Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odznakach i mundurach
Table of Provisions (27)
Statutory Text (27 Articles)
Ustanawianie i używanie odznak i mundurów odbywa się z zachowaniem przepisów niniejszej
ustawy.
1.
Odznaki dzielą się na
1)
honorowe, stanowiące wyróżnienie za zasługi położone
a)
w działalności państwowej lub społecznej stanowiącej istotny wkład w rozwój całego
kraju, w rozwój określonej dziedziny gospodarki lub administracji państwowej, w rozwój
określonego województwa albo w rozwój określonej organizacji gospodarczej,
b)
w działalności statutowej organizacji spółdzielczych lub organizacji społecznych;
2)
organizacyjne, stanowiące oznaczenie organizacji społecznej lub spółdzielczej albo
innej jednostki organizacyjnej bądź przynależności do takiej organizacji lub jednostki
organizacyjnej;
3)
okolicznościowe, upamiętniające rocznice, wystawy, zgromadzenia lub inne wydarzenia.
2.
Odznakami mogą być emblematy, godła, barwy, herby miast lub województw oraz inne przedmioty,
chociażby powszechnie używane, jeżeli sposób ich sporządzenia i używania wskazuje
na to, że mają służyć celom określonym w ust. 1.
1.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, powołuje
Komisję Heraldyczną jako organ opiniodawczo-doradczy w zakresie spraw, o których mowa
w ust. 3.
2.
Do składu Komisji Heraldycznej powołuje się w szczególności: osoby wyróżniające się
wysokim poziomem wiedzy z zakresu heraldyki i weksylologii, przedstawicieli organizacji,
których statutowe cele związane są z heraldyką i weksylologią oraz przedstawicieli
jednostek samorządu terytorialnego.
3.
Do zadań Komisji Heraldycznej należy w szczególności
1)
opiniowanie wzorów insygniów i symboli, o których mowa w art. 3 ust. 1;
2)
opiniowanie i przygotowywanie projektów wzorcowych aktów prawnych związanych z ustanawianiem
insygniów władzy państwowej, herbów, flag, emblematów i innych znaków i symboli związanych
z heraldyką i weksylologią;
3)
udzielanie konsultacji władzom i organom administracji publicznej w dziedzinie właściwego
używania insygniów władzy państwowej, herbów, flag, emblematów i innych znaków i symboli
związanych z heraldyką i weksylologią.
4.
Działalność Komisji Heraldycznej jest finansowana z budżetu państwa.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, strukturę, tryb powoływania i odwoływania
oraz szczegółowe zasady postępowania Komisji Heraldycznej.
1.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać, w drodze uchwały organu stanowiącego
danej jednostki, własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole.
2.
Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, ustanawiane są w zgodzie z zasadami heraldyki,
weksylologii i miejscową tradycją historyczną.
3.
Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, wymagają zaopiniowania przez ministra właściwego
do spraw administracji publicznej.
4.
Opinia, o której mowa w ust. 3, wydawana jest w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia
wniosku o jej wydanie.
1.
Odznaki honorowe za zasługi w działalności państwowej lub społecznej, stanowiącej
istotny wkład w rozwój kraju, są ustanawiane, w drodze rozporządzenia, przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Odznaki honorowe za zasługi w działalności państwowej lub społecznej na rzecz rozwoju
określonej dziedziny gospodarki narodowej lub administracji są ustanawiane, w drodze
rozporządzenia, przez Radę Ministrów.
3
Odznaki honorowe za zasługi w działalności państwowej lub społecznej na rzecz rozwoju
określonej jednostki samorządu terytorialnego są ustanawiane przez organ stanowiący
tej jednostki.
4.
Odznaki honorowe za zasługi w działalności państwowej lub społecznej, stanowiącej
wkład w rozwój określonej organizacji gospodarczej, są ustanawiane, w drodze rozporządzenia,
przez właściwego ministra.
5.
Odznaki honorowe za zasługi stanowiące wkład w rozwijanie działalności statutowej
organizacji spółdzielczych lub organizacji społecznych są ustanawiane przez naczelne
organy tych organizacji.
