Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 października 2016 r. w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania o uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego

Rozporządzenie określa

1)

warunki, sposób i tryb odbywania stażu adaptacyjnego, sposób i tryb wykonywania nadzoru

nad jego odbywaniem oraz oceny nabytych w jego trakcie umiejętności, sposób ustalania

kosztów odbywania stażu adaptacyjnego oraz tryb pobierania i zwrotu opłaty za jego

odbywanie,

2)

warunki, sposób i tryb przeprowadzania testu umiejętności oraz oceny posiadanych przez

wnioskodawcę umiejętności, sposób ustalania kosztów przeprowadzenia testu umiejętności

oraz tryb pobierania i zwrotu opłaty za jego przeprowadzenie

- w toku postępowania o uznanie nabytych w innych niż Rzeczpospolita Polska państwach

członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia

o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w

Konfederacji Szwajcarskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego,

zwanego dalej „postępowaniem”.

Minister Sprawiedliwości, zwany dalej „organem prowadzącym postępowanie”, wydaje postanowienie

o konieczności

1)

odbycia stażu adaptacyjnego, określając czas jego trwania, albo

2)

przystąpienia do testu umiejętności

- wyznaczając zakres kwalifikacji wymagających uzupełnienia, z uwzględnieniem istniejących

różnic między kwalifikacjami posiadanymi przez wnioskodawcę a kwalifikacjami określonymi

w przepisach dotyczących wymagań kwalifikacyjnych do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego

w Rzeczypospolitej Polskiej, doświadczenia zawodowego wnioskodawcy oraz świadectw,

dyplomów lub innych dokumentów potwierdzających kwalifikacje posiadane przez wnioskodawcę.

Wterminie 60 dni od otrzymania postanowienia, o którym mowa w § 2, wnioskodawca występuje

do organu prowadzącego postępowanie z wnioskiem o odbycie stażu adaptacyjnego albo

przeprowadzenie testu umiejętności.

Organ prowadzący postępowanie udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym

mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), na stronach podmiotowych tego organu wykaz literatury pomocnej przy uzupełnianiu

wiedzy niezbędnej do odbywania stażu adaptacyjnego lub spełnienia wymogów testu umiejętności.

1.

Staż adaptacyjny jest odbywany u tłumacza przysięgłego, zwanego dalej „opiekunem stażu”.

2.

Organ prowadzący postępowanie, na wniosek wnioskodawcy, udziela informacji o tłumaczach

przysięgłych, u których może być odbywany staż adaptacyjny.

3.

Organ prowadzący postępowanie może zwrócić się do organizacji zrzeszających tłumaczy

o wskazanie tłumaczy przysięgłych, u których wnioskodawca może odbywać staż adaptacyjny.

1.

Wnioskodawca do wniosku o odbycie stażu adaptacyjnego dołącza dokument zawierający

zobowiązanie opiekuna stażu do zorganizowania i przeprowadzenia dla wnioskodawcy stażu

adaptacyjnego wraz z programem stażu adaptacyjnego, o którym mowa w § 10.

2.

Zobowiązanie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać w szczególności

1)

rodzaj stosunku prawnego, jaki zostanie nawiązany z wnioskodawcą w trakcie odbywania

stażu adaptacyjnego;

2)

termin, w jakim zostanie nawiązany ten stosunek prawny;

3)

okres, na jaki zostanie nawiązany ten stosunek prawny, nie krótszy niż czas trwania

stażu adaptacyjnego wskazany w postanowieniu, o którym mowa w § 2;

4)

zakres czynności, jakie zostaną powierzone wnioskodawcy.

Wnioskodawca odbywający staż adaptacyjny na podstawie umowy cywilnoprawnej może go

odbywać bez wynagrodzenia albo za wynagrodzeniem.

1.

Wstępnego obliczenia kosztów związanych z odbywaniem przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego

dokonuje opiekun stażu, u którego staż adaptacyjny ma być odbywany, w porozumieniu

z organem prowadzącym postępowanie, nie później niż w terminie 30 dni przed dniem

rozpoczęcia stażu, wraz z jednoczesnym zastrzeżeniem, że ostateczne ustalenie kosztów

nastąpi po zakończeniu odbywania stażu adaptacyjnego.

