Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie

1)

przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach

indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;

2)

przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane

z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;

3)

w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego

i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa

w pkt 2;

4)

w sprawach wydawania zaświadczeń.

Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami

państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji

społecznych.

§ 1.

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do

1)

postępowania w sprawach karnych skarbowych;

2)

spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII.

§ 2.

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach

1)

(uchylony)

2)

(uchylony)

3)

(uchylony)

4)

należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych,

o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3.

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z

1)

nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi

i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi,

2)

podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych

w pkt 1,

o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 4.

Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy

działu VIII.

§ 5.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w § 2.

Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego i konsularnego

oraz umów i zwyczajów międzynarodowych.

§ 1.

Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym,

rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

§ 2.

Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o

1)

kodeksie - rozumie się przez to Kodeks postępowania administracyjnego;

2)

(uchylony)

3)

organach administracji publicznej - rozumie się przez to ministrów, centralne organy

administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe

organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu

terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2;

4)

ministrach - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących

funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów

kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów

wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji

rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów

lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych

załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4;

5)

organizacjach społecznych - rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe,

spółdzielcze i inne organizacje społeczne;

6)

organach jednostek samorządu terytorialnego - rozumie się przez to organy gminy, powiatu,

województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta),

starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających

w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa,

a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze.

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,

z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes

społeczny i słuszny interes obywateli.

Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego

uczestników do władzy publicznej.

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania

stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie

ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy

czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły

szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień

i wskazówek.

„1. Do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 2 i

art. 3, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje

się przepisy dotychczasowe.

§ 1.

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym

stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do

zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

§ 2.

Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach,

gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia

lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

§ 3.

Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze

adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 8 lit. a, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;

2)

art. 3 pkt 29, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.;

3)

art. 4, który wchodzi w życie po upływie 36 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi

kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić

do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

§ 1.

Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując

się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

§ 2.

Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być

załatwione niezwłocznie.

§ 1.

Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w

drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej (ugoda administracyjna).

§ 2.

Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien

w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody.

§ 1.

Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w

rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1114), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej.

§ 2.

Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis

prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia

powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

§ 1.

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji,

stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach

przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

§ 2.

Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z

prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są

1)

w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze,

chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej;

2)

w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie;

3)

w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 -

odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy

państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością;

4)

w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia

tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich

działalnością.

Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są

1)

w stosunku do organów administracji rządowej, organów jednostek samorządu terytorialnego,

z wyjątkiem samorządowych kolegiów odwoławczych, oraz organów państwowych i samorządowych

jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie;

2)

w stosunku do organów państwowych innych niż określone w pkt 1 - odpowiednie organy

o ogólnokrajowym zasięgu działania;

3)

w stosunku do organów organizacji społecznych - naczelne organy tych organizacji,

a w razie braku takiego organu - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie sprawujący

zwierzchni nadzór nad ich działalnością.

Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej

i miejscowej.

Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o

zakresie jego działania.

§ 1.

Właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się

1)

w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość

położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do

organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości;

2)

w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład

pracy jest, był lub ma być prowadzony;

3)

w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania

w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron

nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich

zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.

§ 2.

Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy

do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie

postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego

dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie.

§ 1.

Spory o właściwość rozstrzygają

1)

między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych

w pkt 2-4 - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu

- sąd administracyjny;

2)

między kierownikami służb, inspekcji i straży administracji zespolonej tego samego

powiatu, działających w imieniu własnym lub w imieniu starosty - starosta;

3)

między organami administracji zespolonej w jednym województwie niewymienionymi w pkt

2 - wojewoda;

4)

między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach w sprawach

należących do zadań z zakresu administracji rządowej - minister właściwy do spraw

administracji publicznej;

5)

(uchylony)

6)

między wojewodami oraz organami administracji zespolonej w różnych województwach -

minister właściwy do spraw administracji publicznej;

7)

między wojewodą a organami administracji niezespolonej - minister właściwy do spraw

administracji publicznej po porozumieniu z organem sprawującym nadzór nad organem

pozostającym w sporze z wojewodą;

8)

między organami administracji publicznej innymi niż wymienione w pkt 1-4, 6 i 7 -

wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - minister

właściwy do spraw administracji publicznej;

9)

między organami administracji publicznej, gdy jednym z nich jest minister - Prezes

Rady Ministrów.

§ 2.

Spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami

administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny.

§ 3.

Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić

1)

strona;

2)

organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej,

pozostające w sporze;

3)

minister właściwy do spraw administracji publicznej;

4)

minister właściwy do spraw sprawiedliwości, Prokurator Generalny;

5)

Rzecznik Praw Obywatelskich.

Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej, na którego

obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu

na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy

do rozstrzygnięcia sporu.

§ 1.

Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie

1)

w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że

wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;

2)

swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia;

3)

osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4)

w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron,

albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3;

5)

w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;

6)

z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne

lub karne;

7)

w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności

służbowej.

§ 2.

Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa

(§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).

§ 3.

Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony

albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione

istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do

bezstronności pracownika.

§ 4.

Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu

na interes społeczny lub ważny interes stron.

§ 1.

Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej

interesów majątkowych

1)

jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych

w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;

2)

osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub

osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.

§ 2.

Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego

pracownika do prowadzenia sprawy.

