Umowa międzynarodowa Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 27 czerwca 2014 r.

1.

Niniejszym ustanawia się stowarzyszenie między Unią i jej państwami członkowskimi,

z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony.

2.

Cele stowarzyszenia to

a)

propagowanie stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej między Stronami

w oparciu o wspólne wartości i bliskie związki, w tym poprzez zwiększenie udziału

Gruzji w politykach UE, jej programach i działaniach jej agencji;

b)

wzmocnienie ram zwiększonego dialogu politycznego we wszystkich obszarach będących

przedmiotem wspólnego zainteresowania, umożliwiającego rozwój bliskich stosunków politycznych

między Stronami;

c)

przyczynienie się do wzmocnienia demokracji oraz stabilizacji politycznej, gospodarczej

i instytucjonalnej w Gruzji;

d)

propagowanie, zachowanie i wzmocnienie pokoju i stabilizacji w wymiarze regionalnym

i międzynarodowym zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych i Aktem końcowym

Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r., w tym przez

połączone starania, aby wyeliminować źródła napięć, zwiększyć bezpieczeństwo granic

oraz wspierać współpracę transgraniczną i stosunki dobrosąsiedzkie;

e)

wsparcie współpracy mającej na celu pokojowe rozwiązanie konfliktów;

f)

wzmożenie współpracy w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w celu

wzmocnienia praworządności oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności;

g)

wsparcie starań Gruzji, aby rozwijać swój potencjał gospodarczy poprzez współpracę

międzynarodową, w tym poprzez zbliżenie jej prawodawstwa do prawodawstwa UE;

h)

osiągnięcie stopniowej integracji gospodarczej Gruzji z rynkiem wewnętrznym UE, zgodnie

z postanowieniami niniejszego Układu, zwłaszcza poprzez ustanowienie pogłębionej i

kompleksowej strefy wolnego handlu, która umożliwi szeroko zakrojony dostęp do rynku

na podstawie trwałego i kompleksowego zbliżenia przepisów zgodnie z prawami i obowiązkami

wynikającymi z członkostwa w WTO;

i)

stworzenie warunków dla coraz bliższej współpracy w innych obszarach stanowiących

przedmiot wspólnego zainteresowania.

1.

Poszanowanie zasad demokratycznych, praw człowieka i podstawowych wolności proklamowanych

w Powszechnej deklaracji praw człowieka ONZ z 1948 r. i określonych w europejskiej

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r., Akcie końcowym

Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r. oraz Paryskiej

karcie dla nowej Europy z 1990 r. stanowi podstawę polityki wewnętrznej i zewnętrznej

Stron, a także istotny element niniejszego Układu. Istotnym elementem niniejszego

Układu jest także zwalczanie rozprzestrzeniania broni masowego rażenia, związanych

z nią materiałów oraz systemów jej przenoszenia.

2.

Strony ponawiają swoje zaangażowanie na rzecz stosowania zasad gospodarki wolnorynkowej,

zrównoważonego rozwoju i skutecznego podejścia wielostronnego.

3.

Strony potwierdzają poszanowanie zasad praworządności i dobrych rządów, a także swoje

zobowiązania międzynarodowe, przede wszystkim w ramach ONZ, Rady Europy i OBWE. Strony

zgodnie postanawiają propagować poszanowanie zasad suwerenności i integralności terytorialnej,

nienaruszalności granic i niezależności.

4.

Strony zobowiązują się do praworządności, dobrego sprawowania rządów, walki z korupcją,

walki z różnymi formami międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i terroryzmu,

promowania zrównoważonego rozwoju i skutecznych działań wielostronnych oraz walki

z rozpowszechnianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia. Zobowiązanie

to stanowi główny element rozwoju stosunków i współpracy między Stronami, przyczyniając

się w ten sposób do pokoju i stabilizacji w regionie.

1.

Strony rozwijają dalej i pogłębiają dialog polityczny we wszystkich dziedzinach będących

przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym w kwestiach dotyczących polityki zagranicznej

i bezpieczeństwa, a także reformy wewnętrznej. Pozwoli to na zwiększenie skuteczności

współpracy politycznej i będzie sprzyjało zbieżności polityki zagranicznej i polityki

bezpieczeństwa, utrwalając stosunki w sposób ambitny i innowacyjny.

2.

Cele dialogu politycznego to

a)

pogłębianie stowarzyszenia politycznego oraz większe zbliżenie i skuteczność w zakresie

polityki bezpieczeństwa;

b)

propagowanie zasad integralności terytorialnej, nienaruszalności granic uznanych przez

społeczność międzynarodową, suwerenności i niezawisłości, zapisanych w Karcie Narodów

Zjednoczonych i Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z

Helsinek z 1975 r.;

c)

propagowanie pokojowego rozwiązywania konfliktów;

d)

propagowanie stabilności i bezpieczeństwa międzynarodowego w oparciu o skuteczne działania

wielostronne;

e)

wzmocnienie współpracy i dialogu między Stronami w dziedzinie międzynarodowego bezpieczeństwa

i zarządzania kryzysowego, w szczególności w celu rozwiązywania światowych i regionalnych

problemów i głównych zagrożeń;

f)

wzmocnienie współpracy w zakresie walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia

i systemów jej przenoszenia, w tym przenoszenia do innej pracy naukowców zatrudnionych

wcześniej przy realizacji programów dotyczących BMR;

g)

zwiększenie nakierowanej na wyniki praktycznej współpracy między Stronami na rzecz

osiągnięcia pokoju, bezpieczeństwa i stabilności na kontynencie europejskim;

h)

utrwalenie poszanowania zasad demokratycznych, praworządności i dobrych rządów, praw

człowieka i podstawowych wolności, w tym wolności mediów i praw osób należących do

mniejszości oraz przyczynianie się do ugruntowania krajowych reform politycznych;

i)

rozwijanie dialogu i pogłębienie współpracy między Stronami w dziedzinie bezpieczeństwa

i obrony;

j)

działanie na rzecz wzmocnienia współpracy regionalnej w różnych formach;

k)

zapewnienie wszystkich korzyści płynących ze ściślejszego stowarzyszenia politycznego

między UE a Gruzją, w tym z większej zbieżności polityki bezpieczeństwa wszystkim

obywatelom Gruzji, wewnątrz jej uznanych przez społeczność międzynarodową granic.

Współpraca Stron ma na celu stworzenie, konsolidację i zwiększenie stabilności i skuteczności

instytucji demokratycznych oraz praworządności; zapewnienie poszanowania praw człowieka

i podstawowych wolności; osiągnięcie dalszych postępów w reformie wymiaru sprawiedliwości

i systemu prawnego, tak aby zagwarantować niezawisłość sądownictwa, wzmocnić jego

zdolności administracyjne i zagwarantować bezstronność oraz skuteczność organów ścigania;

dalsze wdrażanie reformy administracji publicznej oraz tworzenie rozliczalnej, efektywnej,

skutecznej, przejrzystej i profesjonalnej służby cywilnej; oraz kontynuowanie skutecznej

walki z korupcją, przede wszystkim, aby poprawić międzynarodową współpracę dotyczącą

zwalczania korupcji oraz aby zapewnić skuteczne wykonanie odpowiednich międzynarodowych

instrumentów prawnych, takich jak Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji

z 2003 r.

1.

Strony wzmagają dialog i współpracę oraz zapewniają stopniowo zbieżność polityki zagranicznej

i polityki bezpieczeństwa, w tym wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, oraz zajmują

się przede wszystkim kwestiami zapobiegania konfliktom, pokojowego rozwiązywania konfliktów

i zarządzania kryzysowego, stabilizacji regionalnej, rozbrojenia, nieproliferacji,

kontroli zbrojeń i kontroli wywozu broni. Współpraca opiera się na wspólnych wartościach

i wspólnych interesach oraz ma na celu coraz większą zbieżność i skuteczność polityki,

z wykorzystaniem forów dwustronnych, międzynarodowych i regionalnych.

2.

Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do poszanowania zasad integralności terytorialnej,

nienaruszalności uznanych przez społeczność międzynarodową granic, suwerenności i

niezależności, określonych w Karcie Narodów Zjednoczonych i Akcie końcowym Konferencji

Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r., a także zobowiązanie do

propagowania tych zasad w stosunkach dwustronnych i wielostronnych. Strony podkreślają

też pełne poparcie dla zasady uzyskania zgody państwa przyjmującego na stacjonowanie

obcych sił zbrojnych na jego terytorium. Strony zgodnie postanawiają, że stacjonowanie

obcych sił zbrojnych na ich terytorium powinno się odbywać za wyraźną zgodą państwa

przyjmującego i zgodnie z prawem międzynarodowym.

1.

Strony potwierdzają, że najcięższe przestępstwa wzbudzające niepokój całej społeczności

międzynarodowej nie mogą pozostawać bezkarne i że należy zapewnić ich skuteczne ściganie

poprzez podejmowanie środków na poziomie krajowym i międzynarodowym, w tym poprzez

Międzynarodowy Trybunał Karny.

2.

Strony uznają, że ustanowienie i skuteczne funkcjonowanie Międzynarodowego Trybunału

Karnego stanowi ważne osiągnięcie na rzecz pokoju i sprawiedliwości na świecie. Strony

potwierdzają swoje zobowiązanie do kontynuowania współpracy z Międzynarodowym Trybunałem

Karnym poprzez wykonanie Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz

związanych z nim instrumentów, przy należytym poszanowaniu jego integralności.

Strony wzmacniają praktyczną współpracę w zakresie zapobiegania konfliktom i zarządzania

kryzysowego, mając przede wszystkim na uwadze ewentualny udział Gruzji w prowadzonych

przez UE cywilnych i wojskowych operacjach zarządzania kryzysowego, a także w odpowiednich

działaniach szkoleniowych i ćwiczeniach, zależnie od konkretnego przypadku i na ewentualne

zaproszenie ze strony UE.

1.

Strony intensyfikują wspólne działania na rzecz promowania stabilności, bezpieczeństwa

i rozwoju demokratycznego w regionie, a w szczególności dążą do pokojowego rozwiązania

trwających tam nadal konfliktów.

2.

Działania te powinny przebiegać w oparciu o wspólne zasady dotyczące utrzymywania

pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, ustanowione w Karcie Narodów Zjednoczonych,

Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r.

i innych odpowiednich dokumentach wielostronnych. Strony w pełni wykorzystują też

wielostronne ramy Partnerstwa Wschodniego, które umożliwia współpracę oraz otwarty

i swobodny dialog, umacniając powiązania między krajami partnerskimi.

1.

Strony ponawiają swoje zaangażowanie na rzecz pokojowe rozwiązywania konfliktów przy

pełnym poszanowaniu suwerenności i integralności terytorialnej Gruzji w ramach jej

granic uznanych przez społeczność międzynarodową, a także na rzecz wspólnego ułatwiania

starań na rzecz odbudowy pokonfliktowej i pojednania. Do czasu trwałego rozwiązania

konfliktu i bez uszczerbku dla utrwalonej formuły negocjacyjnej pokojowe rozwiązanie

konfliktu będzie jednym z głównych tematów dialogu politycznego miedzy Stronami, a

także dialogu z innymi zainteresowanymi podmiotami międzynarodowymi.

2.

Strony uznają znaczenie zaangażowania Gruzji w pojednanie oraz jej starań o przywrócenie

integralności terytorialnej w ramach dążenia do pokojowego i trwałego rozwiązania

konfliktu, dalszego wdrożenia sześciopunktowego porozumienia z dnia 12 sierpnia 2008 r.

i późniejszych środków wykonawczych do niego, realizowania wzajemnie się uzupełniających

polityk nieuznawania i zaangażowania, wspierania międzynarodowych rozmów genewskich

oraz bezpiecznego i godnego powrotu wszystkich osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców

do ich zwykłego miejsca pobytu zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego oraz znaczącego

zaangażowania w terenie, w tym stosownego zaangażowania UE.

3.

Strony koordynują swoje starania, także z innymi właściwymi organizacjami międzynarodowymi,

aby przyczynić się do pokojowego rozwiązania konfliktu w Gruzji, w tym w kwestiach

humanitarnych.

4.

Wszystkie te starania powinny być oparte o wspólne zasady dotyczące utrzymywania pokoju

i bezpieczeństwa międzynarodowego, ustanowione w Karcie Narodów Zjednoczonych, Akcie

końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r. i

innych właściwych dokumentach wielostronnych.

1.

Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia

zarówno wśród państw, jak podmiotów niepaństwowych, stanowi jedno z największych zagrożeń

dla pokoju i stabilności w wymiarze międzynarodowym. Strony zgodnie postanawiają zatem

współpracować i przyczyniać się do walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia

i systemów jej przenoszenia poprzez pełne przestrzeganie istniejących zobowiązań Stron

w ramach traktatów i układów międzynarodowych o rozbrojeniu i nierozprzestrzenianiu

broni, jak również innych odpowiednich zobowiązań międzynarodowych, oraz ich wypełnianie

na poziomie krajowym. Strony zgodnie postanawiają, że niniejsze postanowienie stanowi

istotny element niniejszego Układu.

2.

Strony zgodnie postanawiają ponadto współpracować i przyczyniać się do walki z rozprzestrzenianiem

broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia poprzez

a)

podejmowanie działań mających na celu, w zależności od przypadku, podpisanie, ratyfikowanie

lub przystąpienie do wszystkich innych odpowiednich instrumentów międzynarodowych

i ich pełne wdrożenie; oraz

b)

ustanowienie skutecznego krajowego systemu kontroli wywozu, obejmującego kontrolę

wywozu, jak również tranzytu towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym kontroli

końcowego przeznaczenia technologii podwójnego zastosowania pod kątem broni masowego

rażenia oraz przewidującego skuteczne sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu.

3.

Strony zgodnie postanawiają poruszyć te kwestie w swoim dialogu politycznym.

1.

Strony uznają, że nielegalna produkcja broni strzeleckiej i lekkiej, jej transfer

i obrót nią, w tym amunicją do tej broni, a także jej nadmierne gromadzenie, nieprawidłowe

zarządzanie, niewłaściwe zabezpieczanie zapasów oraz niekontrolowane rozprzestrzenianie

nadal stwarzają poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego.

2.

Strony zgodnie postanawiają wypełniać i w pełni wykonywać swoje odpowiednie zobowiązania

w zakresie zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją

do niej, zgodnie z obowiązującymi umowami międzynarodowymi oraz rezolucjami Rady Bezpieczeństwa

ONZ, a także zobowiązaniami podjętymi przez Strony w ramach innych instrumentów międzynarodowych

dotyczących tego obszaru, takich jak program działania Narodów Zjednoczonych dotyczący

zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i eliminowania

go we wszystkich jego aspektach.

3.

Strony zobowiązują się do współpracy i do zapewnienia koordynacji, komplementarności

i synergii działań podejmowanych w związku z nielegalnym handlem bronią strzelecką

i lekką, w tym amunicją do niej oraz działań mających na celu niszczenie nadmiernych

zapasów na poziomie globalnym, regionalnym, podregionalnym i krajowym.

4.

Ponadto Strony zgodnie postanawiają kontynuować współpracę w obszarze kontroli wywozu

broni konwencjonalnej w świetle wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8

grudnia 2008 r. określającego wspólne zasady kontroli wywozu technologu wojskowych

i sprzętu wojskowego.

5.

Strony zgodnie postanawiają poruszyć te kwestie w swoim dialogu politycznym.

1.

Strony podkreślają znaczenie walki z terroryzmem i zapobiegania temu zjawisku i zgodnie

postanawiają współpracować na szczeblu dwustronnym, regionalnym i międzynarodowym,

aby zapobiegać terroryzmowi i zwalczać go we wszystkich formach i przejawach.

2.

Strony zgodnie postanawiają, że walka z terroryzmem musi być prowadzona przy pełnym

poszanowaniu praworządności oraz w pełnej zgodności z prawem międzynarodowym, w tym

międzynarodowymi przepisami dotyczącymi praw człowieka, praw uchodźców oraz międzynarodowym

prawem humanitarnym, zasadami Karty Narodów Zjednoczonych oraz wszystkimi istotnymi

międzynarodowymi instrumentami związanymi z przeciwdziałaniem terroryzmowi.

3.

Strony podkreślają znaczenie powszechnej ratyfikacji i pełnego wdrożenia wszystkich

konwencji i protokołów ONZ dotyczących zwalczania terroryzmu. Strony zgodnie postanawiają

nadal wspierać dialog na temat projektu całościowej konwencji dotyczącej terroryzmu

międzynarodowego oraz współpracować w ramach wdrażania globalnej strategii zwalczania

terroryzmu Narodów Zjednoczonych, a także odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa

ONZ oraz konwencji Rady Europy. Strony zgodnie postanawiają też współpracować na rzecz

osiągnięcia międzynarodowego konsensu w kwestii zapobiegania terroryzmowi i jego zwalczania.

1.

W ramach współpracy w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Strony przywiązują

szczególną wagę do propagowania praworządności, w tym niezależności sądów, dostępu

do wymiaru sprawiedliwości i prawa do rzetelnego procesu sądowego.

2.

Strony podejmą pełną współpracę w zakresie skutecznego funkcjonowania instytucji w

dziedzinach egzekwowania prawa i administrowania wymiarem sprawiedliwości.

3.

Wszelka współpraca w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości będzie

kierować się przestrzeganiem praw człowieka i podstawowych wolności.

Strony zgodnie postanawiają, że będą współpracować w celu zapewnienia wysokiego poziomu

ochrony danych osobowych zgodnie z aktami prawnymi i normami UE, Rady Europy oraz

normami i międzynarodowymi aktami prawnymi, o których mowa w załączniku I do niniejszego

Układu.

1.

Strony potwierdzają znaczenie wspólnego zarządzania przepływami migracyjnymi pomiędzy

swoimi terytoriami oraz ustanawiają wszechstronny dialog na temat wszystkich kwestii

związanych z migracją, w tym na temat legalnej migracji, ochrony międzynarodowej oraz

walki z nielegalną migracją, przemytem i handlem ludźmi.

2.

Współpraca będzie się opierać na - dokonanej w ramach wzajemnych konsultacji Stron

- ocenie konkretnych potrzeb i wdrażana będzie zgodnie z ich obowiązującymi przepisami.

Główne obszary współpracy to

a)

przyczyny i konsekwencje migracji;

b)

opracowywanie oraz wykonywanie na szczeblu krajowym przepisów i praktyk w zakresie

ochrony międzynarodowej, aby zapewnić zgodność z postanowieniami Konwencji genewskiej

o statusie uchodźcy z 1951 r. oraz załączonego do niej protokołu o statusie uchodźcy

z 1967 r., jak również innych odpowiednich aktów prawa międzynarodowego, takich jak

europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r.,

oraz aby zapewnić przestrzeganie zasady non-refoulement;

c)

zasady przyjmowania, a także prawa i status osób przyjmowanych, równe traktowanie

i integracja legalnie przebywających migrantów, ich kształcenie i szkolenie oraz środki

zwalczania rasizmu i ksenofobii;

d)

utrwalenie skutecznej i prewencyjnej polityki zwalczania nielegalnej migracji, przemytu

migrantów i handlu ludźmi, w tym sposobów zwalczania sieci skupiających przemytników

i handlarzy oraz ochrony ofiar takiego handlu;

e)

wdrożenie porozumienia roboczego w sprawie ustanowienia współpracy operacyjnej pomiędzy

Europejską Agencją Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach państw

członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX) a Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Gruzji,

podpisanego w dniu 4 grudnia 2008 r.;

f)

w obszarach bezpieczeństwa dokumentów i zarządzania granicami - takie kwestie, jak

organizacja, szkolenia, najlepsze praktyki i inne środki operacyjne.

3.

Współpraca może również służyć ułatwieniu migracji cyrkulacyjnej, która jest korzystna

dla rozwoju.

1.

Strony będą zapewniać pełne wykonanie

a)

umowy między Unią Europejską a Gruzją o readmisji osób przebywających nielegalnie,

która weszła w życie w dniu 1 marca 2011 r.; oraz

b)

umowy między Unią Europejską a Gruzją o ułatwieniach w wydawaniu wiz, która weszła

w życie w dniu 1 marca 2011 r.

2.

Strony dokładają starań, aby zwiększać mobilność obywateli i podejmują stopniowo działania

w kierunku realizacji wspólnego celu, jakim jest stworzenie we właściwym czasie ruchu

bezwizowego, o ile spełnione zostaną warunki niezbędne dla dobrze zarządzanej i bezpiecznej

mobilności, przedstawione w planie działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego.

1.

Strony współpracują w zakresie zwalczania działalności przestępczej i nielegalnej

oraz zapobiegania jej, zwłaszcza działalności międzynarodowej, zorganizowanej lub

innej, takiej jak

a)

przemyt ludzi i handel ludźmi, a także bronią strzelecką i niedozwolonymi środkami

odurzającymi;

b)

przemyt towarów i nielegalny handel towarami;

c)

nielegalna działalność gospodarcza i finansowa, np. podrabianie, oszustwa podatkowe

i oszustwa przetargowe;

d)

sprzeniewierzenie środków publicznych w ramach projektów finansowanych przez międzynarodowych

darczyńców;

e)

czynna i bierna korupcja, zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym;

f)

fałszowanie dokumentów i składanie fałszywych oświadczeń; oraz

g)

cyberprzestępczość.

2.

Strony wzmacniają współpracę dwustronną, regionalną i międzynarodową organów ścigania,

a także nawiązują współpracę między Europolem a właściwymi organami gruzińskimi. Strony

angażują się w skuteczne wdrożenie odpowiednich norm międzynarodowych, zwłaszcza postanowień

Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej

z 2000 r. i trzech protokołów do niej oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko

korupcji z 2003 r.

1.

W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony współpracują w celu zapewnienia

zrównoważonego i zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z narkotykami. Polityka

i działania realizowane w kwestii środków odurzających mają na celu wzmocnienie struktur

zajmujących się zapobieganiem obrotowi niedozwolonymi środkami odurzającymi i ich

zwalczaniem, zmniejszenie podaży takich środków, ograniczenie handlu nimi i popytu

na nie, radzenie sobie ze skutkami zdrowotnymi i społecznymi nadużywania środków odurzających

w celu zmniejszenia szkód oraz skuteczniejsze zapobieganie wykorzystywaniu prekursorów

chemicznych do nielegalnej produkcji środków odurzających i substancji psychotropowych.

2.

Strony uzgadniają metody współpracy niezbędne do osiągnięcia tych celów. Działania

opierają się na powszechnie uznanych zasadach zgodnie z odpowiednimi konwencjami międzynarodowymi,

strategią antynarkotykową UE (2013-2020) oraz deklaracją polityczną w sprawie wytycznych

zmierzających do redukcji popytu na środki odurzające, zatwierdzoną przez dwudziestą

specjalną sesję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w sprawie środków odurzających

w czerwcu 1998 r.

1.

Strony współpracują, aby zapobiegać wykorzystywaniu ich systemów finansowych oraz

odnośnych systemów niefinansowych do celów prania dochodów z działalności przestępczej,

zwłaszcza działalności związanej ze środkami odurzającymi, a także do celów finansowania

terroryzmu.

Współpraca ta obejmuje również odzyskiwanie majątku lub środków uzyskanych z dochodów

pochodzących z przestępstwa.

2.

Współpraca w tym obszarze pozwala na wymianę istotnych informacji w ramach odpowiednich

przepisów oraz przyjęcie odpowiednich norm potrzebnych do przeciwdziałania praniu

pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz ich zwalczania, odpowiadających normom przyjętym

przez odpowiednie podmioty międzynarodowe działające w tym obszarze, takie jak Grupa

Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF).

1.

Zgodnie z zasadami przyświecającymi walce z terroryzmem, określonymi w art. 12 niniejszego

Układu, Strony podkreślają znaczenie egzekwowania prawa i orzecznictwa w walce z terroryzmem

i zgodnie postanawiają współpracować w zakresie zapobiegania terroryzmowi i jego eliminowania,

w szczególności przez następujące działania

a)

zapewnienie kryminalizacji przestępstw terrorystycznych zgodnie z definicją zawartą

w decyzji ramowej Rady 2008/919/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. zmieniającej decyzję

ramową 2002/475/WSiSW w sprawie zwalczania terroryzmu;

b)

wymianę informacji na temat grup terrorystycznych oraz pojedynczych osób prowadzących

taką działalność, a także wspierających je sieci, zgodnie z przepisami prawa międzynarodowego

i krajowego, zwłaszcza dotyczącymi ochrony danych i ochrony prywatności;

c)

wymianę doświadczeń w zakresie zapobiegania terroryzmowi i jego eliminowania, służących

temu celowi środków i metod oraz ich aspektów technicznych, a także w zakresie odpowiednich

szkoleń, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa;

d)

wymianę informacji na temat najlepszych praktyk służących eliminowaniu i przeciwdziałaniu

radykalizacji i rekrutacji, a także na temat wspierania resocjalizacji;

e)

wymianę poglądów i doświadczeń dotyczących ruchu transgranicznego oraz podróży osób

podejrzanych o terroryzm, a także dotyczących gróźb terrorystycznych;

f)

wymianę najlepszych praktyk w zakresie ochrony praw człowieka w ramach walki z terroryzmem,

zwłaszcza w związku z postępowaniem karnym;

g)

przeciwdziałanie zagrożeniu terroryzmem z użyciem broni chemicznej, biologicznej,

radiologicznej i jądrowej oraz zapobieganie nabywaniu, przekazywaniu i wykorzystywaniu

do celów terrorystycznych materiałów chemicznych, biologicznych, radiologicznych i

jądrowych, a także zapobieganie nielegalnym działaniom wymierzonym w chemiczne, biologiczne,

radiologiczne i jądrowe obiekty wysokiego ryzyka.

2.

Współpraca oparta jest na stosownych ocenach, na przykład ocenach sporządzonych przez

odnośne organy ONZ i Rady Europy w porozumieniu z obiema Stronami.

1.

Strony zgodnie postanawiają rozwijać współpracę sądową w sprawach cywilnych i handlowych

w odniesieniu do negocjowania, ratyfikowania i wykonania wielostronnych konwencji

dotyczących współpracy sądowej w sprawach cywilnych oraz przede wszystkim konwencji

Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego w zakresie międzynarodowej współpracy

prawnej i sporów sądowych, jak również ochrony dzieci.

2.

W odniesieniu do współpracy sądowej w sprawach karnych Strony będą dążyć do wzmocnienia

współpracy w zakresie wzajemnej pomocy prawnej na podstawie stosownych umów wielostronnych.

Obejmowałaby ona, w stosownych przypadkach, dostęp do odpowiednich międzynarodowych

instrumentów ONZ i Rady Europy, oraz ich wdrożenie, a także bliższą współpracę z Eurojustem.

Strony ustanawiają strefę wolnego handlu, począwszy od wejścia w życie niniejszego

Układu zgodnie z postanowieniami niniejszego Układu oraz zgodnie z art. XXIV Układu

ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 („GATT 1994”).

1.

Postanowienia niniejszego rozdziału mają zastosowanie do handlu towarami

2.

Do celów niniejszego rozdziału „pochodzące” oznacza kwalifikujące się zgodnie z regułami

pochodzenia określonymi w protokole I do niniejszego Układu.

Do celów niniejszego rozdziału „należności celne” obejmują każde cło lub wszelkiego

rodzaju należności nałożone na przywóz lub wywóz towarów lub z nimi związane, w tym

wszelkiego rodzaju podatki wyrównawcze lub należności dodatkowe nałożone na taki przywóz

lub wywóz lub z nimi związane. „Należność celna” nie obejmuje

a)

należności równoważnych podatkom wewnętrznym, nałożonych zgodnie z art. 31 niniejszego

Układu;

b)

ceł nałożonych zgodnie z rozdziałem 2 (Środki ochrony handlu) tytułu IV (Handel i

zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu;

c)

opłat lub innych należności nałożonych zgodnie z art. 30 niniejszego Układu.

Klasyfikacja towarów będących przedmiotem handlu między Stronami określona jest w

odpowiedniej nomenklaturze taryfowej każdej ze Stron, zgodnie z wersją z 2012 r. zharmonizowanego

systemu opartego na Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania

i kodowania towarów z 1983 r. (HS) z późniejszymi zmianami.

1.

Strony znoszą wszystkie należności celne od towarów pochodzących z terytorium drugiej

Strony, począwszy od daty wejścia w życie niniejszego Układu, z zastrzeżeniem postanowień

ust. 2 i 3 niniejszego artykułu i nie naruszając postanowień ust. 4 niniejszego artykułu.

2.

Produkty wymienione w załączniku II-A do niniejszego Układu są w przywozie do Unii

zwolnione z należności celnych w granicach kontyngentów taryfowych określonych w tym

załączniku. W odniesieniu do przywozu przekraczającego próg kontyngentu taryfowego

obowiązuje stawka należności celnej stosowana względem kraju najbardziej uprzywilejowanego

(KNU).

3.

Produkty wymienione w załączniku II-B do niniejszego Układu podlegają w przywozie

do Unii należności celnej przywozowej z wyłączeniem składnika ad valorem tej należności.

4.

Przywóz produktów pochodzących z Gruzji wymienionych w załączniku II-C do niniejszego

Układu podlega mechanizmowi przeciwdziałającemu obchodzeniu ceł określonemu w art.

27 niniejszego Układu.

5.

Po upływie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego Układu, na wniosek którejkolwiek

ze Stron, Strony przeprowadzają konsultacje, aby rozważyć rozszerzenie zakresu liberalizacji

należności celnych we wzajemnym handlu. Korekta progów jest przyjmowana decyzją Komitetu

Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art.

408 ust. 4 niniejszego Układu.

1.

Produkty wymienione w załączniku II-C do niniejszego Układu podlegają mechanizmowi

przeciwdziałającemu obchodzeniu ceł określonemu w niniejszym artykule. Średnią roczną

wielkość przywozu z Gruzji do Unii dla każdej kategorii takich produktów przedstawiono

w załączniku II-C do niniejszego Układu.

2.

Kiedy wielkość przywozu w jednej lub kilku kategoriach produktów, o których mowa w

ust. 1, osiągnie 70% wielkości określonej w załączniku II-C do niniejszego Układu

w dowolnym roku rozpoczynającym się w dniu 1 stycznia, Unia powiadamia Gruzję o wielkości

przywozu odnośnych produktów. Po takim powiadomieniu i w ciągu 14 dni kalendarzowych

od dnia, w którym wielkość przywozu w jednej lub kilku kategoriach produktów, o których

mowa w ust. 1, osiągnie 80% wielkości określonej w załączniku II-C do niniejszego

Układu, Gruzja przekazuje Unii należyte uzasadnienie dotyczące zdolności Gruzji do

wytworzenia produktów przeznaczonych na wywóz do Unii w ilości większej, niż wynosi

wielkość określona w tym załączniku. W przypadku gdy taki przywóz osiągnie 100% wielkości

określonej w załączniku II-C do niniejszego Układu, a Gruzja nie przedstawi należytego

uzasadnienia, Unia może tymczasowo zawiesić preferencyjne traktowanie odnośnych produktów.