2.

Koszt odbywania przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego jest ustalany na podstawie

rzeczywistych kosztów odbywania tego stażu, z uwzględnieniem programu i czasu trwania

stażu adaptacyjnego.

3.

Do rzeczywistych kosztów odbywania stażu adaptacyjnego zalicza się w szczególności

1)

koszty organizacyjno-techniczne;

2)

koszty materiałów dydaktycznych i pomocy naukowych;

3)

wynagrodzenie opiekuna stażu.

4.

Wnioskodawca z tytułu kosztów, o których mowa w ust. 1, uiszcza jednorazową opłatę

najpóźniej w dniu zakończenia stażu adaptacyjnego albo miesięcznie, w równych ratach

płatnych z góry do 10 dnia każdego miesiąca za dany miesiąc, na rachunek bankowy wskazany

przez opiekuna stażu.

5.

Wysokość kosztów odbycia stażu adaptacyjnego jest ustalana ostatecznie na dzień zakończenia

tego stażu, w sposób określony w ust. 2. Ostateczna wysokość kosztów odbywania stażu

adaptacyjnego nie może przewyższyć kosztów wyliczonych wstępnie o więcej niż 10%.

1.

Opiekunem stażu może być wyłącznie osoba, która w okresie co najmniej 3 lat poprzedzających

datę powierzenia jej funkcji opiekuna stażu nieprzerwanie wykonywała czynności tłumacza

przysięgłego.

2.

Opiekun stażu nie może być zmieniany w trakcie odbywania stażu adaptacyjnego.

3.

Zmiana opiekuna stażu następuje w przypadku

1)

braku możliwości dalszego pełnienia przez opiekuna stażu czynności nadzoru nad wnioskodawcą;

2)

zawieszenia działalności opiekuna stażu jako tłumacza przysięgłego albo skreślenia

go z listy tłumaczy przysięgłych.

4.

Zmiana opiekuna stażu może nastąpić w przypadku umotywowanego wniosku złożonego przez

wnioskodawcę lub opiekuna stażu do organu prowadzącego postępowanie, nie później niż

na 3 miesiące przed zakończeniem stażu adaptacyjnego.

5.

W sprawie wskazania nowego opiekuna stażu w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i

4, postanawia organ prowadzący postępowanie, po uzyskaniu stanowiska odbywającego

staż adaptacyjny.

6.

Zmiana opiekuna stażu nie ma wpływu na dotychczasowy program stażu adaptacyjnego.

1.

Staż adaptacyjny odbywa się zgodnie z programem stażu adaptacyjnego, zatwierdzonym

przez organ prowadzący postępowanie.

2.

Organ prowadzący postępowanie przesyła zatwierdzony program stażu adaptacyjnego wnioskodawcy

i opiekunowi stażu.

3.

Program stażu adaptacyjnego jest przygotowywany indywidualnie dla danego wnioskodawcy

przez opiekuna stażu i uwzględnia zakres kwalifikacji wymagających uzupełnienia wyznaczony

w postanowieniu, o którym mowa w § 2.

4.

Przy ustalaniu programu stażu adaptacyjnego bierze się pod uwagę w szczególności konieczność

1)

zapoznania się z zakresem zadań tłumacza przysięgłego, etyką zawodową oraz ze statusem

prawnym tego zawodu;

2)

dokonywania tłumaczeń pod nadzorem opiekuna stażu;

3)

uczestniczenia w pozostałych czynnościach wykonywanych przez tłumacza przysięgłego.

Na wniosek wnioskodawcy, złożony w trakcie odbywania stażu adaptacyjnego, organ prowadzący

postępowanie może przedłużyć okres trwania stażu adaptacyjnego określony w postanowieniu,

o którym mowa w § 2, z tym że łącznie nie może on przekroczyć okresu, o którym mowa

w art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji

zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

1.

Przebieg stażu adaptacyjnego nadzoruje organ prowadzący postępowanie, w szczególności

przez

1)

kontrolę realizacji programu stażu adaptacyjnego;

2)

kontrolę warunków odbywania stażu adaptacyjnego;

3)

kontrolę obecności wnioskodawcy w czasie stażu adaptacyjnego;

4)

gromadzenie informacji o przebiegu stażu adaptacyjnego;

5)

nakazanie usunięcia uchybień stwierdzonych w toku czynności kontrolnych.

