

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku, wydaje wyrok,

a rozpoznając skargę kasacyjną od postanowienia - wydaje postanowienie.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną

od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

§ 2.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym,

gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie

czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia

rozprawy.

§ 3.

Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego,

a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze

jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie

podstaw kasacyjnych.

§ 2.

Nieważność postępowania zachodzi

1)

jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;

2)

jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej

reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był

należycie umocowany;

3)

jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym

albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;

4)

jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu

sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;

5)

jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;

6)

jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny

Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych

podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone

orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi,

który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu

sądowi.

§ 2.

W razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uchyla wyrok także w części

niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania.

§ 1.

Jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące

poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy

i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu.

§ 2.

Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie

wiążąca.

§ 3.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów może przejąć sprawę do rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone

orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania

przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem

uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej

sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od

orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią

prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia

wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia,

a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125, postępowanie przed Naczelnym Sądem

Administracyjnym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron.

Jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym,

do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim

sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki

i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę

kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

§ 1.

Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego

sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia,

których przedmiotem jest

1)

przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu;

1a

odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220

§ 3;

1b

umorzenie postępowania;

2)

wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub

czynności, o których mowa w art. 61;

3)

(uchylony)

4)

odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku;

5)

sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;

5a

odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia;

6)

oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;

7)

odrzucenie skargi kasacyjnej;

8)

odrzucenie zażalenia;

9)

zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej;

10)

ukaranie grzywną.

§ 2.

Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia.

§ 3.

Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym

oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie,

jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia.

§ 4.

Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone

przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu

Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Odpowiedź na

zażalenie może być wniesiona wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie

siedmiu dni od doręczenia zażalenia.

§ 2.

Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione,

wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu

niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone

postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia

przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.

§ 3

Jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia

wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny

na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia

do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu

niejawnym.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

§ 2

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy

o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.

Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego,

jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia.

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis

szczególny stanowi inaczej.

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu

od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił

się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania

niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

§ 1.

Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania

z przyczyny określonej w art. 54 § 3.

§ 2.

W razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2, przepis art.

206 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Jeżeli po stronie skarżącej występuje kilku uprawnionych w sprawie, zwrot kosztów

przysługuje każdemu z nich odpowiednio do udziału w sprawie.

§ 2.

Jeżeli uprawnienia lub obowiązki skarżących, o których mowa w § 1, związane z przedmiotem

zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie.

Stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych

kosztów postępowania kasacyjnego

1)

od organu - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok

sądu pierwszej instancji oddalający skargę;

2)

od skarżącego - jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok

sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę.

W razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana

jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez

1)

organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający

skargę;

2)

skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający

skargę.

§ 1

Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez

pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez

stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość

zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

§ 2.

Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę

prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone

w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe

oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 3

Przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku

lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych

(Dz. U. z 2016 r. poz. 623).

§ 4.

Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego

lub rzecznika patentowego.

Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania

w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części

niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania

wpisu.

§ 1.

Przepisy art. 202, art. 205 i art. 206 mają odpowiednie zastosowanie w przypadkach,

o których mowa w art. 203 i art. 204.

§ 2.

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego w całości lub w części.

Niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art.

207, sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części -

wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.

Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym

skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204.

§ 1.

Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem

rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie

należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego

lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w

powyższym terminie.

§ 2.

Przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy

strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego

lub rzecznika patentowego. W takim przypadku o kosztach należnych stronie sąd orzeka

z urzędu.

Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków.

§ 1.

Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna.

§ 2.

Opłaty sądowe są dochodami budżetu państwa.

Do wydatków zalicza się w szczególności

1)

należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie;

2)

koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym

z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych

przepisach.

§ 1.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest

ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

§ 2.

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem

zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób

uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

§ 1.

W każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość

przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.

§ 2.

Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych.

Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu

zaskarżenia.

Do wartości przedmiotu zaskarżenia nie wlicza się odsetek i kosztów związanych z należnością

główną.

