Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Ustala się „Zasady techniki prawodawczej”, stanowiące załącznik do rozporządzenia.

1.

Podjęcie decyzji o przygotowaniu projektu ustawy poprzedza się w szczególności

1)

wyznaczeniem i opisaniem stanu stosunków społecznych w dziedzinie wymagającej interwencji

organów władzy publicznej oraz wskazaniem pożądanych kierunków ich zmiany;

2)

analizą aktualnego stanu prawnego, z uwzględnieniem prawa Unii Europejskiej, umów

międzynarodowych, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, w tym umów z zakresu

ochrony praw człowieka, oraz prawodawstwa organizacji i organów międzynarodowych,

których Rzeczpospolita Polska jest członkiem;

3)

ustaleniem możliwości podjęcia środków interwencji organów władzy publicznej, alternatywnych

w stosunku do uchwalenia ustawy;

4)

określeniem przewidywanych skutków społecznych, gospodarczych, organizacyjnych, prawnych

i finansowych każdego z rozważanych rozwiązań;

5)

zasięgnięciem opinii podmiotów objętych zakresem interwencji organów władzy publicznej.

2.

W przypadku podjęcia decyzji o przygotowaniu projektu ustawy, jeżeli projekt ten nie

jest opracowywany na podstawie założeń, należy w szczególności

1)

ustalić skutki dotychczasowych uregulowań prawnych obowiązujących w danej dziedzinie;

2)

określić cele, jakie zamierza się osiągnąć przez uchwalenie ustawy;

3)

ustalić rozwiązania prawne alternatywne, które mogą skutecznie służyć osiągnięciu

założonych celów;

4)

sformułować prognozy podstawowych i ubocznych skutków zamierzonych rozwiązań prawnych

alternatywnych, w tym wpływu tych rozwiązań na system prawa;

5)

określić skutki finansowe poszczególnych rozwiązań prawnych alternatywnych oraz ustalić

źródła ich pokrycia;

6)

dokonać wyboru optymalnego w danych warunkach rozwiązania prawnego.

Do projektów aktów prawnych podlegających uzgodnieniom, które przed dniem wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia zostały skierowane do uzgodnień, a w przypadku

projektów aktów prawnych niepodlegających uzgodnieniom - które przed dniem wejścia

w życie niniejszego rozporządzenia zostały skierowane do podpisu, stosuje się przepisy

dotychczasowe.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2002 r.

Ustawa powinna wyczerpująco regulować daną dziedzinę spraw, nie pozostawiając poza

zakresem swego unormowania istotnych fragmentów tej dziedziny.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 marca 2016 r.

1.

Ustawa powinna być tak skonstruowana, aby od przyjętych w niej zasad regulacji nie

trzeba było wprowadzać licznych wyjątków.

2.

W ustawie nie zamieszcza się przepisów, które regulowałyby sprawy wykraczające poza

wyznaczony przez nią zakres przedmiotowy (stosunki, które reguluje) oraz podmiotowy

(krąg podmiotów, do których się odnosi).

3.

Ustawa nie może zmieniać lub uchylać przepisów regulujących sprawy, które nie należą

do jej zakresu przedmiotowego lub podmiotowego albo się z nimi nie wiążą.

1.

Ustawa nie może powtarzać przepisów zamieszczonych w innych ustawach.

2

W ustawie nie powtarza się również postanowień umów międzynarodowych ratyfikowanych

przez Rzeczpospolitą Polską oraz dających się bezpośrednio stosować postanowień aktów

normatywnych ustanowionych przez organizacje międzynarodowe lub organy międzynarodowe.

3.

W ustawie można odsyłać do przepisów tej samej lub innej ustawy oraz do postanowień,

o których mowa w ust. 2; nie odsyła się do przepisów innych aktów normatywnych.

4.

W ustawie nie można zamieszczać przepisów nakazujących stosowanie innych aktów normatywnych,

w tym umów i aktów, o których mowa w ust. 2.

Przepisy ustawy redaguje się zwięźle i syntetycznie, unikając nadmiernej szczegółowości,

a zarazem w sposób, w jaki opisuje się typowe sytuacje występujące w dziedzinie spraw

regulowanych tą ustawą.

Przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów

zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy.

Zdania w ustawie redaguje się zgodnie z powszechnie przyjętymi regułami składni języka

polskiego, unikając zdań wielokrotnie złożonych.

1.

W ustawie należy posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi (określeniami) w

ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu.

2.

W ustawie należy unikać posługiwania się

1

określeniami specjalistycznymi, o ile ich użycie nie jest powodowane zapewnieniem

należytej precyzji tekstu;

2)

określeniami lub zapożyczeniami obcojęzycznymi, chyba że nie mają dokładnego odpowiednika

w języku polskim;

3

nowo tworzonymi pojęciami lub strukturami językowymi, chyba że w dotychczasowym słownictwie

polskim brak jest odpowiedniego określenia.

W ustawie należy posługiwać się określeniami, które zostały użyte w ustawie podstawowej

dla danej dziedziny spraw, w szczególności w ustawie określanej jako „kodeks” lub

„prawo”.

Do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie

oznacza się tymi samymi określeniami.

W ustawie nie zamieszcza się wypowiedzi, które nie służą wyrażaniu norm prawnych,

a w szczególności apeli, postulatów, zaleceń, upomnień oraz uzasadnień formułowanych

norm.

Uzasadnienie projektu ustawy, oprócz spełnienia wymagań określonych w ustawach, w

regulaminie Sejmu i w regulaminie pracy Rady Ministrów, powinno zawierać

1)

przedstawienie możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do uchwalenia projektowanej

ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu, ze wskazaniem, czy środki

te zostały podjęte, a w przypadku ich podjęcia - przedstawienie osiągniętych wyników;

2)

szczegółowe wyjaśnienie potrzeby wejścia w życie projektowanej ustawy albo jej poszczególnych

przepisów w terminie krótszym niż 14 dni od dnia ogłoszenia, jeżeli projekt ustawy

przewiduje takie postanowienia.

Jednocześnie z projektem ustawy przygotowuje się projekty rozporządzeń o znaczeniu

podstawowym dla jej funkcjonowania.

1.

Ustawa zawiera

1)

tytuł;

2)

przepisy merytoryczne;

3)

przepisy o wejściu ustawy w życie.

2.

Ustawa zawiera także przepisy przejściowe lub dostosowujące oraz przepisy uchylające,

jeżeli reguluje dziedzinę spraw uprzednio unormowaną przez inną ustawę.

3

Ustawa może zawierać przepisy wprowadzające zmiany w innych ustawach (przepisy zmieniające),

przepisy epizodyczne oraz przepisy o utracie mocy obowiązującej ustawy.

Poszczególne elementy ustawy zamieszcza się w następującej kolejności

1)

tytuł;

2)

przepisy merytoryczne ogólne i szczegółowe;

3)

przepisy zmieniające;

3a

przepisy epizodyczne;

4)

przepisy przejściowe i dostosowujące;

5

przepisy uchylające, przepisy o utracie mocy obowiązującej ustawy oraz przepisy o

wejściu ustawy w życie (przepisy końcowe).

W tytule ustawy w oddzielnych wierszach zamieszcza się

1)

oznaczenie rodzaju aktu;

2)

datę ustawy;

3)

ogólne określenie przedmiotu ustawy.

Datę ustawy poprzedza się zwrotem „z dnia”, a następnie zamieszcza się wskazanie dnia

zapisanego cyframi arabskimi, nazwę miesiąca określoną słownie oraz wskazanie roku

zapisanego cyframi arabskimi ze znakiem „r.”, jako skrótem wyrazu „rok”.

1.

Przedmiot ustawy określa się możliwie najzwięźlej, jednakże w sposób adekwatnie informujący

o jej treści.

2.

Określając przedmiot ustawy, nie przytacza się tytułów innych ustaw, z wyjątkiem ustawy

zmieniającej i ustawy wprowadzającej inną ustawę, w których podaje się odpowiednio

tylko przedmiot ustawy zmienianej albo ustawy wprowadzanej.

Określenie przedmiotu ustawy może być

1)

opisowe - rozpoczynające się od przyimka „o”, pisanego małą literą;

2)

rzeczowe - rozpoczynające się od wyrazów „Kodeks”, „Prawo” albo „Ordynacja”, pisanych

wielką literą, w przypadku gdy ustawa wyczerpująco reguluje obszerną dziedzinę spraw,

albo rozpoczynające się od wyrazów „Przepisy wprowadzające ...”, w przypadku gdy ustawa

jest ustawą wprowadzającą.

1.

W przypadku ustawy wdrażającej postanowienia aktu normatywnego ustanowionego przez

instytucję Unii Europejskiej po określeniu przedmiotu ustawy zamieszcza się odnośnik

do tytułu ustawy informujący o wdrażanym akcie normatywnym i zakresie wdrożenia, co

wyraża się w szczególności zwrotem

1)

„niniejsza ustawa wdraża ... (tytuł aktu)” - w przypadku wdrożenia w ustawie aktu

normatywnego w całości;

2)

„niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża ... (tytuł aktu)” - w przypadku

wdrożenia w ustawie w całości tej części postanowień aktu normatywnego, które odnoszą

się do zakresu regulacji tej ustawy.

2.

W przypadku ustawy, której uchwalenie jest związane z wydaniem lub obowiązywaniem

aktu normatywnego ustanowionego przez instytucję Unii Europejskiej, dającego się bezpośrednio

stosować, po określeniu przedmiotu ustawy zamieszcza się odnośnik do tytułu ustawy

informujący o akcie normatywnym, z którym ustawa jest związana, co wyraża się w szczególności

zwrotem „niniejsza ustawa służy stosowaniu ... (tytuł aktu)”.

W przypadku ustawy, w której zostały zamieszczone przepisy zmieniające lub przepisy

uchylające inne ustawy, po określeniu przedmiotu ustawy zamieszcza się odnośnik do

tytułu ustawy, w którym podaje się odrębnie tytuły

ustaw zmienianych i tytuły ustaw uchylanych. Jeżeli zamieszcza się odnośnik, o którym

mowa w § 19a, odnośnik podający tytuły zmienianych lub uchylanych ustaw oznacza się

jako drugi.

1.

W przepisach merytorycznych można wydzielić przepisy ogólne i przepisy szczegółowe.

2.

Wydzielone przepisy ogólne oznacza się nazwą „Przepisy ogólne”; można je systematyzować

w grupy tematyczne i oznaczać nazwami charakteryzującymi treść każdej z grup.

1.

W przepisach ogólnych zamieszcza się

1)

określenie zakresu spraw regulowanych ustawą i podmiotów, których ona dotyczy, lub

spraw i podmiotów wyłączonych spod jej regulacji;

2)

objaśnienia użytych w ustawie określeń i skrótów.

2.

W przepisach ogólnych zamieszcza się również inne, niż wskazane w ust. 1, postanowienia

wspólne dla wszystkich albo dla większości przepisów merytorycznych zawartych w ustawie.

1.

W przepisach ogólnych można zamieścić odesłanie do innej ustawy lub do postanowień,

o których mowa w § 4 ust. 2, tylko wtedy, gdy uregulowania w nich zawarte uzupełniają

lub odmiennie regulują sprawy normowane ustawą.

2.

W odesłaniu, o którym mowa w ust. 1, jednoznacznie wskazuje się akt normatywny, do

którego następuje odesłanie, oraz określa się zakres spraw, dla których następuje

to odesłanie.

1.

W przepisach szczegółowych nie reguluje się tych spraw, które zostały wyczerpująco

unormowane w przepisach ogólnych.

2.

Jeżeli określone elementy uściślające treść kilku przepisów szczegółowych powtarzają

się w tych przepisach, wydziela się je w jeden wspólny przepis i zamieszcza się w

przepisach ogólnych albo w bezpośrednim sąsiedztwie tych przepisów szczegółowych,

w których te elementy występują.

3.

Jeżeli od któregoś z elementów przepisu szczegółowego przewiduje się wyjątki lub któryś

z elementów tego przepisu wymaga uściślenia, przepis formułujący wyjątki lub uściślenia

zamieszcza się bezpośrednio po danym przepisie szczegółowym.

1.

Przepisy szczegółowe zamieszcza się w następującej kolejności

1)

przepisy prawa materialnego;

2

przepisy ustrojowe;

3

przepisy proceduralne;

4

przepisy o karach pieniężnych i przepisy karne.

1a

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, w szczególności jeżeli kara pieniężna jest

związana z naruszeniem przepisów ustrojowych lub proceduralnych, przepisy o karach

pieniężnych można zamieszczać bezpośrednio po przepisach, z którymi jest związane

wprowadzenie tych kar.

2.

Przepisy szczegółowe można systematyzować w grupy tematyczne i oznaczać je nazwami

charakteryzującymi treść każdej z tych grup.

1.

Przepis prawa materialnego powinien możliwie bezpośrednio i wyraźnie wskazywać kto,

w jakich okolicznościach i jak powinien się zachować (przepis podstawowy).