Zawieszenie stosuje się przez okres sześciu miesięcy i staje się skuteczne z dniem

opublikowania decyzji o zawieszeniu preferencyjnego traktowania w Dzienniku Urzędowym

Unii Europejskiej.

3.

Wszystkie tymczasowe zawieszenia przyjęte zgodnie z ust. 2 są niezwłocznie zgłaszane

Gruzji przez Unię.

4.

Tymczasowe zawieszenie może zostać zniesione przez Unię przed upływem sześciu miesięcy

od daty jego wejścia w życie, jeżeli Gruzja przedstawi na forum Komitetu Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, solidne i wystarczające dowody potwierdzające, że wielkość przywozu

produktów w odnośnej kategorii przekraczająca wielkość, o której mowa w załączniku

II-C do niniejszego Układu, wynika ze zmiany poziomu produkcji i zdolności wywozowej

Gruzji w przypadku odnośnych produktów.

5.

Załącznik II-C do niniejszego Układu, podobnie jak wspomniane wielkości, może zostać

zmieniony za obopólną zgodą Unii i Gruzji w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie

rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu na wniosek Gruzji, aby odzwierciedlić zmiany

w poziomie produkcji i zdolności wywozowej Gruzji w przypadku odnośnych produktów.

Żadna ze Stron nie może przyjmować jakichkolwiek nowych należności celnych w stosunku

do towarów pochodzących z terytorium drugiej Strony ani nie może podnosić jakichkolwiek

należności celnych nałożonych w dniu wejścia w życie niniejszego Układu. Nie uniemożliwia

to żadnej ze Stron utrzymania lub podniesienia należności celnej do wysokości zatwierdzonej

przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO.

Żadna ze Stron nie przyjmuje ani nie utrzymuje w odniesieniu do wywozu towarów na

terytorium drugiej Strony ani w związku z tym wywozem jakichkolwiek należności celnych

ani podatków innych niż należności wewnętrzne stosowane zgodnie z art. 30 niniejszego

Układu.

Każda ze Stron zapewnia, zgodnie z art. VIII GATT 1994 i jego uwagami interpretacyjnymi,

aby wszystkie opłaty i należności jakiegokolwiek rodzaju inne niż należności celne

lub inne środki, o których mowa w art. 26 niniejszego Układu, nałożone na przywóz

lub wywóz bądź z nimi związane były ograniczone kwotowo do przybliżonych kosztów wyświadczonych

usług oraz nie stanowiły pośredniej ochrony towarów krajowych ani opodatkowania przywozu

lubwywozu do celów fiskalnych.

Każda ze Stron przyznaje traktowanie narodowe towarom drugiej Strony zgodnie z art.

III GATT 1994, łącznie z uwagami interpretacyjnymi do niego. W tym celu art. III GATT

1994 i uwagi interpretacyjne do niego zostają włączone do niniejszego Układu i stanowią

jego integralną część.

Żadna ze Stron nie przyjmuje ani nie utrzymuje zakazów ani ograniczeń względem przywozu

jakichkolwiek towarów drugiej Strony ani wywozu lub sprzedaży eksportowej jakichkolwiek

towarów z przeznaczeniem na terytorium drugiej Strony, chyba że postanowienia niniejszego

Układu stanowią inaczej lub odbywa się to zgodnie z art. XI GATT 1994 i uwagami interpretacyjnymi

do niego. W tym celu art. XI GATT 1994 i uwagi interpretacyjne do niego zostają włączone

do niniejszego Układu i stanowią jego integralną część.

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie może być interpretowane w sposób uniemożliwiający

przyjęcie lub egzekwowanie przez którąkolwiek ze Stron środków zgodnych z art. XX

i XXI GATT 1994 oraz wszelkich odpowiednich uwag interpretacyjnych do tych artykułów

na mocy GATT 1994, które zostają niniejszym włączone do niniejszego Układu i stanowią

jego integralną część.

1.

Strony zgodnie postanawiają, że współpraca i pomoc administracyjna są niezbędne do

wdrażania i kontroli preferencyjnego traktowania taryfowego przyznanego na mocy niniejszego

rozdziału i podkreślają swoje zobowiązanie do zwalczania nieprawidłowości i nadużyć

finansowych w sprawach celnych i związanych z cłami.

2.

W przypadku gdy Strona stwierdza, na podstawie obiektywnych informacji, brak współpracy

lub pomocy administracyjnej drugiej Strony lub nieprawidłowości lub nadużycia finansowe

w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale, Strona ta może tymczasowo zawiesić

odpowiednie traktowanie preferencyjne danego produktu lub danych produktów zgodnie

z niniejszym artykułem.

3.

Do celów niniejszego artykułu brak współpracy lub pomocy administracyjnej oznacza

między innymi

a)

powtarzające się przypadki niedopełnienia obowiązku weryfikacji statusu pochodzenia

danego produktu lub danych produktów;

b)

powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w przeprowadzaniu

późniejszych weryfikacji dowodów pochodzenia lub przekazywaniu ich wyników;

c)

powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w wydawaniu zezwolenia

na przeprowadzenie misji służących weryfikacji autentyczności dokumentów lub prawidłowości

informacji mających znaczenie dla przyznania danego traktowania preferencyjnego.

4.

Do celów niniejszego artykułu ustalenie istnienia nieprawidłowości lub nadużyć finansowych

może mieć miejsce między innymi, w przypadku, gdy nastąpił gwałtowny, nie w pełni

uzasadniony wzrost wielkości przywozu towarów, przekraczający tradycyjny poziom produkcji

i zdolność wywozową drugiej Strony, związany z posiadaniem obiektywnych informacji

dotyczących nieprawidłowości lub nadużyć finansowych.

5.

Warunki wprowadzenia tymczasowego zawieszenia są następujące

a)

Strona, która stwierdziła, na podstawie obiektywnych informacji, brak współpracy lub

pomocy administracyjnej drugiej Strony bądź nieprawidłowości lub nadużycia finansowe,

których dopuściła się druga Strona, bez zbędnej zwłoki powiadamia o tym Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, przekazując jednocześnie obiektywne informacje, oraz rozpoczyna

konsultacje w ramach tego Komitetu w oparciu o wszelkie stosowne informacje i obiektywne

ustalenia celem znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia dla obu Stron;

b)

w przypadku gdy Strony rozpoczęły konsultacje w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie

rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu i nie uzgodniły możliwego do przyjęcia rozwiązania

w ciągu trzech miesięcy od dnia powiadomienia, zainteresowana Strona może tymczasowo

zawiesić zastosowane traktowanie preferencyjne danego produktu lub danych produktów.

O takim tymczasowym zawieszeniu powiadamia się, bez zbędnej zwłoki, Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu;

c)

tymczasowe zawieszenie przewidziane w niniejszym artykule ogranicza się do środków

niezbędnych do ochrony interesów finansowych zainteresowanej Strony. Nie może ono

przekraczać okresu sześciu miesięcy, który może zostać odnowiony, jeżeli do dnia jego

wygaśnięcia nie wystąpiły żadne zmiany w odniesieniu do warunków, które doprowadziły

do pierwotnego zawieszenia. Stanowią one przedmiot okresowych konsultacji w ramach

Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, w szczególności

w celu zniesienia tych tymczasowych zawieszeń bezzwłocznie po ustaniu warunków uzasadniających

ich zastosowanie.

6.

Każda ze Stron publikuje, zgodnie ze swoimi procedurami wewnętrznymi, zawiadomienia

dla importerów dotyczące: wszelkich powiadomień, o których mowa w ust. 5 lit. a);

decyzji, o których mowa w ust. 5 lit. b); oraz przypadków rozszerzenia lub zniesienia,

o których mowa w ust. 5 lit. c).

W przypadku popełnienia przez właściwe organy błędu we właściwym zarządzaniu systemem

preferencyjnym dotyczącym wywozu, a zwłaszcza w stosowaniu postanowień protokołu II

do niniejszego Układu dotyczącego definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod

współpracy administracyjnej, w przypadku gdy błąd ten wywiera skutki w zakresie ceł

przywozowych, Strona, której dotyczą takie skutki, może zwrócić się do Komitetu Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, o zbadanie możliwości podjęcia wszelkich stosownych środków w

celu rozwiązania takiego problemu.

1.

Niniejszy Układ nie wyklucza utrzymywania lub ustanawiania unii celnych, stref wolnego

handlu lub dokonywania uzgodnień dotyczących ruchu granicznego, o ile ich skutkiem

nie jest sprzeczność z uzgodnieniami dotyczącymi handlu przewidzianymi w niniejszym

Układzie.

2.

W ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu,

określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, Strony prowadzą konsultacje dotyczące

umów ustanawiających unie celne, strefy wolnego handlu lub uzgodnień w zakresie ruchu

granicznego, a w razie potrzeby również innych istotnych kwestii związanych z ich

polityką handlową wobec państw trzecich. Konsultacje takie prowadzone są w szczególności

w przypadku przystąpienia do UE państwa trzeciego, aby zapewnić uwzględnienie wspólnych

interesów Unii i Gruzji, określonych w niniejszym Układzie.

1.

Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki wynikające z art. XIX GATT 1994 oraz Porozumienia

w sprawie środków ochronnych zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie

w sprawie środków ochronnych”) i art. 5 Porozumienia w sprawie rolnictwa zawartego

w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie w sprawie rolnictwa”).

2.

Reguły preferencyjnego pochodzenia ustanowione na mocy rozdziału 1 (Traktowanie narodowe

i dostęp towarów do rynku) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu nie mają zastosowania do niniejszej sekcji.

3.

Postanowienia niniejszej sekcji nie podlegają rozdziałowi 14 (Rozstrzyganie sporów)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu.

1.

Strona wszczynająca dochodzenie w sprawie środków ochronnych powiadamia o tym fakcie

drugą Stronę, jeżeli druga Strona ma istotny interes gospodarczy.

2.

Niezależnie od art. 37 niniejszego Układu, Strona wszczynająca dochodzenie w sprawie

środków ochronnych i zamierzająca wprowadzić środki ochronne niezwłocznie przedkłada

na wniosek drugiej Strony pisemne powiadomienie ad hoc dotyczące wszystkich ważnych informacji prowadzących do wszczęcia dochodzenia w sprawie

środków ochronnych oraz nałożenia takich środków, w tym, w stosownych przypadkach,

informacji na temat wszczęcia dochodzenia w sprawie środków ochronnych, na temat tymczasowych

ustaleń oraz ustaleń końcowych wynikających z dochodzenia, jak również oferuje drugiej

Stronie możliwość przeprowadzenia konsultacji.

3.

Do celów niniejszego artykułu uważa się, że Strona ma istotny interes gospodarczy,

jeżeli należy do pięciu największych dostawców produktu będącego przedmiotem przywozu

w okresie ostatnich trzech lat, pod względem wielkości albo wartości w ujęciu bezwzględnym.

1.

Nakładając środki ochronne, Strony starają się to czynić w sposób w najmniejszym stopniu

wpływający na dwustronną wymianę handlową.

2.

Do celów ust. 1 niniejszego artykułu, jeżeli jedna Strona uzna wymogi prawne związane

z nałożeniem ostatecznych środków ochronnych za spełnione i zamierza wprowadzić takie

środki, powiadamia drugą Stronę i umożliwia przeprowadzenie dwustronnych konsultacji.

Jeżeli nie znaleziono satysfakcjonującego rozwiązania w ciągu 30 dni od powiadomienia,

Strona dokonująca przywozu może podjąć odpowiednie środki w celu rozwiązania problemu.

1.

Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki na mocy art. VI GATT 1994, Porozumienia

w sprawie stosowania artykułu VI GATT 1994, zawartego w załączniku 1A do Porozumienia

WTO („Porozumienie antydumpingowe”), oraz Porozumienia w sprawie subsydiów i środków

wyrównawczych, zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie w sprawie

subsydiów i środków wyrównawczych'*).

2.

Reguły preferencyjnego pochodzenia ustanowione na mocy rozdziału 1 (Traktowanie narodowe

i dostęp towarów do rynku) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu nie mają zastosowania do niniejszej sekcji.

3.

Postanowienia niniejszej sekcji nie podlegają rozdziałowi 14 (Rozstrzyganie sporów)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu.

1.

Strony uzgadniają, że środki antydumpingowe i wyrównawcze powinny być stosowane w

pełnej zgodności z wymogami zawartymi odpowiednio w Porozumieniu antydumpingowym oraz

w Porozumieniu w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych i powinny opierać się na

sprawiedliwym i przejrzystym systemie.

2.

Strony zapewniają, niezwłocznie po wprowadzeniu tymczasowych środków i przed podjęciem

ostatecznej decyzji, pełne i właściwe ujawnienie wszystkich zasadniczych faktów i

ustaleń, które stanowią podstawę decyzji o zastosowaniu środków, bez uszczerbku dla

art. 6 ust. 5 Porozumienia antydumpingowego i art. 12 ust. 4 Porozumienia w sprawie

subsydiów i środków wyrównawczych. Ujawnienie dokonywane jest w formie pisemnej oraz

zapewnia zainteresowanym stronom odpowiedni czas na przedstawienie uwag.

3.

Pod warunkiem, że nie powoduje to niepotrzebnego opóźnienia w zakresie prowadzonego

dochodzenia, każdej zainteresowanej Stronie zapewnia się możliwość bycia wysłuchanym

i wyrażenia swoich opinii podczas dochodzenia antydumpingowego lub dochodzenia antysubsydyjnego.

Strona może nie stosować środków antydumpingowych lub wyrównawczych, w przypadku,

gdy na podstawie informacji udostępnionych w toku dochodzenia można jasno stwierdzić,

że stosowanie takich środków nie leży w interesie publicznym. Ustalenie, czy występuje

interes publiczny, opiera się na ocenie ogółu różnych interesów, w tym interesu przemysłu

krajowego oraz użytkowników, konsumentów i importerów w zakresie, w jakim dostarczyli

oni organom prowadzącym dochodzenie stosowne informacje.

W przypadku gdy Strona postanawia nałożyć tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe

lub wyrównawcze, kwota takiego cła nie może przekraczać marginesu dumpingu ani łącznej

kwoty subsydiów stanowiących podstawę środków wyrównawczych, natomiast powinna być

niższa od marginesu dumpingu lub łącznej kwoty subsydiów stanowiących podstawę środków

wyrównawczych, jeżeli takie niższe cło będzie odpowiednie, aby usunąć szkodę wyrządzoną

przemysłowi krajowemu.

1.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do opracowywania, przyjmowania i stosowania norm,

przepisów technicznych i procedur oceny zgodności, określonych w Porozumieniu w sprawie

barier technicznych w handlu, zawartym w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie

TBT), które mogą mieć wpływ na handel towarami między Stronami.

2.

Niezależnie od ust. 1 niniejszy rozdział nie ma zastosowania do środków sanitarnych

ani fitosanitarnych określonych w załączniku A do Porozumienia w sprawie stosowania

środków sanitarnych i fitosanitarnych zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO

(„Porozumienie SPS”) ani do specyfikacji zakupów opracowanych przez organy władz publicznych,

dotyczących ich własnych wymogów w zakresie produkcji lub konsumpcji.

3.

Do celów niniejszego rozdziału zastosowanie mają definicje zawarte w załączniku I

do Porozumienia TBT.

Strony potwierdzają istniejące prawa i obowiązki wobec siebie nawzajem, wynikające

z Porozumienia TBT, które zostaje niniejszym włączone do niniejszego Układu i stanowi

jego integralną część.

1.

Strony wzmacniają współpracę w dziedzinie norm, przepisów technicznych, metrologii,

nadzoru rynku, akredytacji i systemów oceny zgodności w celu poszerzenia wzajemnego

zrozumienia swoich systemów oraz ułatwienia dostępu do swoich rynków. W tym celu mogą

one nawiązać dialog regulacyjny na poziomie horyzontalnym i sektorowym.

2.

W ramach współpracy Strony starają się określić, rozwinąć i promować inicjatywy ułatwiające

wymianę handlową, które mogą obejmować między innymi, lecz nie wyłącznie

a)

wzmacnianie współpracy regulacyjnej poprzez wymianę danych i doświadczeń oraz poprzez

współpracę naukowo-techniczną w celu poprawy jakości swoich przepisów technicznych,

norm, nadzoru rynku, oceny zgodności i akredytacji oraz efektywnego wykorzystania

zasobów regulacyjnych;

b)

promowanie i stymulowanie współpracy dwustronnej między swoimi - publicznymi lub prywatnymi

- organizacjami odpowiedzialnymi za metrologię, normalizację, nadzór rynku, ocenę

zgodności i akredytację;

c)

sprzyjanie rozwojowi wysokiej jakości infrastruktury na potrzeby normalizacji, metrologii,

akredytacji, oceny zgodności i systemu nadzoru rynku w Gruzji;

d)

promowanie udziału Gruzji w pracach odpowiednich organizacji europejskich;

e)

poszukiwanie rozwiązań w przypadku powstawania barier w handlu; oraz

f)

podejmowanie starań w stosownych przypadkach, w celu skoordynowania swoich stanowisk

w międzynarodowych organizacjach handlowych i regulacyjnych, takich jak WTO i Europejska

Komisja Gospodarcza Organizacji Narodów Zjednoczonych („EKG ONZ”).

1.

Mając na uwadze priorytety w kwestii zbliżenia przepisów w poszczególnych sektorach,

Gruzja podejmuje niezbędne działania w celu stopniowego osiągnięcia zbliżenia z unijnymi

przepisami technicznymi, normami, metrologią, akredytacją, oceną zgodności, odnośnymi

systemami i systemem nadzoru rynku, oraz zobowiązuje się przestrzegać zasad i praktyk

określonych w odnośnym dorobku prawnym Unii (załącznik III-B do niniejszego Układu

zawiera orientacyjny wykaz przepisów). Załącznik III-A do niniejszego Układu zawiera

wykaz środków służących zbliżeniu, który może zostać zmieniony decyzją Komitetu Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, o którym mowa w art. 408 ust.

4 niniejszego Układu.

2.

Aby osiągnąć te cele, Gruzja

a)

uwzględniając swoje priorytety, dokonuje stopniowego zbliżenia swojego prawodawstwa

do odnośnego dorobku prawnego Unii; oraz

b)

osiąga i utrzymuje poziom skuteczności administracyjnej i instytucjonalnej niezbędny

do stworzenia skutecznego i przejrzystego systemu, którego wymaga wykonanie niniejszego

rozdziału,

3.

Gruzja powstrzymuje się od zmiany swoich przepisów horyzontalnych i sektorowych w

obszarach priorytetowych pod względem zbliżenia, z wyjątkiem zmian koniecznych do

stopniowego zbliżenia tych przepisów do odnośnego dorobku prawnego Unii i utrzymania

tego zbliżenia; powiadamia także Unię o tego rodzaju zmianach w swoich przepisach

krajowych.

4.

Gruzja zapewnia i ułatwia udział swoich odpowiednich organów krajowych w europejskich

i międzynarodowych organizacjach zajmujących się normalizacją, metrologią prawną i

podstawową oraz oceną zgodności, w tym akredytacją, zgodnie z obszarem działalności

tych organów i dostępnymi dla nich możliwościami członkostwa.

5.

W celu zintegrowania swojego systemu normalizacji Gruzja dokłada wszelkich starań,

aby zagwarantować, że jej organ normalizacyjny

a)

dokonuje stopniowej transpozycji ogółu norm europejskich do norm krajowych, co obejmuje

również europejskie normy zharmonizowane, których dobrowolne stosowanie uznawane jest

za zachowanie zgodności z przepisami unijnymi transponowanymi do prawodawstwa gruzińskiego;

b)

wraz z transpozycją tych norm wycofuje sprzeczne z nimi normy krajowe;

c)

stopniowo wypełnia pozostałe warunki pełnego członkostwa w europejskich organizacjach

normalizacyjnych.

Strony mogą w późniejszym terminie zgodnie postanowić o dodaniu Układu w sprawie oceny

zgodności i zatwierdzania wyrobów przemysłowych (ACAA), jako protokołu do niniejszego

Układu, obejmującego jeden lub kilka sektorów uzgodnionych po sprawdzeniu przez Unię,

czy odpowiednie gruzińskie przepisy, instytucje i normy horyzontalne i sektorowe zostały

w pełni zbliżone do unijnych. Układ ACAA będzie stanowić, że handel wyrobami w sektorach

objętych tym układem odbywa się między Stronami na takich samych warunkach, jakie

mają zastosowanie w handlu tymi wyrobami między państwami członkowskimi.

1.

Bez uszczerbku dla art. 47 i 48 niniejszego Układu, w odniesieniu do przepisów technicznych

dotyczących wymogów w zakresie etykietowania lub oznakowania, Strony potwierdzają

zasady określone w rozdziale 2.2 Porozumienia TBT, stanowiące, że wymogi takie nie

mogą być opracowywane, przyjmowane ani stosowane w celu tworzenia niepotrzebnych przeszkód

w handlu międzynarodowym ani nie mogą mieć takiego skutku. Z tego względu wymogi dotyczące

etykietowania lub oznakowania nie mogą ograniczać handlu w stopniu większym, niż to

jest konieczne do osiągnięcia uzasadnionego celu, biorąc pod uwagę zagrożenia, jakie

mogłoby wywołać nieosiągnięcie tego celu.

2.

W kwestii obowiązkowego oznakowania lub etykietowania Strony zgodnie postanawiają,

co następuje

a)

będą podejmować wysiłki w kierunku minimalizacji wymogów dotyczących oznakowania lub

etykietowania, z wyjątkiem wymogów niezbędnych do przyjęcia dorobku prawnego Unii

w tej dziedzinie oraz do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska bądź z uwagi

na inne uzasadnione cele polityki publicznej;

b)

Strona może określić formę etykiet lub oznaczeń, nie wymaga jednak zatwierdzania,

rejestracji ani certyfikacji etykiet; oraz

c)

Strony zachowują prawo do wymagania, aby informacje umieszczane na oznaczeniach lub

etykietach były w określonym języku.

1.

Celem niniejszego rozdziału jest ułatwienie handlu między Stronami towarami, których

dotyczą środki sanitarne i fitosanitarne (środki SPS), w tym wszystkie środki wymienione

w załączniku IV do niniejszego Układu, przy równoczesnym zapewnieniu ochrony życia

lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin poprzez

a)

zapewnienie pełnej przejrzystości w kwestii środków mających zastosowanie do handlu,

wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu;

b)

zbliżenie systemu regulacyjnego Gruzji do systemu regulacyjnego Unii;

c)

uznawanie statusu Stron pod względem zdrowia zwierząt i roślin oraz stosowanie zasady

regionalizacji;

d)

ustanowienie mechanizmu uznawania równoważności środków utrzymywanych przez Stronę

i wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu;

e)

dalsze wykonywanie Porozumienia SPS;

f)

ustanowienie mechanizmów i procedur w zakresie ułatwiania handlu; oraz

g)

poprawę komunikacji i współpracy między Stronami w sprawie środków wymienionych w

załączniku IV do niniejszego Układu.

2.

Celem niniejszego rozdziału jest osiągnięcie porozumienia między Stronami w kwestii

norm dotyczących dobro-stanu zwierząt.

Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki wynikające z porozumień WTO, a w szczególności

Porozumienia SPS.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do wszystkich środków sanitarnych i fitosanitarnych

Strony, które mogą bezpośrednio lub pośrednio wpływać na handel między Stronami, w

tym do wszystkich środków wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu. Powyższy

zakres stosowania nie narusza zakresu zbliżenia określonego w art. 55 niniejszego

Układu.

Do celów niniejszego rozdziału stosuje się następujące definicje

1)

„środki sanitarne i fitosanitarne” oznaczają środki zdefiniowane w pkt 1 załącznika

A do Porozumienia SPS („środki SPS”);

2)

„zwierzęta” oznaczają zwierzęta zdefiniowane w Kodeksie zdrowia zwierząt lądowych

lub Kodeksie zdrowia zwierząt wodnych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt („OIE”);

3)

„produkty pochodzenia zwierzęcego” oznaczają produkty pochodzące od zwierząt, w tym

produkty pochodzące od zwierząt wodnych, zdefiniowane w Kodeksie zdrowia zwierząt

wodnych OIE;

4)

„produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi”

oznaczają całe ciała zwierząt lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub

inne produkty otrzymane ze zwierząt nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, wymienione

w części 2(II) załącznika IV-A do niniejszego Układu;

5)

„rośliny” oznaczają żywe rośliny i określone żywe części roślin, w tym nasiona i zasoby

genowe

a)

owoce w znaczeniu botanicznym, inne niż głęboko zamrożone;

b)

warzywa, inne niż głęboko zamrożone;

c)

bulwy, cebulki, cebule, kłącza;

d)

kwiaty cięte;

e)

gałęzie z liśćmi;

f)

drzewa ścięte z zachowanym listowiem;

g)

roślinne hodowle tkankowe;

h)

liście, liście ozdobne;

i)

aktywny pyłek; oraz

j)

pączki, szczepy, sadzonki.

6)

„produkty roślinne” oznaczają produkty pochodzenia roślinnego, nieprzetworzone lub

poddane prostej obróbce, o ile nie są to rośliny, wymienione w części 3 załącznika

IV-A do niniejszego Układu;

7)

„nasiona” oznaczają nasiona w znaczeniu botanicznym, przeznaczone do siewu;

8)

„agrofagi” lub „organizmy szkodliwe” oznaczają wszelkie gatunki, szczepy lub biotypy

roślin, zwierząt lub czynników chorobotwórczych, szkodliwe dla roślin lub produktów

roślinnych (organizmy szkodliwe);

9)

„strefy chronione” oznaczają strefy w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. h) dyrektywy Rady

2000/29/WE z dnia 8 maja 2000 r. w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem

do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich

rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie bądź ewentualnych późniejszych przepisów;

10)

„choroba zwierząt” oznacza kliniczne lub patologiczne objawy zakażenia u zwierząt;

11)

„choroba zwierząt akwakultury” oznacza zakażenie kliniczne lub niekliniczne jednym

lub większą liczbą czynników etiologicznych chorób, o których mowa w Kodeksie zdrowia

zwierząt wodnych OIE;

12)

„zakażenie u zwierząt” oznacza sytuację, w której zwierzęta są nosicielami czynnika

zakaźnego, wykazując kliniczne lub patologiczne objawy zakażenia lub nie wykazując

takich objawów;

13)

„normy dotyczące dobrostanu zwierząt” oznaczają normy dotyczące ochrony zwierząt opracowane

i stosowane przez Strony oraz, w stosownych przypadkach, zgodne z normami OIE;

14)

„właściwy poziom ochrony sanitarnej i fitosanitarnej” oznacza właściwy poziom ochrony

sanitarnej i fitosanitarnej określony w pkt 5 załącznika A do Porozumienia SPS;

15)

„region”, w odniesieniu do zdrowia zwierząt, oznacza strefę lub region zdefiniowane

w Kodeksie zdrowia zwierząt lądowych OIE, a w odniesieniu do akwakultury - strefę

zdefiniowaną w Międzynarodowym kodeksie zdrowia zwierząt wodnych OIE. W odniesieniu

do Unii termin „terytorium” lub „kraj” oznacza terytorium Unii;

16)

„obszar wolny od agrofaga” oznacza obszar, w którym dany agrofag nie występuje, co

wykazano na podstawie dowodów naukowych, oraz w którym, w stosownych przypadkach,

stan ten jest utrzymywany urzędowo;

17)

„regionalizacja” oznacza pojęcie regionalizacji opisane w art. 6 Porozumienia SPS;

18)

„przesyłka zawierająca zwierzęta lub produkty zwierzęce” oznacza pewną ilość żywych

zwierząt lub produktów pochodzenia zwierzęcego tego samego typu, objętych tym samym

świadectwem lub dokumentem, przemieszczaną tym samym środkiem transportu, wysłaną

przez jeden podmiot i pochodzącą z terytorium tej samej Strony dokonującej wywozu

lub regionu bądź regionów tej Strony. Przesyłka zawierająca zwierzęta może składać

się z jednego lub różnych towarów bądź jednej lub większej liczby partii;

19)

„przesyłka zawierająca rośliny lub produkty roślinne” oznacza pewną ilość roślin,

produktów roślinnych lub innych przedmiotów, przemieszczaną z terytorium jednej Strony

na terytorium drugiej Strony i objętą w razie konieczności jednym świadectwem fitosanitarnym.

Przesyłka może składać się z jednego lub różnych towarów bądź jednej lub większej

liczby partii;

20)

„partia” oznacza pewną liczbę jednostek jednego towaru, która charakteryzuje się jednorodnością

składu i pochodzenia i stanowi część przesyłki;

21)

„równoważność do celów handlowych” („równoważność”) oznacza, że środki wymienione

w załączniku IV do niniejszego Układu zastosowane przez Stronę wywozu, bez względu

na to, czy są one inne od środków wymienionych w tym załączniku stosowanych przez

Stronę przywozu, obiektywnie zapewniają właściwy poziom bezpieczeństwa lub możliwy

do zaakceptowania poziom ryzyka Strony przywozu;

22)

„sektor” oznacza strukturę produkcji i handlu w odniesieniu do produktu lub kategorii

produktów Strony;

23)

„podsektor” oznacza wyraźnie określoną i kontrolowaną część sektora;

24)

„towar” oznacza produkty lub przedmioty, o których mowa w pkt 2-7;

25)

„szczególne zezwolenie na przywóz” oznacza formalne uprzednie zezwolenie wydane przez

właściwe organy Strony dokonującej przywozu, skierowane do indywidualnego importera

jako warunek przywozu jednej lub wielu przesyłek towaru z terytorium Strony dokonującej

wywozu w zakresie niniejszego rozdziału;

26)

„dni robocze” oznaczają dni tygodnia z wyjątkiem niedziel, sobót oraz dni ustawowo

wolnych od pracy w jednej ze Stron;

27)

„inspekcja” oznacza sprawdzenie jakiegokolwiek aspektu paszy, żywności, zdrowia zwierząt

i dobrostanu zwierząt w celu weryfikacji, czy w danym aspekcie lub aspektach zachowana

jest zgodność z wymogami prawa paszowego i żywnościowego oraz prawa w zakresie zdrowia

zwierząt i dobrostanu zwierząt;

28)

„inspekcja w zakresie zdrowia roślin” oznacza urzędowe wzrokowe sprawdzenie roślin,

produktów roślinnych lub innych przedmiotów regulowanych w celu ustalenia ewentualnej

obecności agrofagów oraz ustalenia zgodności z przepisami fitosanitarnymi;

29)

„weryfikacja” oznacza sprawdzenie, poprzez zbadanie i rozpatrzenie obiektywnych dowodów,

czy spełnione zostały określone wymogi.

