Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ustawa określa zasady i tryb pobierania kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zasady

ich zwrotu, wysokość opłat sądowych w sprawach cywilnych, zasady zwalniania od kosztów

sądowych oraz umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu zapłaty należności

sądowych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, przepisy

dotychczasowe.

1.

Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.

2.

Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające

opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 10 stycznia 2015 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Opłacie podlega pismo, jeżeli przepis ustawy przewiduje jej pobranie.

2.

Opłacie podlegają w szczególności następujące pisma

1)

pozew i pozew wzajemny;

2)

apelacja i zażalenie;

3)

skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia;

4)

sprzeciw od wyroku zaocznego;

5)

zarzuty od nakazu zapłaty;

6)

interwencja główna i uboczna;

7)

wniosek

a)

o wszczęcie postępowania nieprocesowego,

b)

o ogłoszenie upadłości,

c)

o wpis i wykreślenie w księdze wieczystej,

d)

o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym i w rejestrze zastawów oraz o zmianę i wykreślenie

tych wpisów;

8)

skarga

a)

o wznowienie postępowania,

b)

o uchylenie wyroku sądu polubownego,

c)

na orzeczenie referendarza sądowego,

d)

na czynności komornika;

9)

odwołanie od decyzji oraz zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji

i Konsumentów, Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty

3.

Opłacie podlega wniosek o wydanie na podstawie akt: odpisu, wypisu, zaświadczenia,

wyciągu, innego dokumentu oraz kopii, a nadto wniosek o wydanie odpisu księgi wieczystej

(opłata kancelaryjna).

Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1

pkt 1, pkt 2 lit. e i pkt 14, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia

ogłoszenia.

1.

Pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie. Jeżeli jednak przedmiotem

sprawy są roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju i oparte na jednakowej podstawie

faktycznej i prawnej (współuczestnictwo formalne), każdy współuczestnik uiszcza opłatę

oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania.

2.

Opłatę od wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej pobiera się od osoby, która

wystąpiła z takim wnioskiem, także wówczas, gdy na jego podstawie mają być ujawnione

prawa osób, które nie są wnioskodawcami.

3.

Nie pobiera się opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie odpisu

orzeczenia z uzasadnieniem, zgłoszonego w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia

sentencji.

Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Wydatki obejmują w szczególności

1)

koszty podróży strony zwolnionej od kosztów sądowych związane z nakazanym przez sąd

jej osobistym stawiennictwem;

2)

zwrot kosztów podróży i noclegu oraz utraconych zarobków lub dochodów świadków;

3)

wynagrodzenie i zwrot kosztów poniesionych przez biegłych, tłumaczy oraz kuratorów

ustanowionych dla strony w danej sprawie;

3a

zryczałtowane koszty przeprowadzenia dowodu z opinii opiniodawczego zespołu sądowych

specjalistów;

4)

wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie

kosztów;

5)

koszty przeprowadzenia innych dowodów;

6)

koszty przewozu zwierząt i rzeczy, utrzymywania ich lub przechowywania;

7)

koszty ogłoszeń;

8)

koszty osadzenia i pobytu w areszcie;

9)

ryczałty należne kuratorom sądowym za przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprawach

o unieważnienie małżeństwa, o rozwód oraz separację, a także za uczestniczenie przy

ustalonych przez sąd kontaktach rodziców z dziećmi;

10)

koszty wystawienia zaświadczenia przez lekarza sądowego;

11

koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd.

2.

Wydatki związane z doręczaniem pism sądowych nie obciążają stron.

3.

Wydatki związane ze zwrotem opłat nie obciążają stron.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

(uchylony)

„1. Podmiot wpisany do rejestru w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, składa wniosek

o wpis informacji o dniu kończącym rok obrotowy, wraz z pierwszym wnioskiem o wpis

wzmianki o złożeniu sprawozdania finansowego złożonym po dniu wejścia w życie niniejszej

ustawy. Opłatę sądową pobiera się tylko od wniosku o wpis wzmianki o złożeniu sprawozdania

finansowego. W przypadku złożenia odrębnego wniosku o wpis informacji o dniu kończącym

rok obrotowy nie pobiera się od tego wniosku opłaty sądowej i opłaty za ogłoszenie

wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Postanowienie o wpisaniu wyłącznie tej wzmianki

nie podlega doręczeniu podmiotowi, którego dotyczy.

1.

Stroną w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w tym także

świadek, biegły i tłumacz, a kosztami procesu są również koszty innych rodzajów postępowania.

2.

Przez pismo wnoszone do sądu rozumie się również składany ustnie do protokołu pozew,

wniosek wszczynający innego rodzaju postępowanie lub inny wniosek, jeżeli podlega

opłacie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

W postępowaniu dotyczącym kosztów sądowych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

2.

Postanowienie sądu lub referendarza sądowego w przedmiocie kosztów sądowych może być

wydane na posiedzeniu niejawnym.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia

1)

sposób uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych, w tym wnoszonych na rachunek

bankowy sądu lub w formie znaków opłaty sądowej według ustalonego wzoru, mając na

względzie łatwość uiszczenia opłat przez strony oraz skutek w postaci zwrotu lub odrzucenia

pisma, od którego przy jego wniesieniu nie została uiszczona należna opłata;

2)

wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, o

którym mowa w art. 102 ust. 2, a także sposób udostępniania osobom fizycznym wzoru

druków tych oświadczeń w siedzibach sądów, mając na względzie komunikatywność niezbędnych

pouczeń dla stron co do sposobu wypełnienia, skutków niezłożenia lub złożenia nieprawdziwego

oświadczenia;

3)

wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych

dla strony w danej sprawie, mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości

i nakład pracy kuratorów;

4

wysokość zryczałtowanych kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii opiniodawczego zespołu

sądowych specjalistów, mając na względzie zakres przeprowadzanych przez zespół badań,

wymagania dotyczące kwalifikacji specjalistów zespołu oraz nakład pracy niezbędny

do wydania opinii.

Do opłat, o których mowa w art. 52 ustawy zmienianej w art. 6 w brzmieniu dotychczasowym,

w sprawach wszczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje

się przepisy dotychczasowe.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 sierpnia 2015 r.

Opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie.

Opłata jest stała, stosunkowa albo podstawowa.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 stycznia 2015 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 2, 3 w

zakresie dodawanego art. 23

Opłatę stałą pobiera się w sprawach o prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w ustawie

niektórych sprawach o prawa majątkowe, w wysokości jednakowej, niezależnie od wartości

przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Opłata stała nie może być niższa

niż 30 złotych i wyższa niż 5000 złotych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 8, który wchodzi

w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe; wynosi ona 5% wartości

przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie

więcej niż 100 000 złotych.

1a

Opłata stosunkowa w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których

mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

(Dz. U. z 2015 r. poz. 128, z późn. zm., pobierana od konsumenta albo osoby fizycznej prowadzącej gospodarstwo rodzinne wynosi

5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych

i nie więcej niż 1000 złotych.

2.