§ 2.

W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia

1)

w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 - organ wyższego stopnia nad

organem załatwiającym sprawę;

2)

w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 - organ wyższego stopnia nad

organem, w którym osoba wymieniona w tym przepisie zajmuje stanowisko kierownicze.

Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ.

W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest minister albo prezes samorządowego

kolegium odwoławczego, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów.

§ 3.

Jeżeli wskutek wyłączenia pracowników organu administracji publicznej organ ten stał

się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2.

§ 1.

Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24

§ 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia

przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony,

członka organu kolegialnego albo z urzędu.

§ 1a.

Członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji

objętej wnioskiem.

§ 2.

Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny

do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art.

26 § 2.

§ 3.

Jeżeli samorządowe kolegium odwoławcze wskutek wyłączenia jego członków nie może załatwić

sprawy, minister właściwy do spraw administracji publicznej, w drodze postanowienia,

wyznacza inne samorządowe kolegium odwoławcze.

(uchylony)

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo

kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe

jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające

osobowości prawnej.

§ 1.

Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów

prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 2.

Osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych

ustawowych przedstawicieli.

§ 3.

Strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych

przedstawicieli.

§ 4.

W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub

śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy

prawni.

§ 5.

W sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd

majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek

organu administracji publicznej.

§ 1.

Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem

1)

wszczęcia postępowania,

2)

dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym

interes społeczny.

§ 2.

Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione,

postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału

w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia

do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

§ 3.

Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

§ 4.

Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej

osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana

udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za

tym interes społeczny.

§ 5.

Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może

za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie,

wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego.

§ 6.

(uchylony)

Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego

działania.

§ 1.

Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.

§ 2

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego

lub zgłoszone do protokołu.

§ 2a

Pełnomocnictwo w formie dokumentu elektronicznego powinno być uwierzytelnione za pomocą

mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne.

§ 3.

Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić

odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich

umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego

poświadczenia podpisu strony.

§ 3a

Jeżeli odpis pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie zostały

sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, ich uwierzytelnienia, o którym mowa

w § 3, dokonuje się przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne. Odpisy pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie uwierzytelniane

elektronicznie sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach wydanych

na podstawie art. 18 pkt 1 tej ustawy.

§ 4.

W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa,

jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma

wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.

§ 1.

Organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela

dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie

został już wyznaczony.

§ 2.

W przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki organ administracji

publicznej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania

w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.

§ 1.

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o

dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w

oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym

toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza

ten organ.

§ 3.

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później

niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu

dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w

ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

§ 4.

Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3.

§ 5.

Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych

w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania

oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od

organu.

§ 1.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach

szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając

przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

§ 2.

Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki

w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

§ 1.

Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych,

ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy

zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do

usunięcia naruszenia prawa.

§ 2.

Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin

załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia

sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu

terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie

sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pracownik organu administracji publicznej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił

sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 albo nie załatwił

sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2, podlega odpowiedzialności

porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach

prawa.

Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego

w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

(Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

§ 1

Doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu

art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną

(Dz. U. z 2013 r. poz. 1422 oraz z 2015 r. poz. 1844), jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków

1)

złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą

organu administracji publicznej;

2)

wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji

publicznej adres elektroniczny;

3)

wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi

administracji publicznej adres elektroniczny.

§ 1a

Organ administracji publicznej może zwrócić się do strony lub innego uczestnika postępowania

o wyrażenie zgody na doręczanie pism w formie dokumentu elektronicznego w innych,

określonych przez organ kategoriach spraw indywidualnych załatwianych przez ten organ.

§ 1b

Organ administracji publicznej może wystąpić o wyrażenie zgody, o której mowa w §

1 pkt 3 lub w § 1a, przesyłając to wystąpienie za pomocą środków komunikacji elektronicznej

na adres elektroniczny strony lub innego uczestnika postępowania.

§ 1c

Do wystąpienia, o którym mowa w § 1b, nie stosuje się art. 46 § 3-8.

§ 1d

Jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania zrezygnuje z doręczania pism za pomocą

środków komunikacji elektronicznej, organ administracji publicznej doręcza pismo w

sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego.

§ 2.

(uchylony)

§ 1.

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

§ 2.

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono

kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać

takiego pełnomocnika.

§ 3.

W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma

doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną

do odbioru pism.

§ 4

Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej

Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła

pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie

działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać

w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje

za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

§ 5.

W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia

się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym

doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na

pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony

pełnomocnikiem.

§ 1

W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek

zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu

elektronicznego.

§ 2.

W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym

adresem ma skutek prawny.

§ 1.

Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

§ 2.

Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli

przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3.

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie

koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi,

sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie

w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2015 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 27, który

wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43

1)

operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania

pisma przez operatora pocztowego;

2)

pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku

doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub

organ.

§ 2.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w

terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym

w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe,

na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat

wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję

adresata.

§ 3.

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się

powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż

czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4.

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w

§ 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich

siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty

doręczenia.

§ 2.

Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego

uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała

pismo, i przyczynę braku jej podpisu.

§ 3.

W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie

jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w §

4 pkt 3.

§ 4.

W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej

przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające

1)

wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;

2)

wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym

powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;

3)

pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji

pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji

publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w

sposób wskazany w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne.