Podczas pierwszego posiedzenia Podkomitetu ds. Zarządzania Sanitarnego i Fitosanitarnego,

o którym mowa w art. 65 niniejszego Układu („Podkomitet SPS”), Strony informują się

nawzajem o strukturze i organizacji ich właściwych organów oraz podziale kompetencji

między nimi. Strony informują się wzajemnie o wszelkich zmianach w zakresie struktury,

organizacji i podziału kompetencji, w tym punktów kontaktowych, tych właściwych organów.

1.

Gruzja kontynuuje stopniowe zbliżenie swoich przepisów w kwestiach sanitarnych i fitosanitarnych

i dotyczących dobrostanu zwierząt oraz innych obszarów, określonych w załączniku IV

do niniejszego Układu, do przepisów Unii, zgodnie z zasadami i procedurą określonymi

w załączniku XI do niniejszego Układu.

2.

Strony współpracują w zakresie stopniowego zbliżenia przepisów i budowania zdolności.

3.

Podkomitet SPS regularnie monitoruje postępy w procesie zbliżenia, określonym w załączniku

XI do niniejszego Układu, w celu sformułowania niezbędnych zaleceń dotyczących zbliżenia

przepisów.

4.

Najpóźniej sześć miesięcy po wejściu w życie niniejszego Układu Gruzja przedkłada

wykaz środków prawodawczych Unii dotyczących środków sanitarnych, fitosanitarnych,

dobrostanu zwierząt i innych obszarów określonych w załączniku IV do niniejszego Układu,

na podstawie których Gruzja dokona zbliżenia swoich przepisów. Wykaz ten jest podzielony

na obszary priorytetowe, w przypadku których handel określonymi towarami lub grupą

towarów zostanie ułatwiony dzięki zbliżeniu przepisów. Wykaz dotyczący zbliżenia służy

za punkt odniesienia przy wykonywaniu niniejszego rozdziału.

Uznawanie statusu w odniesieniu do chorób zwierząt, zakażeń u zwierząt lub agrofagów

1.

W odniesieniu do chorób i zakażeń u zwierząt (w tym chorób odzwierzęcych) zastosowanie

mają następujące postanowienia

a)

Strona dokonująca przywozu uznaje do celów handlowych status Strony dokonującej wywozu

lub jej regionów pod względem zdrowia zwierząt, stwierdzony zgodnie z procedurą określoną

w załączniku VI do niniejszego Układu, w zakresie chorób zwierząt określonych w załączniku

V-A do niniejszego Układu;

b)

w przypadku, gdy Strona uzna, że jej terytorium lub jeden z regionów ma szczególny

status w odniesieniu do konkretnej choroby zwierząt, innej niż choroby wymienione

w załączniku V-A do niniejszego Układu, może ona zażądać uznania tego statusu zgodnie

z procedurą określoną w części C załącznika VI do niniejszego Układu. W tej kwestii

Strona dokonująca przywozu może zażądać gwarancji, wraz z uzasadnieniem, w odniesieniu

do przywozu żywych zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego, odpowiednio do uzgodnionego

statusu Stron;

c)

za podstawę wzajemnego handlu Strony uznają status terytoriów lub regionów bądź status

w sektorze lub podsektorze Stron, związany z częstością występowania lub zachorowalnością

dotyczącą choroby zwierząt innej niż choroby wymienione w załączniku V-A do niniejszego

Układu, bądź z zakażeniami u zwierząt, lub w stosownych przypadkach - z zagrożeniem

z nimi związanym, określonym przez OIE. W tej kwestii w odniesieniu do przywozu żywych

zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego Strona dokonująca przywozu może zażądać

gwarancji odpowiednich do określonego statusu, zgodnie z zaleceniami OIE; oraz

d)

bez uszczerbku dla art. 58, 60 i 64 niniejszego Układu i o ile Strona dokonująca przywozu

nie wniesie wyraźnego sprzeciwu i nie zażąda uzupełniających lub dodatkowych informacji,

konsultacji lub weryfikacji, każda ze Stron bez zbędnej zwłoki podejmuje niezbędne

środki prawodawcze i administracyjne w celu umożliwienia handlu na podstawie postanowień

lit. a), b) i c) niniejszego ustępu.

2.

W odniesieniu do agrofagów zastosowanie mają następujące postanowienia

a)

Strony uznają w celach handlowych ich status dotyczący obecności agrofagów określonych

w załączniku V-B do niniejszego Układu określony w załączniku VI-B; oraz

b)

bez uszczerbku dla art. 58, 60 i 64 niniejszego Układu i o ile Strona dokonująca przywozu

nie wniesie wyraźnego sprzeciwu i nie zażąda uzupełniających lub dodatkowych informacji,

konsultacji lub weryfikacji, każda ze Stron podejmuje, bez zbędnej zwłoki, niezbędne

środki prawodawcze i administracyjne w celu umożliwienia handlu na podstawie postanowień

lit. a) niniejszego ustępu.

Uznawanie regionalizacji i podziału na strefy, obszarów wolnych od agrofaga i stref

chronionych

3.

Strony uznają pojęcia regionalizacji oraz obszarów wolnych od agrofaga, określone

w odpowiedniej Międzynarodowej konwencji ochrony roślin z 1997 r. i międzynarodowych

normach dotyczących środków fitosanitarnych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds.

Wyżywienia i Rolnictwa z 1997 r., a także pojęcie stref chronionych określonych w

dyrektywie 2000/29/WE, i zgodnie postanawiają stosować te pojęcia w handlu między

sobą.

4.

Strony zgodnie postanawiają, że decyzje dotyczące regionalizacji w sprawie chorób

zwierząt i ryb wymienionych w załączniku V-A do niniejszego Układu oraz w sprawie

agrofagów wymienionych w załączniku V-B do niniejszego Układu podejmuje się zgodnie

z postanowieniami części A i B załącznika VI do niniejszego Układu.

5.

Jeżeli chodzi o choroby zwierząt, zgodnie z postanowieniami art. 58 niniejszego Układu,

Strona dokonująca wywozu starająca się o uznanie swojej decyzji w sprawie regionalizacji

przez Stronę dokonującą przywozu powiadamia o zastosowanych przez siebie środkach,

podając pełne wyjaśnienie i dane stanowiące podstawę dokonanych ustaleń i podjętych

decyzji. Bez uszczerbku dla art. 59 niniejszego Układu i o ile Strona dokonująca przywozu

nie wniesie wyraźnego sprzeciwu i nie zażąda dodatkowych informacji, konsultacji lub

weryfikacji w ciągu 15 dni roboczych po otrzymaniu powiadomienia, decyzje dotyczące

regionalizacji, których dotyczyło powiadomienie, uznaje się za przyjęte.

Konsultacje, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, odbywają się

zgodnie z art. 59 ust. 3 niniejszego Układu. Strona dokonująca przywozu dokonuje oceny

dodatkowych informacji w ciągu 15 dni roboczych od dnia ich otrzymania. Weryfikację,

o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, przeprowadza się zgodnie z

art. 62 niniejszego Układu w ciągu 25 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku o weryfikacje.

6.

W kwestii agrofagów każda ze Stron zapewnia, aby w handlu roślinami, produktami roślinnymi

i innymi towarami był brany pod uwagę - odpowiednio - status pod względem obecności

agrofagów na obszarze uznanym przez drugą Stronę za strefę chronioną lub za obszar

wolny od agrofaga. Strona ubiegająca się o uznanie swojego obszaru wolnego od agrofaga

przez drugą Stronę powiadamia o wprowadzonych przez siebie środkach oraz - na wniosek

drugiej Strony -przedstawia pełne uzasadnienie i dane stanowiące podstawę ustanowienia

i utrzymywania obszaru, zgodnie z odnośnymi wytycznymi FAO lub IPPC, w tym ISPM. Bez

uszczerbku dla art. 64 niniejszego Układu i o ile Strona nie wniesie wyraźnego sprzeciwu

i nie zażąda dodatkowych informacji, konsultacji lub weryfikacji w ciągu trzech miesięcy

następujących po notyfikacji, decyzje dotyczące regionalizacji obszarów wolnych od

agrofaga, których dotyczyło powiadomienie, uznaje się za przyjęte.

Konsultacje, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, odbywają się

zgodnie z art. 59 ust. 3 niniejszego Układu. Strona dokonująca przywozu przeprowadza

ocenę dodatkowych informacji w ciągu trzech miesięcy od dnia ich otrzymania. Weryfikację,

o której mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, przeprowadza się zgodnie z

art. 62 niniejszego Układu w ciągu 12 miesięcy od dnia otrzymania wniosku o weryfikację,

z uwzględnieniem biologii agrofagów i upraw, których sprawa dotyczy.

7.

Po zakończeniu procedur, o których mowa w ust. 4-6 oraz bez uszczerbku dla art. 64

niniejszego Układu, każda ze Stron podejmuje, bez zbędnej zwłoki, niezbędne środki

prawodawcze i administracyjne w celu umożliwienia handlu na tej podstawie.

Podział na przedziały

8.

Strony mogą podjąć dalsze dyskusje w kwestii podziału na przedziały.

1.

Równoważność można uznać w odniesieniu do

a)

pojedynczego środka;

b)

grupy środków; lub

c)

systemu mającego zastosowanie do sektora, podsektora, towarów lub grup towarów.

2.

W odniesieniu do uznawania równoważności Strony postępują zgodnie z procesem określonym

w ust. 3 niniejszego artykułu. Proces ten obejmuje obiektywne wykazanie równoważności

przez Stronę dokonującą wywozu oraz obiektywną ocenę wniosku przez Stronę dokonującą

przywozu. Ocena może obejmować inspekcje lub weryfikacje.

3.

Na wniosek Strony dokonującej wywozu w sprawie uznania równoważności zgodnie z ust.

1 niniejszego artykułu Strony bez zbędnej zwłoki, a najpóźniej w ciągu trzech miesięcy

od dnia otrzymania takiego wniosku przez Stronę dokonującą przywozu, rozpoczynają

proces konsultacji obejmujący działania określone w załączniku VIII do niniejszego

Układu. W przypadku złożenia wielu wniosków przez Stronę dokonującą wywozu Strony,

na wniosek Strony dokonującej przywozu, uzgadniają w ramach Podkomitetu SPS, o którym

mowa w art. 65 niniejszego Układu, harmonogram rozpoczęcia i przeprowadzenia procesu,

o którym mowa w niniejszym ustępie.

4.

Gruzja powiadamia Unię, gdy tylko ukończony zostanie proces zbliżenia przepisów w

odniesieniu do środka, grupy środków lub systemu, określonych w ust. 1 niniejszego

artykułu, na podstawie wyników monitorowania przewidzianego w art. 55 ust. 3 niniejszego

Układu. Fakt ten uznaje się za podstawę złożenia przez Gruzję wniosku o rozpoczęcie

procesu uznania równoważności odnośnych środków, zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu.

5.

O ile nie postanowiono inaczej, Strona dokonująca przywozu finalizuje proces uznania

równoważności, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, w ciągu 360 dni po otrzymaniu

od Strony dokonującej wywozu wniosku obejmującego dokumentację, w której wykazuje

się równoważność. Termin ten może zostać wydłużony w przypadku upraw sezonowych, gdy

uzasadnione jest opóźnienie oceny, aby umożliwić weryfikację w odpowiednim okresie

wzrostu uprawy.

6.

Strona dokonująca przywozu określa równoważność w odniesieniu do roślin, produktów

roślinnych i innych towarów zgodnie z odpowiednimi ISPM.

7.

Strona dokonująca przywozu może wycofać lub zawiesić równoważność na podstawie jakichokolwiek

dokonanych przez jedną ze Stron zmian środków wpływających na równoważność, pod warunkiem

że postępowanie odbywa się zgodnie z następującą procedurą

a)

zgodnie z postanowieniami art. 58 ust. 2 niniejszego Układu Strona dokonująca wywozu

informuje Stronę dokonującą przywozu o wszelkich propozycjach zmian jej środków uznanych

za równoważne, oraz o możliwym wpływie proponowanych środków na uznaną równoważność.

W ciągu 30 dni roboczych od otrzymania tej informacji Strona dokonująca przywozu informuje

Stronę dokonującą wywozu, czy równoważność będzie nadal uznawana na podstawie proponowanych

środków;

b)

zgodnie z postanowieniami art. 58 ust. 2 niniejszego Układu Strona dokonująca przywozu

informuje Stronę dokonującą wywozu o wszelkich propozycjach zmian jej środków, na

których opiera się uznanie równoważności, oraz o możliwym wpływie proponowanych środków

na uznaną równoważność. W przypadku gdy Strona dokonująca przywozu zaprzestaje uznawania

równoważności, Strony mogą uzgodnić warunki ponownego rozpoczęcia procesu, o którym

mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, na podstawie proponowanych środków.

8.

Uznanie, zawieszenie lub wycofanie równoważności zależy wyłącznie od Strony dokonującej

przywozu, która działa zgodnie ze swoimi własnymi ramami administracyjnymi i prawnymi.

Strona ta dostarcza Stronie dokonującej wywozu na piśmie pełne uzasadnienie i dane

stanowiące podstawę ustaleń i decyzji objętych niniejszym artykułem. W przypadku nieuznania,

wycofania lub zawieszenia równoważności Strona dokonująca przywozu informuje Stronę

dokonującą wywozu o warunkach, jakie należy spełnić, aby ponownie rozpocząć proces,

o którym mowa w ust. 3.

9.

Bez uszczerbku dla art. 64 niniejszego Układu Strona dokonująca przywozu nie może

wycofać ani zawiesić równoważności przed wejściem w życie proponowanych nowych środków

którejkolwiek ze Stron.

10.

W przypadku formalnego uznania równoważności przez Stronę dokonującą przywozu na podstawie

procesu konsultacji określonego w załączniku VIII do niniejszego Układu Podkomitet

SPS zgodnie z procedurą określoną w art. 65 ust. 5 niniejszego Układu potwierdza uznanie

równoważności w handlu między Stronami. Decyzja potwierdzająca może również w stosownych

przypadkach ustanawiać ograniczenie kontroli fizycznych na granicach, uproszczenie

świadectw oraz procedury wstępnego sporządzania ust dla zakładów.

Status równoważności ujmuje się w załączniku XII do niniejszego Układu.

1.

Bez uszczerbku dla art. 59 niniejszego Układu Strony współpracują w celu zwiększenia

wzajemnego zrozumienia w zakresie struktury kontroli urzędowych drugiej Strony oraz

mechanizmów służących stosowaniu środków wymienionych w załączniku IV do niniejszego

Układu, a także skuteczności takiej struktury i mechanizmu. Można to osiągnąć m.in.

poprzez sprawozdania z międzynarodowych audytów przy ich podawaniu do publicznej wiadomości;

Strony mogą w stosownych przypadkach wymieniać informacje na temat ich wyników oraz

inne informacje.

2.

W ramach zbliżenia przepisów, o którym mowa w art. 55 niniejszego Układu, lub uznawania

równoważności, o którym mowa w art. 57 niniejszego Układu, Strony informują się nawzajem

o zmianach legislacyjnych lub proceduralnych wprowadzonych w odnośnych obszarach.

3.

W tym kontekście Unia informuje Gruzję z dużym wyprzedzeniem o zmianach w swoim prawodawstwie,

aby umożliwić Gruzji rozważenie stosownych zmian w swoim prawodawstwie.

Należy osiągnąć odpowiedni poziom współpracy w celu usprawnienia przekazywania dokumentów

legislacyjnych na wniosek jednej ze Stron.

W tym celu każda ze Stron powiadamia drugą Stronę o swoich punktach kontaktowych.

Strony powiadamiają się również wzajemnie o wszelkich zmianach dotyczących punktów

kontaktowych.

1.

Każda ze Stron powiadamia drugą Stronę na piśmie w ciągu dwóch dni roboczych o wszelkim

poważnym lub znaczącym ryzyku dla zdrowia ludzkiego bądź zdrowia zwierząt lub roślin,

w tym o nagłych przypadkach związanych z kontrolą żywności lub sytuacjach, w których

istnieje wyraźnie określone ryzyko poważnych skutków zdrowotnych związanych ze spożyciem

produktów pochodzenia zwierzęcego lub produktów roślinnych, a w szczególności

a)

o wszelkich środkach wpływających na decyzje dotyczące regionalizacji, o których mowa

w art. 56 niniejszego Układu;

b)

o obecności lub rozwoju wszelkich chorób zwierząt wymienionych w załączniku V-A do

niniejszego Układu lub agrofagów regulowanych, wymienionych w załączniku V-B do niniejszego

Układu;

c)

o ustaleniach mających znaczenie epidemiologiczne lub o istotnym związanym z tym ryzyku

w zakresie chorób zwierząt i agrofagów, które nie są wymienione w załącznikach V-A

ani V-B do niniejszego Układu lub które są nowymi chorobami zwierząt lub agrofagami;

oraz

d)

o wszelkich dodatkowych środkach wykraczających poza podstawowe wymogi mające zastosowanie

do własnych środków podejmowanych w celu kontroli lub zwalczania chorób zwierząt lub

agrofagów bądź w celu ochrony zdrowia publicznego lub zdrowia roślin oraz o wszelkich

zmianach w polityce dotyczącej profilaktyki, w tym w polityce dotyczącej szczepień.

2.

Powiadomienia kieruje się na piśmie do punktów kontaktowych, o których mowa w art.

58 ust. 1 niniejszego Układu.

Powiadomienie na piśmie oznacza powiadomienie przesłane pocztą, faksem lub pocztą

elektroniczną.

3.

W przypadku gdy jedna ze Stron ma poważne obawy dotyczące ryzyka dla zdrowia ludzkiego

bądź zdrowia zwierząt lub roślin, na wniosek tej Strony organizowane są konsultacje

dotyczące tej sytuacji, które odbywają się w najbliższym możliwym terminie, a w każdym

razie w ciągu 15 dni roboczych od dnia złożenia takiego wniosku. W takich sytuacjach

każda ze Stron podejmuje wysiłki w celu zapewnienia wszelkich informacji niezbędnych

do uniknięcia zakłóceń w handlu i do osiągnięcia rozwiązania możliwego do przyjęcia

przez obie Strony, zgodnego z ochroną zdrowia ludzkiego oraz zdrowia zwierząt i roślin.

4.

Na wniosek Strony organizuje się konsultacje dotyczące dobrostanu zwierząt, które

odbywają się w najbliższym możliwym terminie, a w każdym razie w ciągu 20 dni roboczych

od dnia powiadomienia. W takich sytuacjach każda ze Stron dokłada starań w celu dostarczenia

wszelkich żądanych informacji.

5.

Na wniosek Strony konsultacje, o których mowa w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu, organizowane

są w formie wideokonferencji lub audiokonferencji. Strona wnioskująca o konsultacje

zapewnia przygotowanie protokołu z konsultacji, który jest formalnie zatwierdzany

przez Strony. Do celów takiego zatwierdzenia mają zastosowanie postanowienia art.

58 ust. 3 niniejszego Układu.

6.

W późniejszym terminie wdrożony zostanie obustronny system szybkiego powiadamiania

i wczesnego ostrzegania o wszelkich nagłych sytuacjach w obszarze sanitarnym i fitosanitarnym,

po wprowadzeniu przez Gruzję niezbędnych aktów prawnych w tej dziedzinie i stworzeniu

warunków do właściwego funkcjonowania takich systemów na miejscu.

1.

Warunki przywozu przed uznaniem równoważności

a)

Strony zgodnie postanawiają prowadzić przywóz wszelkich towarów ujętych w załączniku

IV-A i załącznika IV-C pkt 2 i 3 do niniejszego Układu zgodnie z warunkami sprzed

uznania równoważności. Bez uszczerbku dla decyzji podjętych zgodnie z artykułem 56

niniejszego Układu, warunki przywozu stosowane przez Stronę dokonującą przywozu mają

zastosowanie do całego terytorium Strony dokonującej wywozu. W momencie wejścia w

życie niniejszego Układu i zgodnie z postanowieniami jego art. 58 Strona dokonująca

przywozu powiadamia Stronę dokonującą wywozu o swoich wymogach sanitarnych i fitosanitarnych

dotyczących przywozu towarów, o których mowa w załącznikach IV-A i IV-C do niniejszego

Układu. Informacje te obejmują w stosownych przypadkach wzory urzędowych świadectw,

oświadczeń lub dokumentów handlowych, określone przez Stronę dokonującą przywozu;

oraz

b)

(i)

Wszelkie zmiany lub proponowane zmiany warunków, o których mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego

artykułu muszą być zgodne z odpowiednimi procedurami powiadomienia określonymi w Porozumieniu

SPS;

(ii)

Bez uszczerbku dla art. 64 niniejszego Układu, w celu określenia daty wejścia w życie

zmienionych warunków, o których mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, Strona

dokonująca przywozu bierze pod uwagę czas transportu między Stronami; oraz

(iii)

jeżeli Strona dokonująca przywozu nie spełni wyżej wspomnianych wymogów dotyczących

powiadomienia, o których mowa w lit. a) niniejszego artykułu, nadal akceptuje ona

świadectwa lub poświadczenia gwarantujące uprzednio obowiązujące warunki do 30 dni

po wejściu w życie zmienionych warunków przywozu.

2.

Warunki przywozu po uznaniu równoważności

a)

W ciągu 90 dni od dnia przyjęcia decyzji o uznaniu równoważności określone w art.

57 ust. 10 niniejszego Układu, Strony podejmują niezbędne działania legislacyjne i administracyjne

w celu wdrożenia uznania równoważności, aby umożliwić na tej podstawie handel między

Stronami towarami, o których mowa w załączniku IV-A oraz załącznika IV-C pkt 2 i 3

do niniejszego Układu. Dla tych towarów wzór urzędowego świadectwa lub urzędowego

dokumentu wymaganego przez Stronę dokonującą przywozu może wówczas zostać zastąpiony

świadectwem sporządzonym zgodnie z załącznikiem X-B do niniejszego Układu;

b)

Dla towarów w sektorach lub podsektorach, w przypadku których nie wszystkie środki

są uznane za równoważne, handel jest prowadzony nadal na podstawie zgodności z warunkami,

o których mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu. Na wniosek Strony dokonującej

wywozu zastosowanie mają postanowienia ust. 5 niniejszego artykułu.

3.

Od dnia wejścia w życie niniejszego Układu towary, o których mowa w załączniku IV-A

oraz załącznika IV-C pkt 2 do niniejszego Układu, nie podlegają obowiązkowi uzyskania

pozwolenia na przywóz między Stronami.

4.

W odniesieniu do warunków wpływających na handel towarami, o których mowa w ust. 1

lit. a) niniejszego artykułu, na wniosek Strony dokonującej wywozu Strony podejmują

konsultacje w ramach Podkomitetu SPS zgodnie z postanowieniami art. 65 niniejszego

Układu w celu uzgodnienia alternatywnych lub dodatkowych warunków przywozu Strony

dokonującej przywozu. Takie alternatywne lub dodatkowe warunki przywozu mogą w stosownych

przypadkach opierać się na środkach Strony dokonującej wywozu, uznanych za równoważne

przez Stronę dokonującą przywozu. Jeśli tak zdecydowano, Strona dokonująca przywozu

podejmuje w ciągu 90 dni niezbędne działania legislacyjne lub administracyjne w celu

umożliwienia przywozu na podstawie uzgodnionych warunków przywozu.

5.

Wykaz zakładów, tymczasowe zatwierdzenie

a)

Przy przywozie produktów pochodzenia zwierzęcego, o których mowa w części 2 załącznika

IV-A do niniejszego Układu, na wniosek Strony dokonującej wywozu uzupełniony o odpowiednie

gwarancje, Strona dokonująca przywozu tymczasowo zatwierdza zakłady przetwórcze, o

których mowa w pkt 2 załącznika VII do niniejszego Układu, które znajdują się na terytorium

Strony dokonującej wywozu, bez wcześniejszych inspekcji poszczególnych zakładów. Takie

zatwierdzenie musi być zgodne z warunkami i postanowieniami określonymi w załączniku

VII do niniejszego Układu. O ile nie są wymagane dodatkowe informacje, Strona dokonująca

przywozu podejmuje niezbędne działania legislacyjne lub administracyjne, aby umożliwić

przywóz na tej podstawie w ciągu 30 dni roboczych od dnia otrzymania przez nią wniosku i odpowiednich

gwarancji.

Wstępny wykaz zakładów zatwierdza się zgodnie z postanowieniami załącznika VII do

niniejszego Układu.

b)

Przy przywozie produktów pochodzenia zwierzęcego, o których mowa w ust. 2 lit. a)

niniejszego artykułu, Strona dokonująca wywozu informuje Stronę dokonującą przywozu

o swoim wykazie zakładów spełniających wymogi Strony dokonującej przywozu.

6.

Na wniosek jednej ze Stron druga Strona dostarcza niezbędne wyjaśnienia i dane będące

podstawą dokonanych ustaleń i decyzji objętych niniejszym artykułem.

1.

Na potrzeby procedur certyfikacji oraz wydawania świadectw i dokumentów urzędowych

Strony zgodnie przyjmują zasady określone w załączniku X do niniejszego Układu.

2.

Podkomitet SPS, o którym mowa w art. 65 niniejszego Układu, może uzgodnić zasady,

które należy stosować w przypadku certyfikacji elektronicznej, wycofania lub wymiany

świadectw.

3.

W ramach zbliżonych przepisów, o których mowa w art. 55 niniejszego Układu, Strony

uzgadniają w stosownych przypadkach wspólne wzory świadectw.

1.

W celu utrzymania pewności co do skutecznego wykonania postanowień niniejszego rozdziału

każda ze Stron ma prawo

a)

do prowadzenia weryfikacji całości lub części systemu inspekcji i certyfikacji stosowanego

przez organy drugiej Strony, bądź - w stosownych przypadkach - innych środków, zgodnie

z odpowiednimi międzynarodowymi standardami, wytycznymi i zaleceniami zawartymi w

Kodeksie Żywnościowym, OIE i IPPC;

b)

do otrzymywania informacji od drugiej Strony o stosowanym przez nią systemie kontroli,

a także do otrzymywania informacji o wynikach kontroli przeprowadzonych w ramach tego

systemu, przestrzegając przepisów dotyczących poufności obowiązujących w każdej ze

Stron.

2.

Każda ze Stron może udostępniać osobom trzecim wyniki weryfikacji, o których mowa

w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, oraz podawać je do wiadomości publicznej zgodnie

z ewentualnymi wymogami, które mogą mieć zastosowanie do którejkolwiek ze Stron. W

toku takiego udostępniania lub podawania do wiadomości publicznej przestrzega się

ewentualnych wymogów poufności mających zastosowanie do danej Strony.

3.

W przypadku gdy Strona dokonująca przywozu postanawia przeprowadzić wizytę w celu

dokonania weryfikacji na terytorium Strony dokonującej wywozu, powiadamia o takiej

wizycie Stronę dokonującą wywozu na co najmniej 60 dni roboczych przed terminem wizyty,

z wyjątkiem sytuacji wyjątkowych lub jeśli Strony postanowią inaczej. Wszelkie zmiany

dotyczące takiej wizyty są uzgadniane przez Strony.

4.

Koszty poniesione w związku z przeprowadzeniem weryfikacji całości lub części systemów

inspekcji i certyfikacji lub, w stosownych przypadkach, innych środków stosowanych

przez właściwe organy drugiej Strony, pokrywa Strona, która przeprowadza weryfikację

lub inspekcję.

5.

Projekt pisemnego sprawozdania z weryfikacji jest przekazywany Stronie dokonującej

wywozu w ciągu 60 dni roboczych po zakończeniu weryfikacji. Strona dokonująca wywozu

ma 45 dni roboczych na przygotowanie uwag do projektu sprawozdania. Uwagi zgłoszone

przez Stronę dokonującą wywozu zostają załączone do sprawozdania końcowego oraz, w

stosownych przypadkach, uwzględnione w jego treści. Jednakże w przypadku gdy w trakcie

weryfikacji wykryto znaczące ryzyko dla zdrowia ludzkiego lub zdrowia zwierząt lub

roślin, Strona dokonująca wywozu zostaje poinformowana o tym najszybciej, jak to możliwe,

a w każdym przypadku w ciągu 10 dni roboczych od zakończenia weryfikacji.

6.

Dla potrzeb jasności wyniki weryfikacji mogą zostać wykorzystane w procedurach, o

których mowa w art. 55, 57 i 63 niniejszego Układu prowadzonych przez Strony lub przez

jedną ze Stron.

1.

Strony zgodnie postanawiają, że kontrole przywozu przesyłek z terytorium Strony dokonującej

wywozu są prowadzone przez Stronę dokonującą przywozu z poszanowaniem zasad określonych

w części A załącznika IX do niniejszego Układu. Wyniki tych kontroli mogą stanowić

wkład do procesu weryfikacji, o którym mowa w art. 62 niniejszego Układu.

2.

Częstości fizycznych kontroli przywozu stosowanych przez każdą ze Stron określone

są w części B załącznika IX do niniejszego Układu. Strona może zmienić te częstości

w ramach swoich kompetencji oraz zgodnie ze swoim prawodawstwem krajowym, w wyniku

postępu dokonanego zgodnie z art. 55, 57 i 60 niniejszego Układu, lub w wyniku weryfikacji,

konsultacji lub innych środków przewidzianych w niniejszym Układzie. Podkomitet SPS,

o którym mowa w art. 65, odpowiednio zmienia część B załącznika IX do niniejszego

Układu w drodze decyzji.

3.

Opłaty za inspekcje, jeżeli zostaną nałożone, mogą obejmować wyłącznie koszty poniesione

przez właściwe organy na przeprowadzenie kontroli przywozu. Wysokość tych opłat oblicza

się na tej samej podstawie, co opłaty pobierane za inspekcje podobnych produktów krajowych.

4.

Strona dokonująca przywozu na wniosek Strony dokonującej wywozu informuje ją o wszelkich

zmianach, w tym również o powodach takich zmian, dotyczących środków wpływających

na kontrole przywozu i opłaty za inspekcje oraz o wszelkich znaczących zmianach w

postępowaniu administracyjnym w zakresie takich kontroli.

5.