Opłata stosunkowa w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym

wynosi 2% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż

30 złotych i nie więcej niż 100 000 złotych.

1.

Opłatę podstawową pobiera się w sprawach, w których przepisy nie przewidują opłaty

stałej, stosunkowej lub tymczasowej.

2.

(uchylony)

3.

Opłata podstawowa wynosi 30 złotych i stanowi minimalną opłatę, którą strona jest

obowiązana uiścić od pisma podlegającego opłacie, chyba że ustawa stanowi inaczej.

4.

Pobranie od pisma opłaty podstawowej wyłącza pobranie innej opłaty.

5.

Przepisów o opłacie podstawowej nie stosuje się w postępowaniu wieczystoksięgowym

oraz w postępowaniu rejestrowym.

1.

Od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której wartości przedmiotu sprawy

nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia, przewodniczący określa opłatę tymczasową.

2.

Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 1000 złotych, a w sprawach

dochodzonych w postępowaniu grupowym od 100 złotych do 10 000 złotych.

3.

W orzeczeniu kończącym postępowanie w pierwszej instancji sąd określa wysokość opłaty

ostatecznej, która jest bądź opłatą stosunkową, obliczoną od wartości przedmiotu sporu

ustalonej w toku postępowania, bądź opłatą określoną przez sąd, jeżeli wartości tej

nie udało się ustalić. W tym wypadku opłatę ostateczną sąd określa w kwocie nie wyższej

niż 5000 złotych, mając na względzie społeczną doniosłość rozstrzygnięcia i stopień

zawiłości sprawy.

1.

Jeżeli opłata ostateczna jest wyższa od opłaty tymczasowej, sąd orzeka o obowiązku

uiszczenia różnicy, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów

procesu.

2.

(uchylony)

W wypadku wstąpienia do sprawy osoby, na której rzecz prokurator wytoczył powództwo

lub zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania, pobiera się od tej osoby opłatę należną

od takiego pozwu lub wniosku.

1.

Całą opłatę pobiera się od pozwu i pozwu wzajemnego oraz wniosku o wszczęcie postępowania

nieprocesowego lub samodzielnej jego części, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

2

Przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie

w sprawie stosuje się również do opłaty od apelacji, skargi kasacyjnej, skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, interwencji głównej, skargi o wznowienie

postępowania, skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej.

1.

Połowę opłaty pobiera się od sprzeciwu od wyroku zaocznego i od wniosku o uchylenie

europejskiego nakazu zapłaty.

2.

Czwartą część opłaty pobiera się od

1)

pozwu w postępowaniu nakazowym;

2)

pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

3.

Piątą część opłaty pobiera się od

1)

interwencji ubocznej;

2)

zażalenia, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

4.

Trzy czwarte części opłaty pobiera się od pozwanego w razie wniesienia zarzutów od

nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym.

1.

Opłata, o której mowa w art. 19, nie może wynosić mniej niż 30 złotych.

2.

Jeżeli opłata ta ma być pobrana przed ustaleniem opłaty ostatecznej, pobiera się odpowiednią

część opłaty tymczasowej, nie mniej jednak niż 30 złotych.

Końcówkę opłaty zaokrągla się w górę do pełnego złotego.

Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie w przedmiocie

1)

oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego lub ławnika;

2)

skazania na grzywnę strony, świadka, biegłego, tłumacza lub innej osoby oraz odmowy

zwolnienia od grzywny;

3)

przymusowego sprowadzenia lub aresztowania świadka oraz odmowy zwolnienia od przymusowego

sprowadzenia;

4)

wynagrodzenia i zwrotu kosztów poniesionych przez biegłego, tłumacza i kuratora;

5)

należności świadka.

Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od

1)

wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego lub samodzielnej jego części, chyba

że przepis szczególny stanowi inaczej;

2)

apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej, skargi o wznowienie postępowania i skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie, w której postępowanie

nieprocesowe zostało wszczęte z urzędu;

3

wniosku o przeprowadzenie postępowania pojednawczego w sprawach o prawa majątkowe,

gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 000 złotych;

4)

wniosku o zabezpieczenie dowodu.

1.

Opłatę stałą w kwocie 300 zł pobiera się od wniosku o

1)

ustalenie, że orzeczenie sądu państwa obcego lub rozstrzygnięcie innego organu państwa

obcego podlega albo nie podlega uznaniu;

2)

stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu państwa obcego lub rozstrzygnięcia innego

organu państwa obcego albo ugody zawartej przed tym sądem lub organem lub zatwierdzonej

przez ten sąd lub organ;

2a

odmowę wykonania, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia

2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w

sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 351 z 20.12.2012, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia

2004 r. w sprawie utworzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych

(Dz. Urz. UE L 143 z 30.04.2004, str. 15, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 7, str. 38), rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia

2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty

(Dz. Urz. UE L 399 z 30.12.2006, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r.

ustanawiającego europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

(Dz. Urz. UE L 199 z 31.07.2007, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji,

prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań

alimentacyjnych

(Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1, z późn. zm.) lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 z dnia 12 czerwca

2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych

(Dz. Urz. UE L 181 z 29.06.2013, str. 4);

2b

odmowę uznania albo stwierdzenie braku podstaw do odmowy uznania, o których mowa w

przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia

2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w

sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształcona);

2c

odmowę uznania, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 606/2013 z dnia 12 czerwca

2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych;

3)

uznanie lub stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu polubownego lub ugody zawartej

przed tym sądem;

4

wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego;

5

przeprowadzenie postępowania pojednawczego w sprawach o prawa niemajątkowe lub prawa

majątkowe, gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 10 000 złotych.

2.

Opłatę stałą w kwocie 200 zł pobiera się od wniosku o dokonanie przez sąd czynności

w trakcie postępowania przed sądem polubownym niewymienionych w ust. 1.

1.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od

1)

skargi na czynności komornika;

2)

zażalenia na odmowę dokonania czynności notarialnej.

2.

Opłatę od skargi na orzeczenie referendarza pobiera się w wysokości opłaty od wniosku

o wydanie tego orzeczenia, nie więcej jednak niż 100 złotych.

1.

Opłatę stałą w kwocie 600 złotych pobiera się od pozwu o

1)

rozwód;

2)

separację;

3)

ochronę dóbr osobistych;

4)

ochronę niemajątkowych praw autorskich;

5)

ochronę niemajątkowych praw wynikających z uzyskania patentu na wynalazek, prawa ochronnego

na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego lub zdobniczego, prawa ochronnego

na znak towarowy, prawa z rejestracji na oznaczenie geograficzne, prawa z rejestracji

topografii układów scalonych, prawa z rejestracji wzoru zdobniczego;

6)

ochronę innych praw niemajątkowych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;

7)

ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w postępowaniu grupowym.

2.

W sprawach o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa, w razie zasądzenia

alimentów na rzecz małżonka w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji, pobiera

się od małżonka zobowiązanego opłatę stosunkową od zasądzonego roszczenia, a w razie

nakazania eksmisji jednego z małżonków albo podziału wspólnego majątku pobiera się

także opłatę w wysokości przewidzianej od pozwu lub wniosku w takiej sprawie.