§ 5.

W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym

mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia

wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego

pisma.

§ 6.

W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu

dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

§ 7.

Zawiadomienia, o których mowa w § 4 i 5, mogą być automatycznie tworzone i przesyłane

przez system teleinformatyczny organu administracji publicznej, a odbioru tych zawiadomień

nie potwierdza się.

§ 8.

W przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone na podstawie

§ 6 organ administracji publicznej umożliwia adresatowi pisma dostęp do treści pisma

w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania

pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz do informacji o dacie uznania

pisma za doręczone i datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 4 i 5, w swoim

systemie teleinformatycznym.

§ 9.

Warunki techniczne i organizacyjne doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego

określają przepisy ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3.

§ 10.

Doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego w rozumieniu

przepisów ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3, następuje przez elektroniczną skrzynkę

podawczą tego podmiotu, w sposób określony w tej ustawie.

§ 1.

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez operatora pocztowego w

rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie

jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.

§ 2.

W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu

odmowy jego przyjęcia przez adresata.

§ 1.

Pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył

przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.

§ 2.

Pisma kierowane do osób korzystających ze szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu

dyplomatycznego lub konsularnego doręcza się w sposób przewidziany w przepisach szczególnych,

w umowach i zwyczajach międzynarodowych.

Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji

publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości

sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach

zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia

publicznego ogłoszenia.

§ 1

Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach

i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w

formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy

lub dla wykonywania czynności urzędowych.

§ 2.

Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.

§ 3.

W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa

lub innej niedającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności

lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli

pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.

§ 1.

Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta,

w którym zamieszkuje albo przebywa.

§ 2.

Obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego

w sąsiedniej gminie albo mieście.

W toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego

organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby

zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub

zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem.

Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień

lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane.

Przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub

czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji publicznej prowadzącym

postępowanie.

§ 1.

W wezwaniu należy wskazać

1)

nazwę i adres organu wzywającego;

2)

imię i nazwisko wzywanego;

3)

w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany;

4

czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć

wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego;

5)

termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia

się wezwanego lub jego pełnomocnika;

6)

skutki prawne niezastosowania się do wezwania.

§ 2.

Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem

imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego lub, jeżeli dokonywane jest

z użyciem dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym

weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

§ 1.

W sprawach niecierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telefonicznie albo

przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54 § 1

oraz imienia, nazwiska i stanowiska służbowego pracownika organu wzywającego.

§ 2.

Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy

nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.

§ 1.

Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności

ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1025, z późn. zm.. Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało

wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia

się.

§ 2.

Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed

którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.

§ 1.

Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu

tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego

z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

§ 2.

Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu,

który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.

§ 3.

Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu,

który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu

nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.

§ 4.

Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień

terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.

§ 5.

Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało

1)

wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca

otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru;

2)

nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe;

3)

złożone w polskim urzędzie konsularnym;

4)

złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;

5)

złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;

6)

złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.

§ 1.

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2.

Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla

której określony był termin.

§ 3.

Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

§ 1.

O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej.

Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

§ 2.

O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie

organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia

organ administracji publicznej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji

lub postanowienia.

§ 1.

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

§ 2.

Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony

wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku

strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w

razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.

§ 3.

Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi

administracji publicznej.

§ 3a.

Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień

wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej.

§ 4.

O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić

wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

§ 1.

Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną

lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji

publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

§ 2.

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.

W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego

oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji

publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej

strony.

§ 1.

Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie,

za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji

elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej

utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne.

§ 2.

Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres

i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

§ 3.

Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego,

a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba,

która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią

inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

§ 3a

Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno

1)

być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne;

2)

zawierać dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych

przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru;

3)

zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie.

§ 3b

Jeżeli podanie, o którym mowa w § 3a, nie zawiera adresu elektronicznego, organ administracji

publicznej przyjmuje, że właściwym jest adres elektroniczny, z którego nadano podanie

wniesione w formie dokumentu elektronicznego, a gdy wniesiono je w innej formie i

zawiera ono żądanie, o którym mowa w art. 39

§ 4.

Organ administracji publicznej jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania, jeżeli

wnoszący tego zażąda. W przypadku wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego

organ jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania przez doręczenie urzędowego poświadczenia

odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny.

§ 5

Urzędowe poświadczenie odbioru podania wniesionego w formie dokumentu elektronicznego

zawiera

1)

informację o tym, że pisma w sprawie będą doręczane za pomocą środków komunikacji

elektronicznej;

2)

pouczenie o prawie do rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej,

o którym mowa w art. 39

§ 1.

Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu

na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2.

Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy

wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie

tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

§ 1.

Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy

w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie

o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.

§ 2.

Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa

się za wniesione z zachowaniem terminu.

§ 1.

Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ

administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania

sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że

w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje

go o treści § 2.

§ 2.

Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie

czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia

pierwszego podania.

§ 3.

Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić

na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania

następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

§ 4.

Organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest

sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy.

§ 1.

W aktach sprawy zakłada się metrykę sprawy w formie pisemnej lub elektronicznej.

§ 2.

W treści metryki sprawy wskazuje się wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu

czynności w postępowaniu administracyjnym oraz określa się wszystkie podejmowane przez

te osoby czynności wraz z odpowiednim odesłaniem do dokumentów zachowanych w formie

pisemnej lub elektronicznej określających te czynności.