Przewodniczący może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i

zarządzić w tym celu dochodzenie.

§ 1.

Opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie.

§ 2.

Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na

rachunek bankowy właściwego sądu. Końcówki opłat zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych.

§ 1

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona

należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego

pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie

siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu

przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.

§ 1

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona

opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem

§ 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia

pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.

W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu

pisma bez rozpoznania.

§ 2.

Jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma

w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznaczy termin do uiszczenia opłaty nie krótszy

niż dwa miesiące.

§ 3.

Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których

pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

§ 3a

Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania wnoszone

w formie dokumentu elektronicznego, od których pomimo wezwania nie została uiszczona

opłata, o której mowa w art. 235a, podlegają odrzuceniu przez sąd.

§ 4.

Zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania

lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne

jest od wpisu.

(uchylony)

Nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.

§ 1.

Przepisy art. 220 i art. 222 stosuje się odpowiednio, gdy obowiązek uiszczenia lub

uzupełnienia opłaty powstanie na skutek ustalenia wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia,

cofnięcia przyznanego prawa pomocy, albo uchylenia kurateli przed wyznaczeniem terminu

rozprawy.

§ 2.

Jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie

w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić

albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania

przez tę stronę.

Jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych

lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w

tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny.

Opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę

między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej

na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.

§ 1.

Prawo do żądania kosztów sądowych przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia,

w którym koszty należało uiścić.

§ 2.

Prawo strony do żądania zwrotu opłaty sądowej lub zaliczki na pokrycie wydatków przedawnia

się z upływem trzech lat licząc od dnia powstania tego prawa.

§ 1.

Zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego

sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka

odwoławczego co do istoty sprawy.

§ 2.

Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych.

Grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów

sądowych, dochodami budżetu państwa. Należności te podlegają egzekucji sądowej bez

nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności.

§ 1.

Należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu

przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywien, o których mowa w art. 55 § 1,

art. 149 § 2 oraz art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może

być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi

trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami.

§ 2.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb umarzania,

odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty należności

określonych w § 1. W rozporządzeniu należy określić organy uprawnione do umarzania,

odraczania, rozkładania na raty oraz cofania odroczenia i rozłożenia na raty należności,

okresy na jakie należności te mogą być odroczone lub rozłożone na raty, zakres umorzenia,

sposób udokumentowania wniosku przez dłużnika, a także przypadki, w których należności

mogą być umorzone z urzędu w całości lub w części.

§ 1.

Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji

pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

§ 2.

Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga

o wznowienie postępowania.

Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności

pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały.

§ 1.

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od

1

pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy;

2)

zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, jeżeli zażalenie zostało

uwzględnione.

§ 2.

Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady

pobierania wpisu. W rozporządzeniu należy uwzględnić, że wpis nie może być niższy

niż sto złotych, wpis stosunkowy nie może być wyższy niż 4% wartości przedmiotu zaskarżenia

i nie może przekraczać stu tysięcy złotych, a wpis stały wyższy niż dziesięć tysięcy

złotych, oraz że wpis stały powinien być zróżnicowany w zależności od rodzaju i charakteru

sprawy.

§ 1.

Za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych

dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3.

§ 2

Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania

zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu

wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie

została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła

wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje

się.

§ 3.

Nie pobiera się opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający

doręczeniu z urzędu.

§ 4

Czynności, o których mowa w § 2, może wykonywać referendarz sądowy.

Opłatę kancelaryjną pobiera się także za odpisy, wyciągi, kopie i wydruki oraz zaświadczenia

i inne dokumenty wydawane na podstawie zbiorów gromadzonych i prowadzonych w sądzie

poza aktami sprawy.