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od pozwu w sprawie o

1)

ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa;

2)

unieważnienie małżeństwa;

3)

rozwiązanie przysposobienia;

4)

zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa;

5)

unieważnienie uznania dziecka;

6)

ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej;

7)

naruszenie posiadania;

8)

uchylenie uchwały organu spółdzielni;

8a)

stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni;

8b)

ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółdzielni;

9)

uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej;

10)

przyjęcie w poczet członków spółdzielni mieszkaniowej;

11)

opróżnienie lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu;

12)

ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.

Opłatę stałą w kwocie 500 zł pobiera się od pozwu w sprawie wydania orzeczenia zastępującego

uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni o podziale.

Opłatę stałą w kwocie 100 zł pobiera się od pozwu w sprawie rozpoznawanej w europejskim

postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5, 81 i

109, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

W sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym pobiera się opłatę

stałą od pozwu, przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu umowy, a od

apelacji, przy wartości przedmiotu zaskarżenia

1)

do 2000 złotych - 30 złotych;

2)

ponad 2000 złotych do 5000 złotych - 100 złotych;

3)

ponad 5000 złotych do 7500 złotych - 250 złotych;

4)

ponad 7500 złotych - 300 złotych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 27 ust. 4, który

wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Opłatę stałą w kwocie 2000 złotych pobiera się od pozwu w sprawie o

1)

rozwiązanie spółki;

2)

wyłączenie wspólnika ze spółki;

3)

uchylenie uchwały wspólników lub uchwały walnego zgromadzenia spółki;

4)

stwierdzenie nieważności uchwały wspólników lub uchwały walnego zgromadzenia spółki;

5)

ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółki;

6

uchylenie uchwały zgromadzenia obligatariuszy;

7

stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia obligatariuszy.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od pozwu w sprawie z zakresu ochrony

środowiska.

Opłatę stałą w kwocie 1500 złotych pobiera się od pozwu

1)

w sprawie z umowy o przekazanie mienia w ramach prywatyzacji;

2)

w sprawie o unieważnienie przetargu.

1.

Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od odwołania od decyzji Prezesa Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także od apelacji, skargi kasacyjnej i skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w takiej sprawie.

2.

Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie Prezesa

Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

3.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od odwołania od decyzji Prezesa Urzędu

Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty

4.

Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od zażalenia na postanowienie Prezesa

Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty

Opłatę stałą w kwocie 3000 złotych pobiera się od odwołania od decyzji Przewodniczącego

Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a także od apelacji, skargi kasacyjnej i skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w takiej sprawie.

1.

Od skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych

pobiera się opłatę stałą w wysokości pięciokrotności wpisu wniesionego od odwołania

w sprawie, której dotyczy skarga, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

(utracił moc)

1.

W sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych

wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu

sporu przewyższa kwotę 50 000 złotych, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie

pism procesowych opłatę stosunkową.

2.

Pracownik i pracodawca uiszczają opłatę podstawową od pism podlegających opłacie wymienionych

w ust. 1, także w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy wytoczonej z powództwa

inspektora pracy.

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez

sąd pracy i ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych

wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o

1)

zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego;

2)

zmianę wyroku orzekającego rozwód lub separację w części dotyczącej władzy rodzicielskiej;

3)

separację na zgodne żądanie małżonków;

4)

zniesienie separacji;

5)

zezwolenie na udzielenie pełnomocnictwa do oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński;

6)

zwolnienie od obowiązku złożenia lub przedstawienia kierownikowi urzędu stanu cywilnego

dokumentu potrzebnego do zawarcia związku małżeńskiego.

1.

Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o podział majątku wspólnego

po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej.

2.

Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę stałą

w kwocie 300 złotych.

1.

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o

1)

ustanowienie drogi koniecznej;

2)

rozgraniczenie nieruchomości;

3)

stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie.

2.

Opłatę w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o

1)

ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej;

2)

ustanowienie zarządcy rzeczy wspólnej lub przedmiotu użytkowania;

3)

rozstrzygnięcie co do dokonania czynności dotyczącej rzeczy wspólnej.

Opłatę stałą w kwocie 2000 złotych pobiera się od wniosku o stwierdzenie nabycia własności

nieruchomości przez zasiedzenie.

1.

Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o zniesienie współwłasności.

2.

Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę

stałą w kwocie 300 złotych.

1.

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o wpis w księdze wieczystej

własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

2.

Jeżeli wniosek dotyczy wpisu udziału w prawie, pobiera się część opłaty stałej proporcjonalną

do wysokości udziału, nie mniej jednak niż 100 złotych.

3.

Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu na podstawie dziedziczenia, zapisu lub działu spadku

albo zniesienia współwłasności pobiera się jedną opłatę stałą w wysokości 150 złotych

niezależnie od liczby udziałów w tych prawach.

Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o wpis

1)

własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między

małżonkami;

2)

własności nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 ha;

3)

praw osobistych i roszczeń;

4)

zmiany treści ograniczonych praw rzeczowych.

1.

Opłatę stałą w kwocie 60 złotych pobiera się od wniosku o

1)

założenie księgi wieczystej;

2)

połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, niezależnie

od liczby łączonych nieruchomości;

3)

odłączenie nieruchomości lub jej części;

4)

sprostowanie działu I-O;

5)

wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z

rzeczywistym stanem prawnym;

6)

dokonanie innych wpisów, poza określonymi w art. 42 i 43.

2.

Jeżeli założenie księgi wieczystej następuje w związku z odłączeniem nieruchomości

lub jej części z istniejącej księgi wieczystej, pobiera się tylko jedną opłatę stałą

określoną w ust. 1.

1.

Opłatę stałą określoną w art. 44 ust. 1 pkt 1-3 pobiera się niezależnie od opłaty

za dokonanie wpisu własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego

prawa do lokalu.

2.

Opłatę stałą określoną w art. 42 i 43 pobiera się odrębnie od wniosku o wpis każdego

prawa, choćby wpis dwu lub więcej praw miał być dokonany na tej samej podstawie prawnej.

3.

Od wniosku o wpis hipoteki łącznej lub służebności pobiera się jedną opłatę stałą,

choćby wniosek ten obejmował więcej niż jedną księgę wieczystą.

Od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis.

Wydatki związane z drukiem księgi wieczystej i teczki akt tej księgi nie obciążają

stron.

Od wniosku o złożenie do zbioru dokumentów pobiera się opłatę stałą, przewidzianą

dla wniosku o wpis do księgi wieczystej.

1.

Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od wniosku o

1)

stwierdzenie nabycia spadku;

2)

zabezpieczenie spadku;

3)

sporządzenie spisu inwentarza;

4)

odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

2.

Jeżeli wnioski, o których mowa w ust. 1, są umieszczone w jednym piśmie lub we wniosku

o dział spadku, opłatę pobiera się od każdego z nich odrębnie.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od

1)

apelacji, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku;

2)

wniosku o zabezpieczenie spadku po cudzoziemcu;

3)

wniosku o wydanie właściwemu konsulowi spadku po cudzoziemcu.