§ 3.

Metryka sprawy, wraz z dokumentami do których odsyła, stanowi obowiązkową część akt

sprawy i jest na bieżąco aktualizowana.

§ 4.

Minister właściwy do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia,

wzór i sposób prowadzenia metryki sprawy, uwzględniając treść i formę metryki określoną

w § 1 i 2 oraz obowiązek bieżącej aktualizacji metryki, a także, aby w oparciu o treść

metryki było możliwe ustalenie treści czynności w postępowaniu administracyjnym podejmowanych

w sprawie przez poszczególne osoby.

§ 5.

Minister właściwy do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia,

rodzaje spraw, w których obowiązek prowadzenia metryki sprawy jest wyłączony ze względu

na nieproporcjonalność nakładu środków koniecznych do prowadzenia metryki w stosunku

do prostego i powtarzalnego charakteru tych spraw.

§ 1.

Organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania,

mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w

inny sposób utrwalona na piśmie.

§ 2.

W szczególności sporządza się protokół

1)

przyjęcia wniesionego ustnie podania;

2)

przesłuchania strony, świadka i biegłego;

3)

oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji

publicznej;

4)

rozprawy;

5)

ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia.

§ 1.

Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności

dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku

tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

§ 2.

Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej,

które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby

należy omówić w protokole.

§ 1.

Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej

niezwłocznie po złożeniu zeznania.

§ 2.

W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać

w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres

tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.

Organ administracji publicznej może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na

piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla

sprawy.

Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione

były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego

podpisaniem.

§ 1

Czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu,

a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie

adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

§ 2

Adnotacja może być sporządzona w formie dokumentu elektronicznego.

§ 1.

Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.

Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

§ 1a.

Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w

obecności pracownika tego organu.

§ 2.

Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z

akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

§ 3

Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których

mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po identyfikacji strony w sposób

określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne.

§ 1.

Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o

klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, a także do innych akt, które organ administracji

publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.

§ 2.

Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek,

kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych

odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

§ 1.

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania

świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

§ 2.

Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu

prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji

publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności

za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy

państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo

stwierdzone.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy

jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub

porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4.

§ 3.

Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści

dokumentów wymienionych w tych przepisach.

§ 1.

Jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76

§ 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot

odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu

lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne

przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie.

§ 2.

Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność

z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie

pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub

doradcą podatkowym.

§ 2a

Jeżeli odpis dokumentu został sporządzony w formie dokumentu elektronicznego, poświadczenie

jego zgodności z oryginałem, o którym mowa w § 2, dokonuje się przy użyciu mechanizmów

określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne. Odpisy dokumentów poświadczane elektronicznie sporządzane są w formatach danych

określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 tej ustawy.

§ 3.

Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego

w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym

lub doradcą podatkowym ma charakter dokumentu urzędowego.

§ 4.

Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, organ administracji publicznej

zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału

tego dokumentu.

§ 1.

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć

cały materiał dowodowy.

§ 2.

Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie

dotyczące przeprowadzenia dowodu.

§ 3.

Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy

(art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków

i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.

§ 4.

Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty

znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.

§ 1.

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem

dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

§ 2.

Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało

zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to

dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie

dla sprawy.

§ 1.

Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków,

biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

§ 2.

Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom,

biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego,

czy dana okoliczność została udowodniona.

Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność

wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności,

o których mowa w art. 10 § 2.

Świadkami nie mogą być

1)

osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń;

2)

osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych na okoliczności objęte

tajemnicą, jeżeli nie zostały w trybie określonym obowiązującymi przepisami zwolnione

od obowiązku zachowania tej tajemnicy;

3)

duchowni co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.

§ 1.

Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony,

wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia,

jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.

Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub

kurateli.

§ 2.

Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub

jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią

szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej

tajemnicy zawodowej.

§ 3.

Przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie

odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

§ 1.

Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może

zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

§ 2.

Biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24. Poza tym do

biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.

§ 1.

Organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.

§ 2.

Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na

wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.

Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione

fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia

może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków,

z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie

postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników,

jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.

§ 1.

Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania

nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie

odmówił złożenia zeznania, wydania opinii,

okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany

przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania

się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

§ 2.

Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu

dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność

lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od

kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.

§ 3.

Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu

przewidzianych w przepisach szczególnych.

W razie uchybienia przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej obowiązkom, o których

mowa w art. 88 § 1, organ przeprowadzający dowód, zamiast wymierzyć żołnierzowi karę

grzywny, występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz ten pełni służbę,

z wnioskiem o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

§ 1.

Organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku

postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie

postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa.

§ 2.

Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów

stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub

biegłych albo w drodze oględzin.

§ 1.

Organ administracji publicznej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej

przeprowadzenia.

§ 2.

W szczególności organ wzywa

1)

strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia

się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników;

2)

świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.

§ 3.

Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne,

organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony

ze względu na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie

albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.

§ 1.

W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.

§ 2

Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym,

organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie, doręcza się wezwanie

na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego.

§ 3.

Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu,

mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nieznane organowi administracji publicznej,

należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń

albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie

o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.

Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji

publicznej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed

organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu

kolegialnego.

§ 1.

Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody

do jej przeprowadzenia.

§ 2.

Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu

stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną

do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.