Począwszy od daty, która ma być ustalona przez Podkomitet SPS, o którym mowa w art.

65 niniejszego Układu, Strony mogą uzgodnić warunki wzajemnego zatwierdzania kontroli,

o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. b) niniejszego Układu, w celu dostosowania, a

w stosownych przypadkach obustronnego ograniczenia, częstości fizycznych kontroli

przywozu towarów, o których mowa w art. 60 ust. 2 lit. a) niniejszego Układu.

Począwszy od tej daty Strony mogą wzajemnie zatwierdzać swoje kontrole określonych

towarów oraz, co za tym idzie, ograniczać lub zastępować kontrole przywozu tych towarów.

1.

Jeżeli Strona dokonująca wywozu wprowadza na swoim terytorium środki w celu kontroli

wszelkich czynników mogących stanowić poważne zagrożenie lub ryzyko dla zdrowia ludzkiego,

zdrowia zwierząt lub roślin, to Strona dokonująca wywozu, bez uszczerbku dla postanowień

ust. 2 niniejszego artykułu, wprowadza równoważne środki, aby zapobiec wprowadzeniu

czynników danego zagrożenia lub ryzyka na terytorium Strony dokonującej przywozu.

2.

Z uwagi na ważne względy zdrowia ludzkiego lub zdrowia zwierząt lub roślin Strona

dokonująca przywozu może wprowadzić tymczasowe środki niezbędne w celu ochrony zdrowia

ludzkiego bądź zdrowia zwierząt lub roślin. W odniesieniu do przesyłek będących w

transporcie między Stronami Strona dokonująca przywozu rozważa najbardziej odpowiednie

i proporcjonalne rozwiązanie w celu uniknięcia zbędnych zakłóceń w handlu.

3.

Strona wprowadzająca środki na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu informuje o tym

drugą Stronę najpóźniej w ciągu jednego dnia roboczego od dnia wprowadzenia środków.

Na wniosek którejkolwiek ze Stron, zgodnie z postanowieniami art. 59 ust. 3 niniejszego

Układu, Strony przeprowadzają konsultacje dotyczące tej sytuacji w ciągu 15 dni roboczych

od dnia powiadomienia. Strony należycie uwzględniają wszelkie informacje uzyskane

wramach takich konsultacji oraz dokładają starań w celu uniknięcia zbędnych zakłóceń

w handlu, w stosownych przypadkach biorąc pod uwagę wynik konsultacji, o których mowa

w art. 59 ust. 3 niniejszego Układu.

1.

Niniejszym powołuje się Podkomitet SPS. Zbiera się on w ciągu trzech miesięcy po dniu

wejścia w życie niniejszego Układu, a następnie na wniosek którejkolwiek ze Stron

lub co najmniej raz do roku. Z zastrzeżeniam zgody Stron, spotkanie Podkomitetu SPS

może być zorganizowane w formie wideokonferencji lub audiokonferencji. Podkomitet

SPS może również poruszać kwestie poza sesją w drodze korespondencyjnej.

2.

Podkomitet SPS pełni następujące funkcje

a)

rozpatrywanie wszelkich kwestii związanych z niniejszym rozdziałem;

b)

monitorowanie wykonywania niniejszego rozdziału, a także badanie wszelkich kwestii,

które mogą wyniknąć w związku z jego wykonaniem;

c)

dokonywanie przeglądów załączników IV-XII do niniejszego Układu, szczególnie w świetle

postępu dokonanego w ramach konsultacji i procedur określonych w niniejszym rozdziale;

d)

zmienianie, w drodze decyzji zatwierdzającej, załączników IV-XII do niniejszego Układu

w świetle przeglądu przewidzianego w lit. c) niniejszego ustępu lub zgodnie z innymi

postanowieniami niniejszego rozdziału; oraz

e)

wydawanie opinii i zaleceń dla innych organów określonych w tytule VIII (Postanowienia

instytucjonalne, ogólne i końcowe) niniejszego Układu w świetle przeglądu przewidzianego

w lit. c) niniejszego ustępu.

3.

Strony zgodnie postanawiają ustanawiać w stosownych przypadkach techniczne grupy robocze,

składające się z przedstawicieli Stron w randze ekspertów, określające i poruszające

kwestie techniczne i naukowe wynikające ze stosowania niniejszego rozdziału. W przypadku

gdy wymagana jest dodatkowa wiedza fachowa, Strony mogą ustanawiać grupy doraźne,

w tym grupy naukowe i grupy ekspertów. Członkostwo w grupach doraźnych nie musi ograniczać

się do przedstawicieli Stron.

4.

Podkomitet SPS regularnie informuje Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, za pomocą

sprawozdań o swojej działalności i decyzjach podjętych w ramach swoich kompetencji.

5.

Na pierwszym posiedzeniu Podkomitet SPS przyjmuje swój regulamin.

6.

Wszelkie decyzje, zalecenia, sprawozdania i inne działania Podkomitetu SPS lub innej

grupy ustanowionej przez Podkomitet SPS są przyjmowane w drodze konsensusu między

Stronami.

1.

Strony uznają znaczenie ułatwień celnych i handlowych w zmieniających się warunkach

dwustronnej wymiany handlowej. Strony zgodnie postanawiają, że wzmocnią współpracę

w tym obszarze, w celu zapewnienia, aby odpowiednie przepisy i procedury oraz zdolności

administracyjne stosownych organów administracyjnych zasadniczo odpowiadały celom

skutecznej kontroli oraz, wspierały ułatwienia w legalnym handlu.

2.

Strony uznają, że należy zwrócić szczególną uwagę na uzasadnione cele polityki publicznej,

w tym na ułatwienia w handlu, bezpieczeństwo i zapobieganie nadużyciom finansowym

oraz zrównoważone podejście do tych kwestii.

1.

Strony uzgadniają, że ich odnośne prawodawstwo handlowe i celne musi być, co do zasady,

stabilne i wszechstronne, a ich przepisy i procedury muszą być proporcjonalne, przejrzyste,

przewidywalne, niedyskryminujące, bezstronne oraz stosowane jednolicie i skutecznie

oraz służyć między innymi

a)

ochronie i ułatwianiu legalnego handlu poprzez skuteczne egzekwowanie i przestrzeganie

wymogów prawnych;

b)

unikaniu zbędnych lub dyskryminujących obciążeń podmiotów gospodarczych, zapobieganiu

nadużyciom finansowym i dalszemu ułatwianiu podmiotom gospodarczym osiągania wysokiego

poziomu zgodności;

c)

stosowaniu jednolitego dokumentu administracyjnego (SAD) do celów zgłoszeń celnych;

d)

podjęcia środków, które przyczyniają się do zwiększenia skuteczności, przejrzystości

i uproszczenia procedur i praktyk celnych na granicy;

e)

stosowaniu nowoczesnych technik celnych, wraz z oceną ryzyka, kontroli po odprawie

celnej i metod kontroli przedsiębiorstw w celu uproszczenia i ułatwienia wprowadzania,

wyprowadzania i zwalniania towarów;

f)

obniżeniu kosztów przestrzegania przepisów i zapewnieniu wszystkim podmiotom gospodarczym

większej przewidywalności;

g)

bez uszczerbku dla stosowania obiektywnych kryteriów oceny ryzyka - zapewnieniu niedyskryminacyjnego

nakładania wymogów i procedur mających zastosowanie do przywozu, wywozu i towarów

w tranzycie;

h)

stosowaniu międzynarodowych instrumentów mających zastosowanie w obszarze ceł i handlu,

w tym instrumentów opracowanych przez Światową Organizację Celną, Konwencji stambulskiej

dotyczącej odprawy czasowej z 1990 r., Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego

systemu oznaczania i kodowania towarów z 1983 r., instrumentów WTO, Konwencji celnej

ONZ dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR z 1975 r.,

Konwencji w sprawie harmonizacji kontroli towarów na granicach z 1982 r.; mogą też

w stosownych przypadkach brać pod uwagę opracowane przez Światową Organizację Celną

Ramy standardów dla zabezpieczenia i uproszczenia handlu globalnego oraz wytyczne

Komisji Europejskiej, na przykład strategię celną;

i)

podjęciu niezbędnych środków w celu odzwierciedlenia i wykonania postanowień zmienionej

konwencji z Kioto dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego z 1973 r.;

j)

wprowadzeniu wcześniejszych wiążących interpretacji dotyczących klasyfikacji taryfowej

i reguł pochodzenia. Strony zapewniają, aby interpretacja mogła zostać uchylona lub

unieważniona wyłącznie po powiadomieniu przedsiębiorcy, którego to dotyczy, i bez

mocy wstecznej, chyba że interpretacja taka została sporządzona na podstawie nieprawidłowych

lub niekompletnych informacji;

k)

wprowadzeniu i stosowaniu uproszczonych procedur dla upoważnionych przedsiębiorców

handlowych zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami;

l)

określeniu zasad zapewniających, aby wszelkie kary nałożone w przypadku naruszeń przepisów

celnych lub wymogów proceduralnych były proporcjonalne i niedyskryminujące oraz aby

ich stosowanie nie było przyczyną nieuzasadnionych opóźnień; oraz

m)

stosowaniu przejrzystych, niedyskryminujących i proporcjonalnych zasad, w przypadkach

gdy agencje rządowe świadczą usługi zapewniane również przez sektor prywatny.

2.

W celu usprawnienia metod pracy oraz zapewnienia niedyskryminacji, przejrzystości,

efektywności, rzetelności i rozliczalności działań Strony

a)

podejmują dalsze działania na rzecz ograniczenia, uproszczenia i standaryzacji danych

i dokumentacji wymaganych przez organy celne i inne właściwe organy;

b)

w miarę możliwości upraszczają wymogi i formalności dotyczące szybkiego zwolnienia

i odprawy towarów;

c)

wprowadzają skuteczne, szybkie i niedyskryminujące procedury gwarantujące prawo do

odwołania się od działań, orzeczeń i decyzji administracyjnych organów celnych i innych

właściwych organów mających wpływ na towary dostarczone do organów celnych. Procedury

odwoławcze muszą być łatwo dostępne, a wszelkie koszty z nimi związane muszą być uzasadnione

i współmierne do kosztów poniesionych przez organy w celu zapewnienia prawa do odwołania;

d)

podejmują działania w celu zapewnienia, aby - w przypadku odwołania się od zakwestionowanego

działania, orzeczenia lub decyzji administracyjnej - towary były zwykle zwolnione,

a płatności z tytułu cła mogły zostać odroczone, z zastrzeżeniem podjęcia wszelkich

środków zabezpieczających uznanych za konieczne. W razie potrzeby zwolnienie towarów

powinno być uzależnione od przedstawienia gwarancji w formie poręczenia lub depozytu;

oraz

e)

zapewniają utrzymanie najwyższych standardów etycznych, zwłaszcza na granicy, poprzez

wykorzystanie środków odzwierciedlających zasady odpowiednich konwencji i instrumentów

międzynarodowych w tym zakresie, w szczególności, w stosownych przypadkach, zmienionej

deklaracji Światowej Organizacji Celnej z Aruszy z 2003 r. oraz strategii Komisji

Europejskiej w sprawie etyki zawodowej w służbie celnej z 2007 r.

3.

Strony zgodnie postanawiają wyeliminować

a)

wszelkie wymogi dotyczące obowiązkowego korzystania z usług pośredników celnych; oraz

b)

wszelkie wymogi dotyczące obowiązkowego korzystania z inspekcji przedwysyłkowych lub

inspekcji przeznaczenia.

4.

W odniesieniu do tranzytu

a)

do celów niniejszego Układu mają zastosowanie zasady i definicje dotyczące tranzytu

określone w postanowieniach WTO, w szczególności art. V GATT 1994 i postanowienia

z nim związane, w tym wszelkie wyjaśnienia i zmiany wynikające z dauhańskiej rundy

negocjacji w sprawie ułatwień w wymianie handlowej. Postanowienia te stosuje się także,

gdy tranzyt towarów zaczyna się lub kończy na terytorium Strony;

b)

Strony podejmują działania zmierzające do stopniowego wzajemnego połączenia swoich

systemów tranzytu celnego, mając na uwadze przyszły udział Gruzji we wspólnym systemie

tranzytowym

c)

Strony zapewniają współpracę i koordynację pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi organami

na ich terytorium, aby ułatwić ruch tranzytowy. Strony wspierają również współpracę

między organami a sektorem prywatnym w zakresie tranzytu.

Strony zgodnie postanawiają

a)

zapewnić przejrzystość oraz publiczną dostępność swoich przepisów i procedur, w miarę

możliwości w formie elektronicznej, wraz z odpowiednim uzasadnieniem ich przyjęcia.

Potrzebne są regularne konsultacje i rozsądny przedział czasu pomiędzy publikacją

nowych lub zmienionych przepisów a ich wejściem w życie;

b)

przeprowadzać w odpowiednim terminie regularne konsultacje z przedstawicielami handlu

na temat wniosków legislacyjnych, procedur celnych i kwestii handlowych;

c)

udostępniać publicznie, w miarę możliwości drogą elektroniczną, stosowne komunikaty

administracyjne, zawierające informacje o wymaganiach organów celnych i procedurach

wprowadzenia lub wyprowadzenia, godzinach pracy i procedurach roboczych biur celnych

w portach i na przejściach granicznych oraz o punktach kontaktowych udzielających

informacji;

d)

wspierać współpracę pomiędzy podmiotami gospodarczymi a właściwymi organami administracyjnymi

poprzez stosowanie niearbitralnych i publicznie dostępnych procedur, przede wszystkim

w oparciu o te publikowane przez Światową Organizację Celną; oraz

e)

zapewniać, aby ich odnośne wymogi oraz procedury celne pozostawały zgodne z uzasadnionymi

potrzebami podmiotów handlowych i z najlepszymi praktykami oraz aby ograniczały wymianę

handlową w najmniejszym możliwym stopniu.

1.

Strony zakazują opłat administracyjnych o skutku równoważnym do należności celnych

przywozowych lub wywozowych i stosownych opłat.

2.

W odniesieniu do wszystkich opłat i należności jakiegokolwiek rodzaju nakładanych

przez organy celne każdej ze Stron, w tym opłat i należności za zadania wykonane przez

inną instancję w imieniu wyżej wymienionych organów, w ramach przywozu lub wywozu

lub w związku z przywozem lub wywozem oraz bez uszczerbku dla odnośnych artykułów

w rozdziale 1 (Traktowanie narodowe i dostęp towarów do rynku) tytułu IV (Handel i

zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu

a)

opłaty i należności można nałożyć jedynie na usługi świadczone na wniosek zgłaszającego

poza normalnymi warunkami pracy, godzinami pracy i w miejscach innych niż te, o których

mowa w przepisach celnych, lub tytułem formalności związanych ze świadczeniem takich

usług i wymaganych do dokonania takiego przywozu lub wywozu;

b)

opłaty i należności nie mogą przekraczać kosztu świadczonej usługi;

c)

opłaty i należności nie mogą być obliczane ad valorem;

d)

informacje dotyczące opłat i należności są publikowane poprzez urzędowo określony

środek przekazu, a jeśli jest to możliwe, na oficjalnej stronie internetowej. Informacje

te muszą obejmować przyczyny nałożenia opłat lub należności na świadczone usługi,

nazwę odpowiedzialnego organu, opłaty i należności, jakie zostaną zastosowane, oraz

termin i sposób dokonania zapłaty; oraz

e)

nie nakłada się nowych ani zmienionych opłat i należności aż do czasu opublikowania

i udostępnienia informacji o nich.

1.

Postanowienia porozumienia w sprawie wykonania art. VII GATT 1994 zawarte w załączniku

1A do Porozumienia WTO wraz ze wszelkimi późniejszymi zmianami, regulują zasady ustalania

wartości celnej towarów w wymianie handlowej między Stronami. Wspomniane postanowienia

Porozumienia WTO zostają niniejszym włączone do niniejszego Układu i stanowią jego

część. Nie stosuje się minimalnych wartości celnych.

2.

Strony współpracują w celu wypracowania wspólnego podejścia do kwestii dotyczących

ustalania wartości celnej.

Strony wzmacniają współpracę w obszarze ceł, aby zapewnić wykonanie celów niniejszego

rozdziału, tak aby zwiększyć ułatwienia handlowe, a równocześnie zapewnić skuteczną

kontrolę, bezpieczeństwo i zapobieganie nadużyciom finansowym. W tym celu, w stosownych

przypadkach, Strony mogą się posłużyć strategią celną Komisji Europejskiej jako punktem

odniesienia.

Aby zapewnić zgodność z postanowieniami niniejszego rozdziału Strony między innymi

a)

wymieniają informacje na temat przepisów i procedur celnych;

b)

opracowują wspólne inicjatywy dotyczące procedur przywozu, wywozu i tranzytu, a także

działają na rzecz zapewnienia skutecznych usług na rzecz środowiska gospodarczego;

c)

współpracują w zakresie automatyzacji procedur celnych i innych procedur handlowych;

d)

wymieniają, w stosownych przypadkach, informacje i dane z zastrzeżeniem przestrzegania

poufności danych wrażliwych oraz ochrony danych osobowych;

e)

współpracują w zakresie zapobiegania nielegalnemu transgranicznemu handlowi towarami,

w tym wyrobami tytoniowymi, oraz jego zwalczania;

f)

wymieniają informacje lub rozpoczynają konsultacje w celu wypracowania, w miarę możliwości,

wspólnych stanowisk na forach organizacji międzynarodowych działających w dziedzinie

ceł, takich jak WTO, WCO, ONZ, Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i

Rozwoju (UNCTAD) oraz EKG ONZ;

g)

współpracują w zakresie planowania i świadczenia pomocy technicznej, zwłaszcza w celu

ułatwienia reformy ułatwień celnych i handlowych zgodnie z odpowiednimi postanowieniami

niniejszego Układu;

h)

wymieniają najlepsze praktyki w zakresie operacji celnych, zwłaszcza dotyczące systemów

kontroli celnych opartych na ryzyku i egzekwowania praw własności intelektualnej,

w szczególności w zakresie podrabianych produktów;

i)

wspierają koordynację pomiędzy wszystkimi organami służb granicznych Stron w celu

ułatwienia procedury przekraczania granic i poprawy kontroli, biorąc pod uwagę, jeśli

to możliwe i właściwe, wspólne kontrole graniczne; oraz

j)

ustanawiają, stosownie do potrzeb, wzajemne uznawanie programów partnerstwa handlowego

i kontroli celnych, w tym równoważnych środków ułatwiających wymianę handlową.

Strony współpracują w zakresie świadczenia pomocy technicznej i budowania zdolności

w celu wdrożenia reformy ułatwień handlowych i celnych.

Bez uszczerbku dla innych form współpracy przewidzianych w niniejszym Układzie, w

szczególności w art. 71 niniejszego Układu, Strony udzielają wzajemnej pomocy administracyjnej

w sprawach celnych zgodnie z postanowieniami Protokołu II do niniejszego Układu dotyczącego

wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych.

1.

Niniejszym ustanawia się Podkomitet ds. Ceł. Podkomitet ten podlega Komitetowi Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu.

2.

Zadania Podkomitetu obejmują systematyczne konsultacje i monitorowanie wykonania postanowień

niniejszego rozdziału oraz administrowanie nimi, w tym kwestie dotyczące współpracy

celnej, transgranicznej współpracy celnej i zarządzania, pomocy technicznej, reguł

pochodzenia, ułatwień w handlu, a także wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach

celnych.

3.

Podkomitet ds. Ceł między innymi

a)

nadzoruje prawidłowe stosowanie niniejszego rozdziału oraz protokołów I i II do niniejszego

Układu;

b)

przyjmuje ustalenia praktyczne, środki i decyzje w celu wykonania niniejszego rozdziału

oraz protokołów I i II do niniejszego Układu, w tym w zakresie wymiany informacji

i danych, wzajemnego uznawania kontroli celnych i programów partnerstwa handlowego

oraz wzajemnie uzgodnionych korzyści;

c)

wymienia poglądy na wszelkie tematy będące przedmiotem wspólnego zainteresowania,

w tym przyszłe środki i zasoby na ich wdrożenie i stosowanie;

d)

w stosownych przypadkach - przedstawia zalecenia; oraz

e)

przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

Dokonuje się stopniowego zbliżenia do przepisów celnych Unii i niektórych aktów prawa

międzynarodowego, jak przewidziano w załączniku XIII do niniejszego Układu.

1.

Strony, potwierdzając swoje zobowiązania w ramach Porozumienia WTO, ustanawiają niniejszym

niezbędne uzgodnienia dotyczące stopniowej wzajemnej liberalizacji prowadzenia przedsiębiorstw

i handlu usługami oraz współpracy w zakresie handlu elektronicznego.

2.

Zamówienia publiczne objęte są rozdziałem 8 (Zamówienia publiczne) tytułu IV (Handel

i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu i żadne z postanowień niniejszego

rozdziału nie może być interpretowane jako nakładające jakiekolwiek zobowiązania w

zakresie zamówień publicznych.

3.

Dotacje objęte są rozdziałem 10 (Konkurencja) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane

z handlem) niniejszego Układu, a postanowienia niniejszego rozdziału nie mają zastosowania

do dotacji przyznawanych przez Strony.

4.

Zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału każda ze Stron zachowuje prawo do

regulowania i wprowadzania nowych przepisów, aby osiągnąć uzasadnione cele polityczne.

5.

Niniejszy rozdział nie ma zastosowania do środków odnoszących się do osób fizycznych

starających się o dostęp do rynku pracy Strony, ani do środków dotyczących obywatelstwa,

stałego pobytu, czy też stałego zatrudnienia.

6.

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie uniemożliwia Stronie stosowania środków

regulujących wjazd lub czasowy pobyt osób fizycznych na ich terytorium, łącznie ze

środkami niezbędnymi dla ochrony integralności granic i zapewnienia zorganizowanego

przemieszczania się osób fizycznych przez ich granice, pod warunkiem że środki takie

nie będą stosowane w sposób niweczący lub naruszający korzyści przypadające którejkolwiek

ze Stron zgodnie z warunkami szczegółowego zobowiązania w niniejszym rozdziale i załączniku

XIV do niniejszego Układu

Do celów niniejszego rozdziału

a)

„środek” oznacza każdy środek Strony w formie ustawy, rozporządzenia, zasady, procedury,

decyzji, działania administracyjnego lub w jakiejkolwiek innej formie;

b)

„środki wprowadzone lub utrzymywane przez Stronę” oznaczają środki podjęte przez

(i)

administrację i organy stopnia centralnego, regionalnego lub lokalnego; oraz

(ii)

organy pozarządowe wykonujące uprawnienia delegowane przez administrację lub organy

stopnia centralnego, regionalnego lub lokalnego;

c)

„osoba fizyczna pochodząca ze Strony” oznacza obywatela państwa członkowskiego UE

lub obywatela Gruzji zgodnie z ich właściwym prawodawstwem;

d)

„osoba prawna” oznacza każdy podmiot prawny właściwie ustanowiony lub w inny sposób

utworzony na podstawie właściwego prawa, dla celów komercyjnych lub innych, prywatny

lub rządowy, włączając w to spółkę kapitałową, fundusz powierniczy, spółkę osobową,

wspólne przedsięwzięcie, firmę jednoosobową lub stowarzyszenie;

e)

„osoba prawna pochodząca ze Strony” oznacza osobę prawną zdefiniowaną w lit. d), ustanowioną

zgodnie z przepisami, odpowiednio, jednego z państw członkowskich UE lub Gruzji i

mającą siedzibę statutową, zarząd lub główne miejsce prowadzenia działalności, odpowiednio,

na terytorium

Jeżeli ta osoba prawna ma jedynie swoją siedzibę statutową lub zarząd odpowiednio

na terytorium, do którego ma zastosowanie Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

lub na terytorium Gruzji, nie jest ona uznawana odpowiednio za osobę prawną pochodzącą

z Unii ani za osobę prawną pochodzącą z Gruzji, chyba że jej działalność ma rzeczywisty

i ciągły związek z gospodarką odpowiednio Unii lub Gruzji;

Niezależnie od postanowień poprzedniej litery, przedsiębiorstwa żeglugowe mające siedzibę

poza terytorium Unii lub Gruzji i kontrolowane odpowiednio przez obywateli państwa

członkowskiego UE lub Gruzji są także beneficjentami niniejszego Układu, jeżeli ich

statki są zarejestrowane zgodnie z właściwym prawodawstwem w tym państwie członkowskim

lub w Gruzji i pływają pod banderą państwa członkowskiego lub Gruzji;

f)

„jednostka zależna” osoby prawnej pochodzącej z jednej ze Stron oznacza należącą do

niej osobę prawną lub osobę prawną faktycznie przez nią kontrolowaną

g)

„oddział” osoby prawnej oznacza jednostkę nieposjadającą osobowości prawnej, o charakterze

stałym, powstałą na przykład w wyniku rozszerzenia działalności podmiotu macierzystego,

posiadającą zarząd i wyposażoną materialnie w celu prowadzenia negocjacji handlowych

z osobami trzecimi, aby osoby te, wiedząc, że w razie konieczności istnieje związek

prawny z podmiotem macierzystym, którego siedziba zarządu znajduje się za granicą,

nie były zobowiązane negocjować bezpośrednio z takim podmiotem macierzystym, lecz

mogły dokonywać transakcji handlowych w miejscu prowadzenia działalności stanowiącej

rozszerzenie działalności tego podmiotu;

h)

„prowadzenie przedsiębiorstwa” oznacza

(i)

w odniesieniu do osób prawnych pochodzących z Unii lub z Gruzji prawo do podejmowania

i prowadzenia działalności gospodarczej poprzez ustanowienie, w tym nabycie, osoby

prawnej lub założenie oddziału lub przedstawicielstwa odpowiednio w Gruzji lub w Unii;

(ii)

w odniesieniu do osób fizycznych prawo osób fizycznych pochodzących z Unii lub z Gruzji

do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej na zasadzie samozatrudnienia

i do prowadzenia przedsiębiorstw, w szczególności spółek, które faktycznie kontrolują;

i)

„działalność gospodarcza” obejmuje działalność o charakterze przemysłowym, handlowym

i zawodowym oraz działalność rzemieślniczą, a nie obejmuje działalności prowadzonej

w związku z wykonywaniem władzy publicznej;

j)

„prowadzenie działalności” oznacza prowadzenie działalności gospodarczej;

k)

„usługi” obejmują wszelkie usługi w jakichkolwiek sektorach z wyjątkiem usług świadczonych

w ramach wykonywania władzy publicznej;

l)

„usługi świadczone i inne działania prowadzone w ramach wykonywania władzy publicznej”

oznaczają wszelkie usługi lub działania, które nie są wykonywane na zasadach handlowych

ani w ramach konkurencji z jednym podmiotem gospodarczym lub większą ich liczbą;

m)

„transgraniczne świadczenie usług” oznacza świadczenie usług

(i)

z terytorium Strony na terytorium drugiej Strony (sposób 1); lub

(ii)

na terytorium Strony dla usługobiorcy pochodzącego z drugiej Strony (sposób 2);

n)

„usługodawca” Strony oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną jednej ze Stron, która

zamierza świadczyć lub świadczy usługi;

o)

„przedsiębiorca” jednej ze Stron oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która zamierza

prowadzić lub prowadzi działalność gospodarczą poprzez utworzenie przedsiębiorstwa.

Niniejsza sekcja ma zastosowanie do środków wprowadzonych lub utrzymywanych przez

Strony, wpływających na prowadzenie wszelkiego rodzaju przedsiębiorstw z wyjątkiem

a)

wydobywania, wytwarzania i przetwarzania

b)

produkcji broni, amunicji i materiałów wojskowych lub handlu nimi;

c)

usług audiowizualnych;

d)

krajowego kabotażu morskiego

e)

krajowych i międzynarodowych usług transportu lotniczego

(i)

usługi naprawcze i konserwacyjne, podczas których statek powietrzny jest wycofany

z użytku;

(ii)

sprzedaż i marketing usług transportu lotniczego;

(iii)

usługi związane z komputerowym systemem rezerwacji (CRS);

(iv)

usługi obsługi naziemnej;

(v)

usługi obsługi portów lotniczych.

1.

Z uwzględnieniem zastrzeżeń wymienionych w załączniku XIV-E do niniejszego Układu,

z datą wejścia w życie niniejszego Układu Gruzja przyznaje

a)

w odniesieniu do prowadzenia jednostek zależnych, oddziałów i przedstawicielstw osób

prawnych pochodzących z Unii, traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane

przez Gruzję jej własnym osobom prawnym, oddziałom i przedstawicielstwom lub jednostkom

zależnym, oddziałom i przedstawicielstwom osób prawnych pochodzących z państwa trzeciego,

w zależności od tego, które jest korzystniejsze;

b)

w odniesieniu do działalności założonych w Gruzji jednostek zależnych, oddziałów i

przedstawicielstw osób prawnych pochodzących z Unii, traktowanie nie mniej korzystne

niż traktowanie przyznawane przez Gruzję jej własnym osobom prawnym, oddziałom i przedstawicielstwom

lub jednostkom zależnym, oddziałom i przedstawicielstwom osób prawnych pochodzących

z państwa trzeciego, w zależności od tego, które jest korzystniejsze

2.

Z uwględnieniem zastrzeżeń wymienionych w załączniku XIV-A do niniejszego Układu,

z datą wejścia w życie niniejszego Układu Unia przyznaje

a)

w odniesieniu do prowadzenia jednostek zależnych, oddziałów i przedstawicielstw osób

prawnych pochodzących z Gruzji, traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane

przez Unię jej własnym osobom prawnym, oddziałom i przedstawicielstwom lub jednostkom

zależnym, oddziałom i przedstawicielstwom osób prawnych pochodzących z państwa trzeciego,

w zależności od tego, które jest korzystniejsze;

b)

w odniesieniu do działalności założonych w Unii jednostek zależnych, oddziałów i przedstawicielstw

osób prawnych pochodzących z Gruzji, traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie

przyznawane przez Unię jej własnym osobom prawnym, oddziałom i przedstawicielstwom

lub jednostkom zależnym, oddziałom i przedstawicielstwom osób prawnych pochodzących

z państwa trzeciego, w zależności od tego, które jest korzystniejsze

3.

Z uwględnieniem zastrzeżeń wymienionych w załącznikach XJV-A i XIV-E do niniejszego

Układu, Strony nie przyjmują żadnych nowych przepisów ani środków, które powodują

dyskryminację w odniesieniu do prowadzenia osób prawnych pochodzących z Unii lub z

Gruzji na ich terytorium lub w odniesieniu do prowadzenia działalności przez założone

przedsiębiorstwa w porównaniu z ich własnymi osobami prawnymi.

1.