Opłatę kancelaryjną pobiera się również za wydruki pism i załączników wniesionych

w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które

nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat kancelaryjnych. W

rozporządzeniu należy uwzględnić, że opłatę pobiera się za każdą stronę wydanego dokumentu,

wysokość opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na wniosek nie może

być wyższa niż dwieście złotych oraz określić podwyższenie opłaty za wydanie dokumentu

sporządzonego w języku obcym lub zawierającego tabelę.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat kancelaryjnych. W

rozporządzeniu należy uwzględnić, że opłatę pobiera się za każdą stronę wydanego dokumentu,

wysokość opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na wniosek nie może

być wyższa niż dwieście złotych, a wysokość opłaty za wydruki dokumentów elektronicznych

nie może przekraczać rzeczywistych kosztów ich tworzenia, oraz określić podwyższenie

opłaty za wydanie dokumentu sporządzonego w języku obcym lub zawierającego tabelę.

§ 1.

Strona, która wniosła o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest

wpłacić zaliczkę na ich pokrycie.

§ 2.

Jeżeli wniosek złożyło kilka stron albo sąd zarządził wykonanie czynności z urzędu,

zaliczkę powinny wpłacić strony w częściach równych lub w innym stosunku według uznania

sądu.

§ 3.

Sąd oznaczy wysokość zaliczki i termin jej wpłacenia. Jeżeli przewidywane wydatki

okażą się większe od wpłaconej zaliczki, sąd nakaże jej uzupełnienie.

§ 1.

W razie niewpłacenia zaliczki przez strony stosownie do art. 237, kwotę potrzebną

na pokrycie wydatków wykłada się tymczasowo z części budżetu sądu administracyjnego.

Wyłożona kwota jest należnością budżetu państwa, którą zwraca strona zobowiązana do

wpłacenia zaliczki.

§ 2.

Przewodniczący wezwie stronę zobowiązaną do wpłacenia zaliczki, aby w terminie czternastu

dni, a jeżeli mieszka ona za granicą - w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa

miesiące, uiściła kwotę wyłożoną z budżetu.

§ 3.

W razie bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w § 2, sąd wyda na posiedzeniu

niejawnym postanowienie nakazujące ściągnięcie wyłożonej kwoty bez wstrzymania biegu

postępowania.

§ 4.

Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania w przypadku, gdy niepodjęcie czynności, o której

mowa w art. 237 § 1, stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania.

§ 1

Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych

1)

strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w sprawach

a)

z zakresu pomocy i opieki społecznej,

b)

dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących

osobie bezrobotnej,

c)

dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych,

d)

ze stosunków pracy i stosunków służbowych,

e)

z zakresu ubezpieczeń społecznych,

f)

z zakresu powszechnego obowiązku obrony,

g

udzielania cudzoziemcom ochrony,

h

dotyczących dodatków mieszkaniowych;

2)

prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka;

3)

kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej

sprawy;

4)

strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym

(prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego

prawa.

§ 2

Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające

na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach

własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności

gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie

(Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie

przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić organizacje społeczne od obowiązku

uiszczania wpisu w ich własnych sprawach, a także cofnąć to zwolnienie. Dotyczyć to

powinno zwolnienia w sprawach prowadzonych w związku z działalnością naukową, oświatową,

kulturalną, dobroczynną oraz pomocy i opieki społecznej.

Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu

sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite

zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.

Wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych wykładane są z części budżetu sądu

administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia.

§ 1.

Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania

lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.

§ 2.

(uchylony)

§ 1.

Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy

prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 2.

Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego

w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.

§ 3.

Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub

rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców

prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych,

w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą

podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę

podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę.

§ 1.

Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

§ 2.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie

adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 3.

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości

lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje

tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

§ 4.

Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia

ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

§ 1.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje

1)

w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek

kosztów postępowania;

2)

w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania,

bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

§ 2.

Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości

prawnej, prawo pomocy może być przyznane

1)

w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek

kosztów postępowania;

2)

w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie

pełnych kosztów postępowania.

§ 3.

Adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić

dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem,

radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata,

radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie

przepisów o prawie pomocy.

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Przyznanie prawa pomocy nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów postępowania,

jeżeli obowiązek taki wynika z innych przepisów.

Przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże,

że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.

Jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie

w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.

§ 1

Wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje

wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności

adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie

ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych

wydatków.

§ 2

W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1.

Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.

§ 1.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące

dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna,

ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu

lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym

lub rzecznikiem patentowym.

§ 1a

Oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej

za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia

w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie

fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności

karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

§ 2.

Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.

§ 3

Postanowienie o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu

postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła

wniosek. Środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.

§ 1.

O wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego

sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców

prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych,

doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. W przypadku, gdy ustanowienie

pełnomocnika ma nastąpić po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna,

sąd zawiadamia o tym właściwą radę.

§ 2.

Okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców

Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w terminie czternastu dni od

dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w § 1, wyznacza pełnomocnika, zawiadamiając

o tym niezwłocznie pełnomocnika oraz sąd. W zawiadomieniu kierowanym do sądu właściwa

rada wskazuje imię i nazwisko wyznaczonego pełnomocnika oraz jego adres do doręczeń.

W przypadku ustanowienia pełnomocnika po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje

skarga kasacyjna, właściwa rada informuje również niezwłocznie sąd o dacie zawiadomienia

pełnomocnika o jego wyznaczeniu.

§ 3.

Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony

w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa

rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych

lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na wniosek ustanowionego adwokata, radcy

prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, wyznaczy w razie potrzeby

adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego z innej miejscowości.

§ 1

Wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

§ 2.

Strona, która nie ma miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby na obszarze właściwości

sądu, o którym mowa w § 1, może złożyć wniosek w innym wojewódzkim sądzie administracyjnym.

Wniosek ten przesyła się niezwłocznie do sądu właściwego.

Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się

niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych

oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie,

w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące

jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1

wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2, odpowiadającego

wymaganiom przewidzianym dla pism strony, szczególnym wymaganiom postępowania o przyznaniu

prawa pomocy, zawierającego niezbędne pouczenie co do sposobu jego wypełnienia i skutków

niedostosowania się do określonych wymagań oraz klauzulę, o której mowa w art. 252

§ 1a;

2)

rodzaje dokumentów źródłowych, o których mowa w art. 255, oraz okresy, za jakie mają

być dokumentowane dane o majątku, dochodach i stanie rodzinnym; dokumentami tymi mogą

być w szczególności odpisy zeznań podatkowych, wyciągi lub wykazy z posiadanych rachunków

bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, wypisy z rejestrów urzędowych, odpis aktualnych

bilansów oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności

i otrzymywanych świadczeń.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu

lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez

rozpoznania.

§ 1

Czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy.

§ 2.

Do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności

1)

przyjmowanie wniosków o przyznanie prawa pomocy;

2)

przesyłanie wniosków o przyznanie prawa pomocy do właściwego sądu;

3)

badanie złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy co do wymogów formalnych, a także

co do ich treści;

4)

przekazywanie wniosków do rozpoznania sądowi w przypadku, o którym mowa w art. 247;

5)

wzywanie stron do uzupełnienia braków formalnych wniosków, a także do złożenia dodatkowych

oświadczeń i dokumentów;

6)

wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania;

7

wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania

prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;

8)

wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi,

radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne

wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.

§ 3.

(uchylony)

§ 4

Czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać

sąd. Na postanowienia albo zarządzenie sądu, o których mowa w § 2 pkt 6-8, przysługuje

zażalenie.

§ 1.

Od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat,

radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego

sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia

lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego

lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia.

§ 2.

Sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione,

a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub

rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

§ 3.

Jeżeli nie wniesiono sprzeciwu albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony,

zarządzenia i postanowienia, o których mowa w § 1, mają skutki prawomocnego orzeczenia

sądu.

§ 1.

Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt

6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza

sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

§ 2.

W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia

referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji,

stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

§ 3.

Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Od sprzeciwu i zażaleń wnoszonych w sprawie prawa pomocy nie pobiera się opłat sądowych.

Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach

prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia

od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

(uchylony)

§ 1.