2.

Przepis podstawowy może wyjątkowo wskazywać tylko zachowanie nakazywane albo zakazywane

jego adresatowi, jeżeli

1)

adresat lub okoliczności tego nakazu albo zakazu są wskazane w sposób niewątpliwy

w innej ustawie;

2)

celowe jest, aby określenie adresata lub okoliczności zamieścić w przepisach ogólnych

tej samej ustawy;

3)

powszechność zakresu adresatów lub okoliczności jest oczywista.

W przepisach ustrojowych zamieszcza się w szczególności przepisy o zadaniach i kompetencjach

organów lub instytucji, ich formie prawnej i organizacji, sposobie ich finansowania

i obsadzania oraz jakim podmiotom one podlegają albo jakie podmioty sprawują nad nimi

nadzór.

W przepisach proceduralnych określa się w szczególności

1)

sposób postępowania przed organami lub instytucjami;

2)

strony i innych uczestników postępowania oraz ich prawa i obowiązki w postępowaniu;

3)

rodzaje rozstrzygnięć, które zapadają w postępowaniu, i tryb ich wzruszania;

4)

zasady i tryb ponoszenia opłat i kosztów postępowania;

5)

zasady i tryb wykonania rozstrzygnięć, które zapadają w postępowaniu.

Przepisy karne zamieszcza się tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów ustawy nie

kwalifikuje się jako naruszenie przepisów Kodeksu karnego, Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu wykroczeń, a czyn wymagający zagrożenia karą jest związany tylko z treścią tej ustawy.

1.

Ustawa może zawierać załączniki; odesłania do załączników zamieszcza się w przepisach

merytorycznych ustawy.

2.

W załącznikach do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele

i opisy o charakterze specjalistycznym.

W przepisach epizodycznych zamieszcza się regulacje, które wprowadzają odstępstwa

od określonych przepisów, a których okres obowiązywania jest wyraźnie określony.

1.

W przepisach epizodycznych okres obowiązywania regulacji określa się w szczególności

przez

1)

wymienienie roku kalendarzowego albo lat kalendarzowych;

2)

oznaczenie początku i końca obowiązywania regulacji, wyrażone dniami oznaczonymi kalendarzowo;

3)

wskazanie liczby dni, tygodni, miesięcy albo lat, które upływają od dnia wejścia w

życie ustawy albo jej poszczególnych przepisów.

2.

W przepisach epizodycznych początku i końca obowiązywania regulacji nie uzależnia

się od wystąpienia zdarzenia przyszłego, chyba że jest to konieczne ze względu na

zakres regulacji ustawy albo jej poszczególnych przepisów, a termin wystąpienia zdarzenia

przyszłego można ustalić w sposób niebudzący wątpliwości i zostanie on urzędowo podany

do wiadomości publicznej.

3.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, ustawa powinna określać formę urzędowego podania

do wiadomości publicznej terminu wystąpienia zdarzenia przyszłego oraz organ właściwy

do dokonania tej czynności.

Regulacje określone w § 29a mogą być także zamieszczone w odrębnej ustawie (ustawie

epizodycznej). W takim przypadku regulacje te zamieszcza się jako przepisy merytoryczne.

1

W przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej albo znowelizowanej ustawy na

stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych bez względu na

to, czy do tych stosunków zamierza się stosować przepisy dotychczasowe, przepisy nowe

czy przepisy regulujące ten wpływ w sposób odmienny od przepisów dotychczasowych i

przepisów nowych.

2.

W przepisach przejściowych rozstrzyga się w szczególności

1

sposób zakończenia postępowań będących w toku (wszczętych w czasie obowiązywania dotychczasowych

przepisów i niezakończonych ostatecznie do dnia ich uchylenia albo zmiany), skuteczność

czynności dokonanych w postępowaniu oraz organy lub instytucje właściwe do zakończenia

postępowania i terminy przekazania im spraw;

2)

czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez

nowe przepisy;

3)

czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania

uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane

w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy

nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się

je zmienić albo też gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;

4

czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień, obowiązków, kompetencji

oraz czynności, o których mowa w pkt 3;

5

czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy przepisy wykonawcze wydane na

podstawie dotychczasowych przepisów upoważniających.

1.

Jeżeli w stosunku do spraw, o których mowa w § 30 ust. 2 pkt 1-3, zamierza się czasowo

stosować przepisy dotychczasowej ustawy, zaznacza się to wyraźnie, nadając przepisowi

przejściowemu odpowiednio brzmienie: „W sprawach ... stosuje się art. ... ustawy ...

(tytuł dotychczasowej ustawy).” albo „W sprawach ... stosuje się art. ... ustawy ...

(tytuł znowelizowanej ustawy), w brzmieniu dotychczasowym.”.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, z wyłączeniem postanowień dotyczących przepisów

karnych, można wskazać również termin, do którego będą stosowane przepisy dotychczasowej

ustawy, co wyraża się zwrotem: „nie dłużej niż ...”.

3.

Jeżeli w stosunku do spraw, o których mowa w § 30 ust. 2 pkt 1-4, zamierza się stosować

przepisy nowej albo znowelizowanej ustawy, zaznacza się to wyraźnie, nadając przepisowi

przejściowemu odpowiednio brzmienie: „W sprawach ... stosuje się art. ... (oznaczenie

przepisu nowej ustawy).” albo „W sprawach ... stosuje się art. ... (tytuł znowelizowanej

ustawy), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.”.

1.

Jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się

przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki

akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej

albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu.

2

Jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten

sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego, zakres spraw przekazanych do uregulowania

aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu, przyjmuje się, że akt wykonawczy

wydany na podstawie tego przepisu upoważniającego traci moc obowiązującą z dniem wejścia

w życie przepisu zmieniającego treść przepisu upoważniającego.

3.

Jeżeli zmiana treści przepisu upoważniającego polega na tym, że zmienia się organ

upoważniony do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt zachowuje moc

obowiązującą; w takim przypadku organem upoważnionym do zmiany lub uchylenia aktu

wykonawczego wydanego na podstawie zmienionego przepisu upoważniającego jest organ

wskazany w zmienionym upoważnieniu.

1

Jeżeli akt wykonawczy wydany na podstawie uchylanego albo zmienianego przepisu upoważniającego

nie jest niezgodny z nową albo znowelizowaną ustawą, można go wyjątkowo zachować czasowo

w mocy do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie nowego

albo zmienionego przepisu upoważniającego, nadając przepisowi przejściowemu brzmienie

1)

„Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. ... ustawy, o której mowa

w art. ... (artykuł uchylający dotychczasową ustawę), zachowują moc do dnia wejścia

w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. ... niniejszej ustawy, jednak

nie dłużej niż ... (oznaczenie dnia albo okresu wyrażonego w miesiącach).” - w przypadku

zachowywania czasowo w mocy aktu wykonawczego wydanego na podstawie uchylanego przepisu

upoważniającego;

2)

„Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. ... ustawy zmienianej

w art. ... (artykuł wprowadzający zmiany w dotychczasowej ustawie), zachowują moc

do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. ... ustawy

zmienianej w art. ... (artykuł wprowadzający zmiany w dotychczasowej ustawie), w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż ... (oznaczenie dnia albo okresu wyrażonego

w miesiącach).” - w przypadku zachowywania czasowo w mocy aktu wykonawczego wydanego

na podstawie zmienianego przepisu upoważniającego.

2.

Nie zachowuje się czasowo w mocy tylko niektórych przepisów aktu wykonawczego wydanego

na podstawie uchylanego albo zmienianego przepisu upoważniającego.

3.

Rozwiązanie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się tylko w ustawie uchylającej albo

ustawie zmieniającej ustawę, na podstawie której został wydany dotychczasowy akt wykonawczy.

Rozwiązania tego nie stosuje się w kolejnych ustawach, które uchylają albo zmieniają

ustawę uchylającą albo ustawę zmieniającą.

4.

(uchylony).

Nie nowelizuje się aktu wykonawczego zachowanego czasowo w mocy przez nową ustawę,

chyba że ustawa ta wyraźnie przewiduje taką możliwość.

1.

W przepisach dostosowujących reguluje się sprawy związane z dostosowaniem do nowej

albo znowelizowanej ustawy jej adresatów, w tym organów lub instytucji, w szczególności

1)

utworzenie organów lub instytucji;

2)

przekształcenie organów lub instytucji w inne organy lub instytucje tworzone przez

ustawę;

3)

zniesienie organów lub likwidację instytucji;

4)

sposób powołania po raz pierwszy organów lub instytucji tworzonych ustawą;

5)

sposób przekształcenia organów lub instytucji utworzonych na podstawie dotychczasowej

ustawy w organy lub instytucje tworzone przez ustawę;

6)

sposób zniesienia organów lub likwidacji instytucji przez ustawę, zasady zagospodarowania

ich mienia oraz uprawnienia i obowiązki ich dotychczasowych pracowników.

2.

W przepisach dostosowujących można wyjątkowo wyznaczyć termin dostosowania organów

lub instytucji do nowej albo znowelizowanej ustawy.

Rozwiązania przewidziane w przepisach przejściowych i dostosowujących powinny być

ukształtowane w sposób nieuciążliwy dla ich adresatów i pozostawiać im możliwość przystosowania

się do przepisów nowej albo znowelizowanej ustawy.

W przepisach przejściowych i dostosowujących nie zamieszcza się przepisów regulujących

sprawy inne, niż określone w niniejszym rozdziale.

1.

Przepisy końcowe zamieszcza się w następującej kolejności

1)

przepisy uchylające;

2

w razie potrzeby - przepisy o utracie mocy obowiązującej ustawy;

3

przepisy o wejściu ustawy w życie.

2.

W przepisach końcowych nie zamieszcza się przepisów innych, niż wymienione w ust.

1.

1

W przepisie uchylającym wyczerpująco wymienia się ustawy, które ustawa uchyla; nie

poprzestaje się na domyślnym uchyleniu poprzedniej ustawy przez odmienne uregulowanie

danej sprawy w nowej ustawie.

2.

Jeżeli ustawa w sposób całkowity i wyłączny reguluje daną dziedzinę spraw, a wyczerpujące

wymienienie przepisów ustaw dotychczas obowiązujących w danej dziedzinie napotyka

znaczne trudności, można wyjątkowo w przepisie uchylającym posłużyć się zwrotem: „Tracą

moc wszelkie dotychczasowe przepisy dotyczące spraw uregulowanych w ustawie; w szczególności

tracą moc ...”.

3.

W przypadku innym, niż wskazany w ust. 2, przepisowi uchylającemu nie nadaje się ogólnikowej

treści, a w szczególności nie używa się zwrotu: „Tracą moc dotychczasowe przepisy

sprzeczne z niniejszą ustawą”.

1

Przepisowi uchylającemu ustawę nadaje się brzmienie: „Traci moc ustawa ... (tytuł

ustawy).”.

2.

Jeżeli uchyla się kilka ustaw, uchylane ustawy wymienia się w jednej jednostce redakcyjnej

ustawy uchylającej, zamieszczając je w punktach, w kolejności, w jakiej uchylane ustawy

zostały uchwalone.

1.

Ustawę regulującą dotychczas daną dziedzinę spraw uchyla się w całości, bez pozostawiania

w mocy poszczególnych jej jednostek systematyzacyjnych, zwłaszcza pojedynczych przepisów.

2

Jeżeli w wyniku uchylenia jednostek systematyzacyjnych ustawy lub jej przepisów wyjątkowo

zachowuje się moc obowiązującą tylko niektórych przepisów ustawy, w ustawie zamieszcza

się przepis zmieniający, w którym wyczerpująco wymienia się uchylane jednostki systematyzacyjne

ustawy lub jej przepisy, wyrażając to zwrotem: „W ustawie ... (tytuł ustawy) uchyla

się ...”.

3.

(uchylony).

(uchylony).

W ustawie zamieszcza się przepis określający termin jej wejścia w życie, chyba że

termin ten określają odrębne przepisy ustawy wprowadzającej.

1.

Ustawa powinna wchodzić w życie w całości w jednym terminie.

2.

Odstępstwo od zasady, o której mowa w ust. 1, może nastąpić wyjątkowo w przypadku,

gdy zróżnicowanie terminów wejścia w życie poszczególnych przepisów ustawy jest niezbędne

do zrealizowania celu ustawy oraz nie narusza jej spójności.

3.

Jeżeli zróżnicowanie terminów wejścia w życie poszczególnych przepisów ustawy mogłoby

naruszać jej spójność lub zmniejszać jej komunikatywność, a dana instytucja prawna

ma mieć zastosowanie do zdarzeń lub stanów rzeczy zaistniałych lub powstałych od określonego

dnia, wyraża się to w odrębnym przepisie jednoznacznie określającym tę instytucję

oraz te zdarzenia lub stany rzeczy.

1.