(uchylony)
1
Organy ustanawiające odznakę ustalają jej wzór oraz zasady i tryb jej nadawania i
noszenia. Ustalenie wzoru odznaki honorowej oraz sposobu jej noszenia wymaga zgody
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Odznaki powinny kształtem i wymiarami wyraźnie odróżniać się od orderów, odznaczeń
i medali ustanawianych na podstawie odrębnych przepisów.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą, w drodze uchwały organu stanowiącego danej
jednostki, wyrazić zgodę na umieszczenie w oznaczeniu będącym znakiem towarowym w
rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, z późn. zm. herbu tej jednostki lub odznaki, którą ustanowiły.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Mundurem jest ubiór lub jego części służące oznaczeniu przynależności do określonej
jednostki organizacyjnej lub wykonywania określonych funkcji albo służby.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustanawia mundury, określa osoby uprawnione
do ich noszenia oraz wzór i kolor munduru.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Mundury ustanawiane na podstawie ustawy powinny różnić się w sposób widoczny od pozostających
pod szczególną ochroną mundurów
1)
Wojska Polskiego, będących symbolem tradycji wolnościowych i postaw patriotycznych
Narodu Polskiego;
2
Policji, Straży Granicznej, będących symbolem poszanowania prawa oraz ładu i porządku
publicznego.
2
Minister Obrony Narodowej w odniesieniu do munduru wojskowego, a minister właściwy
do spraw wewnętrznych w odniesieniu do munduru policyjnego i Straży Granicznej, mogą
wprowadzić, w drodze rozporządzeń, zakaz używania munduru lub jego części, chociażby
nawet zostały one pozbawione oznak określonych w przepisach o ustanowieniu munduru,
uwzględniając obowiązujące wzory umundurowania wyjściowego i polowego stosowanego
w Siłach Zbrojnych, Policji i Straży Granicznej.
3
Żandarmeria Wojskowa może kontrolować uprawnienia do używania odznak i mundurów wojskowych.
1.
Używanie munduru zagranicznego wymaga zezwolenia terenowego organu administracji państwowej
stopnia wojewódzkiego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do
1)
członków personelu dyplomatycznego obcych przedstawicielstw dyplomatycznych oraz urzędników
konsularnych obcych urzędów konsularnych;
2)
członków personelu administracyjnego i technicznego obcych przedstawicielstw dyplomatycznych
i urzędów konsularnych - z zastrzeżeniem zasady wzajemności;
3)
innych osób, które mogą używać w Polsce munduru na mocy umów albo zwyczajów międzynarodowych.
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów o godle i barwach Rzeczypospolitej Polskiej,
o znakach Sił Zbrojnych oraz przepisów szczególnych o odznakach i mundurach.
W art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych
(Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139, z 1977 r. Nr 11, poz. 44 i z 1978 r. Nr 14, poz. 61) skreśla się wyrazy: „oraz ustalania herbu miasta”.
(pominięty)
Traci moc dekret z dnia 2 października 1935 r. o odznakach i mundurach
(Dz. U. Nr 72, poz. 455 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115).
1.
Odznaki ustalone na podstawie dekretu, o którym mowa w art. 16, mogą być nadawane
i używane na dotychczasowych zasadach.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do mundurów ustalonych na podstawie dotychczasowych
przepisów, gdy chodzi o używanie tych mundurów.
Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 45 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 29 ust.
2, art. 30 ust. 3, art. 31 ust. 2, art. 35 ust. 2 oraz art. 37, które wchodzą w życie
z dniem ogłoszenia, oraz art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 71, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r.,
2)
art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzą w życie
z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2000 r.,
3)
art. 24 pkt 6-10 i art. 41 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2000 r.,
4)
art. 63 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2000 r.,
5)
art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)-e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d),
art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46
pkt 1 i 3 i art. 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,
6)
art. 25 pkt 20, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001 r.,
7)
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
1)
art. 74, który wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2000 r.,
2)
art. 27 pkt 5 lit. b) i c), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,
3)
art. 61, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.