§ 1.

Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty

oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do

wyników postępowania dowodowego.

§ 2.

Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli

nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić

w protokole osnowę treści uchylonego pytania.

Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne

osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca

rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł. Na postanowienie

o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

§ 1.

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie

1)

w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej

strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których

mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art.

105);

2)

w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;

3)

w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do

czynności prawnych;

4)

gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia

wstępnego przez inny organ lub sąd.

§ 2.

Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji

publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

§ 1.

Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona,

na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne

strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

§ 2.

Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci

się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.

Organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3

zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu

usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ

w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony,

jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.

§ 1.

Organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej

w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie

zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie,

chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub

sądu.

§ 2.

Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby

spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla

interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając

zagadnienie wstępne we własnym zakresie.

§ 3.

Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła

o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby

spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić

załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.

§ 1.

O postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji

publicznej zawiadamia strony.

§ 2.

W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98

§ 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2.

§ 3.

Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego

postępowania służy stronie zażalenie.

W czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności

niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo

poważnym szkodom dla interesu społecznego.

Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

§ 1.

Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy

kodeksu stanowią inaczej.

§ 2.

Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób

kończą sprawę w danej instancji.

§ 1.

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo

w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio

w całości albo w części.

§ 2.

Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona,

na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne

strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

§ 1.

Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ

(wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje

się po zajęciu stanowiska przez ten organ.

§ 2.

Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia

o tym stronę.

§ 3.

Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je

niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu

żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin.

§ 4.

Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie

wyjaśniające.

§ 5.

Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy

stronie zażalenie.

§ 6.

W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio

przepisy art. 36-38.

§ 1.

Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania,

oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie

faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis

z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania

decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna

być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego

kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo

do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto

pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

§ 2.

Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.

§ 3.

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów,

które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z

powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie

prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

§ 4.

Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony;

nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji

wydanych na skutek odwołania.

§ 5.

Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes

bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.

§ 1.

Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności,

gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia

gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes

społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji

publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

§ 2.

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu.

W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

§ 1.

Decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

§ 2.

W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.

Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej

doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

§ 1.

Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać

jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku

do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo

sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

§ 1a.

Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować

z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

lub ogłoszenia decyzji.

§ 1b.

Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia.

§ 2.

W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia

odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia.

Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu

powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która

zastosowała się do tego pouczenia.

§ 1.

Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze

postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez

ten organ decyzjach.

§ 2.

Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego

lub strony wątpliwości co do treści decyzji.

§ 3.

Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.

W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji publicznej,

strony mogą zawrzeć ugodę - jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się

to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis

prawa.

Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy

się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania

przez organ decyzji w sprawie.

§ 1.

Organ administracji publicznej odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do

zawarcia ugody, jeżeli złożą one zgodne oświadczenie o zamiarze jej zawarcia.

§ 2.

W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody

lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji

publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.

§ 1.

Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu, przed

którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody,

wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu

administracji publicznej, upoważnionego do sporządzenia ugody.

§ 2.

Organ administracji publicznej utrwala fakt zawarcia ugody w aktach sprawy, w formie

protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody.

§ 1.

Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji publicznej, przed którym została

zawarta.

§ 2.

Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez

inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106.

§ 3.

Organ administracji publicznej odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa,

nieuwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes

społeczny bądź słuszny interes stron.

§ 1.

Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na

które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu

dni od dnia zawarcia ugody.

§ 2.

W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w

którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja

organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu.

§ 3.

Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom odpis ugody.

§ 1.

Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało

się ostateczne.

§ 2.

Organ administracji publicznej, przed którym została zawarta ugoda, potwierdza jej

wykonalność na egzemplarzu ugody.

Zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania

administracyjnego.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie

jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

decyzji.

§ 1.

W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia.

§ 2.

Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz

nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

§ 1.

Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego

wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu,

powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy

na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia

i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli

postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone

bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego

certyfikatu.

§ 2.

Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie

zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia

na postanowienie.

§ 1.

Postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego,

doręcza się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

§ 2.

W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane

ustnie.

§ 3.

Postanowienie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, doręcza się stronie

wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi oraz uzasadnieniem faktycznym

i prawnym.

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art.

109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych

w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której

mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

§ 1.

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

§ 2.

Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia,

chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

§ 3.

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze

nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego

organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

§ 4.

(uchylony)

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika,

że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać

inne wymogi co do treści odwołania.

§ 1.

Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który

wydał decyzję.

§ 2.

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie,

a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

§ 3.

Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.

§ 1.

Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.

§ 2.

Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

§ 3.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy

1)

decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108);

2)

decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.

§ 4.

Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy

jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.

O wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi

strony.

§ 1.

Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który

wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać

nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a

pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem

odwołania.

§ 3.

Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.

Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie

wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym

otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz

uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie

decyzji.

Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie

w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego

postępowania organowi, który wydał decyzję.

Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ

odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania

w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.

§ 1.

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której

1)

utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2)

uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty

sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości

albo w części, albo

3)

umarza postępowanie odwoławcze.

§ 2.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego

rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem

przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ

na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności

należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

§ 3.

(uchylony)

§ 4.

Jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą

środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji,

organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania

decyzji o określonej treści.

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba

że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

W sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi

mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

§ 1.

Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak

stanowi.