Przepisowi o wejściu w życie ustawy można nadać brzmienie

1)

„Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia”;

2)

„Ustawa wchodzi w życie po upływie ... (dni, tygodni, miesięcy, lat) od dnia ogłoszenia”;

2a

„Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia”;

3)

„Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia”

albo „Ustawa wchodzi w życie ... dnia ... miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia”;

3a

„Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie ... (dni,

tygodni, miesięcy, lat) od dnia ogłoszenia”;

4)

„Ustawa wchodzi w życie z dniem ... (dzień oznaczony kalendarzowo)”;

5)

„Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia”;

6

„Ustawa wchodzi w życie ...;, z wyjątkiem art. ...;, który wchodzi w życie ...”;

7

„Ustawa wchodzi w życie w terminie określonym w ustawie z dnia ... - ... (tytuł ustawy

wprowadzającej) (Dz. U. ...;)”.

2

Liczbę dni, tygodni, miesięcy lub lat, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 3a, zapisuje

się cyframi arabskimi albo słownie. Określenie dnia i miesiąca, o których mowa w ust.

1 pkt 3, zapisuje się słownie.

1.

Wejścia w życie ustawy albo jej poszczególnych przepisów nie uzależnia się od wystąpienia

zdarzenia przyszłego, chyba że jest to konieczne ze względu na zakres regulacji ustawy

albo jej poszczególnych przepisów, a termin wystąpienia zdarzenia przyszłego można

ustalić w sposób niebudzący wątpliwości i zostanie on urzędowo podany do wiadomości

publicznej.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustawa powinna określać formę urzędowego podania

do wiadomości publicznej terminu wystąpienia zdarzenia przyszłego oraz organ właściwy

do dokonania tej czynności.

1

W przypadku ustaw szczególnie obszernych lub zasadniczo zmieniających dotychczasowe

ustawy, przepisy o wejściu w życie ustawy „głównej” oraz przepisy zmieniające, uchylające,

epizodyczne, przejściowe i dostosowujące można zamieścić w oddzielnej ustawie (ustawie

wprowadzającej).

2.

Ustawa wprowadzająca może odnosić się tylko do jednej ustawy „głównej”. Wyjątkowo,

jeżeli ustawy „główne” regulują sprawy ściśle ze sobą związane, można jedną ustawę

wprowadzającą odnieść do kilku ustaw „głównych”.

3.

Rozwiązania, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do ustaw zmieniających.

Przepisy ustawy wprowadzającej zamieszcza się w następującej kolejności

1)

przepisy o wejściu w życie ustawy „głównej”;

2)

przepisy zmieniające;

3)

przepisy uchylające;

4

przepisy epizodyczne, przejściowe i dostosowujące;

5

przepisy o wejściu w życie ustawy wprowadzającej.

1

Wyznaczany przez ustawę wprowadzającą termin wejścia w życie ustawy „głównej” ustala

się na ten sam dzień co dzień wejścia w życie ustawy wprowadzającej.

2

Jeżeli poszczególne przepisy ustawy „głównej” mają wejść w życie w innym terminie

niż ustawa „główna”, termin wejścia w życie przepisów ustawy wprowadzającej, których

zakres regulacji jest nierozerwalnie związany z tymi przepisami ustawy „głównej”,

ustala się na ten sam dzień, co dzień wejścia w życie tych przepisów.

W przypadku uchylania ustawy „głównej”, w ustawie uchylającej nie zamieszcza się przepisu

uchylającego ustawę wprowadzającą ustawę „główną”; przepis uchylający ustawę wprowadzającą

zamieszcza się tylko w przypadku, gdy ustawa ta zawiera przepisy inne niż wymienione

w § 48.

1

Przepisowi o wejściu ustawy w życie, który nadaje moc wsteczną ustawie albo jej poszczególnym

przepisom, można nadać brzmienie: „Ustawa wchodzi w życie ...;, z mocą od dnia ...”

albo „Ustawa wchodzi w życie ...;, z tym że art. ... z mocą od dnia ...”, albo „Ustawa

wchodzi w życie ...;, z wyjątkiem art. ...;, który wchodzi w życie z dniem ...;, z

mocą od dnia ...”.

2.

Przepisy ustawy inne niż te, którym przepisy końcowe nadały wsteczną moc obowiązującą,

a posiadające moc wsteczną wynikającą z ich treści i odnoszące się do zdarzeń lub

stanów rzeczy, które powstały przed dniem wejścia w życie ustawy, redaguje się w sposób

jednoznacznie wskazujący te zdarzenia lub stany rzeczy.

1.

Przepis określający termin utraty mocy obowiązującej ustawy albo jej poszczególnych

przepisów zamieszcza się tylko w przypadku, gdy ustawa albo jej poszczególne przepisy

mają obowiązywać w ograniczonym czasie; utratę mocy obowiązującej ustawy albo jej

poszczególnych przepisów można uzależnić od wystąpienia zdarzenia przyszłego tylko

w przypadku, gdy termin jego wystąpienia można ustalić w sposób niebudzący wątpliwości

i zostanie on urzędowo podany do wiadomości publicznej.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustawa powinna określać formę urzędowego podania

do wiadomości publicznej terminu wystąpienia zdarzenia przyszłego oraz organ właściwy

do dokonania tej czynności.

3.

Przepisowi, o którym mowa w ust. 1, można nadać brzmienie: „Ustawa obowiązuje do dnia

...” albo „Przepisy art. ... tracą moc ...”.

Jeżeli przepisy epizodyczne, przejściowe, dostosowujące i końcowe ustawy, w której

artykuły pogrupowano w jednostki systematyzacyjne, nie są liczne, można je zamieścić

w jednej jednostce systematyzacyjnej pod wspólnym tytułem, wymieniając rodzaje zamieszczonych

w niej przepisów.

Podstawową jednostką redakcyjną ustawy jest artykuł.

1.

Każdą samodzielną myśl ujmuje się w odrębny artykuł.

2.

Artykuł powinien być w miarę możliwości jednozdaniowy.

3.

Jeżeli samodzielną myśl wyraża zespół zdań, dokonuje się podziału artykułu na ustępy.

W ustawie określanej jako „kodeks” ustępy oznacza się paragrafami (§).

4.

Podział artykułu na ustępy wprowadza się także w przypadku, gdy między zdaniami wyrażającymi

samodzielne myśli występują powiązania treściowe, ale treść żadnego z nich nie jest

na tyle istotna, aby wydzielić ją w odrębny artykuł.

1

W obrębie artykułu (ustępu) zawierającego wyliczenie wyróżnia się dwie części: wprowadzenie

do wyliczenia oraz punkty. Wyliczenie może kończyć się częścią wspólną, odnoszącą

się do wszystkich punktów. Po części wspólnej nie dodaje się kolejnej samodzielnej

myśli; w razie potrzeby formułuje się ją w kolejnym ustępie.

2.

W obrębie punktów można dokonać dalszego wyliczenia, wprowadzając litery.

3.

W obrębie liter można dokonać kolejnego wyliczenia, wprowadzając tiret.

4

W obrębie tiret można dokonać kolejnego wyliczenia, wprowadzając podwójne tiret.

1

Artykuł oznacza się skrótem „art.” i cyframi arabskimi z kropką, z zachowaniem ciągłości

numeracji artykułów w obrębie całej ustawy, a przy powoływaniu - skrótem „art.” bez

względu na liczbę i przypadek oraz cyframi arabskimi bez kropki; w ustawie wprowadzającej

ustawę określaną jako „kodeks” numer artykułu można oznaczyć cyframi rzymskimi.

2

Ustęp oznacza się cyframi arabskimi z kropką bez nawiasu, z zachowaniem ciągłości

numeracji w obrębie danego artykułu, a przy powoływaniu - skrótem „ust.” bez względu

na liczbę i przypadek oraz cyframi arabskimi bez kropki.

3

Punkt oznacza się cyframi arabskimi z nawiasem z prawej strony, z zachowaniem ciągłości

numeracji w obrębie danego artykułu albo ustępu, a przy powoływaniu - skrótem „pkt”

bez względu na liczbę i przypadek oraz cyframi arabskimi bez nawiasu. Każdy punkt

kończy się średnikiem, a ostatni kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną

odnoszącą się do wszystkich punktów. W takim przypadku kropkę stawia się po części

wspólnej, a każdy punkt, z wyjątkiem ostatniego, kończy się przecinkiem.

4.

Wyliczenie w obrębie punktów (tzw. litery) oznacza się małymi literami alfabetu łacińskiego,

z wyłączeniem liter właściwych tylko językowi polskiemu (ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ż, ź),

z nawiasem z prawej strony, z zachowaniem ciągłości alfabetycznej w obrębie punktu,

a przy powoływaniu - skrótem „lit.” bez względu na liczbę i przypadek oraz literą

alfabetu łacińskiego bez nawiasu. Każdą literę kończy się przecinkiem, a ostatnią

średnikiem albo kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się

do wszystkich liter. W takim przypadku średnik albo kropkę stawia się po części wspólnej.

5.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, gdy zabraknie liter, stosuje się oznaczenie najpierw

dwuliterowe, a następnie wieloliterowe, dopisując do ostatniej litery alfabetu łacińskiego

najpierw pierwszą, a następnie kolejne litery tego alfabetu [a), b) ... z), za), zb)

... zz), zza), zzb) ...].

6.

Każde tiret kończy się przecinkiem, a ostatnie przecinkiem, średnikiem albo kropką,

chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich tiret.

W takim przypadku przecinek, średnik albo kropkę stawia się po

części wspólnej. Przy powoływaniu tiret oznacza się wyrazem „tiret” i wyrażonym słownie

numerem porządkowym tego tiret.

7

Każde podwójne tiret kończy się przecinkiem, a ostatnie przecinkiem, średnikiem albo

kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich

podwójnych tiret. W takim przypadku, przecinek, średnik albo kropkę stawia się po

części wspólnej. Przy powoływaniu podwójnego tiret oznacza się je wyrazami „podwójne

tiret” i wyrażonym słownie numerem porządkowym tego podwójnego tiret.

1.

Każdą jednostkę redakcyjną zapisuje się od nowego wiersza i poprzedza jej oznaczeniem

umieszczonym w tym samym wierszu.

2.

Artykuły i ustępy rozpoczyna się od akapitu.

3

Punkty, litery, tiret i podwójne tiret rozpoczyna się na wysokości początku wprowadzenia

do wyliczenia.

1

Przepisy artykułu podzielonego na ustępy, punkty, litery, tiret i podwójne tiret powołuje

się w następującej kolejności: „art. ... ust. ... pkt ... lit. ... tiret ... podwójne

tiret ...”, bez przecinków po kolejnych jednostkach redakcyjnych.

2.

W przypadku gdy jednostka redakcyjna składa się z kilku zdań, a zamierza się powołać

tylko jedno z nich, wyraża się to zwrotem: „art. ... ust. ... zdanie (numer porządkowy

zdania)”.

1.

W celu systematyzacji przepisów ustawy artykuły można grupować w jednostki systematyzacyjne.

2.

Artykuły grupuje się w rozdziały, rozdziały grupuje się w działy, a działy łączy się

w tytuły. W ustawie można wprowadzić dodatkowo oddziały jako jednostki systematyzacyjne

niższego stopnia niż rozdział.

3.

W ustawie określanej jako „kodeks” tytuły można grupować w księgi, a księgi łączyć

w części.

Jednostki systematyzacyjne wyższego stopnia stosuje się tylko w przypadku, gdy co

najmniej w stosunku do jednej z nich zastosowano uprzednio odpowiednie jednostki systematyzacyjne

niższego stopnia.

1.

Rozdziały (oddziały) numeruje się cyframi arabskimi, a jednostki systematyzacyjne

wyższego stopnia - cyframi rzymskimi.

2

Nazwa jednostki systematyzacyjnej składa się z

1)

jej oznaczenia, które stanowi wyraz „część”, „księga”, „tytuł”, „dział”, „rozdział”,

„oddział” z odpowiednią liczbą porządkową;

2)

jej tytułu, który stanowi zwięzłe określenie treści lub zakresu regulowanych spraw,

rozpoczęte wielką literą, zapisane od nowego wiersza.

W przepisach upoważniających do wydania rozporządzenia wskazuje się

1)

organ właściwy do wydania rozporządzenia;

2)

rodzaj aktu;

3)

zakres spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu;

4)

wytyczne dotyczące treści rozporządzenia.

1.

Organ właściwy do wydania rozporządzenia określa się pełną nazwą tego organu, zgodną

z aktem o jego utworzeniu.

2

Jeżeli rozporządzenie ma wydać minister kierujący działem administracji rządowej,

wskazuje się go nazwą działu administracji rządowej, którym kieruje, z wyjątkiem Ministra

Obrony Narodowej i Ministra Sprawiedliwości, których wskazuje się ich nazwami własnymi.

Zakres spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu określa się w sposób

precyzyjny. Określenie tych spraw nie może być ogólnikowe, w szczególności przez posłużenie

się zwrotem: „ ... określi szczegółowe zasady ...”.