1.

Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku, a jeżeli

zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

2.

Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony

ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i

zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych.

1

Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o zarejestrowanie podmiotu

w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej.

2

Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku o zarejestrowanie w rejestrze

przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym spółki jawnej, spółki komandytowej oraz

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, których umowy zostały zawarte przy wykorzystaniu

wzorców umowy udostępnionych w systemie teleinformatycznym.

1.

Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku o zarejestrowanie w Krajowym

Rejestrze Sądowym w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych,

fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

2.

Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku, o którym mowa w ust. 1,

jeżeli dotyczy on jednocześnie wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od wniosku o

1)

wpisanie dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych w Krajowym Rejestrze Sądowym;

2)

wykreślenie podmiotu z rejestru przedsiębiorców lub z rejestru stowarzyszeń, innych

organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej

połączone z wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego.

1

Opłatę stałą w kwocie 250 złotych pobiera się od wniosku o dokonanie zmiany wpisu

dotyczącego podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców.

2

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o zarejestrowanie w rejestrze

przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym zmiany dotyczącej spółki jawnej, spółki

komandytowej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dokonanej przy wykorzystaniu

wzorca uchwały udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o

1)

dokonanie zmiany wpisu dotyczącego podmiotu wpisanego tylko w rejestrze stowarzyszeń,

innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki

zdrowotnej, niewpisanego do rejestru przedsiębiorców;

2)

wykreślenie z rejestru przedsiębiorców - bez wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego;

3)

wykreślenie z rejestru dłużników niewypłacalnych.

W wypadku jednoczesnego wniesienia przez tego samego wnioskodawcę, na kilku formularzach,

kilku wniosków o wpis lub o dokonanie zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym - pobiera

się tylko jedną opłatę, z tym że jeżeli przepis przewiduje dla danego rodzaju spraw

opłaty w różnych wysokościach - pobiera się opłatę wyższą.

Jedną opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od skargi na orzeczenie referendarza

sądowego, chociażby dotyczyło kilku wpisów w rejestrze przedsiębiorców lub rejestrze

stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych

zakładów opieki zdrowotnej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem

1)

art. 57, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2)

art. 25, art. 29 pkt 1-10, pkt 11 w zakresie art. 88, art. 89 i art. 90 ust. 1 oraz

pkt 12, art. 32, art. 34, art. 37, art. 44, art. 51, art. 53 i art. 55 ust. 2-4, które

wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od innych wniosków niż wymienione w

art. 52-58, jeżeli należą do właściwości sądu dokonującego wpisów w Krajowym Rejestrze

Sądowym.

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o wpis zastawu rejestrowego

do rejestru zastawów.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o zmianę wpisu w rejestrze

zastawów.

Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od wniosku o wykreślenie zastawu rejestrowego

z rejestru zastawów.

Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od wniosku o przyjęcie dokumentów, o

których sąd czyni wzmiankę w rejestrze, oraz dokumentów zawierających dane niepodlegające

według przepisów ustawy wpisowi do określonego działu Krajowego Rejestru Sądowego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 62, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;

2)

rozdziału 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od wniosku o uwierzytelnienie odpisu

statutu w postępowaniu rejestrowym.

Opłatę stałą w kwocie 300 złotych pobiera się od wniosku w sprawie między organami

przedsiębiorstwa państwowego i między przedsiębiorstwem państwowym lub jego organami

a jego organem założycielskim albo organem sprawującym nadzór.

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o umorzenie utraconego dokumentu.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o

1)

złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego;

2)

wydanie z depozytu przedmiotu świadczenia.

1.

Opłatę stałą w kwocie 1000 zł pobiera się od wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń

za korzystanie z utworów i przedmiotów praw pokrewnych.

2.

Opłatę stałą w kwocie 100 zł pobiera się od odwołania od orzeczenia zespołu orzekającego

Komisji Prawa Autorskiego w sprawie o wskazanie organizacji właściwej w rozumieniu

art. 107 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.

U. z 2006 r. poz. 631, z późn. zm.

Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera się od wniosku o

1)

udzielenie zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego, chyba że wniosek został zgłoszony

w piśmie rozpoczynającym postępowanie;

2)

zmianę lub uchylenie postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera sąd od wniosku o

1)

udzielenie zabezpieczenia roszczenia majątkowego, chyba że wniosek został zgłoszony

w piśmie rozpoczynającym postępowanie;

2)

zmianę lub uchylenie postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia majątkowego.

Opłatę stałą w kwocie 40 złotych pobiera sąd od wniosku o

1)

wezwanie dłużnika do wykonania egzekwowanej czynności w wyznaczonym terminie oraz

umocowanie wierzyciela do wykonania tej czynności na koszt dłużnika, w razie bezskutecznego

upływu wyznaczonego terminu;

2)

ukaranie grzywną dłużnika niewykonującego obowiązku zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania

czynnościom wierzyciela;

3)

przeprowadzenie przez sąd egzekucji czynności o charakterze niemajątkowym, której

inna osoba nie może za dłużnika wykonać;

4)

ponowne wydanie tytułu wykonawczego w zamian utraconego;

5)

nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku.

Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera sąd od wniosku o

1)

nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, innemu niż orzeczenie sądu,

ugoda sądowa, nakaz zapłaty albo ugoda zawarta przed mediatorem w wyniku prowadzenia

mediacji na podstawie postanowienia sądu kierującego strony do mediacji;

2)

nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika;

3)

nadanie klauzuli wykonalności przeciwko lub na rzecz osoby innej niż wskazana w tytule

egzekucyjnym, na którą przeszły uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu lub

w toku sprawy przed wydaniem tytułu;

4)

nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność bez

ograniczenia całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki;

5)

ustanowienie zarządcy nieruchomości lub innej rzeczy albo prawa, z których prowadzi

się egzekucję według przepisów o egzekucji z nieruchomości;

6)

umorzenie książeczki oszczędnościowej w związku z zajęciem wkładu, na który ją wystawiono;

7)

(uchylony)

8)

wydanie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego;

9)

uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego;

10)

wydanie zaświadczenia o utracie lub ograniczeniu wykonalności tytułu egzekucyjnego

opatrzonego zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od

1)

zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości;

2)

zarzutów przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z egzekucji oraz zażalenia na postanowienie

wydane w wyniku rozpoznania zarzutów;

3)

wniosku o podział złożonej od depozytu sądowego sumy odszkodowania za wywłaszczoną

nieruchomość i wypłatę odszkodowania;

4)

wniosku o udzielenie przybicia nieruchomości lub innej rzeczy albo prawa, z których

egzekucję prowadzi się według przepisów o egzekucji z nieruchomości; opłatę tę uiszcza

się przed przysądzeniem własności;

5)

wniosku o przeprowadzenie przez sąd egzekucji czynności o charakterze majątkowym,

której inna osoba nie może wykonać za dłużnika;

6)

zatwierdzenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, a także wprowadzenia do planu

zmian lub uzupełnień.

Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o

1)

wszczęcie egzekucji przez zarząd przymusowy przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego;

2)

wszczęcie egzekucji przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego.

Opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od

1)

wniosku o ogłoszenie upadłości;

2)

wniosku zarządcy zagranicznego w przedmiocie uznania zagranicznego postępowania upadłościowego;

3

wniosku o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów albo otwarcie postępowania

restrukturyzacyjnego.

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od

1)

(uchylony)

2)

wniosku o wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego;

3

zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniach upadłościowym i restrukturyzacyjnym;

4)

(uchylony)

5)

(uchylony)

6

uproszczonego wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego;

7

uproszczonego wniosku o ogłoszenie upadłości.

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od

1

zarzutów przeciwko planowi podziału;

2)

wniosku o uchylenie lub zmianę układu;

3)

wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia o uznaniu zagranicznego postępowania upadłościowego;

4)

wniosku w sprawie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej;

5

wniosku upadłego przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną o ustalenie planu spłaty i

umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu

upadłościowym.

Od wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej

pobiera się opłatę podstawową.

Piątą część opłaty stosunkowej pobiera się od sprzeciwu oraz od zażalenia na postanowienie

sędziego-komisarza wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu.

1.

Opłatę od wniosku o wydanie na podstawie akt

1)

poświadczonego odpisu, wypisu lub wyciągu,

2)

odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności,

3)

odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności,

4)

zaświadczenia

- pobiera się w kwocie 6 złotych za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu.

1a

Opłatę od wniosku o wydanie na podstawie akt zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku

z przebiegu posiedzenia pobiera się w wysokości 15 złotych za zapis.

2.

Jeżeli dokument, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest sporządzony w języku obcym albo

zawiera tabele, pobiera się opłatę w podwójnej wysokości.

3.

Opłatę, o której mowa w ust. 1, pobiera się od wniosku o odpis księgi wieczystej,

o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.

Opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w aktach sprawy, pobiera

się w kwocie 1 złotego za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu.

1.

Sąd z urzędu zwraca stronie

1)

całą uiszczoną opłatę od

a)

pisma zwróconego wskutek braków formalnych,

b)

pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed

wysłaniem odpisu pisma innym stronom, a w braku takich stron - przed wysłaniem zawiadomienia

o terminie posiedzenia,

c)

zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną albo aresztem, zamiany grzywny

na areszt albo w przedmiocie przymusowego sprowadzenia, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione

w całości,

d)

zażalenia na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia biegłemu lub tłumaczowi, jeżeli

zażalenie zostało uwzględnione w całości,

e)

apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej w razie uwzględnienia środka zaskarżenia z

powodu oczywistego naruszenia prawa i stwierdzenia tego naruszenia przez sąd odwoławczy

lub Sąd Najwyższy,

f)

skargi na orzeczenie referendarza sądowego, jeżeli została uwzględniona w sprawie,

w której postępowanie wszczęto z urzędu, a w pozostałych sprawach tylko w razie uwzględnienia

skargi z powodu oczywistego naruszenia prawa i stwierdzenia tego naruszenia przez

sąd,

g)

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w razie jej uwzględnienia,

h

pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty,

jeżeli postępowanie zakończyło się zawarciem ugody przed rozpoczęciem rozprawy przed

sądem pierwszej instancji;

2)

trzy czwarte uiszczonej opłaty od

a

pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty,

jeżeli w toku postępowania sądowego zawarto ugodę przed mediatorem po rozpoczęciu

rozprawy,

b)

skargi kasacyjnej lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

nieprzyjętej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy,

c)

pozwu w postępowaniu upominawczym, jeżeli uprawomocnił się nakaz zapłaty,

d)

pozwu w europejskim postępowaniu nakazowym, jeżeli uprawomocnił się europejski nakaz

zapłaty;

3)

połowę uiszczonej opłaty od

a)

pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana,

b)

pozwu o rozwód lub separację w razie orzeczenia rozwodu lub separacji na zgodny wniosek

stron bez orzekania o winie - po uprawomocnieniu się wyroku, z zastrzeżeniem art.

26 ust. 2,

c

pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty,

jeżeli postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się zawarciem ugody sądowej po

rozpoczęciu rozprawy,

d

pisma wszczynającego postępowanie w drugiej instancji, w której sprawa zakończyła

się zawarciem ugody sądowej.

2.

Poza wypadkami przewidzianymi w ust. 1 sąd z urzędu zwraca stronie całą uiszczoną

opłatę od pozwu o rozwód lub separację albo wniosku o separację w razie cofnięcia

pozwu lub wniosku na skutek pojednania się stron w pierwszej instancji. W razie pojednania

się stron przed zakończeniem postępowania apelacyjnego, zwraca się połowę uiszczonej

opłaty od apelacji.

1.

Sąd z urzędu zwraca stronie różnicę między opłatą pobraną od strony a opłatą należną.

2.

Opłatę zwraca sąd, który ją pobrał, a w przypadku gdy opłatę pobierał notariusz -

sąd, który rozpoznawał wniosek.

Roszczenie strony o zwrot opłaty sądowej przedawnia się z upływem trzech lat, licząc

od dnia powstania tego roszczenia.

Zwrot opłat, o którym mowa w niniejszym rozdziale, może również zarządzić przewodniczący

lub referendarz sądowy.

1.

Jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania i dokonywania czynności połączonej

z wydatkami z urzędu, sąd zarządzi wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich

pokrycie wykłada tymczasowo Skarb Państwa. Dotyczy to także dopuszczenia i przeprowadzenia

przez sąd z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę.

2.

W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo

przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113.

1.

Sąd z urzędu zwraca stronie wszelkie należności z tytułu wydatków, stanowiące różnicę

między kosztami pobranymi od strony a kosztami należnymi.

2.

Przepisy art. 80-82 stosuje się odpowiednio do zwrotu zaliczki.

3.

Przepis art. 5 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca

wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych,

racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim

środkiem transportu.

2.

Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących

pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej

z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

3.

Według tych samych zasad świadkowi przysługuje zwrot kosztów noclegu oraz utrzymania

w miejscu wykonywania czynności sądowej.

4.

Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 1 i 3, świadek powinien należycie wykazać.

1.

Świadkowi przysługuje zwrot zarobku lub dochodu utraconego z powodu stawiennictwa

na wezwanie sądu.

2.

Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód za każdy dzień udziału w czynnościach

sądowych przyznaje się świadkowi w wysokości jego przeciętnego dziennego zarobku lub

dochodu. W przypadku świadka pozostającego w stosunku pracy przeciętny dzienny utracony

zarobek oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu należnego pracownikowi

ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

3.

Górną granicę należności, o których mowa w ust. 2, stanowi równowartość 4,6% kwoty

bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość, ustaloną

według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa. W przypadku gdy ogłoszenie ustawy

budżetowej nastąpi po dniu 1 stycznia roku, którego dotyczy ustawa budżetowa, podstawę

obliczenia należności za okres od 1 stycznia do dnia ogłoszenia ustawy budżetowej

stanowi kwota bazowa w wysokości obowiązującej w grudniu roku poprzedniego.