§ 2.

Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie,

a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.

Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu

od decyzji.

Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji

publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to

za uzasadnione.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie

przepisy dotyczące odwołań.

§ 1.

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli

1)

dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały

się fałszywe;

2)

decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3)

decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który

podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4)

strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5)

wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące

w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6)

decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7)

zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie

od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8)

decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało

następnie uchylone lub zmienione.

§ 2.

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed

stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub

innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste,

a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia

lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

§ 3.

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku,

gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu

czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

§ 1.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie

sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej

w zakresie równego traktowania

(Dz. U. Nr 254, poz. 1700, z 2013 r. poz. 675 oraz z 2015 r. poz. 1268), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją

ostateczną.

§ 2.

W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu.

§ 1.

Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić,

jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn

określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia

lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

§ 2.

Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania

mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje

tylko na żądanie strony.

§ 1.

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który

wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia,

w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia

postępowania.

§ 2.

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.

145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

§ 1.

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.

§ 2.

Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania

co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

§ 3.

Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.

§ 4.

Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie.

§ 1.

Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest

organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

§ 2.

Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w §

1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie

wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.

§ 3.

Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister,

a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe

kolegium odwoławcze.

§ 1.

Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania

określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której

1)

odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia

na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2)

uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na

podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą

o istocie sprawy.

§ 2.

W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek

okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy

się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania

okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

§ 1.

Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma

z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują

na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

§ 2.

Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie,

chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2015 r., z wyjątkiem art. 21 ust. 2 i 3,

art. 41, art. 42 i art. 45 ust. 3, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2018 r.

(uchylony)

§ 1.

Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym

czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał,

jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

§ 2.

W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia

lub zmiany dotychczasowej decyzji.

§ 3.

(uchylony)

Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za

zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją

wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej

decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art.

154 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która

1)

wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2)

wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3)

dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4)

została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5)

była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6)

w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7)

zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

§ 2

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i

7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy

decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

§ 1.

Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156

jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe

kolegium odwoławcze - ten organ.

§ 2.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony

lub z urzędu.

§ 3.

(uchylony)

§ 1.

Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

§ 2.

Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których

mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia

wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu

których nie stwierdził nieważności decyzji.

§ 1.

Organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji,

wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo,

że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.

§ 2.

Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.

(uchylony)

§ 1.

Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną,

jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu

albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów

Państwa.

§ 2.

Uprawnienia określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez organy jednostek

samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej

przysługują również wojewodzie.

§ 3.

Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie

o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił

tę decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu.

§ 4.

Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała

się ostateczna decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję.

§ 5.

(uchylony)

§ 1.

Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza

jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja

1)

stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis

prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;

2)

została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona

nie dopełniła tego warunku.

§ 2.

Organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została

ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła

tych czynności w wyznaczonym terminie.

§ 3.

Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1

i 2 w drodze decyzji.

Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona

nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym

rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.

(uchylone)

§ 1.

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że

przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

§ 2.

Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów

o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu

alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych

z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.

Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają

przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis

art. 180 § 1.

Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej

o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.

§ 1.

Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia,

aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.

§ 2.

Organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz

o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu

za potrzebny.

§ 1.

Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy

kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności

decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.

§ 2.

Prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia

nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.

§ 3.

Sprzeciw od decyzji wydanej przez ministra wnosi Prokurator Generalny.

§ 4.

Jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4, wniesienie

sprzeciwu wymaga zgody strony.

§ 1.

Sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu

dni od daty jego wniesienia.

§ 2.

W razie niezałatwienia sprzeciwu w terminie określonym w § 1 mają odpowiednie zastosowanie

przepisy art. 36-38.

W przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej

wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.

W przypadku wniesienia przez prokuratora sprzeciwu organ administracji publicznej,

do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi

potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu.

Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art.

182-184, służą prawa strony.

Prokurator, który wniósł skargę na decyzję organu administracji publicznej do sądu

administracyjnego, nie może z tych samych przyczyn wnieść sprzeciwu.

§ 1.

Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się

o zaświadczenie.

§ 2.

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli

1)

urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2)

osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu

określonych faktów lub stanu prawnego.

§ 3.

Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie

siedmiu dni.

§ 4.

Zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego bezpiecznym

podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu,

jeżeli zażąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

§ 1.

W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej

obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu

prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych

danych znajdujących się w jego posiadaniu.

§ 2.

Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w

koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą

się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

§ 1.

Organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie

faktów lub stanu prawnego, jeżeli

1)

znane są one organowi z urzędu;

2)

możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie

a)

posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych,

b)

rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ

ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne,

c)

wymiany informacji z innym podmiotem publicznym na zasadach określonych w przepisach

o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,

d)

przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego,

dowodów rejestracyjnych i innych).

§ 2.

Organ administracji publicznej żądający od strony lub innego uczestnika postępowania

zaświadczenia albo oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany

wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego

w drodze zaświadczenia albo oświadczenia.

§ 3

Jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania nie może uzyskać w formie dokumentu

elektronicznego zaświadczenia wymaganego do potwierdzenia faktów lub stanu prawnego

lub innego dokumentu wydanego przez podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne, jak również potwierdzenia uiszczenia opłat i kosztów postępowania, strona lub inny

uczestnik postępowania

może złożyć elektroniczną kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej przez wnoszącego,

przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących

zadania publiczne.