1.

Wytyczne dotyczące treści rozporządzenia są wskazówkami wyznaczającymi treść rozporządzenia

lub sposób ukształtowania jego treści. W wytycznych można wskazać w szczególności

1)

rozstrzygnięcia, których nie wolno przewidzieć w rozporządzeniu;

2)

granice, w jakich muszą zmieścić się rozstrzygnięcia rozporządzenia;

3)

wymagania, jakim mają odpowiadać rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu;

4)

cele, jakie mają zostać osiągnięte przez rozporządzenie;

5)

okoliczności, jakie należy uwzględnić, tworząc rozporządzenie.

2.

Stopień szczegółowości wytycznych powinien być dostosowany do rodzaju spraw przekazywanych

do uregulowania w rozporządzeniu; wytyczne powinny być bardziej szczegółowe, gdy przekazywane

sprawy dotyczą sytuacji prawnej obywateli.

1.

Przepis upoważniający formułuje się w jednym artykule tak, aby można było powołać

go jako podstawę prawną wydania rozporządzenia.

2.

Artykuł, o którym mowa w ust. 1, można dzielić na jednostki redakcyjne niższego stopnia,

w szczególności wytyczne mogą być wyrażone w oddzielnych ustępach tego artykułu albo

jako jego drugie zdanie.

1.

Upoważnieniu do wydania rozporządzenia można nadać charakter obligatoryjny albo fakultatywny.

2.

Jeżeli do funkcjonowania ustawy jest niezbędne wydanie rozporządzenia, upoważnieniu

nadaje się charakter obligatoryjny. Jeżeli rozstrzygnięcie co do tego, czy i kiedy

wydać rozporządzenie, pozostawia się organowi upoważnianemu, upoważnieniu nadaje się

charakter fakultatywny.

3.

Przepisowi upoważniającemu do wydania rozporządzenia nadaje się brzmienie

1)

jeżeli przepis ma upoważniać do wydania rozporządzenia, a zarazem wyznaczać upoważnianemu

organowi obowiązek jego wydania: „ ... (nazwa organu) określi, w drodze rozporządzenia,

...” (upoważnienie obligatoryjne);

2)

jeżeli przepis ma upoważniać do wydania rozporządzenia, a zarazem zapewniać swobodę

korzystania z tego upoważnienia: „ ... (nazwa organu) może określić, w drodze rozporządzenia,

...” (upoważnienie fakultatywne).

Wydanie rozporządzenia można uzależnić od zaistnienia określonego warunku, wskazując

ten warunek w przepisie upoważniającym zwrotem: „W razie wystąpienia ... (określenie

warunku), ... (nazwa organu) określi, w drodze rozporządzenia, ...” albo „Jeżeli nastąpi

... (określenie warunku), ... (nazwa organu) może określić, w drodze rozporządzenia,

...”.

Nie przekazuje się do uregulowania w rozporządzeniu spraw niewyjaśnionych lub nasuwających

trudności przy opracowywaniu ustawy.

W przepisie upoważniającym nie zamieszcza się upoważnienia do wydania rozporządzenia

w stosunku do kilku ustaw.

W przepisie upoważniającym do wydania uchwały albo zarządzenia wskazuje się

1

podmiot właściwy do wydania aktu normatywnego;

2)

rodzaj aktu normatywnego;

3)

ogólnie zakres spraw, które w akcie normatywnym muszą albo mogą zostać uregulowane.

1.

W przepisie upoważniającym do współuczestniczenia w wydaniu rozporządzenia, uchwały

albo zarządzenia wskazuje się

1)

podmiot upoważniany do współuczestniczenia;

2)

formę współuczestniczenia.

2.

Upoważnienie do współuczestniczenia w wydaniu aktu normatywnego nie zwalnia z obowiązku

uzgodnienia projektu tego aktu lub zasięgnięcia o nim opinii na zasadach określonych

w odrębnych przepisach.

3

Podmiot upoważniany do współuczestniczenia w wydaniu aktu normatywnego wskazuje się

1)

nazwą własną;

2)

w sposób wskazany w § 64 ust. 2 - w przypadku ministrów kierujących działami administracji

rządowej.

1.

Przepisowi upoważniającemu do współuczestniczenia w wydaniu rozporządzenia, uchwały

albo zarządzenia nadaje się brzmienie

1)

jeżeli współuczestniczenie ma polegać na wspólnym wydaniu aktu normatywnego przez

upoważnione podmioty: „Minister (inny podmiot) ... oraz minister (inny podmiot) ...

określą (mogą określić) ...”;

2)

jeżeli współuczestniczenie ma polegać na osiągnięciu porozumienia w sprawie treści

aktu normatywnego, a następstwem braku porozumienia ma być to, że akt nie dochodzi

do skutku: „Minister (inny podmiot) ... w porozumieniu z ministrem (innym podmiotem)

... określi (może określić) ...”;

3)

jeżeli współuczestniczenie ma polegać jedynie na samym wyrażeniu opinii o projekcie

aktu normatywnego, a następstwem niezasięgnięcia opinii ma być to, że akt nie dochodzi

do skutku: „Minister (inny podmiot) ...;, po zasięgnięciu opinii (nazwa podmiotu)

...;, określi (może określić) ...”;

4)

jeżeli współuczestniczenie ma polegać na zainicjowaniu aktu normatywnego przez inny

podmiot, a następstwem braku inicjatywy jest niemożność wydania aktu przez podmiot

upoważniony do jego wydania: „Minister (inny podmiot) ...;, na wniosek ministra (innego

podmiotu) ...;, określi (może określić) ...”.

2.

W przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia rozwiązania, o których mowa w

ust. 1 pkt 1, 2 i 4, stosuje się wówczas, gdy współuczestniczącym w wydaniu rozporządzenia

jest wyłącznie organ uprawniony do wydawania rozporządzeń.

1

W przepisie karnym znamiona czynu zabronionego określa się w sposób wyczerpujący,

bez odsyłania do nakazów lub zakazów zawartych w pozostałych przepisach tej samej

ustawy, w przepisach innych ustaw, w tym ustaw określanych jako „kodeks”, w postanowieniach

umów międzynarodowych ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie lub w dających

się bezpośrednio stosować postanowieniach aktów normatywnych ustanowionych przez organizacje

międzynarodowe lub organy międzynarodowe.

2

Odesłanie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się tylko w przypadku, gdy bezprawność

czynu polega na naruszeniu nakazów lub zakazów wyraźnie sformułowanych w innych przepisach

tej samej ustawy lub w postanowieniach umów lub aktów, o których mowa w ust. 1. W

takim przypadku w przepisie karnym, stosując odesłanie, używa się zwrotu: „Kto wbrew

przepisom art. ... (postanowieniom art. ...;)”.

3.

Odesłanie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się także w przypadku, gdy przepis karny

przewiduje inną niż sprawstwo formę popełnienia czynu zabronionego albo przewiduje

okoliczności wyłączające, łagodzące lub zaostrzające odpowiedzialność karną, co wyraża

się zwrotem: „Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w art. ...” albo

„Nie popełnia przestępstwa określonego w art. ...;, kto ...” albo „Nie podlega karze

za przestępstwo określone w art. ...;, kto ...”.

W przepisie karnym, przy opisywaniu znamion czynu zabronionego, nie używa się określeń

„bezprawnie”, „świadomie” i im podobnych.

1.

W przepisie karnym opisującym znamiona przestępstwa nie określa się, że może być ono

popełnione tylko umyślnie. Jeżeli występek może być popełniony również nieumyślnie,

zapisuje się to jako odrębną jednostkę redakcyjną w brzmieniu: „Jeżeli sprawca działa

nieumyślnie ...” albo „Kto, chociażby nieumyślnie ...”.

2.

W przepisie karnym opisującym znamiona wykroczenia nie określa się, że może być ono

popełnione zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie. Jeżeli wykroczenie może być popełnione

tylko umyślnie, zapisuje się to jako odrębną jednostkę redakcyjną w brzmieniu: „Jeżeli

sprawca czynu określonego w art. ... działa umyślnie ...” albo „Kto umyślnie ...”.

1.

W przepisie karnym sankcję karną grożącą za popełnienie czynu zabronionego określa

się bez odsyłania do innych przepisów karnych.

2.

Odesłanie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się tylko w przepisach bezpośrednio po

sobie następujących, przy użyciu w drugim przepisie zwrotu: „Tej samej karze podlega,

kto ...”.

1.

Przepisowi wyznaczającemu sankcję karną, dopuszczającemu alternatywnie kilka rodzajów

kar, nadaje się brzmienie

1)

„ ... podlega karze ... albo karze ...” (jeśli dopuszcza się tylko jedną z wymienionych

kar);

2)

„ ... podlega karze ... albo karze ... albo obu tym karom łącznie” (jeśli dopuszcza

się nawet obie z wymienionych kar).

2.

Przepisowi wyznaczającemu sankcję karną, dopuszczającemu kumulatywnie kilka rodzajów

kar, nadaje się brzmienie

1)

„ ... podlega karze ... i karze ...” (jeśli kumulatywność jest obligatoryjna);

2)

„ ... podlega karze ...;, obok kary ... można wymierzyć karę ...” (jeśli kumulatywność

jest fakultatywna).

3.

W przepisie karnym określa się środki karne, które mają być orzeczone w razie popełnienia

czynu zabronionego

1)

jeżeli czyn ten jest przestępstwem - tylko w przypadku, gdy obligatoryjne albo fakultatywne

orzeczenie danego środka karnego nie wynika z przepisów części ogólnej Kodeksu karnego albo gdy zamiarem prawodawcy jest wyłączenie jego stosowania i odmienne uregulowanie

określonego przypadku;

2)

jeżeli czyn ten jest wykroczeniem - zawsze w przypadku, gdy zamiarem prawodawcy jest,

by określony środek karny był orzekany, przy czym w przepisie karnym należy wskazać,

czy orzeczenie to jest obligatoryjne, czy fakultatywne; w przypadku obowiązku naprawienia

szkody określa się nadto sposób jej naprawienia.

4.

W przepisie karnym nie używa się zwrotów: „o ile dany czyn nie podlega karze w myśl

innych przepisów” albo „o ile dany czyn nie stanowi innego przestępstwa zagrożonego

surowszą karą” i im podobnych.

1.

W przepisie karnym określa się okoliczności wyłączające, łagodzące albo zaostrzające

odpowiedzialność karną tylko wtedy, gdy od ich zaistnienia uzależnia się to, że dana

osoba odpowiednio nie ponosi odpowiedzialności karnej, ponosi odpowiedzialność łagodniejszą

albo odpowiedzialność surowszą.

2.

Okoliczności łagodzące albo zaostrzające odpowiedzialność karną można wyjątkowo wskazać,

posługując się określeniami ocennymi, takimi jak „przypadek mniejszej wagi”, „waga

czynu” lub im podobnymi.

Jeżeli na podstawie sankcji karnej określonej w przepisie karnym nie da się ustalić,

czy dany czyn zabroniony jest przestępstwem czy wykroczeniem, na końcu przepisów karnych

zamieszcza się przepis określający tryb orzekania w sprawach o ten czyn i nadaje mu

się brzmienie: „Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. ...;, następuje

w trybie przepisów Kodeksu postępowania ...”.

1.

W przepisach o karach pieniężnych określa się w sposób wyczerpujący okoliczności powstania

odpowiedzialności, podmiot uprawniony do nałożenia kary pieniężnej oraz wysokość tej

kary.

2.

Przepis o karze pieniężnej formułuje się w sposób pozwalający na jednoznaczne ustalenie

wysokości kary albo określenie granic, w których ustala się jej wysokość. W przypadku

gdy przepis o karze pieniężnej wyznacza granice wysokości tej kary, określa się także

przesłanki, którymi powinien kierować się podmiot uprawniony do nałożenia kary pieniężnej,

ustalając jej wysokość.

3.

Do przepisów o karach pieniężnych stosuje się odpowiednio § 75, § 76, § 78, § 79 ust.

4 oraz § 80.

Zmiana (nowelizacja) ustawy polega na uchyleniu niektórych jej przepisów, zastąpieniu

niektórych jej przepisów przepisami o innej treści lub brzmieniu lub na dodaniu do

niej nowych przepisów.

Przepisy ustawy zmienia się

1)

odrębną ustawą zmieniającą;

2)

przepisem zmieniającym zamieszczonym w innej ustawie.

Jeżeli zmiany wprowadzane w ustawie miałyby być liczne albo miałyby naruszać konstrukcję

lub spójność ustawy albo gdy ustawa była już poprzednio wielokrotnie nowelizowana,

opracowuje się projekt nowej ustawy.

1.

Przepisy ustawy zmienia się przepisem wyraźnie wskazującym dokonywane zmiany.

2.

Pierwszemu artykułowi ustawy zmieniającej albo przepisowi zmieniającemu zamieszczanemu

w innej ustawie nadaje się brzmienie: „W ustawie ... (tytuł ustawy) wprowadza się

następujące zmiany: ...”.