2.

Organ prowadzący postępowanie wyznacza swojego przedstawiciela do wykonywania w jego

imieniu czynności, o których mowa w ust. 1, i powiadamia o tym opiekuna stażu oraz

wnioskodawcę.

3.

Przedstawiciel organu prowadzącego postępowanie sporządza na piśmie sprawozdanie zawierające

wnioski wynikające z przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1.

1.

Wnioskodawca dokumentuje przebieg stażu adaptacyjnego w dzienniku stażu adaptacyjnego.

2.

Dziennik stażu adaptacyjnego zawiera

1)

imię i nazwisko wnioskodawcy;

2)

imię i nazwisko opiekuna stażu;

3)

datę rozpoczęcia stażu adaptacyjnego;

4)

datę założenia dziennika;

5)

tygodniowy wykaz czynności wykonywanych przez wnioskodawcę oraz datę ich wykonywania,

potwierdzony podpisem opiekuna stażu;

6)

okresowe oceny opiekuna stażu, podpisane przez niego, z podaniem daty i miejsca sporządzenia

oceny.

3.

Opiekun stażu potwierdza podpisem w dzienniku stażu adaptacyjnego zgodność jego przebiegu

z programem.

1.

Po zakończeniu stażu adaptacyjnego opiekun stażu niezwłocznie sporządza pisemne sprawozdanie

z jego przebiegu i przekazuje je organowi prowadzącemu postępowanie.

2.

Opiekun stażu, sporządzając sprawozdanie z odbycia stażu adaptacyjnego, uwzględnia

uwagi i spostrzeżenia przekazane przez organ prowadzący postępowanie w trakcie przebiegu

stażu adaptacyjnego.

1.

Po przekazaniu sprawozdania opiekun stażu przesyła wnioskodawcy rozliczenia kosztów

związanych z odbytym stażem adaptacyjnym.

2.

Niewykorzystana część opłaty za odbycie stażu adaptacyjnego podlega zwrotowi wnioskodawcy

na wskazany przez niego rachunek bankowy albo w inny wskazany przez niego sposób,

w terminie 14 dni od dnia doręczenia wnioskodawcy rozliczenia kosztów.

Wterminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania organ prowadzący postępowanie dokonuje

oceny umiejętności nabytych przez wnioskodawcę, biorąc pod uwagę także wynik czynności

nadzorczych prowadzonych w trybie § 12.

1.

W przypadku uzyskania negatywnej oceny ze stażu adaptacyjnego wnioskodawca może jeden

raz ponownie wystąpić do organu prowadzącego postępowanie z wnioskiem o przeprowadzenie

stażu adaptacyjnego na podstawie tego samego postanowienia, o którym mowa w § 2.

2.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, należy złożyć w terminie 30 dni od dnia otrzymania

oceny, o której mowa w ust. 1.

3.

Do ponownego odbycia stażu adaptacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 5-16.

Test umiejętności przygotowuje i przeprowadza zespół egzaminacyjny powołany przez

Przewodniczącego Państwowej Komisji Egzaminacyjnej utworzonej na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego

(Dz. U. z 2016 r. poz. 1222 i 1579) spośród członków lub konsultantów Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, zwanej dalej

„PKE”.

Jeżeli wnioskodawca wybrał test umiejętności i przekazał tę informację we wniosku,

o którym mowa w § 3, organ prowadzący postępowanie niezwłocznie przekazuje Przewodniczącemu

PKE postanowienie, o którym mowa w § 2, wraz z kopią dokumentacji zawierającej informację

o posiadanych kwalifikacjach, w tym o wykształceniu i praktyce zawodowej wnioskodawcy.

Przewodniczący PKE zawiadamia wnioskodawcę o terminie i miejscu przeprowadzenia testu

umiejętności co najmniej na 21 dni przed wyznaczonym dniem przeprowadzenia testu umiejętności,

z tym że test nie może się odbyć później niż w terminie 6 miesięcy od dnia przekazania

przez kandydata wniosku, o którym mowa w § 3.

1.