4.

Utratę zarobku lub dochodu, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość świadek powinien

należycie wykazać.

1.

Prawo do żądania należności przewidzianych w art. 85 i 86 służy osobie wezwanej w

charakterze świadka, jeżeli się stawiła, choćby nie została przesłuchana.

2.

W wypadku gdy osoba uprawniona do otrzymania należności przewidzianych w art. 85 i

86 zostanie wezwana w charakterze świadka w kilku sprawach na ten sam dzień, przyznaje

się jej te należności tylko raz.

3.

Świadkowi, który zgłosił się bez wezwania sądu, należności przewidziane w art. 85

i 86 mogą być przyznane tylko w wypadku, jeżeli został przesłuchany przez sąd.

Przepisy art. 85-87 stosuje się odpowiednio do osoby towarzyszącej świadkowi, jeżeli

świadek nie mógł stawić się na wezwanie sądu bez opieki tej osoby.

Przepisów art. 85-87 nie stosuje się do świadka zatrudnionego w organie władzy publicznej,

jeżeli powołany został do zeznawania w związku z tym zatrudnieniem. W tym przypadku

świadkowi służy prawo do należności na zasadach określonych w przepisach regulujących

wysokość i warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu

w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej

na obszarze kraju.

1.

Biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot

poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla wydania opinii.

2.

Wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę ustala się, uwzględniając wymagane

kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków,

o których mowa w ust. 1 - na podstawie złożonego rachunku.

3.

Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo

według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu

na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Podstawę obliczenia stawki wynagrodzenia

za godzinę pracy i taryfy zryczałtowanej stanowi ułamek kwoty bazowej dla osób zajmujących

kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość określa ustawa budżetowa.

4.

Wynagrodzenie biegłego będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od

towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie

ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu orzekania o tym wynagrodzeniu.

4a

Jeżeli opinia jest fałszywa, wynagrodzenie oraz zwrot jakichkolwiek kosztów poniesionych

przez biegłego związanych z jej sporządzeniem lub złożeniem nie przysługują.

4b

Jeżeli opinia jest nierzetelna lub została sporządzona lub złożona ze znacznym nieusprawiedliwionym

opóźnieniem, wynagrodzenie ulega odpowiedniemu obniżeniu; można również odstąpić od

przyznania wynagrodzenia lub zwrotu jakichkolwiek kosztów poniesionych przez biegłego

związanych z jej sporządzeniem lub złożeniem.

5.

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia biegłych

za wykonaną pracę oraz taryfy zryczałtowane, o których mowa w ust. 3, mając na uwadze

nakład pracy i kwalifikacje biegłego oraz poziom wynagrodzeń uzyskiwanych przez pracowników

wykonujących podobne zawody, stopień złożoności problemu będącego przedmiotem opinii

oraz warunki, w jakich opracowano opinię, a także sposób dokumentowania wydatków niezbędnych

dla wydania opinii.

Do biegłego i tłumacza powołanych przez sąd stosuje się odpowiednio art. 85. Dotyczy

to również sytuacji, gdy sąd nie skorzystał z usług takiego biegłego lub tłumacza.

1.

Biegłemu lub tłumaczowi wezwanemu przez sąd, w razie nieskorzystania z jego usług,

przysługuje zwrot utraconego zarobku lub dochodu.

2.

Wynagrodzenie za utracony zarobek lub dochód przyznaje się biegłemu lub tłumaczowi,

uwzględniając ich kwalifikacje i czas zużyty w związku z wezwaniem. Przepisy art.

86 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

W razie wezwania biegłego lub tłumacza do sądu w kilku sprawach na ten sam dzień,

zwrot kosztów podróży, noclegu, utrzymania w miejscu wykonywania czynności sądowej,

utraconego zarobku lub dochodu z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu, przysługuje

im tylko raz.

W wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w związku

z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości

przewidzianej dla świadków.

1.

Zwrot wydatków, utraconego zarobku lub dochodu, wynagrodzenia i kosztów podróży przyznaje

się na wniosek świadka, biegłego lub tłumacza złożony na piśmie lub ustnie do protokołu

rozprawy.

2.

Wniosek o przyznanie należności, o których mowa w ust. 1, składa się ustnie do protokołu

lub na piśmie, w terminie 3 dni od dnia zakończenia czynności z udziałem osoby uprawnionej

do tych należności, a w przypadku osoby, o której mowa w art. 88 - z udziałem świadka,

któremu ona towarzyszyła.

3.

Roszczenie o zwrot należności, o których mowa w ust. 1, przedawnia się z upływem lat

trzech, licząc od dnia powstania tego roszczenia.

4.

Świadek, biegły lub tłumacz powinni być pouczeni o prawie i sposobie zgłoszenia wniosku

o zwrot należności oraz o skutkach niezachowania terminu wskazanego w ust. 2.

1.

Należności świadków, biegłych, tłumaczy, stron oraz mediatorów za prowadzenie mediacji

na skutek skierowania przez sąd, przyznaje i ustala sąd lub referendarz sądowy.

2.

Przyznaną należność należy wypłacić niezwłocznie. W przypadku niemożności niezwłocznej

wypłaty należność przekazuje się przekazem pocztowym lub przelewem bankowym bez obciążania

świadka, biegłego, mediatora lub tłumacza opłatą pocztową lub kosztami przelewu.

Skarb Państwa nie ma obowiązku uiszczania opłat.

1.

Nie pobiera się opłat od wniosku

1)

o udzielenie zabezpieczenia, zgłoszonego w piśmie rozpoczynającym postępowanie;

2)

o przyjęcie oświadczenia o uznaniu dziecka, o nadanie dziecku nazwiska, o przysposobienie

dziecka, o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod

opieką oraz o umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka;

3)

o przesłuchanie świadka testamentu ustnego, o otwarcie i ogłoszenie testamentu oraz

o zwolnienie z obowiązków wykonawcy testamentu;

4)

będącego podstawą wszczęcia przez sąd postępowania z urzędu, a także od pism składanych

sądowi opiekuńczemu w wykonaniu obowiązku wynikającego z ustawy albo nałożonego przez

ten sąd;

5)

o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt;

6)

o wpis w księdze wieczystej prawa własności uzyskanego na podstawie przekształcenia,

o którym mowa w art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania

wieczystego w prawo własności nieruchomości

(Dz. U. z 2012 r. poz. 83 oraz z 2015 r. poz. 373 i 524);

7)

o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego organizacji społecznych oraz kościołów i związków

wyznaniowych ubiegających się o status organizacji pożytku publicznego;

8

wynikającego ze zmian w podziale terytorialnym państwa, o wpis w księdze wieczystej

prawa własności i prawa użytkowania wieczystego na rzecz jednostek samorządu terytorialnego;

9

o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem w wyniku prowadzenia mediacji na podstawie

umowy o mediację.

1a.