3

Jeżeli uchyla się albo dodaje tylko jeden przepis ustawy, przepisowi zmieniającemu

nadaje się odpowiednio brzmienie: „W ustawie ... (tytuł ustawy) uchyla się art. ...”

albo „W ustawie ... (tytuł ustawy) po art. ... dodaje się art. ... w brzmieniu: ...”.

4

Jeżeli zmienia się treść lub brzmienie tylko jednego przepisu ustawy, przepisowi zmieniającemu

nadaje się brzmienie: „W ustawie ... (tytuł ustawy) art. ... otrzymuje brzmienie

...” albo „W ustawie ... (tytuł ustawy) w art. ... ... otrzymuje brzmienie: ...”.

5

Jeżeli zmienia się treść lub brzmienie więcej niż jednego przepisu w artykule ustawy,

przepisowi zmieniającemu nadaje się brzmienie: „W ustawie ... (tytuł ustawy) w art.

... ...”.

Zmiana ustawy nie może polegać na tym, że dawny przepis zastępuje się nowym, nie wskazując

jednocześnie dokonywania tej zmiany (nowelizacja dorozumiana).

1

Zmieniany przepis ustawy przytacza się w pełnym nowym brzmieniu.

2.

Jeżeli artykuły ustawy są podzielone na jednostki redakcyjne niższego stopnia, a zmianę

wprowadza się tylko w którejś z tych jednostek, można poprzestać na przytoczeniu pełnego

nowego brzmienia tylko tej zmienianej jednostki redakcyjnej.

3

Jeżeli zmiana przepisu ustawy polega na zastąpieniu w nim, dodaniu lub skreśleniu

niektórych wyrazów lub znaków interpunkcyjnych, a sprzyja to wyrażeniu intencji prawodawcy

w sposób zrozumiały dla adresatów, można nie przytaczać jego pełnego nowego brzmienia.

W takim przypadku w przepisie zmieniającym wskazuje się jednoznacznie dokonywaną zmianę,

stosując w szczególności zwrot: „wyrazy „ ...” (nazwa znaku interpunkcyjnego) zastępuje

się wyrazami „ ...” (nazwa znaku interpunkcyjnego)”, „po wyrazach „ ...” (nazwa znaku

interpunkcyjnego) dodaje się wyrazy „ ...” (nazwa znaku interpunkcyjnego)” albo „skreśla

się wyrazy „ ...” (nazwa znaku interpunkcyjnego)”.

1.

Jeżeli dane określenie, występujące w wielu przepisach zmienianej ustawy, w każdym

z nich skreśla się albo zastępuje się nowym określeniem, zmiany tej dokonuje się przepisem

zmieniającym w brzmieniu: „skreśla się użyte w art. ...;, w różnej liczbie i różnym

przypadku, wyrazy „ ...” „ albo „użyte w art. ...;, w różnej liczbie i różnym przypadku,

wyrazy „ ...” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednim przypadku

wyrazami „ ...” „.

2.

Przepis zmieniający, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się w ustawie zmieniającej

według kolejności dokonywanych zmian w ustawie zmienianej, biorąc pod uwagę umiejscowienie

w ustawie zmienianej pierwszego z przepisów, w którym dane określenie skreśla się

albo zastępuje się nowym określeniem.

1

Jeżeli do tekstu ustawy dodaje się nowe artykuły, zachowuje się dotychczasową numerację,

dodając do numeru nowego artykułu małą literę alfabetu łacińskiego, z wyłączeniem

liter właściwych tylko językowi polskiemu, z zachowaniem ciągłości alfabetycznej,

co wyraża się zwrotem: „po art. X dodaje się art. Xa w brzmieniu ...”.

2

Zasadę wyrażoną w ust. 1 stosuje się odpowiednio, gdy w obrębie artykułu dodaje się

nowy ustęp, w obrębie ustępu nowy punkt albo w obrębie punktu nową literę, co wyraża

się zwrotem: „w art. ... po ust. X (pkt X, lit. X) dodaje się ust. Xa (pkt Xa, lit.

Xa) w brzmieniu: ...”; jednakże gdy kolejną jednostkę redakcyjną niższego stopnia

dodaje się na końcu artykułu, ustępu, punktu albo litery, oznacza się ją odpowiednio

kolejnymi cyframi arabskimi lub literami alfabetu łacińskiego, co wyraża się zwrotem

„w art. ... w ust. ... dodaje się pkt ... (lit. ...;) w brzmieniu: ...”, przy czym

przed oznaczeniem każdej kolejnej jednostki redakcyjnej pisze się przyimek „w”.

3

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 2, w razie wyczerpania się liter, dalsze kolejno

dodawane artykuły lub jednostki redakcyjne niższego stopnia oznacza się najpierw dwuliterowo,

a następnie wieloliterowo, dopisując do oznaczenia wynikającego z ust. 1 i 2 najpierw

pierwszą, a następnie kolejne litery alfabetu łacińskiego (Xa ... Xz, Xza ... Xzz,

Xzza ... Xzzz).

4

Zasadę określoną w ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli nowy artykuł (jednostkę

redakcyjną niższego stopnia) dodaje się po artykule (jednostce redakcyjnej niższego

stopnia) oznaczonym zgodnie z ust. 1 i 2 i równocześnie następujący po nim artykuł

(jednostka redakcyjna niższego stopnia) jest oznaczony w ten sposób, co wyraża się

zwrotem: „po art. (ust., pkt, lit.) Xa dodaje się art. (ust., pkt, lit.) Xaa (a następnie

Xab ... Xaz, Xaza ... Xazz)”.

Jeżeli do tekstu ustawy dodaje się nowe artykuły na początku określonej jednostki

systematyzacyjnej, wyraża się to zwrotem: „w (oznaczenie jednostki systematyzacyjnej)

dodaje się art. ... w brzmieniu: ...”.

Zmienia się zawsze pierwotny tekst ustawy, a jeżeli wprowadzono do niego zmiany -

tekst zmieniony. Jeżeli ogłoszono tekst jednolity ustawy, zmienia się ten tekst, a

w przypadku gdy wprowadzono zmiany do tekstu jednolitego - zmieniony tekst jednolity.

1.

Nie nowelizuje się przepisów zmieniających inną ustawę.

2

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli jest to konieczne dla uniknięcia luki

w prawie, można wyjątkowo znowelizować przepisy zmieniające ogłoszonej ustawy w okresie

ich vacatio legis.

3

Nowelizację przepisów zmieniających, o której mowa w ust. 2, wprowadza się w życie

z dniem wejścia w życie tych przepisów zmieniających.

1.

Jedną ustawą zmieniającą obejmuje się tylko jedną ustawę.

2.

Odstąpienie od zasady wyrażonej w ust. 1 jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy

między zmienianymi ustawami występują niewątpliwe związki tematyczne lub do zrealizowania

zamysłu prawodawcy jest niezbędne jednoczesne dokonanie zmian w kilku ustawach.

1

Ustawa zmieniająca może zawierać jedynie przepisy uchylające, przepisy zastępujące

lub przepisy uzupełniające przepisy ustawy zmienianej, a w razie potrzeby - także

przepisy epizodyczne, przejściowe i dostosowujące, konieczne ze względu na dokonywaną

nowelizację.

2.

W ustawie zmieniającej nie zamieszcza się przepisów regulujących sprawy nieobjęte

zakresem unormowania ustawy zmienianej.

3.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli jest to konieczne dla uniknięcia luki

w prawie, w ustawie zmieniającej można wyjątkowo zamieścić przepisy, które regulują

sprawy wykraczające poza zakres unormowania ustawy zmienianej.

4

Jeżeli w ustawie zmieniającej wyjątkowo zamieszczono przepisy inne niż określone w

ust. 1, nie wystarczy poprzestać na uchyleniu ustawy znowelizowanej, ale uchyla się

także te przepisy.

1.

Zmiany dokonywane ustawą zmieniającą ujmuje się w jeden artykuł tej ustawy.

2

Każdy nowelizowany artykuł ujmuje się w oddzielny punkt. Jeżeli w jednym artykule

wprowadza się zmiany w jego jednostkach redakcyjnych niższego stopnia, każdą nowelizowaną

jednostkę tego samego stopnia ujmuje się w oddzielnej literze, a w przypadku wprowadzenia

zmian w jednostkach redakcyjnych następnego niższego stopnia - w oddzielnym tiret,

a w razie potrzeby - również w oddzielnym podwójnym tiret.

3

Jeżeli zmiana polega na dodaniu albo uchyleniu kolejno po sobie następujących artykułów

(jednostek redakcyjnych niższego stopnia) albo na nadaniu nowego brzmienia kolejno

po sobie następującym artykułom (jednostkom redakcyjnym niższego stopnia), zmiany

tych artykułów albo jednostek ujmuje się odpowiednio w jeden punkt, literę, tiret

albo podwójne tiret.

Jeżeli w jednej ustawie zmieniającej zmienia się kilka ustaw, zmianę każdej z tych

ustaw ujmuje się w odrębny artykuł.

1

Tytuł ustawy zmieniającej formułuje się zgodnie z zasadami wyrażonymi w § 16-18 i

§ 19a, z tym że przedmiot ustawy określa się przez użycie zwrotu: „ustawa o zmianie

ustawy ... (tytuł ustawy)”, a jeżeli zmienia się jednocześnie kilka ustaw - wymienia

się tytuł każdej zmienianej ustawy.

1a

Jeżeli zmienia się ustawę nowelizującą i sformułowanie tytułu ustawy w sposób określony

w ust. 1 powodowałoby wątpliwości co do przedmiotu ustawy, przedmiot ten można określić

przez użycie zwrotu „ustawa zmieniająca ustawę ... (tytuł ustawy)”.

2.

Jeżeli jedną ustawą zmienia się wiele ustaw i wymienienie w tytule ustawy nowelizującej

tytułów wszystkich zmienianych ustaw powodowałoby, że tytuł ustawy nowelizującej byłby

rażąco długi, można wyjątkowo sformułować go przy użyciu zwrotu: „ustawa o zmianie

ustaw ...” i ogólnie podać ich wspólny przedmiot albo „ustawa o zmianie ustawy ...

(tytuł ustawy) oraz niektórych innych ustaw”, wymieniając tylko tytuł podstawowej

ustawy nowelizowanej.

3.

W tytule ustawy zmieniającej nie podaje się daty ustawy nowelizowanej oraz oznaczenia

dzienników urzędowych, w których została ogłoszona ta ustawa i jej zmiany albo ostatni

tekst jednolity i jego zmiany.

4

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, po określeniu przedmiotu ustawy, zamieszcza się

odnośnik do tytułu ustawy, w którym podaje się tytuły wszystkich zmienianych ustaw

niewymienionych w tytule ustawy oraz odrębnie - tytuły uchylanych ustaw. Jeżeli zamieszcza

się odnośnik, o którym mowa w § 19a, odnośnik podający tytuły zmienianych lub uchylanych

ustaw oznacza się jako drugi.

1.

Jeżeli ustawa, w której artykuły pogrupowano w jednostki systematyzacyjne, zawiera

liczne przepisy zmieniające, wydziela się je we wspólną jednostkę systematyzacyjną

zatytułowaną „Zmiany w przepisach” i zamieszcza bezpośrednio przed przepisami epizodycznymi,

przejściowymi, dostosowującymi i końcowymi.

2.

Jeżeli ustawa, w której artykuły pogrupowano w jednostki systematyzacyjne, zawiera

nieliczne przepisy zmieniające, przepis zmieniający albo przepisy zmieniające zamieszcza

się bezpośrednio przed przepisami epizodycznymi, przejściowymi, dostosowującymi i

końcowymi w jednej jednostce systematyzacyjnej, wymieniając w tytule tej jednostki

rodzaje zamieszczonych w niej przepisów.

1

Jeżeli ustawa ma wyznaczyć termin ogłoszenia tekstu jednolitego, przepis wyznaczający

ten termin zamieszcza się

1)

w ustawie zmieniającej;

2)

w ustawie wprowadzającej, jeżeli ogłoszenie tekstu jednolitego ma dotyczyć ustawy

zmienianej ustawą wprowadzającą.

2.

Przepisowi wyznaczającemu termin ogłoszenia tekstu jednolitego nadaje się brzmienie

„Ogłoszenie tekstu jednolitego ustawy ... (tytuł ustawy) nastąpi w terminie ... miesięcy

(dni) od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy”.

3.

W przepisie, o którym mowa w ust. 2, nie podaje się oznaczenia dzienników urzędowych,

w których została ogłoszona ustawa, której tekst jednolity ma być ogłoszony, ani oznaczenia

dzienników urzędowych, w których zostały ogłoszone zmiany tej ustawy albo jej ostatni

tekst jednolity i jego zmiany.

(uchylony).

(uchylony).

Tekst jednolity sporządza się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania

obwieszczenia o ogłoszeniu tego tekstu, przy czym można zamieścić w nim również zmiany

w ustawie ogłoszone w dzienniku urzędowym do dnia wydania tego obwieszczenia, które

wejdą w życie po dniu jego wydania.