Test umiejętności jest opracowywany przez zespół egzaminacyjny indywidualnie dla każdego

wnioskodawcy i uwzględnia zakres kwalifikacji wymagających uzupełnienia wyznaczony

w postanowieniu, o którym mowa w § 2.

2.

Test umiejętności składa się z dwóch części: pisemnej oraz ustnej.

3.

Część pisemna trwa 120 minut i polega na przetłumaczeniu jednego tekstu z języka polskiego

na język obcy oraz tekstu z języka obcego na język polski.

4.

Część ustna polega na przetłumaczeniu konsekutywnym (egzaminator odczytuje lub odtwarza

tekst z przerwami na tłumaczenie) jednego tekstu z języka polskiego na język obcy

oraz a vista (wnioskodawca otrzymuje do tłumaczenia tekst w formie pisemnej) jednego

tekstu z języka obcego na język polski.

5.

W trakcie części pisemnej egzaminowany może korzystać z przyniesionych przez siebie

słowników.

6.

Po przeprowadzeniu testu umiejętności PKE ustala jego wynik stanowiący sumę punktów

przyznawanych za następujące elementy oceny, osobno, każdego z 4 tekstów

1)

do 10 punktów za zgodność treści przekazanej w tłumaczeniu z treścią oryginału;

2)

do 15 punktów za terminologię i frazeologię subjęzyka specjalistycznego;

3)

do 10 punktów za poprawność gramatyczną, ortograficzną (lub fonetyczną) i leksykalną

(leksyka niespecjalistyczna);

4)

do 10 punktów za zastosowanie rejestru (stylu funkcjonalnego) języka właściwego dla

danego rodzaju tekstu;

5)

do 5 punktów za znajomość formalnych zasad wykonywania tłumaczeń uwierzytelnionych

- w odniesieniu do części pisemnej - lub za poprawność fonetyczno-intonacyjną, dykcję

i płynność wypowiedzi - w odniesieniu do części ustnej.

7.

Maksymalna liczba punktów możliwa do uzyskania przez wnioskodawcę w trakcie testu

umiejętności wynosi 200 punktów.

8.

Ocenę pozytywną z testu umiejętności otrzymuje wnioskodawca, który uzyskał co najmniej

150 punktów.

1.

Jeżeli z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że posiada on kwalifikacje

zawodowe w zakresie tłumaczenia pisemnego odpowiadające wymaganiom stawianym tłumaczom

przysięgłym w Rzeczypospolitej Polskiej, organ prowadzący postępowanie w postanowieniu,

o którym mowa w § 2, zwalnia wnioskodawcę z części pisemnej testu umiejętności.

2.

Jeżeli z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że posiada on kwalifikacje

zawodowe w zakresie tłumaczenia ustnego odpowiadające wymaganiom stawianym tłumaczom

przysięgłym w Rzeczypospolitej Polskiej, organ prowadzący postępowanie w postanowieniu,

o którym mowa w § 2, zwalnia wnioskodawcę z części ustnej testu umiejętności.

3.

Jeżeli z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że posiada on kwalifikacje

zawodowe w zakresie tłumaczenia wyłącznie na język obcy odpowiadające wymaganiom stawianym

tłumaczom przysięgłym w Rzeczypospolitej Polskiej, organ prowadzący postępowanie w

postanowieniu, o którym mowa w § 2, ogranicza część pisemną i ustną testu umiejętności

do tłumaczenia z języka obcego na język polski.

4.

Jeżeli z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że posiada on kwalifikacje

zawodowe w zakresie tłumaczenia wyłącznie z języka obcego odpowiadające wymaganiom

stawianym tłumaczom przysięgłym w Rzeczypospolitej Polskiej, organ prowadzący postępowanie

w postanowieniu, o którym mowa w § 2, ogranicza część pisemną i ustną testu umiejętności

do tłumaczenia z języka polskiego na język obcy.

5.

W przypadkach określonych w ust. 1-4 do uzyskania pozytywnego wyniku testu umiejętności

wystarczające jest uzyskanie 75 punktów.

1.

Członkowie zespołu egzaminacyjnego zapewniają prawidłowy przebieg testu umiejętności.

2.

Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego może wykluczyć z testu umiejętności osobę,

która w trakcie jego trwania korzysta z niedozwolonej pomocy, pomaga innym uczestnikom

testu umiejętności lub w inny sposób zakłóca jego przebieg.