§ 4

Organ administracji publicznej może żądać przedłożenia oryginału zaświadczenia, innego

dokumentu lub potwierdzenia uiszczenia opłat i kosztów postępowania, o których mowa

w § 3, o ile złożona kopia nie pozwala na weryfikację autentyczności oraz integralności

lub jeżeli jest to uzasadnione innymi okolicznościami sprawy.

§ 5

Strona lub inny uczestnik postępowania przechowują zaświadczenie, inny dokument lub

potwierdzenie uiszczenia opłat i kosztów postępowania, o których mowa w § 3, do dnia,

w którym decyzja kończąca postępowanie stała się ostateczna.

§ 1.

Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu

terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji

i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego

działu.

§ 2.

Skargi i wnioski mogą być składane do organizacji i instytucji społecznych w związku

z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej.

§ 3.

Skargi i wnioski można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za

jej zgodą.

O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma

zewnętrzna.

§ 1.

Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy

organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej

właściwości.

§ 2.

Pracownik organu państwowego, pracownik samorządowy oraz organu organizacji społecznej,

winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności

porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach

prawa.

Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o organach państwowych - rozumie

się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek

organizacyjnych.

§ 1.

Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia

skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach

skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.

§ 2.

Organy państwowe, organy jednostek samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe

oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać hamowaniu krytyki

i innym działaniom ograniczającym prawo do składania skarg i wniosków lub dostarczania

informacji - do publikacji - o znamionach skargi lub wniosku.

Rada Ministrów wyda, w drodze rozporządzenia, przepisy o organizacji przyjmowania

i rozpatrywania skarg i wniosków.

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie

zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności

lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.

Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania

skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności

1)

rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych

- regionalna izba obrachunkowa;

2)

organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych

służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących

do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego

stopnia;

3)

wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych,

z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy;

4)

zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży

i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu;

5)

zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa;

6)

wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister,

a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów;

7)

innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej

państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni

nadzór;

8)

ministra - Prezes Rady Ministrów;

8a

konsula - minister właściwy do spraw zagranicznych;

9)

organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega.

Do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań i działalności organizacji społecznej właściwy

jest organ bezpośrednio wyższego stopnia tej organizacji, a w stosunku do organu naczelnego

organizacji - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie sprawujący nadzór nad

działalnością tej organizacji.

Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany

jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu

organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.

§ 1.

Organ właściwy do rozpatrzenia skargi może ją przekazać do załatwienia organowi niższego

stopnia, o ile skarga nie zawiera zarzutów dotyczących działalności tego organu.

§ 2.

Skargę na pracownika można przekazać do załatwienia również jego przełożonemu służbowemu,

z obowiązkiem zawiadomienia organu właściwego do rozpatrzenia skargi o sposobie jej

załatwienia.

§ 3.

O przekazaniu skargi zawiadamia się równocześnie skarżącego.

Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania

administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę.

Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania

administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania

strony.

W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne

1)

skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami

kodeksu;

2)

skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie

powinien rozpatrzyć z urzędu.

§ 1.

Skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści

za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia

lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie.

§ 2.

(uchylony)

W przypadkach określonych w art. 233 i 234 organem właściwym do rozpatrzenia skargi

jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się

postępowanie, a w przypadkach określonych

w art. 235 - organ właściwy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji

albo do jej uchylenia lub zmiany.

§ 1.

Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki,

nie później jednak niż w ciągu miesiąca.

§ 2.

Posłowie na Sejm, senatorowie i radni, którzy wnieśli skargę we własnym imieniu albo

przekazali do załatwienia skargę innej osoby, powinni być zawiadomieni o sposobie

załatwienia skargi, a gdy jej załatwienie wymaga zebrania dowodów, informacji lub

wyjaśnień - także o stanie rozpatrzenia skargi, najpóźniej w terminie czternastu dni

od dnia jej wniesienia albo przekazania.

§ 3.

O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.

§ 4.

W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art.

36-38.

§ 1.

Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od

którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis

z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia

skargi lub, jeżeli zawiadomienie sporządzone zostało w formie dokumentu elektronicznego,

powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą

ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno

zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239.

§ 2.

W zawiadomieniu, o którym mowa w § 1, w jednostkach organizacyjnych resortu obrony

narodowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego można

pominąć imię i nazwisko osoby upoważnionej do załatwienia skargi.

§ 1.

W przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i

jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania

nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie

stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego.

§ 2.

(uchylony)

Gdy skarga dotyczy sprawy, która nie podlega rozpatrzeniu według przepisów kodeksu

(art. 3 § 1 i 2) albo nie należy do właściwości organów administracji publicznej,

przepisy art. 233-239 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w miejsce pozostałych

przepisów kodeksu stosuje się przepisy postępowania właściwego dla danej sprawy.

Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia

praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego

zaspokajania potrzeb ludności.

§ 1.

Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.

§ 2.

Wnioski w sprawach dotyczących zadań organizacji społecznych składa się do organów

tych organizacji.

Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany

jest w ciągu siedmiu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia

się równocześnie wnioskodawcę.

§ 1.

W sprawie terminu załatwiania wniosków stosuje się przepis art. 237 § 1.

§ 2.

O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.

W razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 właściwy

organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych

w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.