Mając na uwadze stopniową liberalizację warunków prowadzenia przedsiębiorstwa, Strony

regularnie dokonują przeglądu postanowień niniejszej sekcji oraz wykazu zastrzeżeń,

o których mowa w art. 79 niniejszego Układu, a także warunków prowadzenia działalności,

zachowując spójność ze swoimi zobowiązaniami wynikającymi z umów międzynarodowych.

2.

W kontekście przeglądu, o którym mowa w ust. 1, Strony dokonują oceny wszelkich napotkanych

przeszkód w prowadzeniu przedsiębiorstwa. W celu ugruntowania postanowień niniejszego

rozdziału Strony szukają, w razie potrzeby, odpowiednich sposobów na wyeliminowanie

takich przeszkód, co mogłoby obejmować dalsze negocjacje, w tym również w odniesieniu

do ochrony inwestycji i postępowań mających na celu rozstrzygnięcie sporu między inwestorem

a państwem.

Niniejszy rozdział nie wpływa na prawa przedsiębiorstw pochodzących ze Stron wynikające

z obecnych lub przyszłych umów międzynarodowych dotyczących inwestycji, zawartych

przez poszczególne państwa członkowskie UE lub Gruzję.

1.

Postanowienia art. 79 niniejszego Układu nie stanowią przeszkody dla stosowania przez

Stronę szczególnych zasad dotyczących prowadzenia oddziałów i przedstawicielstw osób

prawnych drugiej Strony, niezarejestrowanych na terytorium pierwszej Strony, oraz

prowadzenia przez nie działalności na jej terytorium, które to zasady są uzasadnione

prawnymi lub technicznymi różnicami pomiędzy tymi oddziałami i przedstawicielstwami

w porównaniu z oddziałami i przedstawicielstwami osób prawnych zarejestrowanych na

jej terytorium lub, w odniesieniu do usług finansowych, ze względów ostrożnościowych.

2.

Różnica w traktowaniu nie może wykraczać poza to, co jest ściśle konieczne w związku

z istnieniem takich różnic prawnych lub technicznych lub, w odniesieniu do usług finansowych,

ze względów ostrożnościowych.

Niniejsza sekcja ma zastosowanie do środków wprowadzanych przez Strony, które mają

wpływ na transgraniczne świadczenie wszystkich rodzajów usług, z wyjątkiem

a)

usług audiowizualnych;

b)

krajowego kabotażu morskiego

c)

krajowych i międzynarodowych usług transportu lotniczego

(i)

usługi naprawcze i konserwacyjne, podczas których statek powietrzny jest wycofany

z użytku;

(ii)

sprzedaż i marketing usług transportu lotniczego;

(iii)

usługi związane z komputerowym systemem rezerwacji (CRS);

(iv)

usługi obsługi naziemnej;

(v)

usługi obsługi portów lotniczych.

1.

W zakresie dostępu do rynku poprzez transgraniczne świadczenie usług każda ze Stron

przyznaje usługom i usługodawcom drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż

traktowanie zapewniane na podstawie szczegółowych zobowiązań zawartych w załącznikach

XIV-B i XIV-F do niniejszego Układu.

2.

W sektorach, w których podejmowane są zobowiązania związane z dostępem do rynku, środki,

których Strona nie może utrzymywać ani wprowadzać na podstawie podziału regionalnego

albo całego terytorium, o ile w załącznikach XIV-B i XIV-F do niniejszego Układu nie

postanowiono inaczej, są zdefiniowane jako

a)

ograniczenia liczby usługodawców, czy to w postaci kontyngentów określonych liczbowo,

monopolów, wyłącznych usługodawców, czy też wymogów wykonania testu potrzeb ekonomicznych;

b)

ograniczenia całkowitej wartości transakcji usługowych lub aktywów w postaci kontyngentów

określonych liczbowo lub wymogu wykonania testu potrzeb ekonomicznych; lub

c)

ograniczenia całkowitej liczby transakcji usługowych lub całkowitej wielkości produktu

wyrażonego w formie określonych liczbowo jednostek, kontyngentów lub wymogu wykonania

testu potrzeb ekonomicznych.

1.

W sektorach, w przypadku których zobowiązania dotyczące dostępu do rynku są zawarte

w załącznikach XIV-B i XIV-F do niniejszego Układu, oraz z zastrzeżeniem wszelkich

określonych tam warunków i kompetencji, w odniesieniu do wszystkich środków wpływających

na transgraniczne świadczenie usług, każda ze Stron przyznaje takim usługom i usługodawcom

drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż to, które przyznaje podobnym usługom

i usługodawcom krajowym.

2.

Strona może spełniać wymóg określony w ust. 1 poprzez przyznanie usługom i usługodawcom

drugiej Strony traktowania identycznego albo innego z formalnego punktu widzenia niż

to, które przyznaje własnym podobnym usługom i usługodawcom.

3.

Identyczne lub różne z formalnego punktu widzenia traktowanie uważane jest za mniej

korzystne, jeżeli zmienia ono warunki konkurencji na korzyść usług lub usługodawców

danej Strony w porównaniu z podobnymi usługami lub usługodawcami drugiej Strony.

4.

Szczególne zobowiązania podjęte na podstawie niniejszego artykułu nie mogą być interpretowane

jako wymagające od którejkolwiek ze Stron rekompensaty za nieodłączne niekorzystne

czynniki konkurencji, które wynikają z faktu, że odnośne usługi lub usługodawcy pochodzą

z zagranicy.

Sektory zliberalizowane przez każdą ze Stron zgodnie z niniejszą sekcją oraz, w drodze

zastrzeżeń, ograniczenia dotyczące dostępu do rynku i traktowania narodowego mające

zastosowanie do usług i usługodawców drugiej Strony w tych sektorach są określone

w wykazie zobowiązań zawartym w załącznikach XIV-B i XIV-F do niniejszego Układu.

Mając na uwadze stopniową liberalizację transgranicznego świadczenia usług pomiędzy

Stronami, Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu,

określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, regularnie dokonuje przeglądu wykazu

zobowiązań, o którym mowa w art. 86 niniejszego Układu. W przeglądzie tym uwzględniany

jest proces stopniowego zbliżenia, o którym mowa w art. 103, 113, 122 i 126 niniejszego

Układu, oraz jego wpływ na wyeliminowanie pozostałych przeszkód dla transgranicznego

świadczenia usług między Stronami.

1.

Niniejsza sekcja ma zastosowanie do środków podejmowanych przez Strony dotyczących

wjazdu oraz tymczasowego pobytu na ich terytorium kluczowego personelu, absolwentów

odbywających staż, sprzedawców biznesowych, usługodawców kontraktowych i osób wykonujących

wolne zawody, zgodnie z art. 76 ust. 5 niniejszego Układu.

2.

Do celów niniejszej sekcji

a)

„personel kluczowy” oznacza osoby fizyczne zatrudnione przez osobę prawną pochodzącą

z jednej ze Stron inną niż organizacja niedochodowa

(i)

„osoby odbywające wizyty służbowe” do celów prowadzenia przedsiębiorstwa oznaczają

osoby fizyczne pracujące na wyższych stanowiskach, które są odpowiedzialne za założenie

przedsiębiorstwa. Nie oferują one ani nie świadczą usług, ani nie prowadzą działalności

gospodarczej innej niż działalność wymagana do celów prowadzenia przedsiębiorstwa.

Nie otrzymują one wynagrodzenia ze źródła znajdującego się na terytorium Strony przyjmującej;

(ii)

„osoby przeniesione wewnątrz przedsiębiorstwa” oznaczają osoby fizyczne, które zostały

zatrudnione przez osobę prawną lub są jej partnerami co najmniej od roku oraz które

są czasowo przeniesione do przedsiębiorstwa, które może być jednostką zależną, oddziałem

lub jednostką dominującą przedsiębiorstwa lub osoby prawnej znajdującej się na terytorium

drugiej Strony. Dana osoba fizyczna musi należeć do jednej z następujących kategorii

1)

kierownicy: osoby pracujące na wyższych stanowiskach w ramach osoby prawnej, które

przede wszystkim kierują zarządzaniem przedsiębiorstwem, a podlegają ogólnemu nadzorowi

rady dyrektorów lub udziałowców przedsiębiorstwa, bądź osób im równoważnych, lub otrzymują

od nich wytyczne, w tym co najmniej

-

kierujący przedsiębiorstwem lub jego departamentem lub działem;

-

nadzorujący i kontrolujący pracę innych pracowników nadzoru i kierownictwa lub sprawujących

funkcje specjalistyczne; oraz

-

upoważnieni do osobistego naboru i zwalniania pracowników lub do wydawania zaleceń

w kwestii naboru, zwalniania pracowników lub innych działań dotyczących personelu;

2)

specjaliści: osoby pracujące w ramach osoby prawnej, posiadające rzadko spotykaną

wiedzę niezbędną do produkcji prowadzonej przez przedsiębiorstwo, obsługi sprzętu

badawczego, technik, procesów, procedur lub zarządzania. Przy ocenie takiej wiedzy

brana będzie pod uwagę nie tylko wiedzaspecyficzna dla przedsiębiorstwa, ale również

to, czy dana osoba posiada wysoki poziom kwalifikacji odnoszących się do rodzaju pracy

lub branży, które wymagają określonej wiedzy technicznej, łącznie z akredytacją w

zawodzie regulowanym;

b)

„absolwenci odbywający staż” oznaczają osoby fizyczne, które przez przynajmniej rok

były zatrudnione przez osobę prawną jednej ze Stron lub jej oddział, posiadają dyplom

ukończenia studiów wyższych oraz są czasowo przeniesione do przedsiębiorstwa założonego

przez osobę prawną na terytorium drugiej Strony w celu rozwoju kariery lub odbycia

szkolenia w zakresie technik lub metod biznesowych

c)

„sprzedawcy biznesowi”

d)

„usługodawcy kontraktowi” oznaczają osoby fizyczne zatrudnione przez osobę prawną

pochodzącą z jednej ze Stron, która nie jest agencją zajmującą się rekrutacją i pośrednictwem

w zatrudnieniu pracowników ani nie działa za pośrednictwem takiej agencji, nie posiada

przedsiębiorstwa na terytorium drugiej Strony oraz zawarła umowę w dobrej wierze o

świadczenie usług z końcowym usługobiorcą pochodzącym z tej Strony, wymagającą czasowej

obecności pracowników na terytorium tej Strony w celu wykonania umowy o świadczenie

usług;

e)

„osoby wykonujące wolny zawód” oznaczają osoby fizyczne świadczące usługi i prowadzące

działalność na własny rachunek na terytorium Strony, które nie posiadają przedsiębiorstwa

na terytorium drugiej Strony oraz które zawarły umowę w dobrej wierze o świadczenie

usług (bez udziału agencji zajmującej się rekrutacją i pośrednictwem w zatrudnieniu

pracowników) z końcowym usługobiorcą pochodzącym z tej Strony, wymagającą czasowej

obecności pracowników na terytorium tej Strony w celu wykonania umowy o świadczenie

usług;

f)

„kwalifikacje” oznaczają dyplomy, świadectwa i inne dowody (formalnych kwalifikacji)

wydane przez organ wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi

oraz poświadczające pomyślne ukończenie szkolenia zawodowego.

1.

W przypadku każdego sektora zaangażowanego zgodnie z sekcją 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa)

oraz z uwzględnieniem wszelkich zastrzeżeń wymienionych w załącznikach XIV-A i XIV-E

do niniejszego Układu lub w załącznikach XIV-C i XIV-G do niniejszego Układu każda

ze Stron umożliwia przedsiębiorcom drugiej Strony zatrudnianie w ich przedsiębiorstwach

osób fizycznych drugiej Strony pod warunkiem, że tacy pracownicy są personelem kluczowym

lub absolwentami odbywającymi staż, zdefiniowanymi w art. 88 niniejszego Układu. Czasowy

wjazd i czasowy pobyt personelu kluczowego i absolwentów odbywających staż wynosi

maksymalnie: trzy lata w przypadku przeniesień wewnątrz przedsiębiorstwa, dziewięćdziesiąt

dni w dwunastomiesięcznym okresie dla osób odbywających wizyty służbowe do celów prowadzenia

przedsiębiorstwa i jeden rok dla absolwentów odbywających staż,

2.

W przypadku każdego sektora zaangażowanego zgodnie z sekcją 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa)

środki, których Strony nie utrzymują ani nie wprowadzają zarówno na obszarze całego

terytorium, jak i w jednostkach podziału administracyjnego, o ile nie postanowiono

inaczej w załącznikach XIV-C i XIV-G do niniejszego Układu, są zdefiniowane jako ograniczenia

całkowitej liczby osób fizycznych, które przedsiębiorca może zatrudnić w charakterze

personelu kluczowego i absolwentów odbywających staż w konkretnym sektorze, w formie

kontyngentów określonych liczbowo lub wymogu wykonania testu potrzeb ekonomicznych,

i są one oznaczone jako ograniczenia dyskryminujące.

W przypadku każdego sektora zaangażowanego zgodnie z sekcją 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa)

lub sekcją 3 (Trans-graniczne świadczenie usług) oraz z uwzględnieniem wszelkich zastrzeżeń

wymienionych w załącznikach XIV-A i XIV-E, a także XIV-B i XIV-F do niniejszego Układu

każda ze Stron zezwala na wjazd i czasowy pobyt sprzedawców biznesowych przez maksymalnie

dziewięćdziesiąt dni w dwunastomiesięcznym okresie.

1.

Strony potwierdzają swoje obowiązki wynikające z ich zobowiązań w ramach Układu ogólnego

w sprawie handlu usługami („GATS”) w odniesieniu do wjazdu i czasowego pobytu usługodawców

kontraktowych. Zgodnie z załącznikami XIV-D i XIV-H do niniejszego Układu każda ze

Stron zezwala na świadczenie usług na swoim terytorium przez usługodawców kontraktowych

pochodzących z drugiej Strony z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 2 niniejszego

artykułu.

2.

Zobowiązania podjęte przez Strony podlegają następującym warunkom

a)

osoby fizyczne muszą być czasowo zaangażowane w świadczenie usług jako pracownicy

osoby prawnej, która zawarła umowę o świadczenie usług na okres nieprzekraczający

dwunastu miesięcy;

b)

osoby fizyczne wjeżdżające na terytorium drugiej Strony powinny oferować takie usługi

jako pracownicy osoby prawnej świadczącej usługi przez co najmniej rok bezpośrednio

poprzedzający datę złożenia wniosku o wjazd na terytorium drugiej Strony. Ponadto

osoby fizyczne muszą posiadać, w dniu złożenia wniosku o wjazd na terytorium drugiej

Strony, przynajmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe

c)

osoby fizyczne wjeżdżające na terytorium drugiej Strony muszą posiadać

(i)

wyższe wykształcenie lub kwalifikacje potwierdzające wiedzę na równoważnym poziomie

(ii)

kwalifikacje zawodowe, tam gdzie jest to niezbędne do wykonywania działalności zgodnie

z przepisami ustawowymi lub wykonawczymi bądź wymogami prawnymi Strony, na terytorium

której świadczona jest dana usługa;

d)

z tytułu świadczenia usług na terytorium drugiej Strony osoby fizyczne nie otrzymują

innego wynagrodzenia niż wynagrodzenie płacone przez osobę prawną zatrudniającą osobę

fizyczną;

e)

wjazd i czasowy pobyt osób fizycznych na terytorium zainteresowanej Strony jest możliwy

na łączny okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, a w przypadku Luksemburga - 25

tygodni, w każdym dwunastomiesięcznym okresie, bądź na okres trwania umowy, w zależności

od tego, który okres jest krótszy;

f)

dostęp przyznany na mocy postanowień niniejszego artykułu odnosi się wyłącznie do

działalności usługowej, która jest przedmiotem umowy, i nie uprawnia do posługiwania

się tytułem zawodowym uznawanym na terytorium Strony, na którym świadczona jest usługa;

g)

liczba osób objętych umową o świadczenie usług nie może być większa, niż wynika to

z konieczności zapewnienia wykonania umowy, co może być wymagane przepisami ustawowymi,

wykonawczymi lub innymi wymogami prawnymi Strony, na terytorium której świadczona

jest usługa.

1.

Zgodnie z załącznikami XIV-D i XIV-H do niniejszego Układu każda ze Stron zezwala

na świadczenie usług na swoim terytorium przez osoby wykonujące wolne zawody pochodzące

z drugiej Strony z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 2 niniejszego artykułu.

2.

Zobowiązania podjęte przez Strony podlegają następującym warunkom

a)

osoby fizyczne muszą być czasowo zaangażowane w świadczenie usług jako osoby prowadzące

działalność na własny rachunek zarejestrowane na terytorium drugiej Strony i muszą

uzyskać umowę o świadczenie usług na okres nieprzekraczający dwunastu miesięcy;

b)

osoby fizyczne wjeżdżające na terytorium drugiej Strony muszą posiadać, w dniu złożenia

wniosku o wjazd na terytorium drugiej Strony, przynajmniej sześcioletnie doświadczenie

zawodowe w sektorze działalności, który jest przedmiotem umowy;

c)

osoby fizyczne wjeżdżające na terytorium drugiej Strony muszą posiadać

(i)

wyższe wykształcenie lub kwalifikacje potwierdzające wiedzę na równoważnym poziomie

(ii)

kwalifikacje zawodowe, w przypadkach, gdy są one niezbędne do wykonywania działalności

zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub innymi wymogami prawnymi Strony

na terytorium której świadczona jest dana usługa;

d)

wjazd i czasowy pobyt osób fizycznych na terytorium zainteresowanej Strony jest możliwy

na łączny okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, a w przypadku Luksemburga - 25

tygodni, w każdym dwunastomiesięcznym okresie, bądź na okres trwania umowy, w zależności

od tego, który okres jest krótszy;

e)

dostęp przyznany na mocy postanowień niniejszego artykułu odnosi się wyłącznie do

działalności usługowej, która jest przedmiotem umowy, i nie uprawnia do posługiwania

się tytułem zawodowym uznawanym na terytorium Strony, na którym świadczona jest usługa.

1.

Następujące ograniczenia mają zastosowanie do środków Stron dotyczących wymogów i

procedur licencyjnych oraz wymogów i procedur kwalifikacyjnych wpływających na

a)

transgraniczne świadczenie usług;

b)

prowadzenie działalności na ich terytorium przez osoby prawne i fizyczne w rozumieniu

art. 77 ust. 9 niniejszego Układu; oraz

c)

tymczasowy pobyt na ich terytorium kategorii osób fizycznych w rozumieniu w art. 88

ust. 2 lit. a)-e) niniejszego Układu.

2.

W przypadku transgranicznego świadczenia usług ograniczenia te mają wyłącznie zastosowanie

do sektorów, w odniesieniu do których Strona przyjęła określone zobowiązania i w zakresie,

w jakim te zobowiązania mają zastosowanie, zgodnie z załącznikami XIV-B i XIV-F do

niniejszego Układu. W przypadku prowadzenia przedsiębiorstwa ograniczenia te nie mają

zastosowania do sektorów w zakresie objętym zastrzeżeniem wymienionym zgodnie z załącznikami

XIV-A i XIV-E do niniejszego Układu. W przypadku tymczasowego pobytu osób fizycznych

ograniczenia te nie mają zastosowania do sektorów w zakresie objętym zastrzeżeniem

wymienionym w załącznikach XIV-C, XIV-D, XIV-G i XIV-H do niniejszego Układu.

3.

Wspomniane ograniczenia nie mają zastosowania do środków w zakresie, w jakim stanowią

zastrzeżenia uwzględnione w odnośnych załącznikach do niniejszego Układu.

4.

Do celów niniejszej sekcji

a)

„wymogi licencyjne” oznaczają wymogi merytoryczne inne niż wymogi kwalifikacyjne,

które musi spełnić osoba fizyczna lub prawna, aby uzyskać, zmienić lub przedłużyć

zezwolenie na prowadzenie działalności określonej w ust. 1 lit. a)-c);

b)

„procedury licencyjne” oznaczają zasady administracyjne lub proceduralne, których

osoba fizyczna lub prawna starająca się o zezwolenie na prowadzenie działalności określonej

w ust. 1 lit. a)-c), w tym o zmianę lub przedłużenie licencji, musi przestrzegać,

aby wykazać spełnienie wymogów licencyjnych;

c)

„wymogi kwalifikacyjne” oznaczają wymogi merytoryczne dotyczące kwalifikacji osoby

fizycznej do świadczenia usługi, których spełnienie należy wykazać w celu uzyskania

zezwolenia na świadczenie danej usługi;

d)

„procedury kwalifikacyjne” oznaczają zasady administracyjne lub proceduralne, których

osoba fizyczna musi przestrzegać, aby wykazać spełnienie wymogów kwalifikacyjnych

w celu uzyskania zezwolenia na świadczenie danej usługi;

e)

„właściwy organ” oznacza każdą instytucję rządową lub organ na szczeblu centralnym,

regionalnym lub lokalnym bądź organ pozarządowy wykonujący uprawnienia delegowane

mu przez instytucje rządowe lub organy na szczeblu centralnym, regionalnym lub lokalnym,

podejmujący decyzję o udzieleniu zezwolenia na świadczenie usług, w tym poprzez ustanowienie

nieusługowej działalności gospodarczej lub w odniesieniu do zezwolenia na ustanowienie

takiej działalności.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby środki dotyczące wymogów i procedur licencyjnych oraz

wymogów i procedur kwalifikacyjnych oparte były na kryteriach uniemożliwiających właściwym

organom wykonywanie prawa do oceny w sposób uznaniowy.

2.

Kryteria, o których mowa w ust. 1, muszą być

a)

proporcjonalne do celu z zakresu porządku publicznego;

b)

jasne i jednoznaczne;

c)

obiektywne;

d)

określone z góry;

e)

publikowane z wyprzedzeniem;

f)

przejrzyste i dostępne.

3.

Zezwolenie lub licencja przyznawane są natychmiast po ich wydaniu w świetle wyników

stosownego badania stwierdzającego, że warunki ich uzyskania zostały spełnione.

4.

Każda ze Stron utrzymuje lub ustanawia organy lub procedury sądowe, arbitrażowe lub

administracyjne, które zapewniają, na wniosek poszkodowanego przedsiębiorcy lub usługodawcy,

szybkie rozpatrzenie sprawy, a w uzasadnionych przypadkach także odpowiednie środki

zaradcze dotyczące decyzji administracyjnych mających wpływ na prowadzenie przedsiębiorstw,

transgraniczne świadczenie usług lub tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach biznesowych.

W przypadku gdy takie procedury nie są niezależne od agencji, której powierzono wydawanie

odnośnych decyzji administracyjnych, każda ze Stron zapewnia rzeczywisty obiektywizm

i bezstronność przy rozpatrywaniu odwołania.

5.

W przypadku gdy liczba dostępnych licencji na dany rodzaj działalności jest ograniczona

z powodu niedostatecznych zasobów naturalnych lub możliwości technicznych, każda ze

Stron stosuje taką procedurę wyboru potencjalnych kandydatów, która w pełni gwarantuje

bezstronność, przejrzystość, w tym między innymi wystarczające informowanie o uruchomieniu,

przeprowadzeniu i ukończeniu procedury.

6.

Z zastrzeżeniem postanowień określonych w niniejszym artykule, określając regulamin

procedury kwalifikacji, każda ze Stron może uwzględniać uzasadnione cele związane

z porządkiem publicznym, w tym względy zdrowia, bezpieczeństwa, ochrony środowiska

i zachowania dziedzictwa kulturowego.

1.

Procedury i formalności licencyjne i kwalifikacyjne muszą być jasne, publikowane z

wyprzedzeniem oraz stanowić dla wnioskodawców gwarancję, że ich wniosek zostanie rozpatrzony

w sposób obiektywny i bezstronny.

2.

Procedury i formalności licencyjne i kwalifikacyjne muszą być tak proste, jak to możliwe,

i nie mogą komplikować niepotrzebnie ani opóźniać świadczenia usługi. Wszelkie opłaty

licencyjne

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby procedury stosowane przez właściwe organy i podejmowane

przez nie decyzje w ramach procesu udzielania licencji lub zezwolenia były bezstronne

w odniesieniu do wszystkich wnioskodawców. Właściwy organ powinien podejmować decyzje

w sposób niezależny i nie powinien odpowiadać przed jakimkolwiek podmiotem świadczącym

usługi, które wymagają licencji lub zezwolenia.

4.

W przypadku gdy istnieją określone terminy na składanie wniosków, wnioskodawca jest

uprawniony do jego złożenia w rozsądnym terminie. Właściwy organ bez zbędnej zwłoki

przystępuje do rozpatrzenia wniosku. W miarę możliwości wnioski powinny być przyjmowane

w formacie elektronicznym na tych samych warunkach w zakresie autentyczności co wnioski

papierowe.

5.

Każda ze Stron zapewnia, aby rozpatrzenie wniosku, w tym podjęcie ostatecznej decyzji

następowało w rozsądnym terminie od złożenia kompletnego wniosku. Każda ze Stron stara

się ustanowić zwykłe ramy czasowe dla rozpatrywania wniosków.

6.

W przypadku gdy właściwy organ otrzyma wniosek, który uzna za niekompletny, w rozsądnym

terminie od jego otrzymania informuje o tym wnioskodawcę, w miarę możliwości wskazując

dodatkowe informacje potrzebne do uzupełnienia wniosku i zapewnia mu możliwość poprawienia

niedociągnięć.

7.

W miarę możliwości uwierzytelnione kopie powinny być przyjmowane zamiast oryginalnych

dokumentów.

8.

W przypadku gdy właściwy organ odrzuci wniosek, wnioskodawca zostaje o tym powiadomiony

pisemnie i bez zbędnej zwłoki. Co do zasady wnioskodawca jest też informowany, na

wniosek, o powodach odrzucenia wniosku i o terminach odwołania od decyzji.

9.

Każda ze Stron zapewnia, aby udzielona licencja lub zezwolenie wchodziły w życie bez

zbędnej zwłoki zgodnie z określonymi w nich warunkami.

1.

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie uniemożliwia którejkolwiek ze Stron

nakładania na osoby fizyczne obowiązku posiadania niezbędnych kwalifikacji lub doświadczenia

zawodowego wymaganego na terytorium, na którym świadczona jest usługa, w danym sektorze

działalności.

2.

Każda ze Stron zachęca właściwe organizacje zawodowe, istniejące na ich terytorium,

do wydania Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące

handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, zaleceń dotyczących wzajemnego

uznawania w celu wypełnienia przez przedsiębiorców i usługodawców, w całości lub częściowo,

kryteriów stosowanych przez każdą ze Stron do wydawania zezwoleń, licencji, prowadzenia

działalności i certyfikacji przedsiębiorców i usługodawców, w szczególności w zakresie

usług świadczonych w ramach wolnych zawodów.

3.

Po otrzymaniu zalecenia, o którym mowa w ust. 2, Komitet Stowarzyszenia w składzie

rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu dokonuje w rozsądnym czasie przeglądu tego

zalecenia w celu stwierdzenia, czy jest ono spójne z niniejszym Układem i na podstawie

informacji zawartych w zaleceniu ocenia przede wszystkim

a)

zakres, w jakim są ze sobą zbieżne standardy i kryteria stosowane przez każdą ze Stron

w celu wydawania zezwoleń, licencji, prowadzenia działalności i certyfikacji usługodawców

i przedsiębiorców; oraz

b)

potencjalną wartość ekonomiczną umowy o wzajemnym uznaniu.

4.

W przypadku spełnienia tych wymogów Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu określa działania niezbędne do rozpoczęcia negocjacji, a

następnie Strony, za pośrednictwem swoich właściwych organów, przystępują do negocjacji

w sprawie umowy o wzajemnym uznaniu.

5.

Każda taka umowa musi być zgodna z odpowiednimi postanowieniami Porozumienia WTO,

w szczególności z art. VII GATS.

1.

Każda ze Stron bezzwłocznie odpowiada na wszystkie wnioski drugiej Strony o szczegółowe

informacje dotyczące wszelkich podejmowanych przez nią środków o zasięgu ogólnym lub

umów międzynarodowych, odnoszących się do niniejszego Układu lub mających na niego

wpływ. Każda ze Stron ustanawia także co najmniej jeden punkt informacyjny, który

na wniosek udziela szczegółowych informacji przedsiębiorcom i usługodawcom drugiej

Strony na temat wszystkich takich kwestii. Strony powiadamiają się wzajemnie o swoich

punktach informacyjnych w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego

Układu. Punkty informacyjne nie muszą być depozytariuszami przepisów ustawowych i

wykonawczych.

2.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie wymaga od którejkolwiek ze Stron dostarczenia

informacji poufnych, których ujawnienie utrudniłoby egzekwowanie prawa lub w inny

sposób byłoby sprzeczne z interesem publicznym, czy też naruszałoby uzasadnione interesy

handlowe poszczególnych przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych.

1.

W zakresie, w jakim handel usługami informatycznymi zostaje zliberalizowany zgodnie

z sekcjami: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa), 3 (Transgraniczne świadczenie usług)

i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach biznesowych), Strony stosują postanowienia

ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.

2.

CPC

a)

oprogramowanie określone jako zestaw instrukcji wymaganych do pracy i komunikacji

komputerów (łącznie z ich opracowaniem i wdrożeniem);

b)

przetwarzanie i przechowywanie danych; oraz

c)

usługi powiązane, takie jak doradztwo i szkolenie dla pracowników klienta.

Postęp technologiczny doprowadził do coraz częstszego oferowania takich usług w połączeniu

z zakupem lub w formie pakietu usług powiązanych, które mogą obejmować niektóre lub

wszystkie funkcje podstawowe. Przykładowo, usługi takie jak hosting stron i domen

internetowych, usługi eksploracji danych i przetwarzanie siatkowe polegają na łączeniu

podstawowych funkcji usług informatycznych.

3.

Usługi informatyczne i usługi powiązane niezależnie od tego, czy są świadczone poprzez

sieć, w tym Internet, obejmują wszystkie usługi zapewniające

a)

doradztwo, strategię, analizę, planowanie, specyfikację, projektowanie, opracowanie,

instalację, wdrożenie, integrowanie, testowanie, usuwanie błędów, aktualizowanie,

wsparcie, pomoc techniczną lub zarządzanie komputerami albo systemami komputerowymi;

b)

oprogramowanie określone jako zestaw instrukcji wymaganych do pracy i komunikacji

komputerów (zewnętrznej i wewnętrznej) oraz doradztwo, strategię, analizę, planowanie,

specyfikację, projektowanie, opracowanie, instalację, wdrożenie, integrowanie, testowanie,

usuwanie błędów, aktualizowanie, dostosowanie, konserwację, wsparcie, pomoc techniczną,

zarządzanie oprogramowaniem lub jego użytkowanie; lub

c)

przetwarzanie danych, przechowywanie danych, składowanie danych lub usługi w zakresie

baz danych; usługi konserwacji i naprawy maszyn biurowych oraz sprzętu, w tym komputerów;

usługi w zakresie szkolenia pracowników klienta, związane z oprogramowaniem, komputerami

lub systemami komputerowymi, gdzie indziej niesklasyfikowane.