Ogłoszenie tekstu jednolitego następuje w formie obwieszczenia; tekst jednolity jest

załącznikiem do tego obwieszczenia.

1.

W tytule obwieszczenia w oddzielnych wierszach zamieszcza się

1)

oznaczenie rodzaju aktu;

2)

nazwę organu wydającego obwieszczenie;

3)

datę obwieszczenia;

4)

określenie przedmiotu obwieszczenia z wymienieniem tytułu ustawy, której tekst jednolity

jest ogłaszany.

2.

Oznaczenie rodzaju aktu oraz nazwę organu wydającego obwieszczenie pisze się wielkimi

literami.

3.

Jako datę obwieszczenia podaje się dzień określony kalendarzowo, w którym zostało

ono podpisane przez organ wydający to obwieszczenie.

4.

W tytule obwieszczenia nie podaje się daty ustawy, której tekst jednolity się ogłasza,

a także oznaczenia dzienników urzędowych, w których została ogłoszona ta ustawa i

jej zmiany oraz wcześniejsze teksty jednolite i ich zmiany.

5.

Określenie przedmiotu obwieszczenia rozpoczyna się od wyrazów „w sprawie ogłoszenia

jednolitego tekstu ustawy ...”.

1

W obwieszczeniu przytacza się przepis ustawy upoważniający do ogłoszenia tekstu jednolitego

i tytuł ustawy, której tekst jednolity jest ogłaszany, a ponadto wymienia się ustawy,

które wprowadziły zmiany do pierwotnego tekstu tej ustawy albo jej ostatniego tekstu

jednolitego, oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisów

tej ustawy z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej lub ratyfikowaną umową międzynarodową, której ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody

wyrażonej w ustawie.

2.

W obwieszczeniu zamieszcza się także treść tych przepisów zawartych w ustawach zmieniających,

których nie zamieszcza się w tekście jednolitym, jako niezmieniających tekstu ustawy,

której tekst jednolity jest ogłaszany.

Treść obwieszczenia o ogłoszeniu tekstu jednolitego ustawy formułuje się według wzoru

„

1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych

i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. ...;) ogłasza się w załączniku do niniejszego

obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia ... ... (przy czym podaje się tylko oznaczenie

dziennika urzędowego, w którym został ogłoszony tekst pierwotny albo ostatni tekst

jednolity), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych

1)

ustawą z dnia ... ... (przy czym podaje się oznaczenie dzienników urzędowych, w których

został ogłoszony tekst pierwotny i wszystkie jego zmiany, a także dziennika urzędowego,

w którym została ogłoszona zmiana tego tekstu w zakresie terminu wejścia w życie ustawy),

2)

...

oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem ... (podaje się dzień,

na który ustalono stan prawny, zgodnie z którym sporządzono tekst jednolity).

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje

1)

art. ... ustawy z dnia ... ... (przy czym podaje się oznaczenie dzienników urzędowych,

w których został ogłoszony tekst pierwotny i wszystkie jego zmiany, a także dziennika

urzędowego, w którym została ogłoszona zmiana tego tekstu w zakresie terminu wejścia

w życie ustawy), który stanowi

„

Art. ...

”

;

2)

...

”

.

Jeżeli na podstawie przepisu późniejszego można ustalić w sposób niewątpliwy, że przepis

wcześniejszy nie obowiązuje, w obwieszczeniu o ogłoszeniu tekstu jednolitego czyni

się o tym wzmiankę w brzmieniu: „Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia

jednolity tekst ustawy z dnia ... ... nie obejmuje przepisu art. ... tej ustawy jako

wygasłego od dnia ... w związku z wejściem w życie art. ... ustawy z dnia ... ...

(Dz. U. ...;)”. W takim przypadku w treści obwieszczenia o ogłoszeniu tekstu jednolitego,

o której mowa w § 104, wzmiankę w tej sprawie zamieszcza się jako odrębny kolejny

punkt (pkt 3).

Tekst jednolity redaguje się według następujących zasad

1)

zachowuje się numerację pierwotnego tekstu ustawy i uwzględnia numerację dodaną przez

ustawy zmieniające; nie wprowadza się ciągłości numeracji;

2

w miejscu uchylonej jednostki redakcyjnej lub systematyzacyjnej wpisuje się oznaczenie

uchylonej jednostki oraz określenie „uchylony”, podając w odnośniku tytuł ustawy uchylającej

oraz oznaczenie dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona ta ustawa, i dziennika

urzędowego, w którym została ogłoszona zmiana w zakresie terminu wejścia w życie ustawy,

a także podaje się przepis uchylający i datę jego wejścia w życie;

3

przy jednostkach redakcyjnych lub systematyzacyjnych, których treść zmieniono, i przy

jednostkach dodanych podaje się w odnośnikach do tych jednostek tytuł ustawy nowelizującej

oraz oznaczenie dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona ta ustawa, i dziennika

urzędowego, w którym została ogłoszona zmiana w zakresie terminu wejścia w życie ustawy,

a także podaje się przepis nowelizujący i datę jego wejścia w życie;

4

w przypadku jednostek redakcyjnych lub systematyzacyjnych wielokrotnie zmienianych,

w odnośnikach do tych jednostek podaje się ostatnią zmianę, zgodnie z zasadami wyrażonymi

w pkt 2 i 3.

Do tekstu jednolitego nie wprowadza się zmian, które nie zostały wyraźnie sformułowane

w ustawie zmieniającej, chyba że zmiany te mają charakter wyłącznie formalny. W takim

przypadku wprowadzone zmiany omawia się w odnośnikach do przepisów, w których wprowadzono

takie zmiany.

W odnośnikach do tekstu jednolitego omawia się również zmiany inne niż wymienione

w § 106 pkt 2-4 i § 107, w tym zmiany wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

stwierdzającego niezgodność przepisów ustawy z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej lub ratyfikowaną umową międzynarodową, której ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody

wyrażonej w ustawie, oraz zmiany, które nastąpiły w przepisach, do których odsyła

ustawa, której tekst jednolity jest ogłaszany.

W przypadku gdy ogłasza się drugi lub kolejny tekst jednolity, w odnośnikach do tego

tekstu omawia się tylko zmiany wprowadzone po ogłoszeniu ostatniego tekstu jednolitego.

Zasady wyrażone w niniejszym dziale stosuje się odpowiednio do tekstów jednolitych

aktów normatywnych innych niż ustawa.

Sprostowanie błędu może dotyczyć tylko tekstu aktu normatywnego ogłoszonego w dzienniku

urzędowym.

1.

Obwieszczenie o sprostowaniu błędu zawiera

1)

tytuł obwieszczenia, a w nim nazwę organu prostującego błąd oraz datę wydania obwieszczenia

i jego przedmiot;

2)

podstawę prawną sprostowania błędu;

3)

tytuł aktu normatywnego, w którym prostuje się błąd, a także oznaczenie dziennika

urzędowego, w którym został ogłoszony ten akt;

4)

przepis prawny aktu normatywnego podlegający sprostowaniu;

5)

przytoczenie błędu, który jest przedmiotem sprostowania;

6)

fragment tekstu aktu normatywnego w brzmieniu uwzględniającym sprostowanie błędu.

2.

Tytułowi obwieszczenia o sprostowaniu błędu nadaje się brzmienie: „Obwieszczenie Prezesa

Rady Ministrów (albo nazwa innego organu wydającego obwieszczenie) z dnia ... o sprostowaniu

błędu”.

3

Treść obwieszczenia o sprostowaniu błędu formułuje się według wzoru: „Na podstawie

art. 17 ust. 3 (art. 17 ust. 2a, 2b albo 4 - gdy obwieszczenie wydaje inny organ niż

Prezes Rady Ministrów) ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych

i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. ...;) obwieszcza się, że w ... (tytuł aktu

normatywnego z oznaczeniem dziennika urzędowego, w którym został ogłoszony ten akt)

w ... (oznaczenie jednostki redakcyjnej) zamiast wyrazu „ ...” powinien być wyraz

„ ...”.”.

4.

Jednym obwieszczeniem o sprostowaniu błędów można sprostować więcej niż jeden błąd

w tym samym akcie normatywnym, a także błędy w różnych aktach normatywnych.

Rozwiązania, o których mowa w § 112, stosuje się odpowiednio do sprostowania błędu

w tekście jednolitym aktu normatywnego.

Jeżeli po dniu ogłoszenia aktu normatywnego, w którym prostuje się błąd, został ogłoszony

tekst jednolity tego aktu, zawierający ten sam błąd, sprostowanie musi odrębnie obejmować

również ogłoszony tekst jednolity.

W rozporządzeniu zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania

w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym).

(uchylony).

W rozporządzeniu nie zamieszcza się przepisów karnych i przepisów o karach pieniężnych,

a także przepisów odsyłających do przepisów karnych i przepisów o karach pieniężnych.

W rozporządzeniu nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych

aktów normatywnych.

1.

Na podstawie jednego upoważnienia ustawowego wydaje się jedno rozporządzenie, które

wyczerpująco reguluje sprawy przekazane do unormowania w tym upoważnieniu.

2.

Jeżeli jedno upoważnienie ustawowe przekazuje do uregulowania różne sprawy, które

dają się tematycznie wyodrębnić tak, że ich zakresy są rozłączne, można wydać na podstawie

takiego upoważnienia więcej niż jedno rozporządzenie.

1.

W tytule rozporządzenia w oddzielnych wierszach zamieszcza się

1)

oznaczenie rodzaju aktu;

2)

nazwę organu wydającego rozporządzenie;

3)

datę rozporządzenia;

4)

określenie przedmiotu rozporządzenia.

2

Nazwę organu wydającego rozporządzenie podaje się w brzmieniu ustalonym w przepisach

o utworzeniu tego organu. W przypadku ministrów ich nazwę podaje się według nazwy

ministerstwa, którym kierują, z wyjątkiem Ministra Obrony Narodowej i Ministra Sprawiedliwości,

których wskazuje się ich nazwami własnymi.

3.

Jako datę rozporządzenia podaje się dzień określony kalendarzowo, w którym zostało

ono podpisane przez organ wydający to rozporządzenie. Jeżeli rozporządzenie jest wydawane

wspólnie albo w porozumieniu z innym organem, za datę rozporządzenia przyjmuje się

datę jego podpisania przez organ współuczestniczący w wydaniu tego rozporządzenia;

organ współuczestniczący w wydaniu rozporządzenia podpisuje je w drugiej kolejności.

4.

Oznaczenie rodzaju aktu oraz nazwę organu wydającego rozporządzenie pisze się wielkimi

literami.

5.

Określenie przedmiotu rozporządzenia powinno być sformułowane możliwie najzwięźlej;

nie powtarza się w nim dosłownie wskazanego w upoważnieniu ustawowym zakresu spraw

przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu ani wytycznych dotyczących jego treści,

chyba że zakres spraw został zwięźle wskazany w upoważnieniu ustawowym.

6.

Określenie przedmiotu rozporządzenia rozpoczyna się od wyrazów „w sprawie ...”.

1.

Tekst rozporządzenia rozpoczyna się od przytoczenia przepisu ustawy zawierającego

upoważnienie ustawowe, jako podstawy prawnej wydania rozporządzenia.

2.

Jeżeli upoważnienie ustawowe jest wyrażone w kilku przepisach, jako podstawę prawną

wydania rozporządzenia przytacza się przepis, który wskazuje organ upoważniony do

jego wydania oraz określa zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu.

3.

Podstawę prawną wydania rozporządzenia wyraża się zwrotem: „Na podstawie art. ...

ustawy ... (tytuł ustawy z oznaczeniem dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona

ta ustawa i jej zmiany albo ostatni tekst jednolity i jego zmiany ogłoszone do dnia

wydania rozporządzenia) zarządza się, co następuje: ...”.

1.

Jeżeli w upoważnieniu ustawowym jako organ właściwy do wydania rozporządzenia wskazano

ministra określonego nazwą działu administracji rządowej, do tytułu rozporządzenia

po nazwie ministra wydającego rozporządzenie dodaje się odnośnik, w którym wskazuje

się przepis prawny, na podstawie którego minister ten kieruje działem administracji

rządowej wskazanym w upoważnieniu ustawowym.

2.

Jeżeli właściwość organu wskazanego w upoważnieniu ustawowym jako organ właściwy do

wydania rozporządzenia przejął inny organ albo jeżeli organ wskazany w upoważnieniu

ustawowym przestał istnieć, a jego kompetencje przejął inny organ, w odnośniku, o

którym mowa w ust. 1, wskazuje się przepis prawny przekazujący kompetencje organu

wskazanego w przepisie upoważniającym organowi wydającemu rozporządzenie.