Uchwały przewidziane w art. 15 § 1 pkt 2 i 3 Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje

w składzie siedmiu sędziów, całej Izby lub w pełnym składzie.

§ 2.

Uchwały, o których mowa w art. 15 § 1 pkt 2, Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje

na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokuratora Generalnego, Rzecznika

Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, a uchwały, o których mowa w art. 15 §

1 pkt 3, na podstawie postanowienia składu orzekającego.

§ 3.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego kieruje wniosek do rozstrzygnięcia przez

jeden ze składów określonych w § 1.

§ 4.

Skład siedmiu sędziów może - w formie postanowienia - przekazać zagadnienie prawne

do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby, a Izba pełnemu składowi Naczelnego Sądu

Administracyjnego.

W posiedzeniu całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego lub posiedzeniu Izby

udział Prokuratora Generalnego lub jego zastępcy jest obowiązkowy. W posiedzeniu składu

siedmiu sędziów bierze udział prokurator Prokuratury Krajowej.

§ 1.

Do podjęcia uchwały przez pełny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego lub przez

pełny skład Izby wymagana jest obecność co najmniej dwóch trzecich sędziów każdej

z Izb.

§ 2.

Uchwały podejmowane są w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów.

Naczelny Sąd Administracyjny może - w formie postanowienia - odmówić podjęcia uchwały,

zwłaszcza gdy nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia wątpliwości.

Wniosek o podjęcie uchwały oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wymagają

uzasadnienia.

§ 1.

Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska

zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu

Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia

odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

W przypadkach, o których mowa w § 1, skład siedmiu sędziów, skład Izby lub pełny skład

Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmuje ponowną uchwałę. Przepisu art. 267 nie

stosuje się.

§ 3.

Jeżeli skład jednej Izby Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniający zagadnienie

prawne nie podziela stanowiska zajętego w uchwale innej Izby, przedstawia to zagadnienie

do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania,

które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności

1)

jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia

wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła

domagać się wyłączenia;

2)

jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana

lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania;

nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność

działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona

potwierdziła dokonane czynności procesowe.

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie

trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli

w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze

prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony,

termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu.

§ 3.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika

z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej

ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z

tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia

stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

§ 1.

Można żądać wznowienia na tej podstawie, że

1)

orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym

wyroku karnym, następnie uchylonym;

2)

orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.

§ 2.

Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych

lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona

nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

§ 3.

Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego

tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko

zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące

tej samej sprawy.

Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony

prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte

lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.

Do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone

orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny

Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd,

który ostatnio orzekał w sprawie.

Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu

przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.

Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny,

stosuje się odpowiednio przepisy art. 175.

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten

liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą

jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w

którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia,

z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była

należycie reprezentowana.

Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego

orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie

terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.

§ 1

Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera

się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o

wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

§ 2.

Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić

okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia.

Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli

brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został

zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy

połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.

§ 1.

Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.

§ 2

Po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując

odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla

zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.

§ 3.

W przypadku, o którym mowa w art. 273 § 3, sąd uchyla jedno z orzeczeń dotyczących

tej samej sprawy, utrzymując w mocy inne prawomocne orzeczenie, albo uchyla wszystkie

prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy i orzeka co do istoty sprawy albo

przekazuje sprawę właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu do rozpoznania

i rozstrzygnięcia o tej sprawie.

Sędzia, którego udziału lub zachowania się w poprzednim postępowaniu dotyczy skarga,

wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania.

Wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia.

W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd

może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu

niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 1.

Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem

wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania.

§ 2.

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta

na podstawie wznowienia określonej w art. 272 § 1 i 3.

§ 1.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od

prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie

została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

§ 2.

Skarga, o której mowa w § 1, przysługuje również w wyjątkowych przypadkach od prawomocnego

orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących

im środków prawnych, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba

że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie

środków prawnych.

§ 3.

Od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem

gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej.

Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w

postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.

§ 4.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega opłacie

stałej.