Nie pobiera się opłat od pozwu o odszkodowanie, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia

22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia

w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela (Dz. U. poz. 1955).

2.

Nie pobiera się opłat od

1)

zażalenia na postanowienie sądu, którego przedmiotem jest odmowa zwolnienia od kosztów

sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy

prawnego lub ich odwołanie;

2)

zażalenia na postanowienie sądu dotyczące wysokości opłaty albo wysokości wydatków;

3)

skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych;

4)

skargi na orzeczenie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy ustanowienia adwokata

lub radcy prawnego.

3.

Nie pobiera się opłat od wniosku, zażalenia i apelacji nieletniego w postępowaniu

w sprawach nieletnich.

4.

Nie pobiera się opłat od skargi na orzeczenie referendarza sądowego i zażalenia w

elektronicznym postępowaniu upominawczym.

1.

Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych

1)

strona dochodząca ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa oraz roszczeń z tym związanych;

2)

strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w sprawie o obniżenie

alimentów;

3)

strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone;

4)

pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń

społecznych, z zastrzeżeniem art. 35 i 36;

5)

kurator wyznaczony przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy;

6

prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta

i Rzecznik Finansowy;

7)

powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących praktyk ograniczających

konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;

8)

inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy;

9)

strona w sprawach związanych z ochroną zdrowia psychicznego;

9a)

osoba ubezwłasnowolniona w sprawach o uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia;

10)

strona, która została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd - w zakresie przyznanego

jej zwolnienia;

11)

powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących ochrony indywidualnych

interesów konsumenta;

12)

strona dochodząca naprawienia szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego, o których

mowa w dziale VIII ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

(Dz. U. z 2015 r. poz. 196, 1272 i 1505 oraz z 2016 r. poz. 266);

13

osoba ubiegająca się o uzyskanie kompensaty na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych

czynów zabronionych

(Dz. U. z 2016 r. poz. 325).

2.

Za kuratora wydatki ponosi tymczasowo strona, dla której kurator został ustanowiony,

a gdyby to nie było możliwe - strona, która swym wnioskiem lub swą czynnością spowodowała

ustanowienie kuratora, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

3.

W pozostałych wypadkach, o których mowa w ust. 1, za stronę zwolnioną od kosztów sądowych

wydatki ponosi tymczasowo Skarb Państwa.

4.

W wypadku gdy powództwo o ustalenie ojcostwa okaże się oczywiście bezzasadne, sąd

w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie może obciążyć powoda nieuiszczonymi

kosztami sądowymi, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.

W toku postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy o roszczenia pracownika wydatki

obciążające pracownika ponosi tymczasowo Skarb Państwa. Sąd pracy w orzeczeniu kończącym

postępowanie w instancji rozstrzyga o tych wydatkach, stosując odpowiednio przepisy

art. 113, z tym że obciążenie pracownika tymi wydatkami może nastąpić w wypadkach

szczególnie uzasadnionych.

W toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb

Państwa.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi

stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

(Dz. U. z 2014 r. poz. 24 oraz z 2015 r. poz. 396) nie pobiera się opłat, a wydatki ponosi Skarb Państwa.

Nie pobiera się opłaty sądowej, a uiszczoną opłatę zwraca się, jeżeli zażalenie, wniesione

na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pisma albo na postanowienie sądu o odrzuceniu

środka zaskarżenia, sąd uzna za oczywiście uzasadnione.

1.

Strona w całości zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy nie uiszcza opłat sądowych

i nie ponosi wydatków, które obciążają tymczasowo Skarb Państwa.

2.

Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w całości. Przepis ust. 1 stosuje się

odpowiednio.

1.

Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie

ponieść tylko część tych kosztów.

2.

Częściowe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od poniesienia albo

ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej ich kwoty, albo niektórych opłat

lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia co do pewnej części roszczenia

lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie; roszczenia te lub ich części sąd

oznacza w postanowieniu o przyznaniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

3.

Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić opłaty oraz

ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez

sąd. Przepis art. 100 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

1.

Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie,

z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego

dla siebie i rodziny.

2.

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące

szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby

ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego

wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych

danych, stosuje się art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm..

3.

Sąd może odebrać od osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych przyrzeczenie

o treści: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam,

że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach

utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”. Przed odebraniem przyrzeczenia należy pouczyć

osobę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych o treści art. 111.

4.

Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego

złożony bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, przewodniczący zwraca

bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej

niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała,

że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

1.

Nie mają obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku publicznego działające na

podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem

spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, stowarzyszenia

ogrodowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 40 oraz z 2015 r. poz. 528), a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie

(Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów

o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

2.

Innym organizacjom społecznym, których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności

gospodarczej, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w ich własnych sprawach

prowadzonych w związku z działalnością społeczną, naukową, oświatową, kulturalną,

sportową, dobroczynną, samopomocową, w zakresie ochrony konsumenta, ochrony środowiska

i opieki społecznej. Przyznając zwolnienie od kosztów sądowych, sąd uwzględnia przede

wszystkim statutowe cele działalności danej organizacji i możliwości oraz potrzeby

realizacji tych celów na drodze postępowania cywilnego.

W elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz do złożenia wniosku o wpis do Krajowego

Rejestru Sądowego spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy

udostępnionego w systemie teleinformatycznym, przepisów art. 96 ust. 1 pkt 10, art.

100-103, art. 104 ust. 2 i art. 105 nie stosuje się.

1.

Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie

do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W razie

złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w art. 102 ust.

2, może być złożone także do protokołu.

2.

Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć

wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie rejonowym właściwym ze

względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła niezwłocznie ten wniosek właściwemu

sądowi.

1.

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wieczystoksięgowym może nastąpić wyłącznie

przed złożeniem wniosku o wpis do księgi wieczystej.

2.

Jeżeli wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej ma być zamieszczony w akcie

notarialnym, zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie przed zawarciem

tego aktu notarialnego.

3.

Wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej powinien być złożony w terminie 3 miesięcy

od doręczenia postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych, pod rygorem upadku zwolnienia.

4.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli obowiązek poniesienia kosztów sądowych

powstał po wydaniu orzeczenia, w postępowaniu wieczystoksięgowym.

1.

W razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych strona nie może ponownie

domagać się zwolnienia powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie

oddalonego wniosku.

2.

Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach,

podlega odrzuceniu. Na odrzucenie wniosku nie przysługuje zażalenie.

Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu

przeciwnikowi.

1.

Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub

oświadczeń strony przeciwnej powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego

strony domagającej się zwolnienia od kosztów sądowych lub z niego korzystającej.

2.

Sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych stronie w razie oczywistej bezzasadności

dochodzonego roszczenia lub obrony praw.

Sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli okazało się, że okoliczności, na podstawie

których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W obu wypadkach strona obowiązana

jest uiścić wszystkie przepisane opłaty oraz zwrócić wydatki, jednakże w drugim wypadku

sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem także częściowo, stosownie do zmiany, jaka

nastąpiła w jej stosunkach. W takim wypadku stosuje się przepis art. 111.