3.

Wykluczenie zostaje odnotowane w protokole, o którym mowa w § 27.

1.

Część pisemną testu umiejętności przeprowadza się w wydzielonej sali, w warunkach

zapewniających samodzielną pracę osób, które do niego przystąpiły.

2.

Przed wejściem na salę egzaminacyjną osoba przystępująca do testu umiejętności okazuje

dokument ze zdjęciem potwierdzający jej tożsamość.

3.

W trakcie testu umiejętności osoba, która do niego przystąpiła, może opuścić salę

egzaminacyjną po uzyskaniu zgody członka zespołu egzaminacyjnego. Przed opuszczeniem

sali osoba wychodząca przekazuje pracę przewodniczącemu lub, w razie jego nieobecności,

innemu członkowi zespołu egzaminacyjnego, który odnotowuje godzinę przekazania i zwrotu

tej pracy.

Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego powiadamia osoby przystępujące do testu umiejętności

o treści przepisów § 21 ust. 5, § 23 ust. 2 i § 24 ust. 3.

Wynik testu umiejętności jest ustalany w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia

przeprowadzenia testu.

Wynik testu umiejętności PKE przekazuje pisemnie wnioskodawcy oraz organowi prowadzącemu

postępowanie w terminie 3 dni od dnia ustalenia wyników testu. PKE przekazuje organowi

prowadzącemu postępowanie informację o wyniku testu umiejętności i protokół tego testu.

1.

Nieprzystąpienie w wyznaczonym terminie do testu umiejętności bez usprawiedliwienia

uznaje się za odstąpienie wnioskodawcy od testu umiejętności.

2.

Usprawiedliwienie nieprzystąpienia wnioskodawcy w wyznaczonym terminie do testu umiejętności

następuje w trybie przewidzianym dla usprawiedliwiania nieobecności w pracy, określonym

w przepisach prawa pracy.

3.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, organ prowadzący postępowanie wyznacza ponownie

datę, do której wnioskodawca powinien przystąpić do testu umiejętności.

1.

W przypadku uzyskania negatywnej oceny z testu umiejętności wnioskodawca może jeden

raz ponownie wystąpić do organu prowadzącego postępowanie z wnioskiem o przeprowadzenie

testu umiejętności na podstawie tego samego postanowienia, o którym mowa w § 2.

2.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, należy złożyć w terminie 30 dni od dnia przekazania

przez PKE wnioskodawcy wyniku testu umiejętności.

3.

Do ponownego przeprowadzenia testu umiejętności stosuje się przepisy § 18-28 oraz

§ 30 i § 31.

1.

Członkom zespołu egzaminacyjnego przysługuje wynagrodzenie za udział w jego pracach

w wysokości 50% kwoty określonej w § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie

Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego

(Dz. U. poz. 127).

2.

W przypadkach określonych w § 22 ust. 1 i 2, wynagrodzenie członków zespołu egzaminacyjnego

wynosi 50% kwoty określonej w ust. 1.

1.

Koszty przeprowadzenia testu umiejętności pokrywają osoby do niego przystępujące.

2.

Ustalenia wysokości opłaty za uczestnictwo w teście umiejętności dokonuje PKE, nie

później niż w terminie 14 dni przed dniem jego przeprowadzenia, biorąc pod uwagę koszty

obliczone z uwzględnieniem liczby osób przystępujących do testu oraz wydatków organizacyjno-technicznych.

3.

Wnioskodawca uiszcza opłatę, nie później niż w terminie 7 dni przed dniem przeprowadzenia

testu umiejętności, na rachunek bankowy wskazany przez PKE. Opłata stanowi dochód

budżetu państwa.

4.

Wnioskodawca, przystępując do testu umiejętności, okazuje dowód uiszczenia opłaty.

5.

W przypadku odwołania testu umiejętności z przyczyn leżących po stronie PKE wnioskodawcy

zwraca się opłatę, o której mowa w ust. 2, na wskazany przez niego rachunek bankowy

albo w inny wskazany przez niego sposób.

6.

Jeżeli wnioskodawca nie przystąpi do testu umiejętności bez usprawiedliwienia, opłata

nie podlega zwrotowi.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.