W przypadkach, o których mowa w art. 285a § 1, 2 i 3 skargę o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia może wnieść także Prokurator Generalny lub Rzecznik

Praw Obywatelskich.

Od tego samego orzeczenia strona może wnieść tylko jedną skargę o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia.

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można oprzeć na

podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały

niezgodność orzeczenia z prawem, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda. Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów.

§ 1.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać

1)

oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone

w całości lub w części;

2)

przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie;

3)

wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne;

4)

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego

skarga dotyczy;

5)

wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych

nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art. 285a §

2 - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi;

6)

wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

§ 2.

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony. Do skargi

- oprócz jej odpisów dla doręczenia ich stronom i uczestnikom postępowania - dołącza

się dwa odpisy przeznaczone do akt Naczelnego Sądu Administracyjnego.

§ 1.

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wnosi się do sądu,

który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia

się.

§ 2.

W razie stwierdzenia niezachowania warunków formalnych określonych w art. 285e § 2,

przewodniczący wzywa o poprawienie lub uzupełnienie skargi.

§ 3.

Skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której

braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym.

Po doręczeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

stronie przeciwnej, a gdy skargę wniósł Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich

- obydwu stronom, wojewódzki sąd administracyjny przedstawia niezwłocznie akta sprawy

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez

sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą

wymagań określonych w art. 285e § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną.

§ 2.

Skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym

mowa w art. 285a § 2.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w składzie trzech sędziów.

§ 2.

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą, jest wyłączony od

orzekania w postępowaniu co do tej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw. Skarga podlega

rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, chyba że ważne względy przemawiają za wyznaczeniem

rozprawy.

§ 1.

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia w razie braku podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne

z prawem.

§ 2.

Uwzględniając skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że orzeczenie jest w

zaskarżonym zakresie niezgodne z prawem.

§ 3.

Jeżeli sprawa ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądów w

chwili orzekania, Naczelny Sąd Administracyjny - stwierdzając niezgodność orzeczenia

z prawem - unieważnia zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie sądu pierwszej instancji

i odrzuca skargę.

W przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego działu do postępowania wywołanego

wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje

się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

§ 1

Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie

akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając

odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Zarządzenie o zwrocie akt może

wydać referendarz sądowy.

§ 2.

Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa

lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

W przypadku gdy sąd w orzeczeniu

1)

uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie,

2)

stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie

nieważności aktu, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który

wydał decyzję.

Odtworzeniu ulegają akta zaginione lub zniszczone w całości lub w części. W sprawie

prawomocnie zakończonej odtworzeniu podlega orzeczenie kończące postępowanie w sprawie

oraz ta część akt, która jest niezbędna do ustalenia jego treści i do wznowienia postępowania.

§ 1.

Sąd wszczyna postępowanie z urzędu lub na wniosek strony.

§ 2.

Sąd wszczyna postępowanie tylko na wniosek strony, jeżeli zaginięcie lub zniszczenie

akt nastąpiło wskutek siły wyższej.

§ 1.

Do odtworzenia akt sprawy będącej w toku właściwy jest sąd, w którym sprawa ostatnio

się toczyła.

§ 2.

Jeżeli właściwy byłby Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd ten przekaże sprawę sądowi

pierwszej instancji, chyba że chodzi o odtworzenie tylko akt tego Sądu.

§ 3.

Postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt w sprawie prawomocnie zakończonej

przeprowadza sąd, w którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji.

We wniosku o odtworzenie akt należy ponadto określić dokładnie sprawę, dołączyć wszelkie

urzędowo poświadczone odpisy znajdujące się w posiadaniu zgłaszającego wniosek oraz

wskazać znane mu miejsca, w których dokumenty lub ich odpisy się znajdują.

§ 1.

Przewodniczący wzywa osoby, organy administracji publicznej lub instytucje wskazane

we wniosku oraz znane sądowi urzędowo do złożenia w określonym terminie poświadczonych

urzędowo odpisów dokumentów będących w ich posiadaniu albo do oświadczenia, że ich

nie posiadają.

§ 2.