Tytuł ustawy, w której jest zamieszczony przepis upoważniający, wraz z oznaczeniem

dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona ta ustawa i jej zmiany albo ostatni

tekst jednolity i jego zmiany, przytacza się tylko w podstawie prawnej rozporządzenia,

a w treści rozporządzenia ustawę tę powołuje się skrótowo, przytaczając tylko jej

tytuł.

1.

Podstawową jednostką redakcyjną rozporządzenia jest paragraf (§).

2.

Paragrafy można dzielić na ustępy, ustępy na punkty, punkty na litery, litery na tiret,

a tiret na podwójne tiret.

1.

W celu systematyzacji przepisów rozporządzenia paragrafy można grupować w jednostki

systematyzacyjne.

2.

Paragrafy grupuje się w rozdziały, a rozdziały grupuje się w działy.

3.

W rozporządzeniu wyjątkowo można wprowadzić dodatkowo oddziały jako jednostki systematyzacyjne

niższego stopnia niż rozdział.

1

W przepisach ogólnych rozporządzenia

1

określa się jego przedmiot, jeżeli nie jest on określony w tytule rozporządzenia w

sposób szczegółowy i wyczerpujący, rozpoczynając przepis od wyrazów: „Rozporządzenie

określa ...”;

2)

zamieszcza się postanowienia o stosowanych w rozporządzeniu definicjach i skrótach.

2

W przepisach ogólnych zamieszcza się również inne, niż wskazane w ust. 1, postanowienia

wspólne dla wszystkich albo dla większości przepisów merytorycznych zawartych w rozporządzeniu.

1.

W rozporządzeniu zamieszcza się przepis uchylający inne rozporządzenie tylko w przypadku,

gdy ma ono uchylić rozporządzenie wcześniejsze, które zostało wydane na podstawie

tego samego, nadal obowiązującego przepisu upoważniającego, przez

1)

ten sam organ, który wydaje rozporządzenie uchylające;

2)

organ, którego właściwość przejął organ wydający rozporządzenie uchylające.

2.

Nie uchyla się rozporządzenia, które zostało pozostawione czasowo w mocy przez obowiązującą

ustawę. W takiej sytuacji w nowym rozporządzeniu zamieszcza się odnośnik do przepisu

o wejściu w życie informujący o rozporządzeniu, które przestało obowiązywać na podstawie

samego prawa, a którego treść wiąże się z treścią nowego rozporządzenia, podając również

termin utraty mocy obowiązującej wymienionego rozporządzenia oraz przepis prawny,

w następstwie którego przestało ono obowiązywać.

3.

W rozporządzeniu zamieszcza się odnośnik do przepisu o wejściu w życie informujący

o rozporządzeniu, którego treść wiąże się z treścią nowego rozporządzenia, a które

przestało obowiązywać na podstawie samego prawa z dniem wejścia w życie przepisu zmieniającego

albo uchylającego przepis upoważniający do wydania tego rozporządzenia.

W odnośniku tym podaje się również termin utraty mocy obowiązującej wymienionego rozporządzenia

oraz przepis prawny, w następstwie którego przestało ono obowiązywać.

Rozporządzenie powinno wchodzić w życie w dniu wejścia w życie ustawy, na podstawie

której jest ono wydawane.

1.

Rozporządzenie można wydać po dniu ogłoszenia ustawy, w której jest zamieszczony przepis

upoważniający do jego wydania, a przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, termin wejścia w życie rozporządzenia wyznacza

się na dzień nie wcześniejszy niż dzień wejścia w życie ustawy upoważniającej do wydania

tego rozporządzenia.

1.

Rozporządzenie można zmieniać rozporządzeniem późniejszym, wydanym na podstawie tego

samego, nadal obowiązującego przepisu upoważniającego, przez organ, który wydał rozporządzenie

zmieniane, albo przez organ, który przejął właściwość organu, który wydał rozporządzenie

zmieniane.

2.

W tytule rozporządzenia zmieniającego określenie przedmiotu rozporządzenia rozpoczyna

się od zwrotu: „zmieniające rozporządzenie w sprawie ...”, pomijając nazwę organu,

który wydał rozporządzenie zmieniane, i datę wydania tego rozporządzenia, a także

oznaczenie dzienników urzędowych, w których zostało ogłoszone rozporządzenie zmieniane

i jego zmiany albo ostatni tekst jednolity i jego zmiany.

(uchylony).

1.

Do projektu rozporządzenia dołącza się uzasadnienie.

2.

(uchylony).

Do projektów rozporządzeń stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale I w rozdziałach

1-7 i w dziale II, o ile zasady zawarte w niniejszym dziale nie stanowią inaczej.

Uchwały Rady Ministrów są wydawane na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej lub ustawy, a uchwały innych podmiotów oraz zarządzenia - na podstawie ustawy.

Podstawą wydania uchwały i zarządzenia jest przepis prawny, który

1)

upoważnia dany podmiot do uregulowania określonego zakresu spraw;

2)

wyznacza zadania lub kompetencje danego podmiotu.

W uchwale i zarządzeniu zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy

z zakresu przekazanego w przepisie, o którym mowa w § 134 pkt 1, oraz sprawy należące

do zadań lub kompetencji podmiotu, o których mowa w § 134 pkt 2.

(uchylony).

W uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw oraz przepisów innych aktów

normatywnych.

1.

Uchwała i zarządzenie mogą być wydane na podstawie kilku przepisów prawnych, o których

mowa w § 134.

2.

Na podstawie jednego przepisu prawnego, o którym mowa w § 134, można wydać więcej

niż jedną uchwałę albo więcej niż jedno zarządzenie.

Tekst uchwały i zarządzenia rozpoczyna się od wskazania przepisu prawnego, na podstawie

którego uchwała albo zarządzenie są wydawane.

Akty normatywne o charakterze wewnętrznym określa się wyłącznie nazwą „uchwała” albo

„zarządzenie”.

Do projektów uchwał i zarządzeń stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale V,

z wyjątkiem § 132, w dziale I w rozdziałach 1-7 i w dziale II, o ile zasady zawarte

w niniejszym dziale nie stanowią inaczej.

(uchylony).

Do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale

VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale I w rozdziałach 1-7

i w dziale II, a do przepisów porządkowych - również w dziale I w rozdziale 9, chyba

że odrębne przepisy stanowią inaczej.

1.

Jeżeli norma ma być adresowana do każdej osoby fizycznej, adresata tej normy wskazuje

się wyrazem „kto”.

2.

Jeżeli zakres adresatów normy ma być węższy niż wskazany w ust. 1, wyznacza się go

przez użycie odpowiedniego określenia rodzajowego.

3.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, określenia adresata normy nie poprzedza

się wyrazem „każdy”.

4.

Jeżeli norma ma być adresowana do podmiotów innych niż osoby fizyczne, adresata tej

normy można wskazać nazwą rodzajową albo własną.

1.

Jeżeli norma ma znajdować zastosowanie we wszystkich okolicznościach, w przepisie

prawnym nie określa się okoliczności jej zastosowania.

2.

Jeżeli norma ma znajdować zastosowanie tylko w określonych okolicznościach, okoliczności

te jednoznacznie i wyczerpująco wskazuje się w przepisie prawnym przez rodzajowe ich

określenie.

1.

W ustawie lub innym akcie normatywnym formułuje się definicję danego określenia, jeżeli

1)

dane określenie jest wieloznaczne;

2)

dane określenie jest nieostre, a jest pożądane ograniczenie jego nieostrości;

3)

znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe;

4)

ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia

danego określenia.

2.

Jeżeli określenie wieloznaczne występuje tylko w jednym przepisie prawnym, jego definicję

formułuje się tylko w przypadku, gdy wieloznaczności nie eliminuje zamieszczenie go

w odpowiednim kontekście językowym.

1.

Jeżeli w ustawie lub innym akcie normatywnym ustalono znaczenie danego określenia

w drodze definicji, w obrębie tego aktu nie wolno posługiwać się tym określeniem w

innym znaczeniu.

2.

Jeżeli zachodzi konieczność odstąpienia od zasady wyrażonej w ust. 1, wyraźnie podaje

się inne znaczenie danego określenia i ustala się jego zakres odniesienia.

Jeżeli w ustawie zachodzi wyjątkowo potrzeba odstąpienia od znaczenia danego określenia

ustalonego w ustawie określanej jako „kodeks” lub „prawo” lub innej ustawie podstawowej

dla danej dziedziny spraw, wyraźnie podaje się inne znaczenie tego określenia i zakres

jego odniesienia, używając zwrotu: „w rozumieniu niniejszej ustawy określenie ...

oznacza ...” albo zwrotu: „ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o ... należy przez

to rozumieć ...”.

W akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje

się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie

wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych

w ustawie upoważniającej.

1.

Jeżeli dane określenie ma być używane w jednym znaczeniu w obrębie całej ustawy lub

innego aktu normatywnego albo całej jednostki systematyzacyjnej danego aktu, jego

definicję zamieszcza się odpowiednio w przepisach ogólnych tego aktu albo w przepisach

ogólnych danej jednostki systematyzacyjnej.

2.

Jeżeli dane określenie ma być używane w ustalonym znaczeniu tylko w obrębie zespołu

przepisów, jego definicję zamieszcza się w bezpośrednim sąsiedztwie tych przepisów.

3.

Jeżeli ustawa zawiera wiele wielokrotnie powtarzających się określeń wymagających

zdefiniowania, ich definicje można zamieścić w wydzielonym fragmencie przepisów ogólnych

ustawy, oznaczając ten fragment nazwą „Objaśnienia określeń ustawowych”.

1

Definicję formułuje się tak, aby wskazywała w sposób niebudzący wątpliwości, że odnosi

się do znaczenia określeń, w szczególności nadaje się jej postać: „Określenie „a”

oznacza b.” albo „Określenie „a” znaczy tyle co wyrażenie „b”.”.

2.

Jeżeli względy stylistyczne przemawiają za inną formą definicji, używa się zwrotu

łączącego „jest to”.

Zwrotów charakterystycznych dla definicji, w szczególności zwrotu „jest równoznaczne

z ...”, nie używa się w znaczeniu niedefinicyjnym.

1.

Definicję zakresową (wyliczającą elementy składowe zakresu) formułuje się w jednym

przepisie prawnym i obejmuje się nią cały zakres definiowanego pojęcia.

2.

Jeżeli wyliczenie wszystkich elementów zakresu definiowanego pojęcia w jednym przepisie

prawnym nie jest możliwe, w definicji wyraźnie zaznacza się, że tekst tej samej lub

innej ustawy zawiera nadto elementy uzupełniające tę definicję, w szczególności przez

użycie zwrotu: „ ... i inne wskazane w przepisach ...”.

3

Jeżeli nie jest możliwe sformułowanie definicji, o której mowa w ust. 1 lub 2, można

objaśnić znaczenie danego określenia przez przykładowe wyliczenie jego zakresu, wyraźnie

wskazując przykładowy charakter wyliczenia przez posłużenie się zwrotem: „w szczególności”.

1.

Dla oznaczenia określenia złożonego, składającego się z więcej niż jednego wyrazu,

które wielokrotnie powtarza się w tekście aktu normatywnego, można wprowadzić jego

skrót.

2.

Skrót wprowadza się w przepisach ogólnych aktu normatywnego lub jego jednostki systematyzacyjnej

albo w tym przepisie tego aktu, w którym po raz pierwszy zostało użyte skracane określenie

złożone.

3.

Skracane określenie złożone przytacza się w tekście aktu normatywnego po raz pierwszy

w pełnym brzmieniu, a skrót formułuje się w postaci „ ... (określenie złożone w pełnym

brzmieniu), zwane dalej ... („skrót”)”. Skrót może składać się z pierwszych liter

skracanego określenia złożonego, napisanych wielkimi lub małymi literami, z jednego

spośród wyrazów wchodzących w skład określenia złożonego albo z wyrazu niewchodzącego

w skład tego określenia.

4

W przepisie, w którym formułuje się definicję, nie wprowadza się skrótu dla oznaczenia

określenia definiowanego.

1.

Jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia elastyczności tekstu aktu normatywnego, można

posłużyć się określeniami nieostrymi, klauzulami generalnymi albo wyznaczyć nieprzekraczalne

dolne lub górne granice swobody rozstrzygnięcia.

2.

Nieprzekraczalne granice swobody rozstrzygnięcia formułuje się w jednym przepisie

prawnym dla wszystkich przypadków danego rodzaju, zamieszczając go w przepisach ogólnych

aktu normatywnego.

3.

Jeżeli dolna granica swobody rozstrzygnięcia ma być wyższa lub górna granica ma być

niższa od wyznaczonej w przepisie ogólnym, wskazuje się to wyraźnie w przepisie prawnym

odnoszącym się do danego przypadku.

4.

Postanowienia obniżające górną granicę swobody rozstrzygnięcia wyraża się przez konsekwentne

posługiwanie się zwrotem: „ ... nieprzekraczające ...” albo „ ... nie więcej niż ...”,

a postanowieniom podwyższającym dolną granicę swobody rozstrzygnięcia nadaje się postać

„ ... nie niższej niż ...” albo „nie mniej niż ...”.