4.

Usługi informatyczne i usługi powiązane umożliwiają świadczenie pozostałych usług

(np. bankowości) drogą elektroniczną i w inny sposób. Istnieje jednak zasadnicza różnica

między usługami wspierającymi (np. hostingiem stron internetowych lub aplikacji) a

usługami podstawowymi lub w zakresie treści, które są świadczone elektronicznie (np.

bankowością). W takich przypadkach usługi podstawowe lub w zakresie treści nie są

objęte CPC 84.

1.

W niniejszej podsekcji określono zasady ram regulacyjnych dla wszystkich usług pocztowych

i kurierskich objętych liberalizacją zgodnie z sekcjami: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa),

3 (Transgraniczne świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach

biznesowych) niniejszego rozdziału.

2.

Do celów niniejszej podsekcji i sekcji: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa), 3 (Transgraniczne

świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach biznesowych) niniejszego

rozdziału

a)

„zezwolenie” oznacza zezwolenie przyznane indywidualnemu usługodawcy przez organ regulacyjny,

które jest wymagane przed rozpoczęciem świadczenia danej usługi;

b)

„usługa powszechna” oznacza ciągłe świadczenie usług pocztowych o określonej jakości

we wszystkich punktach na terytorium Strony po przystępnych cenach dla wszystkich

użytkowników.

Każda ze Stron ma prawo do określenia rodzaju obowiązku świadczenia usługi powszechnej,

jaki zamierza utrzymać. Takie obowiązki nie będą uważane za antykonkurencyjne jako

takie, pod warunkiem, że będą wprowadzane w sposób przejrzysty, niedyskryminacyjny

i będą konkurencyjnie neutralne oraz że nie będą bardziej uciążliwe, niż to jest konieczne

dla rodzaju usługi powszechnej określonej przez Stronę.

1.

Zezwolenie może być wymagane tylko w przypadku usług, które wchodzą w zakres usługi

powszechnej.

2.

W przypadku, gdy wymagane jest posiadanie zezwolenia, do wiadomości publicznej podaje

się następujące informacje

a)

wszystkie kryteria udzielania zezwolenia i termin, w jakim zwykle wydawana jest decyzja

w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia; oraz

b)

warunki dotyczące zezwolenia.

3.

Wnioskodawca otrzymuje, na wniosek, uzasadnienie odmowy wydania zezwolenia, a każda

ze Stron ustanawia procedurę odwoławczą odbywającą się za pośrednictwem niezależnego

organu. Procedura taka będzie przejrzysta, niedys-kryminacyjna i oparta na obiektywnych

kryteriach.

Organ regulacyjny musi być prawnie odrębny od jakiegokolwiek podmiotu świadczącego

usługi pocztowe i kurierskie i nie ponosi przed nim odpowiedzialności. Decyzje organu

regulacyjnego i stosowane przez niego procedury muszą być bezstronne w odniesieniu

do wszystkich uczestników rynku.

Pragnąc rozważyć dalszą liberalizację handlu usługami, Strony uznają znaczenie stopniowego

zbliżenia obowiązującego i przyszłego prawodawstwa Gruzji do wykazu unijnego dorobku

prawnego Unii zawartego w załączniku XV-C do niniejszego Układu.

1.

W niniejszej podsekcji określa się zasady ram regulacyjnych dla wszystkich usług łączności

elektronicznej objętych liberalizacją zgodnie z sekcjami: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa),

3 (Transgraniczne świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach

biznesowych) niniejszego rozdziału.

2.

Do celów niniejszej podsekcji i sekcji: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa), 3 (Transgraniczne

świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach biznesowych) niniejszego

rozdziału

a)

„usługi łączności elektronicznej” oznaczają wszystkie usługi, które w całości lub

w dużej części polegają na przekazywaniu sygnałów za pomocą sieci łączności elektronicznej,

w tym usługi telekomunikacyjne i usługi transmisji w sieciach używanych do nadawania.

Usługi te nie obejmują usług dostarczania treści przekazywanych za pomocą sieci lub

usług łączności elektronicznej lub sprawowania kontroli edytorskiej nad tymi treściami;

b)

„publiczna sieć łączności” oznacza sieć łączności elektronicznej wykorzystywaną w

całości lub głównie do świadczenia publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej;

c)

„sieć łączności elektronicznej” oznacza systemy transmisyjne oraz, w stosownych przypadkach,

urządzenia przełączające lub routingowe oraz inne zasoby, które umożliwiają przekazywanie

sygnałów przewodowo, za pomocą radia, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych,

w tym sieci satelitarne, stacjonarne (komutowane i pakietowe, w tym internet) i naziemne

sieci przenośne, elektryczne systemy kablowe, w zakresie, w jakim są one wykorzystywane

do przekazywania sygnałów, sieci nadawania radiowego i telewizyjnego oraz sieci telewizji

kablowej, niezależnie od rodzaju przekazywanej informacji;

d)

„organ regulacyjny” w sektorze łączności elektronicznej oznacza organ lub organy zajmujące

się regulowaniem łączności elektronicznej, o której mowa w niniejszej podsekcji;

e)

uznaje się, że usługodawca ma „znaczącą pozycję rynkową”, jeżeli samodzielnie albo

wspólnie z innymi ma pozycję równoważną pozycji dominującej, tj. tak silną pozycję

ekonomiczną, że uprawnia go ona do postępowania według swojego uznania, nie zważając

na innych konkurentów, klientów i ostatecznych konsumentów;

f)

„wzajemne połączenie” oznacza fizyczne lub logiczne połączenie publicznych sieci łączności

wykorzystywanych przez tego samego usługodawcę lub przez różnych usługodawców, aby

umożliwić użytkownikom jednego usługodawcy komunikowanie się z użytkownikami tego

samego lub innego usługodawcy bądź uzyskiwanie dostępu do usług świadczonych przez

innego usługodawcę. Świadczeniem usług mogą się zajmować zainteresowane strony lub

inne podmioty, które mają dostęp do sieci. Wzajemne połączenie to szczególny rodzaj

dostępu między operatorami sieci publicznych;

g)

„usługa powszechna” oznacza zestaw usług o określonej jakości, które są udostępniane

wszystkim użytkownikom na terytorium Strony, niezależnie od ich geograficznej lokalizacji

i po przystępnych cenach. Zakres i zasady wdrażania usługi powszechnej ustala każda

ze Stron;

h)

„dostęp” oznacza udostępnienie obiektów lub usług innemu usługodawcy na określonych

warunkach, na wyłączność albo nie, w celu świadczenia usług łączności elektronicznej.

Obejmuje on między innymi: dostęp do elementów sieci i urządzeń towarzyszących, co

może się wiązać z podłączeniem urządzeń za pomocą środków stacjonarnych lub niestacjonarnych

(w szczególności obejmuje to dostęp do lokalnej pętli abonenckiej oraz urządzeń i

usług niezbędnych do świadczenia usług w lokalnej pętli abonenckiej); dostęp do infrastruktury

fizycznej, w tym budynków, kanałów i masztów; dostęp do odpowiednich systemów oprogramowania,

w tym do systemów wsparcia operacyjnego; dostęp do translacji numerów lub systemów

zapewniających analogiczne funkcje; dostęp do stacjonarnych i ruchomych sieci, a w

szczególności do roamingu; dostęp do systemów warunkowego dostępu dla usług telewizji

cyfrowej; dostęp do usług sieci wirtualnych;

i)

„użytkownik końcowy oznacza użytkownika, który nie obsługuje publicznych sieci łączności

ani nie świadczy publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej;

k)

„lokalna pętla abonencka” oznacza fizyczny obwód łączący urządzenie końcowe sieci

w pomieszczeniach abonenta z przełącznicą główną lub równoważnym urządzeniem w ramach

stacjonarnej publicznej sieci łączności.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby organy regulacyjne ds. usług łączności elektronicznej

były prawnie odrębne i funkcjonalnie niezależne od dostawców usług łączności elektronicznej.

Jeżeli jedna ze Stron zachowuje własność lub kontrolę nad dostawcą sieci lub usług

łączności elektronicznej, zapewnia ona skuteczne oddzielenie strukturalne funkcji

regulacyjnych od działalności związanej z własnością lub kontrolą.

2.

Każda ze Stron zapewnia organowi regulacyjnemu wystarczające uprawnienia do regulacji

sektora. Zadania, które ma wypełniać organ regulacyjny, są podawane do wiadomości

publicznej w łatwo dostępny i zrozumiały sposób, zwłaszcza gdy takie zadania są powierzone

większej liczbie organów.

3.

Każda ze Stron zapewnia bezstronność decyzji organów regulacyjnych i stosowanych przez

nie procedur w odniesieniu do wszystkich uczestników rynku oraz ich przejrzystość.

4.

Organ regulacyjny ma uprawnienia do przeprowadzenia analizy rynków właściwych produktów

i usług, które wymagają wcześniejszego uregulowania. W przypadku gdy organ regulacyjny

ma obowiązek stwierdzenia zgodnie z art. 107 niniejszego Układu, czy należy nałożyć,

utrzymać, zmienić lub wycofać obowiązki, stwierdza na podstawie analizy rynku, czy

na rynku właściwym istnieje skuteczna konkurencja.

5.

W przypadku gdy organ regulacyjny stwierdzi, że na rynku właściwym nie ma skutecznej

konkurencji, określa on i wskazuje usługodawców mających znaczącą pozycję rynkową

na tym rynku i w stosownych przypadkach nakłada na nich, utrzymuje lub zmienia szczegółowe

obowiązki regulacyjne, o których mowa w art. 107 niniejszego Układu. W przypadku gdy

organ regulacyjny uzna, że na rynku istnieje skuteczna konkurencja, nie nakłada on

ani nie utrzymuje jakichkolwiek obowiązków regulacyjnych, o których mowa w art. 107

niniejszego Układu.

6.

Każda ze Stron zapewnia usługodawcy, którego dotyczy decyzja organu regulacyjnego,

prawo odwołania się od niej do niezależnego organu odwoławczego. Każda ze Stron zapewnia

należyte uwzględnienie merytorycznych aspektów sprawy. Do czasu rozstrzygnięcia odwołania

decyzja organu regulacyjnego pozostaje w mocy, o ile organ odwoławczy nie postanowi

inaczej. W przypadku, gdy organ odwoławczy nie ma charakteru sądowego, jego decyzja

jest zawsze uzasadniana na piśmie, a także podlega przeglądowi przeprowadzanemu przez

bezstronny i niezależny organ sądowy. Decyzje podejmowane przez organy odwoławcze

są skutecznie egzekwowane.

7.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku gdy organy regulacyjne zamierzają podjąć

środki dotyczące postanowień niniejszej podsekcji i mające znaczący wpływ na rynek

właściwy, umożliwiały one zainteresowanym stronom przedstawienie uwag na temat projektu

środków w rozsądnym terminie. Organy regulacyjne publikują swoje procedury konsultacji.

Wyniki konsultacji są podawane do wiadomości publicznej, z wyjątkiem informacji poufnych.

8.

Każda ze Stron zapewnia, aby dostawcy sieci i usług łączności elektronicznej udzielali

wszelkich informacji, w tym informacji finansowych niezbędnych organom regulacyjnym

do zapewnienia zgodności z postanowieniami niniejszej podsekcji lub z decyzjami podjętymi

zgodnie z niniejszą podsekcją. Dostawcy ci udzielają takich informacji bezzwłocznie,

na odpowiedni wniosek oraz w terminie wymaganym przez organ regulacyjny i zgodnie

z oczekiwanym przezeń poziomem szczegółowości. Informacje wymagane przez organ regulacyjny

muszą być proporcjonalne do wypełnienia tego zadania. Organ regulacyjny uzasadnia

swój wniosek o udzielenie informacji.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby świadczenie usług było, w miarę możliwości, dopuszczane

po zwykłym powiadomieniu.

2.

Każda ze Stron zapewnia możliwość wprowadzenia wymogu uzyskania zezwolenia, by rozwiązać

kwestię przydziału numerów i częstotliwości. Warunki uzyskania takiego zezwolenia

podawane są do wiadomości publicznej.

3.

W przypadku gdy wymagane jest zezwolenie, każda ze Stron zapewnia, aby

a)

wszystkie kryteria udzielania zezwolenia i rozsądny termin, w jakim zwykle należy

podjąć decyzję w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia, były podawane do wiadomości

publicznej;

b)

wnioskodawca otrzymywał, na wniosek, pisemne uzasadnienie odmowy wydania zezwolenia;

c)

wnioskodawca miał możliwość odwołania się do organu odwoławczego w przypadku nieuzasadnionej

odmowy wydania zezwolenia;

d)

opłaty licencyjne

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby każdy usługodawca mający zezwolenie na świadczenie usług

łączności elektronicznej miał prawo i obowiązek negocjowania dostępu i wzajemnych

połączeń z innymi dostawcami publicznych sieci i usług łączności elektronicznej. Dostęp

i połączenia wzajemne powinny być co do zasady uzgadniane w ramach negocjacji handlowych

między zainteresowanymi usługodawcami.

2.

Każda ze Stron zapewnia, aby usługodawcy uzyskujący informacje od innego usługodawcy

podczas negocjowania uzgodnień o wzajemnych połączeniach wykorzystywali takie informacje

wyłącznie do celów, dla których zostały one przekazane, i zawsze z poszanowaniem poufności

przekazanych lub przechowywanych informacji.

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby po ustaleniu zgodnie z art. 105 niniejszego Układu, że

na rynku właściwym nie istnieje skuteczna konkurencja, organ regulacyjny miał uprawnienia,

aby nałożyć na dostawcę, wskazanego jako mający znaczącą pozycję rynkową, jeden lub

kilka z poniższych obowiązków w związku z wzajemnymi połączeniami lub dostępem

a)

obowiązek niedyskryminacji, tak aby zapewnić stosowanie przez operatora równoważnych

warunków w równoważnych okolicznościach wobec innych dostawców świadczących równoważne

usługi, a także świadczenie przezeń usług i udzielanie informacji innym operatorom

na tych samych warunkach i z zachowaniem tej samej jakości, jak w przypadku własnych

usług lub usług świadczonych przez swoje jednostki zależne lub swoich partnerów;

b)

nałożony na pionowo zintegrowane przedsiębiorstwa obowiązek zapewnienia przejrzystości

cen hurtowych i wewnętrznych cen transferowych w przypadku wymogu niedyskryminacji

lub zapobiegania nieuczciwemu subsydiowaniu skrośnemu. Organ regulacyjny może sprecyzować

format i metodologię rachunkowości, którą należy zastosować;

c)

obowiązek uwzględnienia uzasadnionych wniosków o dostęp i użytkowanie specyficznych

elementów sieci oraz urządzeń towarzyszących, w tym uwolniony dostęp do lokalnej pętli

abonenckiej, między innymi w sytuacjach, gdy organ regulacyjny uznaje, że odmowa przyznania

dostępu lub ustanowienie nieuzasadnionych warunków mających podobny skutek uniemożliwiłoby

pojawienie się trwale konkurencyjnego rynku detalicznego lub nie byłoby w interesie

użytkowników końcowych.

Do obowiązków wymienionych w niniejszej literze organy regulacyjne mogą dołączyć takie

warunki jak uczciwość, uzasadniony charakter i terminowość;

d)

obowiązek świadczenia określonych usług na zasadach hurtowych w celu odsprzedaży przez

osoby trzecie; zapewnienia otwartego dostępu do interfejsów technicznych, protokołów

lub innych kluczowych technologii, niezbędnych do interoperacyjności usług lub wirtualnych

usług sieciowych; zapewnienia kolokacji lub innych form współkorzys-tania z urządzeń,

takich jak kanały kablowe, budynki lub maszty; zapewnienia wyspecjalizowanych usług

potrzebnych do zapewnienia interoperacyjności usług dla użytkowników typu koniec-koniec,

w tym urządzeń potrzebnych do świadczenia usług w ramach sieci inteligentnych; zapewnienia

dostępu do systemów wsparcia operacyjnego lub podobnych systemów oprogramowania niezbędnych

do zagwarantowania uczciwej konkurencji w ramach świadczenia usług; oraz wzajemnego

połączenia sieci lub urządzeń sieciowych.

Do obowiązków wymienionych w niniejszej literze organy regulacyjne mogą dołączyć takie

warunki jak uczciwość, uzasadniony charakter i terminowość;

e)

obowiązki związane ze zwrotem kosztów oraz kontrolą cen, w tym obowiązki związane

z określaniem cen w zależności od ponoszonych kosztów oraz obowiązki dotyczące systemów

księgowania kosztów, w odniesieniu do udostępniania szczególnych rodzajów wzajemnych

połączeń lub dostępu, w sytuacjach gdy przeprowadzona analiza rynku wskazuje, że dany

operator mógłby, w przypadku braku skutecznej konkurencji, utrzymywać ceny na nadmiernie

wysokim poziomie lub stosować zaniżanie cen, ze szkodą dla użytkowników końcowych.

Organy regulacyjne biorą pod uwagę inwestycje operatora i umożliwiają mu uzyskanie

rozsądnej stopy zwrotu ze stosownej kwoty zaangażowanego kapitału, z uwzględnieniem

poziomu ryzyka;

f)

obowiązek publikowania konkretnych obowiązków nałożonych na usługodawcę przez organ

regulacyjny, ze wskazaniem konkretnych rynków produktów i usług oraz rynków geograficznych.

Aktualne informacje, które nie mają charakteru poufnego i nie obejmują tajemnic handlowych,

są udostępniane publicznie w sposób gwarantujący wszystkim zainteresowanym stronom

łatwy dostęp;

g)

obowiązki związane z przejrzystością wymagające od operatorów udostępniania określonych

informacji; w szczególności w przypadku, gdy na operatorach spoczywa obowiązek zapewnienia

niedyskryminacji, organ regulacyjny może wymagać od operatora opublikowania oferty

referencyjnej, która zapewnia wystarczające rozdzielenie elementów działalności, w

celu zapewnienia, aby usługodawcy nie musieli płacić za urządzenia, które nie są niezbędne

do zapewnienia zamówionej usługi, i zawiera opis odnośnych ofert w rozbiciu na elementy

odpowiadające potrzebom rynkowym oraz związane z nimi warunki, w tym ceny.

4.

Każda ze Stron zapewnia, aby usługodawca wnioskujący o ustanowienie wzajemnego połączenia

z dostawcą wskazanym jako mający znaczącą pozycję rynkową, miał możliwość odwołania

się, w każdym momencie albo po upływie rozsądnego czasu, który był podany do wiadomości

publicznej, do niezależnego organu krajowego, który może być organem regulacyjnym,

o którym mowa w art. 104 ust. 2 lit. d) niniejszego Układu, w celu rozstrzygnięcia

sporów dotyczących warunków wzajemnych połączeń lub dostępu.

1.

Każda ze Stron zapewnia przeprowadzanie wszelkich procedur dotyczących przydziału

i wykorzystania rzadkich zasobów, w tym częstotliwości, numerów i pierwszeństwa, w

sposób obiektywny, proporcjonalny, terminowy, przejrzysty i niedyskryminacyjny. Aktualny

stan przyznanych częstotliwości podaje się do wiadomości publicznej, jednakże nie

wymaga się szczegółowej identyfikacji częstotliwości przyznanych na realizację określonych

zadań rządowych.

2.

Każda ze Stron zapewnia skuteczne zarządzanie częstotliwościami radiowymi w odniesieniu

do usług łączności elektronicznej świadczonych na swoim terytorium w celu zapewnienia

skutecznego i efektywnego wykorzystania widma. W przypadku gdy zapotrzebowanie na

określone częstotliwości przekracza ich dostępność, przy przyznawaniu tych częstotliwości

stosuje się odpowiednie i przejrzyste procedury w celu optymalizacji ich wykorzystania

oraz ułatwienia rozwoju konkurencji.

3.

Każda ze Stron zapewnia powierzenie przyznawania krajowych zasobów numeracyjnych i

zarządzanie krajowymi planami numeracyjnymi organowi regulacyjnemu.

4.

W przypadku gdy organy władz państwowych lub lokalnych zachowują własność lub kontrolę

nad dostawcami obsługującymi publiczne sieci lub usługi łączności, należy zapewnić

skuteczne rozdzielenie strukturalne funkcji odpowiedzialnych za przyznawanie prawa

pierwszeństwa od działalności związanej z własnością lub kontrolą.

1.

Każda ze Stron ma prawo do określenia rodzaju obowiązku świadczenia usługi powszechnej,

jaki zamierza utrzymać.

2.

Takie obowiązki nie będą uważane za antykonkurencyjne same w sobie, pod warunkiem

że będą zarządzane w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminacyjny. Zarządzanie

takimi obowiązkami musi być również neutralne w odniesieniu do konkurencji i nie może

być bardziej uciążliwe, niż to jest konieczne dla rodzaju usługi powszechnej określonego

przez Stronę.

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby wszyscy usługodawcy kwalifikowali się do zapewnienia

usługi powszechnej i aby żaden usługodawca nie był a priori wykluczony. Wyznaczanie

odbywa się za pomocą efektywnego, przejrzystego, obiektywnego i niedyskryminacyjnego

mechanizmu. Każda ze Stron ocenia, w miarę potrzeby, czy świadczenie usługi powszechnej

stanowi niesprawiedliwe obciążenie dla organizacji wyznaczonych do świadczenia takiej

usługi, W przypadkach uzasadnionych taką oceną i biorąc pod uwagę korzyści rynkowe,

o ile takie występują, dla organizacji świadczącej usługę powszechną, organy regulacyjne

określają, czy wymagany jest mechanizm służący wyrównaniu kosztów ponoszonych przez

danego usługodawcę lub podziałowi kosztów netto wynikających z obowiązku świadczenia

usługi powszechnej.

4.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku gdy użytkownikom udostępniany jest, w formie

drukowanej lub elektronicznej, spis wszystkich abonentów, organizacje udostępniające

taki spis stosowały zasadę niedyskryminacyjnego traktowania informacji, które zostały

im dostarczone przez inne organizacje.

Żadna ze Stron nie może wymagać od usługodawcy drugiej Strony założenia przedsiębiorstwa,

ustanowienia jakiejkolwiek formy obecności lub pobytu na jej terytorium jako warunku

transgranicznego świadczenia usług.

Każda ze Stron zapewnia poufność łączności elektronicznej i związanych z nią danych

o przekazie za pośrednictwem publicznej sieci łączności i publicznie dostępnych usług

takiej łączności, w sposób nieograniczający handlu usługami.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku sporu pomiędzy dostawcami sieci lub usług

łączności elektronicznej w związku z prawami i obowiązkami, o których mowa w niniejszej

sekcji, dany organ regulacyjny na wniosek jednej ze Stron wydawał wiążącą decyzję

w celu rozstrzygnięcia sporu w najkrótszym możliwym terminie, a w każdym przypadku

w ciągu czterech miesięcy.

2.

Decyzja organu regulacyjnego jest podawana do wiadomości publicznej z uwzględnieniem

wymogów tajemnicy handlowej. Dostawcy odnośnych usług i sieci łączności elektronicznej

otrzymują pełne uzasadnienie decyzji.

3.

Jeżeli spór dotyczy transgranicznego świadczenia usług, zainteresowane organy regulacyjne

koordynują swoje działania, aby umożliwić rozwiązanie sporu.

Pragnąc rozważyć dalszą liberalizację handlu usługami, Strony uznają znaczenie stopniowego

zbliżenia obowiązującego i przyszłego prawodawstwa Gruzji do wykazu dorobku prawnego

Unii zawartego w załączniku XV-B do niniejszego Układu.

1.

Niniejsza podsekcja określa zasady ram regulacyjnych dla wszystkich usług finansowych

objętych liberalizacją na mocy postanowień sekcji: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa),

3 (Transgraniczne świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach

biznesowych) niniejszego rozdziału.

2.

Do celów niniejszej podsekcji i sekcji: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa), 3 (Transgraniczne świadczenie usług) i 4

(Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach biznesowych) niniejszego rozdziału

a)

„usługa finansowa” oznacza dowolną usługę o charakterze finansowym, oferowaną przez

podmiot Strony świadczący usługi finansowe. Usługi finansowe obejmują następujące

rodzaje działalności

(i)

usługi ubezpieczeniowe i związane z ubezpieczeniami

1)

ubezpieczenia bezpośrednie (w tym koasekuracja)

a)

na życie;

b)

ubezpieczenie inne niż na życie;

2)

reasekuracja i retrocesja;

3)

pośrednictwo ubezpieczeniowe, takie jak usługi brokerskie i agencyjne; oraz

4)

pomocnicze usługi ubezpieczeniowe, takie jak doradztwo ubezpieczeniowe, usługi aktuarialne,

ocena ryzyka oraz likwidacja szkód;

(ii)

usługi bankowe i inne usługi finansowe (z wyłączeniem ubezpieczeń)

1)

przyjmowanie depozytów i innych funduszy zwrotnych od ludności;

2)

udzielanie wszelkiego rodzaju pożyczek i kredytów, w tym kredytów konsumenckich i

kredytów hipotecznych, faktoring oraz finansowanie transakcji handlowych;

3)

leasing finansowy;

4)

wszelkie usługi w sferze płatności i transferu środków pieniężnych, w tym kart kredytowych,

obciążeniowych, debetowych, czeków podróżnych oraz czeków bankierskich;

5)

gwarancje i zobowiązania;

6)

operacje przeprowadzane na własny rachunek lub na zlecenie klientów, zarówno na giełdzie,

jak i poza giełdą, lub w inny sposób za pomocą

a)

instrumentów rynku pieniężnego (w tym czeków, weksli, certyfikatów depozytowych);

b)

walut obcych;

c)

instrumentów pochodnych, w tym, ale nie wyłącznie, transakcji typu futures i opcji;

d)

instrumentów kursu walutowego i instrumentów pochodnych stóp procentowych, w tym takich

produktów, jak transakcje swapowe i kontrakty terminowe na stopę procentową;

e)

zbywalnych papierów wartościowych;

f)

innych zbywalnych papierów wartościowych i aktywów finansowych, w tym kruszcu;

7)

udział w emisji wszelkiego rodzaju papierów wartościowych, w tym w gwarantowaniu i

inwestycjach (publicznych lub prywatnych) w charakterze agenta oraz świadczenie usług

z tym związanych;

8)

pośrednictwo na rynku pieniężnym;

9)

zarządzanie majątkiem, a szczególnie zarządzanie środkami pieniężnymi lub portfelem

aktywów, wszystkie formy zarządzania inwestycjami zbiorowymi, zarządzanie funduszem

emerytalnym oraz usługi w zakresie przechowywania, deponowania i powiernictwa;

10)

usługi rozrachunkowe i rozliczeniowe w odniesieniu do aktywów finansowych, takich

jak papiery wartościowe, instrumenty pochodne i inne instrumenty zbywalne;

11)

dostarczanie i przekazywanie informacji finansowych, przetwarzanie danych finansowych

i udostępnianie związanego z nimi oprogramowania;

12)

doradztwo, pośrednictwo i inne pomocnicze usługi finansowe w odniesieniu wszystkich

rodzajów działalności wymienionych w pkt 1-11, w tym badanie zdolności kredytowej

i analiza kredytowa, badania i doradztwo w odniesieniu do inwestycji i tworzenia portfela

aktywów, doradztwo w zakresie nabywania oraz restrukturyzacji i strategii przedsiębiorstw;

b)

„podmiot świadczący usługi finansowe” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną pochodzącą

ze Strony, która zamierza świadczyć lub świadczy usługi finansowe. Pojęcie „podmiot

świadczący usługi finansowe” nie obejmuje podmiotów publicznych;

c)

„podmiot publiczny” oznacza

(i)

rząd, bank centralny lub organ kształtujący politykę pieniężną i finansową Strony

lub podmiot będący własnością Strony lub kontrolowany przez Stronę, który jest głównie

zaangażowany w realizowanie funkcji publicznych lub działań do celów publicznych,

wyłączając podmioty głównie zaangażowane w świadczenie usług finansowych na warunkach

komercyjnych; lub

(ii)

podmiot prywatny realizujący zadania wykonywane zwykle przez bank centralny lub organ

kształtujący politykę pieniężną i finansową - w zakresie wykonywania tych zadań;

d)

„nowa usługa finansowa” oznacza usługę o charakterze finansowym, w tym usługi związane

z istniejącymi i nowymi produktami lub sposób, w jaki produkt jest dostarczany, która

nie jest świadczona przez jakikolwiek podmiot świadczący usługi finansowe na terytorium

Strony, ale która świadczona jest na terytorium drugiej Strony.

1.

Każda ze Stron może wprowadzać lub utrzymywać środki ze względów ostrożności, takie

jak

a)

ochrona inwestorów, deponentów, ubezpieczonych lub osób, którym przysługuje zobowiązanie

powiernicze z tytułu umów z podmiotami świadczącymi usługi finansowe;

b)

zapewnienie integralności i stabilności systemu finansowego Strony.

2.

Środki te nie mogą być bardziej uciążliwe, niż jest to konieczne do osiągnięcia ich

celu i nie mogą dyskryminować podmiotów świadczących usługi finansowe pochodzących

z drugiej Strony w porównaniu z własnymi podobnymi podmiotami świadczącymi usługi

finansowe.

3.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie może być interpretowane jako nakładające

na Stronę obowiązek ujawnienia informacji odnoszących się do interesów i rachunków

indywidualnych klientów, ani jakiejkolwiek informacji poufnej lub informacji zastrzeżonej

będącej w posiadaniu podmiotów publicznych.

1.

Każda ze Stron dokłada wszelkich starań, aby udostępniać z wyprzedzeniem wszystkim

zainteresowanym osobom treść wszystkich aktów o zasięgu ogólnym, które Strona ta zamierza

przyjąć, w celu umożliwienia takim osobom zgłoszenia uwag do tych aktów. Akty te są

udostępniane

a)

poprzez publikację urzędową; lub

b)

w innej formie pisemnej lub elektronicznej.

2.

Każda ze Stron udostępnia zainteresowanym osobom swoje wymogi dotyczące wypełniania

wniosków odnoszących się do świadczenia usług finansowych.