1.

Stronę, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie świadomego podania

nieprawdziwych okoliczności, sąd, cofając zwolnienie, skazuje na grzywnę w wysokości

do 1000 złotych. Niezależnie od obowiązku uiszczenia grzywny strona powinna uiścić

wszystkie przepisane opłaty i pokryć obciążające ją wydatki.

2.

Osobę, która ponownie zgłosiła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, świadomie

podając nieprawdziwe okoliczności o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach

utrzymania, sąd, odrzucając wniosek, skazuje na grzywnę w wysokości do 2000 złotych.

Postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych lub o cofnięciu takiego zwolnienia

doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2015 r.

1.

Zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniesienie środka odwoławczego

od postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu toczącego

się postępowania, chyba że chodzi o zwolnienie powoda od kosztów sądowych na skutek

wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa.

2.

Jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do

opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia

złożonego pisma, na podstawie art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

3.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej

lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub

wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego

lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów

sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy

termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy

postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli

jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona

wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia

doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu

drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.

4.

Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach,

nie ma wpływu na bieg terminu do opłacenia pisma.

1.

Kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał

obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji

obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu

zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

2.

Koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji nakazuje

ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz

1)

strony, której czynność spowodowała ich powstanie;

2)

strony zastąpionej przez kuratora lub

3)

osoby, na której rzecz prokurator wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek o wszczęcie

postępowania.

3.

Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić kurator, sąd może nakazać ściągnąć

z innego majątku strony zastąpionej przez kuratora.

3a

Koszty sądowe, których nie miał obowiązku uiścić wnioskodawca lub uczestnik w sprawie

o zabezpieczenie spadku lub sporządzenie spisu inwentarza, sąd może nakazać ściągnąć

także ze spadku.

4

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego w ust.

2-3a obciążenia kosztami.

5.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do opłat, których nie miał obowiązku uiścić Skarb

Państwa.

W wypadkach uregulowanych w art. 113 ust. 2 i 3 Skarbowi Państwa przysługuje na zasądzonym

roszczeniu ustawowe prawo zastawu.

Należność Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych obciążających przeciwnika strony

podlega zaspokojeniu w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym w tej samej kolejności

i w tych samych granicach, co należność tej strony z tytułu zasądzonego na jej rzecz

zwrotu kosztów procesu.

W celu zaspokojenia należności z tytułu kosztów sądowych, o których mowa w art. 113

ust. 3a, sąd może pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy wchodzących w skład spadku złożonych

do depozytu sądowego lub znajdujących się na rachunku bankowym lub rachunku prowadzonym

przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową. Sąd może również zarządzić sprzedaż

przez komornika odpowiedniego przedmiotu należącego do spadku, oznaczając przy tym

sposób sprzedaży.

Roszczenie Skarbu Państwa o uiszczenie kosztów sądowych przedawnia się z upływem trzech

lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło prawomocne zakończenie sprawy.

Strony mogą w ugodzie sądowej ustalić, którą z nich i w jakiej części mają obciążać

nieuiszczone koszty sądowe. Jeżeli ugoda nie stanowi inaczej, w sprawie zakończonej

ugodą koszty, o których mowa w art. 113 ust. 1, ponoszą obie strony w równych częściach.

Przepisy art. 113 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.

Czynności w zakresie zwalniania od kosztów sądowych, przewidziane w ustawie, może

wykonywać referendarz sądowy.

Zapłata należności Skarbu Państwa z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien

orzeczonych w postępowaniu cywilnym, zwanych dalej „należnościami sądowymi”, może

być rozłożona na raty albo umorzona, jeżeli natychmiastowe ich ściągnięcie byłoby

połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami.

1.

Zapłata należności sądowych może być na wniosek dłużnika rozłożona na raty lub odroczona

na okres do dwóch lat, a w wyjątkowych wypadkach na okres do trzech lat. Niezapłacenie

którejkolwiek raty w terminie powoduje natychmiastową wymagalność pozostałej części

należności.

2.

Rozłożenie na raty lub odroczenie terminu zapłaty może być cofnięte w razie stwierdzenia,

że nie istnieją już okoliczności, które je uzasadniały.

3.

Zapłata sumy niższej niż trzykrotna wysokość opłaty podstawowej nie może być rozłożona

na raty.

Należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w całości albo w części, jeżeli

wykazał on, że ze względu na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów

nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności pociągnęłoby wyjątkowo ciężkie

skutki dla niego lub jego rodziny. Do wniosku dłużnik powinien dołączyć oświadczenie,

o którym mowa w art. 102 ust. 2.

Należności sądowe podlegają umorzeniu na wniosek dłużnika w razie stwierdzenia przez

Europejski Trybunał Praw Człowieka, że w postępowaniu, w którym je zasądzono, naruszono

wobec dłużnika Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzoną w Rzymie

dnia 4 listopada 1950 r.

(Dz. U. z 1993 r. poz. 284 i 285, z późn. zm. lub Protokoły dodatkowe do tej Konwencji.

Należności sądowe mogą być umorzone w całości albo w części z urzędu, jeżeli ich egzekucja

okazała się bezskuteczna, a ponowne jej wszczęcie w późniejszym czasie byłoby bezcelowe.

O rozłożeniu na raty lub umorzeniu należności sądowych orzeczonych w postępowaniu

przed sądami powszechnymi oraz przed Sądem Najwyższym rozstrzyga ostatecznie prezes

sądu właściwego do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Uprawnienia te przysługują

również kierownikowi ośrodka zamiejscowego sądu lub przewodniczącemu wydziału zamiejscowego

sądu.

1.

Wnioski o rozłożenie na raty lub umorzenie należności sądowych wnosi się do prezesa

sądu właściwego do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.

2.

Po rozpoznaniu wniosku o rozłożenie na raty lub umorzenie należności sądowych, albo

w razie wystąpienia okoliczności dających podstawę do wszczęcia postępowania o umorzenie

należności sądowych z urzędu, prezes sądu wydaje stosowne zarządzenie.

Czynności w sprawach odroczenia lub rozłożenia na raty należności sądowych może -

na zarządzenie prezesa sądu rejonowego lub okręgowego - wykonywać referendarz sądowy.

Na zarządzenie referendarza przysługuje skarga do sądu.

(pominięte)

1.

Jeżeli obowiązujące przepisy powołują się na przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych albo odsyłają ogólnie do tych przepisów, stosuje się odpowiednie przepisy niniejszej

ustawy.

2.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie ustawy zachowują moc przepisy

wydane przed wejściem w życie ustawy.

1.

W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia

postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych.

2.

W sprawach egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy dotychczasowe

przepisy o kosztach sądowych stosuje się aż do zakończenia postępowania.

Traci moc ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. z 2002 r. poz. 88, z późn. zm.

Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem

1)

art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r.;

2)

art. 148 i art. 149, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2015 r.;

3)

art. 428 pkt 138 w zakresie dotyczącym art. 227, który wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.