§ 1.

Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia

skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu.

§ 2.

Wnioskodawcy służy prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie

określonym w art. 244 albo wskazanym w zawiadomieniu (art. 245).

Do wniosków stosuje się odpowiednio przepisy art. 230, 237 § 2 i art. 238.

§ 1.

Skargi i wnioski przekazane przez redakcje prasowe, radiowe i telewizyjne do organów

właściwych w myśl art. 228-230 i 242 podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu w trybie

określonym w przepisach rozdziałów 2 i 3 niniejszego działu.

§ 2.

Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia skargi lub

wniosku albo o ich przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia również redakcję,

jeżeli zażądała takiego zawiadomienia.

Przepis art. 248 stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków przekazanych przez organizacje

społeczne do organów właściwych w myśl art. 228-230 oraz art. 242.

(uchylony)

Przepisy art. 237 § 4 oraz art. 245 i 246 stosuje się odpowiednio do redakcji prasowej,

która opublikowała i przesłała do właściwego organu administracji publicznej artykuł,

notatkę lub inną wiadomość, w trybie przewidzianym w niniejszym rozdziale.

(uchylony)

§ 1.

Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy

organizacji społecznych obowiązane są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków

w ustalonych przez siebie dniach i godzinach.

§ 2.

Kierownicy organów wymienionych w § 1 lub wyznaczeni przez nich zastępcy obowiązani

są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu.

§ 3.

Dni i godziny przyjęć powinny być dostosowane do potrzeb ludności, przy czym przynajmniej

raz w tygodniu przyjęcia powinny się odbywać w ustalonym dniu po godzinach pracy.

§ 4.

Informacja o dniach i godzinach przyjęć powinna być wywieszona na widocznym miejscu

w siedzibie danej jednostki organizacyjnej oraz w podporządkowanych jej jednostkach

organizacyjnych.

§ 5.

Prezes Rady Ministrów lub właściwy minister oraz naczelny organ organizacji społecznej

mogą ustalać sposób, dni i godziny przyjmowania obywateli w sprawach skarg i wniosków

przez podporządkowane im organy i jednostki organizacyjne.

Skargi i wnioski składane i przekazywane do organów państwowych, organów samorządu

terytorialnego i innych organów samorządowych i organów organizacji społecznych oraz

związane z nimi pisma i inne dokumenty rejestruje się i przechowuje w sposób ułatwiający

kontrolę przebiegu i terminów załatwiania poszczególnych skarg i wniosków.

(uchylony)

Pracownik, który otrzymał skargę dotyczącą jego działalności, obowiązany jest przekazać

ją niezwłocznie swojemu przełożonemu służbowemu.

Zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do

sądów sprawuje Krajowa Rada Sądownictwa, a do innych organów i jednostek organizacyjnych

- Prezes Rady Ministrów.

§ 1.

Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków sprawują

1)

ministrowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez ministerstwa i inne jednostki organizacyjne

bezpośrednio podległe ministrowi;

2)

właściwi rzeczowo ministrowie we współdziałaniu z ministrem właściwym do spraw administracji

publicznej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez organy administracji rządowej;

3)

terenowe organy administracji rządowej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez jednostki

organizacyjne nadzorowane przez te organy;

4)

organy wyższego stopnia oraz właściwe organy naczelne - gdy chodzi o skargi załatwiane

przez pozostałe organy państwowe i organy państwowych jednostek organizacyjnych;

5)

Prezes Rady Ministrów i wojewodowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez organy

jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne.

§ 2.

Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków w organach organizacji

społecznych sprawują statutowe organy nadzorcze tych organizacji oraz organy wyższego

stopnia, zaś w organach naczelnych tych organizacji - organ administracji rządowej

sprawujący nadzór nad działalnością danej organizacji.

§ 1.

Organy, o których mowa w art. 258, dokonują okresowo, nie rzadziej niż raz na dwa

lata, ocen przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy i jednostki organizacyjne

poddane ich nadzorowi.

§ 2.

(uchylony)

§ 3.

W wyniku przeprowadzonych kontroli oraz ocen organy wymienione w § 1 dążą do usunięcia

przyczyn skarg oraz do pełnego wykorzystania wniosków w celu polepszenia działalności

poszczególnych organów i innych państwowych jednostek organizacyjnych.

(uchylony)

§ 1.

Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które

zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej

prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin

ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.

§ 2.

Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi

lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.

§ 3.

Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.

§ 4.

Organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności

1)

jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny

interes strony;

2)

jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity;

3)

jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.

§ 1.

Stronę obciążają te koszty postępowania, które

1)

wynikły z winy strony;

2)

zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego

obowiązku organów prowadzących postępowanie.

§ 2.

W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony

złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

§ 1.

Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych

oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami

na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.

§ 2.

Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty

bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

§ 1.

Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia

wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i

sposób ich uiszczenia.

§ 2.

Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia

służy zażalenie.

Wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności

wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej

świadczeń pieniężnych.

Pracownik organu administracji publicznej winny błędnego wezwania strony (art. 56

§ 1) obowiązany jest do zwrotu wynikłych stąd kosztów. Orzekanie i ściąganie należności

od tego pracownika następuje w trybie administracyjnym.

W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności

związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w

całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od

opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.

(uchylony)

Organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących

ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności

do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne,

chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana

w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z

powodu upływu terminu do wniesienia skargi.