Na wniosek wnioskodawcy zainteresowana Strona informuje wnioskodawcę o statusie jego

wniosku. Zainteresowana Strona powiadamia, bez zbędnej zwłoki wnioskodawcę o konieczności

przekazania przez niego dodatkowych informacji.

3.

Każda ze Stron dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wdrażanie i stosowanie na jej

terytorium międzynarodowych norm dotyczących regulacji i nadzoru nad sektorem usług

finansowych oraz dotyczących przeciwdziałania unikaniu zobowiązań podatkowych i uchylaniu

się od nich. Do takich międzynarodowych norm należą między innymi Podstawowe zasady

efektywnego nadzoru bankowego przyjęte przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego,

Podstawowe Zasady Ubezpieczeń Międzynarodowego Stowarzyszenia Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego,

Cele i zasady regulacji papierów wartościowych Międzynarodowej Organizacji Komisji

Papierów Wartościowych, Umowa dotycząca wymiany informacji w zakresie spraw podatkowych

przyjęta w ramach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Deklaracja

w sprawie przejrzystości i wymiany informacji w sprawach podatkowych przyjęta w ramach

G-20 oraz Czterdzieści zaleceń w sprawie prania pieniędzy i Dziewięć specjalnych zaleceń

w sprawie finansowania terroryzmu Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy.

Strony uwzględniają również Dziesięć głównych zasad wymiany informacji przyjętych

przez Ministrów Finansów państw G7 i podejmą wszelkie niezbędne działania na rzecz

stosowania tych zasad w kontaktach dwustronnych.

Każda ze Stron zezwala podmiotom świadczącym usługi finansowe pochodzącym z drugiej

Strony na świadczenie wszelkich nowych usług finansowych podobnych do tych, na które

Strona pozwoliłaby swoim własnym podmiotom świadczącym usługi finansowe w ramach swojego

prawodawstwa krajowego w podobnych okolicznościach. Strona może określić formę prawną

świadczonej usługi i może wymagać uzyskania zezwolenia na świadczenie danej usługi.

W przypadkach, w których wymagane jest takie zezwolenie, decyzja w sprawie jego przyznania

powinna zostać wydana w rozsądnym terminie, a odmowa może nastąpić wyłącznie ze względów

ostrożności.

1.

Każda ze Stron zezwala podmiotom świadczącym usługi finansowe pochodzącym z drugiej

Strony na przekazywanie informacji w formie elektronicznej lub w innej formie, na

i z jej terytorium, na potrzeby przetwarzania danych, w przypadku gdy takie przetwarzanie

jest wymagane do zwykłego prowadzenia działalności przez taki podmiot świadczący usługi

finansowe.

2.

Każda ze Stron przyjmuje odpowiednie zabezpieczenia w celu ochrony prywatności oraz

podstawowych praw i wolności osób, w szczególności w odniesieniu do przesyłania danych

osobowych.

1.

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie może być interpretowane jako uniemożliwiające

którejkolwiek ze Stron, w tym ich podmiotom publicznym, wyłączne prowadzenie działalności

lub świadczenie na jej terytorium usług w ramach powszechnego programu emerytalnego

lub ustawowego systemu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem sytuacji, gdy działalność

taka może być, w świetle przepisów krajowych Strony, realizowana przez podmioty świadczące

usługi finansowe konkurujące z podmiotami publicznymi lub prywatnymi.

2.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie ma zastosowania do działalności banku centralnego

lub władz monetarnych bądź innego podmiotu publicznego w wykonywaniu polityki pieniężnej

lub kursowej.

3.

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie może być rozumiane jako uniemożliwiające

którejkolwiek ze Stron i ich podmiotom sektora publicznego realizowanie działań lub

świadczenie usług na swoim terytorium na zasadzie wyłączności na rachunek Strony lub

jej podmiotów sektora publicznego, z wykorzystaniem gwarancji przez nie udzielonych

lub z użyciem ich zasobów finansowych.

W przypadku gdy Strona wymaga członkostwa lub uczestnictwa w jakimkolwiek organie

samoregulacyjnym, giełdzie lub rynkach papierów wartościowych lub transakcji typu

futures, instytucji dokonującej rozliczeń lub jakiejkolwiek innej organizacji lub

stowarzyszeniu albo dostępu do nich w celu umożliwienia podmiotom świadczącym usługi

finansowe pochodzącym z drugiej Strony świadczenia usług finansowych na zasadach równorzędnych

z zasadami dotyczącymi podmiotów świadczących usługi finansowe pochodzących z danej

Strony lub jeżeli bezpośrednio lub pośrednio Strona zapewnia takim podmiotom przywileje

lub korzyści w zakresie świadczenia usług finansowych, Strona ta zapewnia przestrzeganie

zobowiązań wynikających z art. 79 i 85 niniejszego Układu.

Na podstawie warunków, które przyznają traktowanie narodowe, każda ze Stron przyznaje

podmiotom świadczącym usługi finansowe pochodzącym z drugiej Strony, z siedzibą na

jej terytorium, dostęp do systemów płatności i rozliczeń obsługiwanych przez podmioty

publiczne oraz do możliwości związanych z urzędową konsolidacją długu i refinansowaniem,

dostępnych w ramach zwykłego prowadzenia działalności. Niniejszy artykuł nie ma na

celu przyznania dostępu do narzędzi kredytodawcy ostatniego stopnia Strony.

Pragnąc rozważyć dalszą liberalizację handlu usługami, Strony uznają znaczenie stopniowego

zbliżenia obowiązujących i przyszłych przepisów Gruzji do najwyższych standardów praktyki

międzynarodowej wymienionych w art. 116 ust. 3 niniejszego Układu, jak również do

wykazu dorobku prawnego Unii określonego w załączniku XV-A do niniejszego Układu.

Niniejsza podsekcja określa zasady dotyczące liberalizacji usług międzynarodowego

transportu morskiego zgodnie z postanowieniami sekcji: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa),

3 (Transgraniczne świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach

biznesowych) niniejszego rozdziału.

1.

Do celów niniejszej podsekcji i sekcji: 2 (Prowadzenie przedsiębiorstwa), 3 (Transgraniczne

świadczenie usług) i 4 (Tymczasowy pobyt osób fizycznych w celach biznesowych) niniejszego

rozdziału

a)

„międzynarodowy transport morski” obejmuje transport „od drzwi do drzwi” oraz transport

multimodalny (wykorzystujący do transportu towarów więcej niż jeden rodzaj środków

transportu), obejmujący odcinek morski, odbywający się w ramach jednolitego dokumentu

przewozowego i obejmujący prawo do bezpośredniego zawierania umów z podmiotami świadczącymi

usługi transportowe innego rodzaju;

b)

„morskie usługi w zakresie obsługi ładunku” oznaczają działania wykonywane przez przedsiębiorstwa

zajmujące się załadunkiem i rozładunkiem, w tym przez operatorów terminali portowych,

jednak nieobejmujące działalności pracowników portowych w przypadkach, kiedy nie są

oni pracownikami przedsiębiorstw zajmujących się załadunkiem i rozładunkiem lub operatorów

terminali portowych. Do działań objętych powyższą definicją zalicza się organizacja

i nadzór

(i)

załadunku ładunku na statek i jego rozładunku ze statku;

(ii)

przycumowywania lub odcumowywania ładunku;

(iii)

odbioru/dostawy i przechowywania ładunków przed załadunkiem lub po rozładunku;

c)

„usługi w zakresie odprawy celnej” (wymiennie usługi „pośredników urzędów celnych”)

oznaczają działalność polegającą na przeprowadzaniu w imieniu drugiej Strony formalności

celnych dotyczących przywozu, wywozu lub przewozu ładunków, bez względu na to, czy

usługa ta stanowi główny przedmiot działalności usługodawcy, czy zwyczajowe uzupełnienie

jego głównego przedmiotu działalności;

d)

„usługi w zakresie obsługi stacji kontenerowej i magazynowania” oznaczają działalność

polegającą na przechowywaniu kontenerów, na terenie portu lub na lądzie, w celu ich

zapełnienia/opróżnienia, napraw i udostępniania do załadunku;

e)

„usługi agencji morskich” oznaczają działalność polegającą na reprezentowaniu, w ramach

danego obszaru geograficznego, w charakterze agenta, interesów jednej lub większej

liczby linii żeglugi morskiej lub przedsiębiorstw żeglugowych, do następujących celów

(i)

marketing i sprzedaż usług w zakresie transportu morskiego i usług pokrewnych, począwszy

od podania ceny po fakturowanie oraz wystawianie listów przewozowych w imieniu spółek,

nabywanie i odsprzedaż niezbędnych usług pokrewnych, przygotowanie dokumentów i dostarczanie

informacji handlowych;

(ii)

działanie w imieniu spółek organizujących zawinięcie statku do portu lub przejęcie

ładunków, w razie potrzeby;

f)

„usługi spedycyjne” oznaczają usługi polegające na organizowaniu i monitorowaniu operacji

przewozu w imieniu przewoźników, poprzez nabywanie usług transportowych i pokrewnych,

przygotowanie dokumentacji i dostarczenie informacji handlowych;

g)

„usługi dowozowe” oznaczają morski przewóz ładunków, szczególnie w kontenerach, pomiędzy

portami danej Strony przed ich przewozem międzynarodowym lub po nim.

2.

W odniesieniu do międzynarodowego transportu morskiego Strony zgodnie postanawiają

zapewnić skuteczne stosowanie zasady nieograniczonego dostępu do ładunków na zasadach

komercyjnych, swobodę świadczenia międzynarodowych usług morskich, a także traktowania

narodowego w odniesieniu do świadczenia takich usług.

Mając na uwadze obecny poziom liberalizacji między Stronami usług międzynarodowego

transportu morskiego

a)

Każda ze Stron skutecznie stosuje zasadę nieograniczonego dostępu do międzynarodowego

rynku i handlu morskiego na zasadach handlowych i na zasadzie braku dyskryminacji;

b)

Każda ze Stron przyznaje statkom pływającym pod banderą drugiej Strony lub obsługiwanym

przez usługodawców pochodzących z drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż

traktowanie przyznane jej własnym statkom lub statkom jakiegokolwiek państwa trzeciego,

zależnie od tego, które jest korzystniejsze, w zakresie m.in. dostępu do portów, korzystania

z infrastruktury i usług portowych oraz korzystania z morskich usług pomocniczych,

a także w zakresie związanych z tym prowizji i opłat, infrastruktury celnej oraz wyznaczania

miejsca do cumowania statku w porcie oraz sprzętu do załadunku i rozładunku.

3.

Stosując te zasady, Strony

a)

nie wprowadzają uzgodnień dotyczących dzielenia ładunku w przyszłych umowach z państwami

trzecimi dotyczących usług międzynarodowego transportu morskiego, w tym handlu towarami

masowymi w postaci płynnej i stałej i ładunków przewożonych liniowcami oraz zakończą

w rozsądnym terminie obowiązywanie takich uzgodnień w przypadkach, gdy zostały one

zawarte we wcześniej podpisanych umowach; oraz

b)

po wejściu w życie niniejszego Układu znoszą jednostronne środki oraz przeszkody administracyjne,

techniczne i inne, mogące stanowić ukryte ograniczenie lub mieć dyskryminujący skutek

w stosunku do swobodnego świadczenia usług w międzynarodowym transporcie morskim,

i wstrzymują się od wprowadzania takich środków i przeszkód.

4.

Każda ze Stron zezwala podmiotom drugiej Strony świadczącym usługi międzynarodowego

transportu morskiego na posiadanie przedsiębiorstw na jej terytorium na warunkach

zakładania i funkcjonowania przedsiębiorstw nie mniej korzystnych niż przyznane usługodawcom

pochodzącym z tej Strony lub z państwa trzeciego, w zależności od tego, które są bardziej

korzystne.

5.

Każda ze Stron udostępnia podmiotom drugiej Strony świadczącym usługi transportu morskiego,

na rozsądnych i niedyskryminujących warunkach, następujące usługi w porcie: pilotaż,

holowanie i pomoc holowniczą, zaopatrzenie, uzupełnianie paliwa i wody, odbiór odpadów

i utylizację odpadów balastowych, usługi kapitanatu portu, pomoc nawigacyjną, usługi

operacyjne na nabrzeżu niezbędne dla funkcjonowania statku, włączając usługi komunikacyjne,

dostawę wody i energii elektrycznej: usługi naprawcze w przypadku nagłych awarii;

kotwiczenie, cumowanie i usługi związane z cumowaniem.

6.

Każda ze Stron zezwala na przemieszczanie takiego sprzętu jak puste kontenery, nieprzewożonego

odpłatnie jako ładunek pomiędzy portami państwa członkowskiego lub portami Gruzji.

7.

Każda ze Stron, pod warunkiem zgody właściwego organu, zezwala podmiotom drugiej Strony

świadczącym usługi międzynarodowego transportu morskiego na świadczenie usług dowozowych

pomiędzy ich portami krajowymi.

Stopniowa liberalizacja transportu lotniczego między Stronami, dostosowana do ich

wzajemnego zapotrzebowania komercyjnego i warunków wzajemnego dostępu do rynku przebiega

zgodnie z umową w sprawie ustanowienia Wspólnego Obszaru Lotniczego między Unią Europejską

i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony.

Pragnąc rozważyć dalszą liberalizację handlu usługami, Strony uznają znaczenie stopniowego

zbliżenia obowiązujących i przyszłych przepisów Gruzji do wykazu unijnych aktów prawnych

zawartego w załączniku XV-D do niniejszego Układu.

1.

Uznając, że handel elektroniczny zwiększa możliwości handlowe w wielu sektorach, Strony

zgodnie postanawiają, że będą propagowały rozwój wzajemnego handlu elektronicznego,

w szczególności poprzez współpracę w kwestiach z zakresu handlu elektronicznego, w

ramach postanowień niniejszego rozdziału.

2.

Strony zgadzają się, że rozwój handlu elektronicznego musi być w pełni zgodny z międzynarodowymi

standardami w zakresie ochrony danych tak, by zdobyć zaufanie użytkowników handlu

elektronicznego.

3.

Strony uzgadniają, że przekaz elektroniczny uznaje się za świadczenie usług w rozumieniu

sekcji 3 (Transgraniczne świadczenie usług) niniejszego rozdziału, które nie może

być objęte należnościami celnymi.

1.

Strony utrzymają dialog dotyczący kwestii regulacyjnych związanych z handlem elektronicznym,

który obejmie między innymi następujące kwestie

a)

uznanie certyfikatów podpisów elektronicznych wydawanych użytkownikom oraz ułatwianie

świadczenia transgra-nicznych usług certyfikacyjnych;

b)

odpowiedzialność usługodawców będących pośrednikami w zakresie przesyłania lub przechowywania

informacji;

c)

traktowanie niezamówionych komercyjnych wiadomości elektronicznych;

d)

ochrona konsumentów w dziedzinie handlu elektronicznego; oraz

e)

wszelkie inne kwestie mające związek z rozwojem handlu elektronicznego.

2.

Współpraca taka może obejmować wymianę informacji dotyczących prawodawstwa poszczególnych

Stron na ten temat, jak również wdrażania tego prawodawstwa.

1.

Strony zdają sobie sprawę, że usługi pośredników mogą być wykorzystywane przez strony

trzecie do działań naruszających prawo i przyjmują względem usługodawców będących

pośrednikami środki określone w niniejszej podsekcji

2.

Do celów art. 130 niniejszego Układu „dostawca usług” oznacza dostawcę transmisji,

routingu lub połączeń dla cyfrowej komunikacji internetowej bez zmiany ich treści

pomiędzy punktami określonymi przez użytkownika sprzętu, który został przez niego

wybrany. Do celów art. 131 i 132 niniejszego Układu „dostawca usług” oznacza dostawcę

lub operatora urządzeń do dostarczania usług internetowych lub dostępu do sieci.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku świadczenia usługi społeczeństwa informacyjnego

polegającej na transmisji w sieci łączności informacji przekazanych przez usługobiorcę

lub na zapewnianiu dostępu do sieci łączności, usługodawca nie był odpowiedzialny

za przekazywane informacje, pod warunkiem, że

a)

nie jest inicjatorem transmisji;

b)

nie wybiera odbiorcy transmisji; oraz

c)

nie wybiera ani nie modyfikuje informacji zawartych w transmisji.

2.

Czynności polegające na transmisji oraz zapewnianiu dostępu, o których mowa w ust.

1, obejmują automatyczne, pośrednie i krótkotrwałe przechowywanie przekazywanych informacji

w zakresie, w jakim służy to wyłącznie wykonywaniu transmisji w sieci telekomunikacyjnej,

oraz że okres przechowywania nie przekracza czasu rozsądnie koniecznego do transmisji.

3.

Niniejszy artykuł nie ma wpływu na możliwość wymagania od usługodawcy przez sądy lub

organy administracyjne, zgodnie z systemem prawnym Stron, żeby przerwał on naruszanie

prawa lub mu zapobiegł.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku świadczenia usługi społeczeństwa informacyjnego

polegającej na transmisji w sieci łączności informacji przekazanych przez usługobiorcę,

usługodawca nie był odpowiedzialny z tytułu automatycznego, pośredniego i krótkotrwałego

przechowywania tej informacji, dokonywanego wyłącznie w celu usprawnienia późniejszej

transmisji informacji na wniosek innych usługobiorców, pod warunkiem że

a)

usługodawca nie modyfikuje informacji;

b)

usługodawca przestrzega warunków dostępu do informacji;

c)

usługodawca przestrzega zasad dotyczących aktualizowania informacji, określonych w

sposób szeroko uznany i używany w branży;

d)

usługodawca nie zakłóca zgodnego z prawem posługiwania się technologią, szeroko uznaną

i używaną w branży w celu uzyskania danych o korzystaniu z informacji; oraz

e)

usługodawca podejmuje bezzwłocznie odpowiednie działania w celu usunięcia przechowywanych

informacji lub uniemożliwienia dostępu do nich, gdy uzyska wiarygodną wiadomość

2.

Niniejszy artykuł nie ma wpływu na możliwość wymagania od usługodawcy przez sądy lub

organy administracyjne, zgodnie z systemem prawnym Stron, żeby przerwał on naruszanie

prawa lub mu zapobiegł.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku świadczenia usługi społeczeństwa informacyjnego

polegającej na przechowywaniu informacji przekazanych przez usługobiorcę, usługodawca

nie był odpowiedzialny za informacje przechowywane na wniosek usługobiorcy, pod warunkiem

że

a)

usługodawca nie ma wiarygodnych wiadomości o bezprawnym charakterze czynów lub informacji,

a w odniesieniu do roszczeń odszkodowawczych - nie wie o stanie faktycznym lub okolicznościach,

które w sposób oczywisty świadczą o tej bezprawności; lub

b)

usługodawca podejmuje bezzwłocznie odpowiednie działania w celu usunięcia lub uniemożliwienia

dostępu do informacji, gdy uzyska takie wiadomości lub zostanie o nich powiadomiony.

2.

Ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli usługobiorca działa z upoważnienia lub pod kontrolą

usługodawcy,

3.

Niniejszy artykuł nie ma wpływu na możliwość wymagania od usługodawcy przez sądy lub

organy administracyjne, zgodnie z systemem prawnym Stron, żeby przerwał on naruszanie

prawa lub mu zapobiegł ani nie ma wpływu na możliwość ustanowienia przez jedną ze

Stron procedur regulujących usuwanie lub uniemożliwianie dostępu do tych informacji.

1.

Strony nie nakładają na usługodawców świadczących usługi objęte art. 130, 131 i 132

niniejszego Układu ogólnego obowiązku nadzorowania informacji, które przekazują lub

przechowują, ani ogólnego obowiązku aktywnego poszukiwania faktów lub okoliczności

wskazujących na czyny bezprawne.

2.

Strony mogą ustanowić w stosunku do usługodawców świadczących usługi społeczeństwa

informacyjnego obowiązek bezzwłocznego informowania właściwych organów publicznych

o domniemanych bezprawnych działaniach podjętych przez ich usługobiorców lub o przekazanych

przez nich informacjach o charakterze bezprawnym lub obowiązek przekazywania właściwym

organom na ich wniosek informacji umożliwiających identyfikację usługobiorców, z którymi

zawarli umowy dotyczące przechowywania.

1.

Bez uszczerbku dla wyjątków ogólnych określonych w art. 415 niniejszego Układu postanowienia

niniejszego rozdziału oraz załączników XIV-A i XIV-E, XIV-B i XIV-F, XIV-C i XIV-G,

XIV-D i XIV-H do niniejszego Układu podlegają wyjątkom określonym w niniejszym artykule.

2.

Z zastrzeżeniem, że takie środki nie mogą być stosowane w sposób, który stanowiłby

środek arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji między państwami, w przypadku

gdy obowiązują podobne warunki, lub ukryte ograniczenia dla zakładania przedsiębiorstw

lub transgranicznego świadczenia usług, żadne z postanowień niniejszego rozdziału

nie może być interpretowane jako zapobiegające przyjmowaniu lub stosowaniu przez którąś

ze Stron środków

a)

niezbędnych do ochrony bezpieczeństwa publicznego lub moralności publicznej bądź do

utrzymania porządku publicznego;

b)

niezbędnych do ochrony życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin;

c)

odnoszących się do zachowania wyczerpywalnych zasobów naturalnych, jeżeli środki te

stosowane są w połączeniu z ograniczeniami dotyczącymi krajowych przedsiębiorców lub

krajowej podaży lub konsumpcji usług;

d)

niezbędnych do ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej

lub archeologicznej;

e)

niezbędnych dla zapewnienia przestrzegania przepisów ustawowych lub wykonawczych,

które nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszego rozdziału, łącznie z przepisami

odnoszącymi się do

(i)

zapobiegania działaniom o charakterze oszukańczym i podstępnym lub postępowania ze

skutkami niewykonania umów;

(ii)

ochrony prywatności osób w odniesieniu do przetwarzania i rozpowszechniania danych

osobowych i ochrony poufności akt i rachunków osobistych;

(iii)

bezpieczeństwa;

f)

niezgodnych z art. 79 i 85 niniejszego Układu, pod warunkiem, że zróżnicowane traktowanie

ma na celu zapewnienie skutecznego lub sprawiedliwego opodatkowania lub poboru podatków

bezpośrednich w odniesieniu do działalności gospodarczej, przedsiębiorców lub usługodawców

drugiej Strony

a)

mają zastosowanie do przedsiębiorców i podmiotów świadczących usługi, niebędących

rezydentami, z uwzględnieniem faktu, że obowiązek podatkowy nierezydentów określony

jest na podstawie pozycji podlegających opodatkowaniu pochodzących z terytorium Strony

lub tam się znajdujących;

b)

mają zastosowanie do nierezydentów w celu zapewnienia opodatkowania lub poboru podatków

na terytorium Strony;

c)

mają zastosowanie do nierezydentów lub rezydentów w celu zapobiegania unikaniu zobowiązań

podatkowych i uchylaniu się od nich, łącznie ze środkami zgodności;

d)

mają zastosowanie do konsumentów usług dostarczonych na terytorium lub z terytorium

drugiej Strony w celu zapewnienia opodatkowania takich konsumentów lub poboru od nich

podatków pochodzących ze źródeł znajdujących się na terytorium Strony;

e)

dokonują rozróżnienia między przedsiębiorcami i podmiotami świadczącymi usługi podlegającymi

zobowiązaniom podatkowym od pozycji opodatkowanych na poziomie światowym a innymi

przedsiębiorcami i podmiotami świadczącymi usługi ze względu na różnice w podstawie

ich opodatkowania; lub

f)

określają i przyznają dochody, zyski, korzyści, straty, odliczenia lub ulgi osobom

i oddziałom będącym rezydentami bądź powiązanym osobom lub oddziałom należącym do

tej samej osoby w celu zagwarantowania podstawy opodatkowania obowiązującej na terytorium

Strony.

Terminologia podatkowa lub założenia systemu, o których mowa w lit. f) i w niniejszym

przypisie są określane zgodnie z definicjami podatkowymi i założeniami systemowymi

albo definicjami i założeniami systemowymi równorzędnymi lub podobnymi, w ramach prawa

krajowego Strony stosującej dany środek

3.

Postanowienia niniejszego rozdziału oraz załączników XIV-A i XIV-E, XIV-B i XIV-F,

XIV-C i XIV-G, XIV-D i XIV-H do niniejszego Układu nie mają zastosowania do systemów

zabezpieczenia społecznego każdej ze Stron ani do działań prowadzonych na ich terytorium,

które związane są, nawet tylko sporadycznie, z wykonywaniem władzy publicznej.

Uprzywilejowane traktowanie przyznane zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału

nie ma zastosowania do traktowania w zakresie opodatkowania, którego Strony udzielają

lub udzielą w przyszłości na podstawie zawartych między sobą umów mających na celu

unikanie podwójnego opodatkowania.

1.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie może być interpretowane jako

a)

wymagające od Stron dostarczenia jakichkolwiek informacji, których ujawnienie uważa

się za sprzeczne z ich podstawowymi interesami bezpieczeństwa;

b)

uniemożliwiające którejkolwiek ze Stron przeprowadzenie jakiegokolwiek działania uznanego

przez nią za niezbędne dla ochrony jej podstawowych interesów bezpieczeństwa

(i)

związanego z produkcją broni, amunicji lub materiałów wojskowych lub handlem nimi;

(ii)

odnoszącego się do działalności gospodarczej prowadzonej bezpośrednio lub pośrednio

dla celów zaopatrzenia sił zbrojnych;

(iii)

odnoszącego się do materiałów rozszczepialnych lub materiałów do syntezy jądrowej

lub materiałów służących do ich uzyskania; lub

(iv)

podjętego w czasie wojny lub w obliczu innego zagrożenia w stosunkach międzynarodowych;

lub

c)

uniemożliwiające którejkolwiek ze Stron przeprowadzenie jakiegokolwiek działania w

celu wywiązania się z zobowiązań podjętych w celu utrzymania pokoju i bezpieczeństwa

międzynarodowego.

Strony zobowiązują się nie nakładać jakichkolwiek ograniczeń i zezwolić na dokonywanie,

w walucie w pełni wymienialnej, zgodnie z postanowieniami art. VIII Statutu Międzynarodowego

Funduszu Walutowego, wszelkich płatności i transferów na rachunku bieżącym w ramach

bilansu płatniczego między Stronami.

1.

W odniesieniu do transakcji na rachunku kapitałowym i finansowym bilansu płatniczego

od dnia wejścia w życie niniejszego Układu Strony zapewniają swobodny przepływ kapitału

związanego z inwestycjami bezpośrednimi, w tym nabyciem nieruchomości, dokonywanymi

zgodnie z przepisami państwa przyjmującego, z inwestycjami dokonywanymi zgodnie z

postanowieniami rozdziału 6 (Prowadzenie przedsiębiorstwa, handel usługami i handel

elektroniczny) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu,

jak również z likwidacją lub wycofywaniem tego kapitału oraz wszelkiego wynikającego

z niego zysku.

2.

W odniesieniu do transakcji na rachunku kapitałowym i finansowym bilansu płatniczego,

innych niż transakcje wymienione w ust. 1 niniejszego artykułu, od dnia wejścia w

życie niniejszego Układu, bez uszczerbku dla innych jego postanowień, każda ze Stron

zapewnia

a)

swobodny przepływ kapitału związanego z kredytami dotyczącymi transakcji handlowych

lub ze świadczeniem usług, w których uczestniczy rezydent jednej ze Stron;

b)

swobodny przepływ kapitału związanego z inwestycjami portfelowymi oraz pożyczkami

i kredytami finansowymi udzielonymi przez inwestorów drugiej Strony.

W przypadku gdy w szczególnych okolicznościach płatności lub przepływ kapitału powoduje

lub może spowodować poważne trudności w funkcjonowaniu polityki kursowej lub polityki

pieniężnej, w tym poważne trudności w zrównoważeniu bilansu płatniczego, w jednym

lub większej liczbie państw członkowskich lub w Gruzji, zainteresowane Strony mogą

podjąć środki ochronne na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, jeżeli środki

takie są absolutnie niezbędne. Strona przyjmująca środki ochronne bezzwłocznie informuje

drugą Stronę o ich przyjęciu oraz przedstawia, najwcześniej jak to możliwe, harmonogram

ich zniesienia.

1.

Strony konsultują się ze sobą w celu ułatwienia przepływu kapitału między nimi, mając

na uwadze wspieranie celów niniejszego Układu.

2.

W ciągu pierwszych czterech lat od dnia wejścia w życie niniejszego Układu Strony

podejmują środki pozwalające na stworzenie warunków niezbędnych do dalszego stopniowego

wprowadzania unijnych przepisów dotyczących swobodnego przepływu kapitału.

3.

Przed upływem piątego roku od dnia wejścia w życie niniejszego Układu Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, dokonuje przeglądu środków i określa zasady dalszej liberalizacji.

1.

Strony uznają znaczenie przejrzystych, niedyskryminacyjnych, konkurencyjnych i otwartych

procedur przetargowych dla zrównoważonego rozwoju gospodarczego i przyjmują za cel

skuteczne, wzajemne i stopniowe otwarcie swoich rynków zamówień publicznych.

2.

W niniejszym rozdziale przewidziano wzajemny dostęp do rynków zamówień publicznych

na podstawie zasady traktowania narodowego na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym

w odniesieniu do zamówień publicznych i koncesji w sektorze publicznym i w sektorze

usług użyteczności publicznej. Niniejszy rozdział przewiduje stopniowe zbliżenie przepisów

gruzińskich dotyczących zamówień publicznych do dorobku prawnego Unii dotyczącego

tej dziedziny, opierającego się na zasadach regulujących zamówienia publiczne w Unii

oraz warunków i definicji określonych w dyrektywie 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień

publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (dyrektywa 2004/18/WE) oraz dyrektywie

2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującej procedury

udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki,

transportu i usług pocztowych (dyrektywa 2004/17/WE).

1.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy

i usługi, jak również do zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi w sektorach

użyteczności publicznej oraz, jeśli takie zamówienia są stosowane, do koncesji na

roboty budowlane i usługi.

2.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do wszelkich instytucji zamawiających oraz podmiotów

zamawiających, które spełniają kryteria określone w definicjach zawartych w dorobku

prawnym Unii dotyczącym zamówień publicznych (dalej łącznie zwanych „podmiotami zamawiającymi”).

Obejmuje on również podmioty prawa publicznego i przedsiębiorstwa publiczne świadczące

usługi użyteczności publicznej, takie jak przedsiębiorstwa państwowe prowadzące taką

działalność oraz przedsiębiorstwa prywatne działające na podstawie szczególnych i

wyłącznych praw, w sektorze usług użyteczności publicznej

3.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do zamówień o wartości przekraczającej progi ustanowione

w załączniku XVI-A do niniejszego Układu.