Jeżeli osoba wezwana nie posiada dokumentu lub odpisu, a przed wezwaniem była w jego

posiadaniu, powinna wyjaśnić, gdzie dokument lub odpis się znajduje.

§ 1.

Sąd może skazać na grzywnę w wysokości określonej w art. 154 § 6 każdego, kto nie

uczyni zadość wezwaniu dokonanemu w myśl artykułu poprzedzającego.

§ 2.

Jeżeli wezwana była osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, ukaraniu podlega

jej kierownik lub pracownik, którego obowiązkiem było uczynić zadość wezwaniu.

Jeżeli poświadczone urzędowo odpisy zostaną złożone, przewodniczący zarządza dołączenie

ich do akt. Odpis zarządzenia doręcza się stronom.

Jeżeli odtworzenia akt nie można przeprowadzić w trybie przewidzianym w artykułach

poprzedzających, przewodniczący wzywa strony do złożenia dokładnych oświadczeń co

do treści zaginionych lub zniszczonych pism oraz dowodów na zawarte w nich twierdzenia,

nie wyłączając prywatnych odpisów oraz innych pism i notatek, które mogą być pomocne

przy odtworzeniu akt.

§ 1.

Niezależnie od oświadczeń i wniosków sąd przeprowadza z urzędu dochodzenia, nie pomijając

żadnej okoliczności, która może mieć znaczenie dla ustalenia treści zaginionych lub

zniszczonych akt. Sąd bierze pod uwagę wpisy do repertoriów i innych ksiąg biurowych.

Sąd może też przesłuchać w charakterze świadków sędziów, prokuratorów, protokolantów,

pełnomocników stron i inne osoby, które uczestniczyły w postępowaniu lub które mogą

wypowiedzieć się co do treści akt, jak również może zarządzić przesłuchanie stron.

§ 2.

Do przeprowadzenia dowodów, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego.

Po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w art. 295 i art. 296, sąd orzeka postanowieniem,

w jaki sposób i w jakim zakresie zaginione akta mają być odtworzone lub że odtworzenie

akt jest niemożliwe. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Jeżeli akta nie mogą być odtworzone lub odtworzone zostały w części niewystarczającej

do podjęcia dalszego postępowania, skarga albo środek odwoławczy mogą być wniesione

ponownie w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym postanowienie w tym przedmiocie

stało się prawomocne. We wszystkich innych przypadkach sąd podejmuje postępowanie

w takim stanie, w jakim okaże się to możliwe przy uwzględnieniu akt pozostałych i

odtworzonych. Na postanowienie co do podjęcia dalszego postępowania przysługuje zażalenie.

§ 1.

Stronie, która ma miejsce zamieszkania, miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę w innym

niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej

lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia

sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, sąd

doręcza pisma pocztą przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką.

§ 2.

Jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej

Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej

lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia

sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jest

obowiązana wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce

zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3.

W razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 2, sąd wzywa stronę, aby uzupełniła

ten brak w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia

skargi. Do wezwania stosuje się odpowiednio sposób doręczenia, o którym mowa w § 1.

§ 4.

Jeżeli ze skargi wynika, że uczestnik postępowania nie ma miejsca zamieszkania lub

zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim

Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego

Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

sąd, doręczając odpis skargi, zawiadamia go o obowiązku ustanowienia pełnomocnika

do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej,

w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia zawiadomienia. W razie niedopełnienia

tego obowiązku pisma w postępowaniu sądowym pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem

doręczenia.

§ 5.

Przepis § 4 stosuje się odpowiednio do uczestnika postępowania, o którym mowa w art.

33 § 2.

§ 6

Przepisów § 1-5 nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita

Polska jest stroną, stanowi inaczej.

§ 6

Przepisów § 1-5 nie stosuje się, jeżeli

1)

umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej;

2)

doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania w zakresie obrotu zagranicznego

stosuje się odpowiednio przepisy o ustroju sądów powszechnych oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące międzynarodowego postępowania cywilnego.

Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju

sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. poz. 1271, z późn. zm..