1.

Jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności

regulowanych instytucji prawnych, w akcie normatywnym można posłużyć się odesłaniami.

2.

Jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości

tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne,

do których się odsyła.

3.

Jeżeli odesłanie służy przede wszystkim zapewnieniu spójności regulowanych w tym akcie

instytucji prawnych, w przepisie odsyłającym wskazuje się zakres spraw, dla których

następuje odesłanie, oraz jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne,

do których się odsyła.

4.

Jeżeli daną instytucję prawną reguluje się całościowo, a wyczerpujące wymienienie

przepisów prawnych, do których się odsyła, nie jest możliwe, można wyjątkowo odesłać

do przepisów określonych przedmiotowo, o ile przepisy te dadzą się w sposób niewątpliwy

wydzielić spośród innych; przepis odsyłający formułuje się w postaci: „Do ... (określenie

instytucji) stosuje się odpowiednio przepisy o ... (przedmiotowe określenie przepisów).”.

Nie odsyła się do przepisów, które już zawierają odesłania.

1.

Jeżeli w akcie normatywnym odsyła się do innego aktu normatywnego, przy odesłaniu

przytacza się w całości aktualny tytuł tego aktu oraz oznaczenie

1)

pozycji oraz, w razie potrzeby, rocznika dziennika urzędowego, w którym ten akt ogłoszono

- jeżeli akt ten nie był nowelizowany;

2)

pozycji oraz, w razie potrzeby, rocznika dziennika urzędowego, w którym ogłoszono

zarówno pierwotny tekst tego aktu, jak i akty zmieniające ten akt - jeżeli akt ten

był nowelizowany, a nie ogłoszono jego tekstu jednolitego;

3)

rocznika oraz pozycji dziennika urzędowego, w którym ogłoszono ostatni tekst jednolity

tego aktu - jeżeli ogłoszono taki tekst jednolity;

4)

rocznika oraz pozycji dziennika urzędowego, w którym ogłoszono tekst jednolity, oraz

dziennika urzędowego, w którym ogłoszono akty zmieniające tekst jednolity tego aktu

- jeżeli ogłoszono tekst jednolity tego aktu, a był on nowelizowany.

2.

Jeżeli w akcie normatywnym odsyła się do innego aktu normatywnego więcej niż raz,

przy kolejnym odesłaniu przytacza się tylko aktualny tytuł tego aktu w całości.

3.

W przypadku odesłania do przepisu, którego brzmienie zostało zmienione, jednakże przepis

go zmieniający został uchylony w okresie jego vacatio legis, przytacza się również

oznaczenie pozycji oraz, w razie potrzeby, rocznika dziennika urzędowego, w którym

ogłoszono przepis zmieniający i przepis, który go uchylił.

4.

Jeżeli Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie stwierdzające niezgodność aktu normatywnego,

do którego się odsyła, albo poszczególnych jego przepisów, do których następuje odesłanie,

z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, z ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, przy przytaczaniu pozycji oraz,

w razie potrzeby, rocznika dzienników urzędowych, w których ogłoszono dany akt i jego

kolejne zmiany, podaje się również pozycję oraz, w razie potrzeby, rocznik dziennika

urzędowego, w którym ogłoszono to orzeczenie. Nie przytacza się roczników oraz pozycji

dzienników urzędowych, w których ogłoszono orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uznające,

że akt normatywny, do którego następuje odesłanie, jest zgodny albo nie jest niezgodny

z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, z ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, oraz orzeczenia o umorzeniu postępowania

albo o pozostawieniu wniosku właściwego organu bez rozpoznania.

5.

Jeżeli liczba zmian aktu normatywnego, do którego następuje odesłanie, albo jego tekstu

jednolitego jest większa niż pięć, można nie wymieniać roczników oraz pozycji dzienników

urzędowych, w których ogłoszono te zmiany, a poprzestać jedynie na podaniu pozycji

oraz, w razie potrzeby, rocznika dziennika urzędowego, w którym ogłoszono pierwotny

tekst tego aktu albo jego ostatni tekst jednolity z dopiskiem „z późn. zm.”, po którym

zamieszcza się odnośnik.

6.

W odnośniku, o którym mowa w ust. 5, wymienia się wszystkie kolejne zmiany pierwotnego

tekstu danego aktu normatywnego albo jego ostatniego tekstu jednolitego, podając odpowiednie

roczniki oraz pozycje dzienników urzędowych.

7.

Oznaczenie dzienników urzędowych formułuje się w postaci: „(... (skrót nazwy dziennika

urzędowego) poz. ... i ...;, z ... r. poz. ... oraz z ... r. poz. ...;)”, przy czym

w przypadku ogłoszenia w dzienniku urzędowym pierwotnego tekstu aktu normatywnego

w innym roku niż wymieniony w dacie tego aktu oraz w przypadku ogłoszenia tekstu jednolitego

aktu normatywnego, po powołaniu skrótu nazwy dziennika urzędowego podaje się rocznik

tego dziennika urzędowego („z ... r.”).

Odesłania, o których mowa w § 156-158, są odesłaniami do obowiązujących przepisów

prawnych w brzmieniu, jakie będą one miały każdorazowo w czasie obowiązywania przepisu

odsyłającego (odesłanie dynamiczne).

Jeżeli wyjątkowo przepis prawny ma odsyłać do innych przepisów jedynie w ich określonej

wersji (odesłanie statyczne), zaznacza się to w przepisie odsyłającym przez nadanie

mu brzmienia: „Do ... stosuje się przepisy art. ... ustawy ... (tytuł ustawy)” oraz

dodanie w nawiasie „w brzmieniu z dnia ...”, podając poza datą wejścia w życie przepisów,

do których się odsyła, także oznaczenie dziennika urzędowego, w którym zostały ogłoszone

te przepisy.

1

Zasady przytaczania tytułów aktów normatywnych, wraz z oznaczeniem roczników oraz

pozycji dzienników urzędowych, w których te akty zostały ogłoszone, wyrażone w § 158

ust. 1 i 3-7, stosuje się również w przepisach epizodycznych, przejściowych i dostosowujących

oraz w przepisach zmieniających i uchylających przy powoływaniu zmienianych albo uchylanych

aktów normatywnych, a także w podstawach prawnych aktów normatywnych innych niż ustawa.

2

Podając oznaczenia roczników oraz pozycji, w których zostały ogłoszone kolejne zmiany

zmienianego albo uchylanego aktu normatywnego lub jego teksty jednolite, podaje się

roczniki oraz pozycje dzienników urzędowych, które ukazały się do dnia uchwalenia

albo wydania aktu zmieniającego albo uchylającego.

3.

Zasadę wyrażoną w ust. 2 stosuje się odpowiednio do podstaw prawnych aktów normatywnych

innych niż ustawa.

1.

Jeżeli w akcie normatywnym odsyła się do postanowień aktu normatywnego ustanowionego

przez instytucję Unii Europejskiej, przy odesłaniu przytacza się w całości aktualny

tytuł tego aktu w brzmieniu ogłoszonym w dzienniku urzędowym z podaniem rodzaju aktu,

organu, który go wydał, i numeru aktu oraz jego daty i przedmiotu, a także oznaczenie

1)

serii, numeru oraz daty i strony dziennika urzędowego, w którym ten akt ogłoszono

- jeżeli akt ten nie był nowelizowany;

2)

serii, numeru oraz daty i strony dziennika urzędowego, w którym ogłoszono pierwotny

tekst tego aktu, z dopiskiem „z późn. zm.”, po którym zamieszcza się odnośnik - jeżeli

akt ten był nowelizowany.

2.

Jeżeli w akcie normatywnym odsyła się do postanowień aktu normatywnego, o którym mowa

w ust. 1, więcej niż jeden raz, przy kolejnym odesłaniu przytacza się tylko aktualny

tytuł tego aktu w całości.

3.

Oznaczenie dzienników urzędowych formułuje się w postaci: „(... (skrót nazwy dziennika

urzędowego) ... (seria) ... (numer) z ... (data zapisana cyframi w postaci dd.mm.rrrr),

str. ...;)”.

4.

W odnośniku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, kolejne zmiany aktu normatywnego wymienia

się, podając oznaczenia dzienników urzędowych, w których je ogłoszono, w postaci określonej

w ust. 3.

5.

W przypadku aktów normatywnych, o których mowa w ust. 1, ogłoszonych przed dniem 1

maja 2004 r. przytacza się obok oznaczenia dziennika urzędowego, w którym ogłoszono

akt przed tym dniem, również oznaczenie

1)

rozdziału, tomu i strony dziennika urzędowego - wydanie specjalne, w którym ogłoszono

ten akt w języku polskim - jeżeli akt ten nie był nowelizowany;

2)

rozdziału, tomu i strony dziennika urzędowego - wydanie specjalne, w którym ogłoszono

ten akt w języku polskim, z dopiskiem „z późn. zm.”, po którym nie zamieszcza się

odnośnika - jeżeli akt ten był nowelizowany przed dniem 1 maja 2004 r.

6.

Oznaczenie dziennika urzędowego - wydanie specjalne dodaje się po myślniku i formułuje

w postaci: „ ... (skrót nazwy dziennika urzędowego) rozdz. ...;, t. ...;, str. ...;”.

7.

W przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, oznaczenie dziennika urzędowego - wydanie

specjalne, w którym ogłoszono w języku polskim akt zmieniający akt normatywny, do

którego następuje odesłanie, przytacza w odnośniku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

8.

Do odesłań do postanowień aktu normatywnego, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio

§ 159 i § 160.

9.

Jeżeli w akcie normatywnym odsyła się do postanowień nieogłoszonego w dzienniku urzędowym

Unii Europejskiej aktu wykonawczego lub aktu delegowanego ustanawianego przez instytucję

Unii Europejskiej, przy odesłaniu wskazuje się przepis aktu normatywnego ustanowionego

przez instytucję Unii Europejskiej, który stanowi podstawę wydania aktu wykonawczego

lub aktu delegowanego.

10.

Do odesłań, o których mowa w ust. 9, stosuje się odpowiednio ust. 1-7 oraz § 159 i

§ 160.

1.

Przy oznaczaniu dzienników urzędowych stosuje się skróty nazw tych dzienników.

2.

Nazwy dzienników urzędowych oznacza się skrótami

1)

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej - skrótem „Dz. U.”;

2)

Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” - skrótem „M.P.”;

3)

(uchylony);

3a

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej - skrótem „Dz. Urz. UE”;

3b

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej Polskie wydanie specjalne - skrótem „Dz. Urz.

UE Polskie wydanie specjalne”;

3c

Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich - skrótem „Dz. Urz. WE”;

4)

Monitor Sądowy i Gospodarczy - skrótem „M.S.G.”;

5)

dziennik urzędowy ministra kierującego działem administracji rządowej - skrótem „Dz.

Urz. Min. ... (pierwsza sylaba nazwy własnej ministra, zakończona ostatnią spółgłoską

tej sylaby lub pierwszą spółgłoską następnej sylaby, z kropką) ...”;

6)

wspólny dziennik urzędowy dwóch lub więcej ministrów kierujących działami administracji

rządowej - skrótem „Dz. Urz. Min. ... (jak w pkt 5) ... i Min. ... (jak w pkt 5) ...”;

7)

dziennik urzędowy urzędu centralnego - skrótem „Dz. Urz. ... (skrót nazwy własnej

urzędu, utworzony z pierwszych liter wyrazów wchodzących w skład nazwy urzędu pisanych

wielkimi literami bez kropek, a jeżeli nazwa jest dwuwyrazowa - skrót np. „Urz.” lub

„Kom.” i pierwsza sylaba drugiego wyrazu nazwy, zakończona ostatnią spółgłoską tej

sylaby lub pierwszą spółgłoską następnej sylaby, z kropką) ...”;

8)

wspólny dziennik urzędowy dwóch lub więcej urzędów centralnych - skrótem „Dz. Urz.

... (jak w pkt 7) ... i ... (jak w pkt 7) ...”;

9)

wspólny dziennik urzędowy ministra kierującego działem administracji rządowej i urzędu

centralnego nadzorowanego przez tego ministra - skrótem „Dz. Urz. Min. ... (jak w

pkt 5) ... i ... (jak w pkt 7) ...”;

10)

wojewódzki dziennik urzędowy - skrótem „Dz. Urz. Woj. ... (urzędowa nazwa województwa

w pełnym brzmieniu lub według reguły, o której mowa w pkt 5) ...”.

1.

Odnośnik oznacza się cyframi arabskimi z nawiasem z prawej strony i umieszcza się

z prawej strony, powyżej wyrażenia, do którego się odnosi. W przypadku gdy zachodzi

konieczność umieszczenia po danym wyrażeniu dwóch albo więcej odnośników, oddziela

się je przecinkami.

2.

W razie potrzeby odnośnik do tytułu albo przepisu można znowelizować, stosując odpowiednio

zasady wyrażone w dziale II.