4.

Podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia publicznego jest całkowita kwota

należna, bez podatku od wartości dodanej. Przy stosowaniu tych progów Gruzja oblicza

i przelicza wartości zamówień na własną walutę krajową przy zastosowaniu kursu wymiany

swojego banku narodowego.

5.

Progi wartości podlegają regularnemu przeglądowi co dwa lata, począwszy od roku wejścia

w życie niniejszego Układu, na podstawie średniej dziennej wartości euro, wyrażonej

w specjalnym prawie ciągnienia, z okresu 24 miesięcy upływającego w ostatnim dniu

sierpnia poprzedzającym korektę, ze skutkiem od dnia 1 stycznia. W razie konieczności

wartość progów poddanych korekcie zostaje zaokrąglona w dół do najbliższego tysiąca

euro. Korekta progów jest przyjmowana decyzją Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu.

1.

Każda ze Stron ustanawia lub utrzymuje odpowiednie ramy i mechanizmy instytucjonalne

niezbędne do prawidłowego funkcjonowania systemu zamówień publicznych oraz do wdrażania

postanowień niniejszego rozdziału.

2.

Gruzja wyznacza w szczególności

a)

organ wykonawczy na poziomie centralnym, którego zadaniem jest zagwarantowanie spójnej

polityki i jej wdrożenie we wszystkich obszarach związanych z zamówieniami publicznymi.

Organ ten ułatwia i koordynuje wdrażanie niniejszego rozdziału i kieruje procesem

stopniowego zbliżenia przepisów do dorobku prawnego Unii zgodnie z załącznikiem XVI-B

do niniejszego Układu;

b)

bezstronny, niezależny organ, którego zadaniem jest dokonywanie przeglądu decyzji

podejmowanych przez instytucje lub podmioty zamawiające w trakcie udzielania zamówień.

W tym kontekście „niezależny” oznacza, że jest to organ publiczny niepołączony z jakimkolwiek

podmiotem zamawiającym ani podmiotem gospodarczym. Istnieje możliwość odwołania się

do sądu od decyzji takiego organu.

3.

Każda ze Stron zapewnia skuteczne egzekwowanie decyzji organów odpowiedzialnych za

rozpatrywanie skarg podmiotów gospodarczych na naruszenia prawa krajowego.

1.

Najpóźniej w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszego Układu Strony

zapewniają przestrzeganie szeregu podstawowych norm w zakresie udzielania zamówień,

zgodnie z postanowieniami ust. 2-15 niniejszego artykułu. Te podstawowe normy wywodzą

się bezpośrednio z zasad i warunków dotyczących zamówień publicznych, określonych

w dorobku prawnym Unii regulującym te kwestie, w tym z zasad niedyskryminacji, równego

traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.

Publikacja

2.

Każda ze Stron zapewnia publikację wszystkich planowanych zamówień w stosownych mediach

a)

aby umożliwić otwarcie rynku na konkurencję; oraz

b)

aby umożliwić zainteresowanym podmiotom gospodarczym uzyskanie odpowiedniego dostępu

do informacji dotyczących planowanych zamówień przed ich udzieleniem oraz wyrażenie

zainteresowania ich uzyskaniem.

3.

Publikacja musi być dostosowana do ekonomicznego znaczenia zamówienia dla podmiotów

gospodarczych.

4.

Publikacja zawiera co najmniej najważniejsze szczegóły zamówienia, które ma zostać

udzielone, kryteria kwalifikacji podmiotowej, metodę udzielenia, kryteria udzielenia

zamówienia oraz wszelkie dodatkowe informacje, których podmioty gospodarcze mogłyby

w uzasadnionym zakresie potrzebować, aby podjąć decyzję o wyrażeniu zainteresowania

zamówieniem.

Udzielanie zamówień

5.

Wszystkie zamówienia udzielane są w toku przejrzystych i bezstronnych procedur, które

zapobiegają działaniom korupcyjnym. Taką bezstronność zapewnia się w szczególności

przez niedyskryminacyjny opis przedmiotu zamówienia, zapewnienie równego dostępu wszystkim

podmiotom gospodarczym, odpowiednie ramy czasowe oraz przejrzyste i obiektywne podejście.

6.

W opisie cech wymaganych robót budowlanych, dostaw lub usług, podmioty zamawiające

muszą stosować ogólny opis zasad wykonania i funkcji oraz normy międzynarodowe, europejskie

lub krajowe.

7.

Opis wymaganych cech robót budowlanych, dostaw lub usług nie może zawierać odniesienia

do konkretnej marki czy źródła ani też konkretnego procesu, znaku towarowego, patentu,

rodzaju czy też określonego pochodzenia lub produkcji, chyba że takie odniesienie

jest uzasadnione przedmiotem zamówienia i opatrzone słowami „lub równoważny”. Preferowane

jest stosowanie ogólnych opisów zasad wykonania lub funkcji.

8.

Podmioty zamawiające nie mogą nakładać warunków, które skutkowałyby bezpośrednią lub

pośrednią dyskryminacją podmiotów gospodarczych drugiej Strony, takich jak wymóg,

aby podmioty gospodarcze zainteresowane uzyskaniem zamówienia miały siedzibę w tym

samym kraju, regionie lub terytorium co podmiot zamawiający.

Niezależnie od powyższego w przypadkach, w których jest to uzasadnione szczególnymi

okolicznościami towarzyszącymi zamówieniu, na wyłonionego wnioskodawcę można nałożyć

wymóg ustanowienia określonej infrastruktury gospodarczej na miejscu wykonania.

9.

Terminy na wyrażenie zainteresowania i przedłożenie ofert muszą być wystarczająco

długie, aby podmioty gospodarcze pochodzące z drugiej Strony mogły dokonać rzetelnej

oceny przetargu i przygotować swoją ofertę,

10.

Wszyscy uczestnicy muszą mieć możliwość zapoznania się z wyprzedzeniem z mającymi

zastosowanie zasadami, kryteriami kwalifikacji i kryteriami udzielenia zamówienia.

Zasady te muszą być stosowane jednakowo wobec wszystkich uczestników.

11.

Podmioty zamawiające mogą zaprosić ograniczoną liczbę wnioskodawców do składania ofert,

pod warunkiem że

a)

odbywa się to w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny; oraz

b)

wyboru dokonuje się wyłącznie na podstawie obiektywnych czynników, takich jak doświadczenie

wnioskodawców w danym sektorze, rozmiary i infrastruktura ich przedsiębiorstw lub

ich możliwości techniczne i zawodowe.

Zapraszając ograniczoną liczbę wnioskodawców do składania ofert, bierze się pod uwagę

konieczność zapewnienia odpowiedniej konkurencji.

12.

Podmioty zamawiające mogą korzystać z procedury negocjacyjnej wyłącznie w wyjątkowych

i określonych przypadkach, gdy taka procedura rzeczywiście nie zakłóca konkurencji.

13.

Podmioty zamawiające mogą korzystać z systemów kwalifikowania, tylko pod warunkiem

że wykaz kwalifikowanych podmiotów zostanie sporządzony w drodze należycie ogłoszonego,

przejrzystego i otwartego postępowania. Zamówienia wchodzące w zakres tego rodzaju

systemów są również udzielane na niedyskryminacyjnych warunkach.

14.

Każda ze Stron zapewnia, aby zamówienia były udzielane w sposób przejrzysty wnioskodawcom,

którzy przedstawili ekonomicznie najkorzystniejszą lub najtańszą ofertę, na podstawie

kryteriów przetargu i przepisów proceduralnych ustanowionych i ogłoszonych z wyprzedzeniem.

Ostateczne decyzje muszą być przekazywane bez zbędnej zwłoki wszystkim wnioskodawcom.

Na wniosek wnioskodawcy, który nie został wybrany, należy przedstawić dostatecznie

szczegółowe uzasadnienie, umożliwiające weryfikację takiej decyzji.

Ochrona sądowa

15.

Każda ze Stron zapewnia każdej osobie, która jest lub była zainteresowana uzyskaniem

określonego zamówienia i która poniosła lub mogłaby ponieść szkodę z tytułu domniemanego

naruszenia, prawo do skutecznej i bezstronnej ochrony sądowej przed jakąkolwiek decyzją

podmiotu zamawiającego dotyczącą udzielenia tego zamówienia. Decyzje podjęte w trakcie

i na zakończenie takiej procedury weryfikacji są podawane do wiadomości publicznej

w sposób wystarczający, aby poinformować wszystkie zainteresowane podmioty gospodarcze.

1.

Przed rozpoczęciem stopniowego zbliżenia przepisów Gruzja przedkłada Komitetowi Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, wyczerpujący harmonogram wdrożenia niniejszego rozdziału, wraz

z terminami i najważniejszymi etapami, które obejmują wszystkie reformy w zakresie

zbliżenia przepisów do dorobku prawnego Unii i budowania zdolności instytucjonalnych.

Harmonogram ten musi być zgodny z etapami i terminami przedstawionymi w załączniku

XVI-B do niniejszego Układu.

2.

Po pozytywnym zaopiniowaniu przez Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu harmonogram zostaje uznany za dokument referencyjny do celów

wdrożenia niniejszego rozdziału. Unia dokłada wszelkich starań, aby wesprzeć Gruzję

we wdrożeniu harmonogramu.

1.

Gruzja zapewnia stopniowe dostosowanie swoich obowiązujących i przyszłych przepisów

dotyczących zamówień publicznych do dorobku prawnego Unii w tej dziedzinie.

2.

Zbliżenie przepisów do dorobku prawnego Unii odbywa się w kilku etapach przedstawionych

w harmonogramie w załączniku XVI-B do niniejszego Układu i doprecyzowanych w załącznikach

XVI-C do XVI-F, XVI-H, XVI-I i XVI-K. W załącznikach XVI-G i XVI-J do niniejszego

Układu określono nieobowiązkowe elementy, które nie wymagają zbliżenia, a w załącznikach

XVI-L do XVI-O do niniejszego Układu określono elementy dorobku prawnego Unii, które

pozostają poza zakresem zbliżenia przepisów. W trakcie tego procesu uwzględnia się

odpowiednie orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz środki wykonawcze

przyjmowane przez Komisję Europejską, jak również - w razie konieczności - wszelkie

zmiany w dorobku prawnym Unii wprowadzone w trakcie jego trwania. Po ukończeniu każdego

etapu wdrożenie podlega ocenie Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, a po wydaniu

pozytywnej oceny przez ten Komitet następuje wzajemne udzielenie dostępu do rynku

zgodnie z załącznikiem XVI-B do niniejszego Układu. Komisja Europejska bez zbędnej

zwłoki powiadamia Gruzję o wszelkich zmianach dorobku prawnego Unii. Komisja zapewnia

na wniosek stosowne doradztwo i pomoc techniczną, aby ułatwić wdrożenie takich zmian.

3.

Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu przystępuje

do oceny kolejnego etapu dopiero gdy środki służące wdrożeniu poprzedniego etapu zostaną

zrealizowane i zatwierdzone w trybie określonym w ust. 2.

4.

Każda ze Stron zapewnia zgodność tych aspektów i obszarów zamówień publicznych, które

nie są objęte niniejszym artykułem, z zasadami przejrzystości, niedyskryminacji i

równego traktowania, określonymi w art. 144 mniejszego Układu.

1.

Strony zgodnie postanawiają, że będą stopniowo i równocześnie dążyć do skutecznego

i wzajemnego otwarcia swoich rynków. W trakcie procesu zbliżenia przepisów zakres

wzajemnie udzielanego dostępu do rynku jest powiązany z postępami w ramach tego procesu,

wyszczególnionymi w załączniku XVI-B do niniejszego Układu.

2.

Decyzję o przejściu do kolejnego etapu otwarcia rynku podejmuje się na podstawie oceny

zgodności przyjętych przepisów z dorobkiem prawnym Unii oraz ich praktycznego wdrożenia.

Ocenę tę regularnie przeprowadza Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu.

3.

W zakresie, w jakim jedna Strona dokonała zgodnie z załącznikiem XVI-B do niniejszego

Układu otwarcia rynku zamówień publicznych dla drugiej Strony

a)

Unia zapewnia dostęp do postępowań o udzielenie zamówienia przedsiębiorstwom z Gruzji

- bez względu na to, czy mają one siedzibę w Unii - zgodnie z unijnymi przepisami

dotyczącymi zamówień publicznych i na warunkach nie mniej korzystnych niż warunki

stosowane względem przedsiębiorstw unijnych;

b)

Gruzja zapewnia dostęp do postępowań o udzielenie zamówienia przedsiębiorstwom z Unii

- bez względu na to, czy mają one siedzibę w Gruzji - zgodnie z krajowymi przepisami

dotyczącymi zamówień publicznych i na warunkach nie mniej korzystnych niż warunki

stosowane względem przedsiębiorstw gruzińskich.

4.

Po wdrożeniu ostatniego etapu procesu zbliżenia przepisów Strony przeanalizują możliwość

wzajemnego zapewnienia dostępu do rynku w przypadku zamówień publicznych o wartości

poniżej progów określonych w załączniku XVI-A do niniejszego Układu.

5.

Finlandia zastrzega swoje stanowisko w odniesieniu do Wysp Alandzkich.

1.

Każda ze Stron zapewnia odpowiednie poinformowanie podmiotów zamawiających i podmiotów

gospodarczych na temat postępowania o udzielenie zamówienia, w tym publikację wszystkich

stosownych przepisów ustawodawczych i decyzji administracyjnych.

2.

Każda ze Stron zapewnia skuteczne rozpowszechnianie informacji na temat możliwości

składania ofert.

1.

Strony wzmacniają współpracę poprzez wymianę doświadczeń i informacji dotyczących

swoich najlepszych praktyk i ram regulacyjnych.

2.

Unia ułatwia wdrożenie niniejszego rozdziału, w tym - w stosownych przypadkach - poprzez

pomoc techniczną. Zgodnie z postanowieniami dotyczącymi współpracy finansowej w tytule

VII (Pomoc finansowa oraz postanowienia dotyczące zwalczania nadużyć finansowych i

kontroli) niniejszego Układu konkretne decyzje dotyczące pomocy finansowej są podejmowane

z wykorzystaniem stosownych unijnych mechanizmów i instrumentów finansowych.

3.

Orientacyjny wykaz zagadnień objętych współpracą zawarto w załączniku XVI-P do niniejszego

Układu.

Celem niniejszego rozdziału jest

a)

ułatwianie produkcji i komercjalizacji produktów innowacyjnych i kreatywnych między

Stronami; oraz

b)

osiągnięcie odpowiedniego i skutecznego poziomu ochrony oraz egzekwowania praw własności

intelektualnej.

1.

Strony zapewniają odpowiednie i skuteczne wykonanie umów międzynarodowych dotyczących

własności intelektualnej, których są stronami, w tym Porozumienia WTO w sprawie handlowych

aspektów praw własności intelektualnej ( porozumienie TRIPS). Postanowienia niniejszego

rozdziału uzupełniają i szczegółowo określają prawa i obowiązki Stron zgodnie z porozumieniem

TRIPS i innymi umowami międzynarodowymi w dziedzinie własności intelektualnej.

2.

Do celów niniejszego Układu pojęcie „prawa własności intelektualnej” obejmuje co najmniej

wszystkie rodzaje własności intelektualnej, o których mowa w art. 153 do 189 niniejszego

Układu.

3.

Ochrona własności intelektualnej obejmuje ochronę przed nieuczciwą konkurencją, o

której mowa w art. 10a Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 1967 r.

( konwencja paryska).

Każda ze Stron ustanawia krajowy lub regionalny system wyczerpania praw własności

intelektualnej.

Strony podkreślają swoje zobowiązanie do

a)

praw i obowiązków określonych w Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich

i artystycznych (konwencja berneńska);

b)

Międzynarodowej konwencji rzymskiej o ochronie wykonawców, producentów fonogramów

oraz organizacji nadawczych z 1961 r.;

c)

porozumieniu TRIPS;

d)

traktacie WIPO o prawie autorskim;

e)

Traktacie WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach.

Każda ze Stron nadaje autorom prawo wyłączne do zezwolenia lub zakazu

a)

bezpośredniego lub pośredniego, czasowego lub trwałego zwielokrotniania ich utworów,

w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek formie, w całości lub w części;

b)

jakiejkolwiek formy publicznej dystrybucji poprzez sprzedaż lub w inny sposób oryginalnego

utworu lub jego kopii;

c)

jakiegokolwiek publicznego przekazu ich utworów, drogą przewodową lub bezprzewodową,

w tym publicznego udostępniania ich utworów w taki sposób, że osoby postronne mają

do nich dostęp w wybranym przez siebie miejscu i czasie.

Każda ze Stron nadaje wykonawcom prawo wyłączne do

a)

zezwolenia lub zakazu utrwalania

b)

zezwolenia lub zakazu bezpośredniego lub pośredniego, czasowego lub trwałego zwielokrotniania

ich wykonań, w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek formie, w całości lub w części;

c)

publicznego udostępnienia, poprzez sprzedaż lub w inny sposób, utrwalonych wykonań;

d)

zezwolenia lub zakazu publicznego udostępniania utrwalonych wykonań, drogą przewodową

lub bezprzewodową, w taki sposób, że osoby postronne mają do nich dostęp w wybranym

przez siebie miejscu i czasie;

e)

zezwolenia lub zakazu bezprzewodowego nadawania oraz publicznego przekazu ich wykonań

artystycznych, chyba że wykonania te stanowią same w sobie nadawane wykonanie lub

oparte są na utrwaleniu,

Każda ze Stron nadaje producentom fonogramów prawo wyłączne do

a)

zezwolenia lub zakazu bezpośredniego lub pośredniego, czasowego lub trwałego zwielokrotniania

ich fonogramów, w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek formie, w całości lub w części;

b)

publicznego udostępnienia, poprzez sprzedaż lub w inny sposób, fonogramów lub ich

kopii;

c)

zezwolenia lub zakazu publicznego udostępniania ich fonogramów, drogą przewodową lub

bezprzewodową, w taki sposób, że osoby postronne mają do nich dostęp w wybranym przez

siebie miejscu i czasie.

Każda ze Stron nadaje organizacjom radiowym i telewizyjnym prawo wyłączne do zezwolenia

lub zakazu

a)

utrwalenia ich audycji;

b)

zwielokrotniania utrwalonych audycji;

c)

publicznego udostępniania utrwalonych audycji, drogą przewodową lub bezprzewodową;

oraz

d)

bezprzewodowej retransmisji ich audycji oraz przekazu publicznego ich audycji, jeśli

ten przekaz następuje w miejscach dostępnych publicznie za opłatą wstępu.

1.

Każda ze Stron ustanawia prawo w celu zapewnienia wypłaty jednorazowego godziwego

wynagrodzenia płatnego przez użytkownika, jeżeli fonogram opublikowany w celach handlowych

lub zwielokrotniony egzemplarz takiego fonogramu zostaną użyte do nadania drogą bezprzewodową

lub w jakikolwiek sposób odtworzone publicznie oraz zapewnienia jego podziału między

odpowiednich wykonawców i producentów fonogramów.

2.

W przypadku braku porozumienia w tej sprawie między wykonawcami i producentami fonogramów

każda ze Stron może określić warunki podziału wynagrodzenia między nimi.

1.

Prawa autora utworu literackiego lub artystycznego w rozumieniu art. 2 konwencji berneńskiej

podlegają ochronie w okresie życia autora i przez okres 70 lat, licząc po dniu jego

śmierci, niezależnie od daty zgodnego z prawem publicznego udostępnienia utworu.

2.

Okres ochrony utworu muzycznego ze słowami wygasa po upływie 70 lat po dniu, śmierci

ostatniej spośród niżej wymienionych osób, bez względu na to, czy zostały one wskazane

jako współautorzy: autora tekstu i kompozytora utworu muzycznego, pod warunkiem że

obydwa dzieła zostały stworzone specjalnie dla danego utworu muzycznego ze słowami.

3.

Prawa artystów wykonawców wygasają po upływie przynajmniej 50 lat po dniu wykonania

utworu. Jednakże

a)

jeżeli utrwalenie wykonania na innym nośniku niż fonogram jest zgodnie z prawem opublikowane

lub zgodnie z prawem publicznie udostępnione w tym okresie, prawa te wygasają po upływie

50 lat, od dnia pierwszej takiej publikacji lub pierwszego takiego publicznego udostępnienia,

w zależności od tego, które z tych wydarzeń miało miejsce wcześniej;

b)

jeżeli utrwalenie wykonania na fonogramie jest zgodnie z prawem opublikowane lub zgodnie

z prawem publicznie udostępnione w tym okresie, prawa te wygasają po upływie 70 lat,

od dnia pierwszej takiej publikacji lub pierwszego takiego publicznego udostępnienia,

w zależności od tego, które z tych wydarzeń miało miejsce wcześniej.

4.

Prawa producentów fonogramów wygasają po upływie przynajmniej 50 lat po dniu sporządzenia

utrwalenia. Jednakże

a)

jeżeli w tym okresie fonogram został opublikowany zgodnie z prawem, wspomniane prawa

wygasają po upływie przynajmniej 70 lat, od dnia pierwszej publikacji dokonanej zgodnie

z prawem. W przypadku braku publikacji dokonanej zgodnie z prawem w okresie określonym

w zdaniu pierwszym oraz jeżeli fonogram został zgodnie z prawem publicznie udostępniony

w tym okresie, prawa te wygasają po upływie przynajmniej 70 lat, od dnia pierwszego

dokonanego zgodnie z prawem publicznego udostępnienia utworu;

b)

jeżeli 50 lat po dniu dokonanej zgodnie z prawem publikacji lub publicznego udostępnienia

fonogramu, producent fonogramu nie oferuje egzemplarzy fonogramu do sprzedaży w wystarczającej

ilości, lub nie udostępnia go społeczeństwu, artysta wykonawca może rozwiązać umowę,

poprzez którą przeniósł lub powierzył swoje prawa do utrwalenia jego wykonania producentowi

fonogramu.

5.

Prawa organizacji radiowych i telewizyjnych wygasają po okresie co najmniej 50 lat

po dniu, pierwszej emisji audycji, niezależnie od tego, czy audycja emitowana jest

przewodowo lub bezprzewodowo, w tym za pośrednictwem przekazu kablowego lub satelitarnego.

6.

Okresy ochrony ustanowione w niniejszym artykule liczone są od dnia pierwszego stycznia

roku następującego po zdarzeniu, które powoduje rozpoczęcie biegu okresu ochrony.

1.

Każda ze Stron zapewnia odpowiednią ochronę prawną zapobiegającą obchodzeniu wszelkich

skutecznych środków technicznych, którego dana osoba dokonuje wiedząc lub mając uzasadnione

podstawy, by wiedzieć, że dąży do osiągnięcia tego celu.

2.

Każda ze Stron zapewnia odpowiednią ochronę prawną zapobiegającą wytwarzaniu, przywozowi,

dystrybucji, sprzedaży, wypożyczaniu, reklamowaniu sprzedaży lub wypożyczania lub

posiadaniu w celach handlowych urządzeń, produktów lub części składowych, lub świadczeniu

usług, które

a)

stanowią przedmiot promocji, reklamy lub sprzedaży w celu obejścia skutecznych środków

technicznych;

b)

mają jedynie ograniczony cel handlowy lub zastosowanie inne niż w celu obejścia skutecznych

środków technicznych; lub

c)

są zaprojektowane, produkowane, dostosowane lub świadczone głównie w celu umożliwienia

lub ułatwienia obejścia skutecznych środków technicznych.

3.

Do celów niniejszego Układu pojęcie „środki techniczne” oznacza wszelkiego rodzaju

technologie, urządzenia lub części składowe, które, przy normalnym funkcjonowaniu,

są przeznaczone do udaremnienia lub ograniczenia czynności w odniesieniu do utworów

lub innych przedmiotów objętych ochroną, które nie zostały dopuszczone przez posiadacza

prawa autorskiego lub praw pokrewnych prawu autorskiemu zgodnie z prawodawstwem krajowym.

Środki techniczne uważa się za „skuteczne”, w przypadku, gdy korzystanie z utworu

lub z innego przedmiotu objętego ochroną jest kontrolowane przez posiadaczy prawa

autorskiego poprzez zastosowanie kodu dostępu lub mechanizmu zabezpieczenia, takiego

jak szyfrowanie, kodowanie lub inna transformacja utworu lub innego przedmiotu objętego

ochroną, lub mechanizmu kontroli kopiowania, które spełniają cel ochronny.

1.

Każda ze Stron zapewnia odpowiednią ochronę prawną zapobiegającą podejmowaniu przez

kogokolwiek bez odpowiedniego zezwolenia któregokolwiek z następujących działań

a)

usunięcia lub zmiany jakichkolwiek elektronicznych informacji o zarządzaniu prawami;

lub

b)

dystrybucji, przywozu w celu dystrybucji, nadawania, przekazywania lub upublicznienia

dzieł lub innych przedmiotów objętych ochroną zgodnie z niniejszym Układem, z których

usunięto lub zmieniono bez odpowiedniego zezwolenia elektroniczne informacje o zarządzaniu

prawami,

jeżeli taka osoba wie lub ma uzasadnione podstawy, by wiedzieć, że poprzez to powoduje,

umożliwia, ułatwia lub ukrywa naruszenie praw autorskich lub praw pokrewnych prawu

autorskiemu przewidziane w prawie krajowym.

2.

Do celów niniejszego rozdziału wyrażenie „informacje o zarządzaniu prawami” oznacza

wszelkie informacje dostarczone przez posiadaczy prawa autorskiego, które identyfikują

utwór lub inne przedmioty objęte ochroną na mocy niniejszego rozdziału, autora lub

jakiegokolwiek innego posiadacza prawa autorskiego, lub informacje na temat warunków

dotyczących wykorzystania utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną, oraz wszelkie

numery i kody, poprzez które takie informacje są wyrażane. Ust. 1 stosuje się w przypadku,

gdy którekolwiek ze wspomnianych informacji są powiązane z kopią utworu lub innego

przedmiotu objętego ochroną na mocy niniejszego rozdziału lub gdy informacje te pojawiają

się w związku z ich publicznym przekazem.

1.

Zgodnie z konwencjami i umowami międzynarodowymi, których są stronami, każda ze Stron

może przewidzieć ograniczenia lub wyjątki od praw określonych w art. 154-159 niniejszego

Układu tylko w pewnych szczególnych przypadkach, o ile nie stoi to w sprzeczności

z normalnym wykorzystaniem przedmiotu objętego ochroną i nie przynosi nieuzasadnionego

uszczerbku uzasadnionym interesom posiadaczy prawa autorskiego.

2.

Każda ze Stron zapewnia, aby tymczasowe czynności zwielokrotniania, o których mowa

w art. 155-158 niniejszego Układu, które mają charakter przejściowy lub przypadkowy,

stanowią integralną i zasadniczą część procesu technologicznego, których jedynym celem

jest umożliwienie

a)

transmisji w sieci między stronami trzecimi przez pośrednika; lub

b)

zgodnego z prawem korzystania z utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną, które

nie mają odrębnego znaczenia ekonomicznego, tak aby były one wyłączone z prawa do

zwielokrotniania określonego w art. 155-158 niniejszego Układu.

1.

Każda ze Stron nadaje autorowi oryginalnego dzieła sztuki prawo do odsprzedaży tego

dzieła, określone jako niezbywalne prawo, którego nie można się zrzec, nawet z góry,

do otrzymania opłaty licencyjnej opartej na cenie sprzedaży uzyskanej z każdej odsprzedaży

dzieła następującej po pierwszym rozporządzeniu dziełem przez autora.

2.

Prawo, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do wszystkich czynności o charakterze odsprzedaży,

w których w charakterze sprzedawców, kupujących lub pośredników uczestniczą podmioty

zawodowo działające na rynku dzieł sztuki, takie jak salony sprzedaży, galerie sztuki,

oraz ogólnie wszelkie podmioty zajmujące się handlem dziełami sztuki.

3.

Każda ze Stron może postanowić, że prawo, o którym mowa w ust. 1 nie ma zastosowania

do czynności odsprzedaży, w przypadku gdy sprzedawca nabył dzieło bezpośrednio od

autora mniej niż trzy lata przed tą odsprzedażą oraz w przypadku gdy cena odsprzedaży

nie przekracza określonej kwoty minimalnej.

4.

Opłata licencyjna jest wypłacana przez sprzedawcę. Każda ze Stron może postanowić,

że jedna z osób fizycznych lub prawnych, o których mowa w ust. 2, inna niż sprzedawca,

jest wyłącznie odpowiedzialna lub odpowiedzialna wspólnie ze sprzedawcą za wypłatę

opłat licencyjnych.

5.

Ochrony można żądać jedynie w zakresie przewidzianym przez Stronę, na terytorium której

wnosi się o tę ochronę. Procedury pobierania należnych kwot oraz ich wysokość określa

prawo krajowe.

Strony dążą do promowania dialogu i wzajemnej współpracy między ich organizacjami

zbiorowego zarządzania prawami w celu propagowania dostępności utworów i innych przedmiotów

objętych ochroną oraz przekazywania opłat licencyjnych za wykorzystanie tych utworów

lub innych przedmiotów objętych ochroną.

Strony potwierdzają swoje zobowiązania wynikające z

a)

Protokołu do Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków; oraz

b)

Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług

dla celów rejestracji znaków.

1.

Każda ze Stron przewiduje system rejestracji znaków towarowych, w którym ostateczne

decyzje odmowne odpowiednich organów właściwych w obszarze znaków towarowych są przekazywane

wnioskodawcy na piśmie wraz z należytym uzasadnieniem.

2.

Każda ze Stron przewiduje możliwość złożenia sprzeciwu w odniesieniu do wniosków o

rejestrację znaków towarowych. Takie postępowanie w sprawie sprzeciwu ma charakter

kontradyktoryjny.

3.

Strony przewidują publiczną elektroniczną bazę danych wniosków o rejestrację i zarejestrowanych

znaków towarowych.

Strony nadają skuteczność art. 6bis konwencji paryskiej oraz art. 16 ust. 2 i 3 porozumienia

TRIPS dotyczącym ochrony znaków towarowych powszechnie znanych; mogą także uwzględnić

wspólne zalecenie dotyczące przepisów o ochronie znaków towarowych powszechnie znanych,

przyjęte przez Zgromadzenie Unii paryskiej o ochronie własności przemysłowej oraz

Zgromadzenie Ogólne Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) na 34. serii

spotkań zgromadzeń państw członkowskich WIPO (wrzesień 1999 r.).

Każda ze Stron przewiduje pewne wyjątki od praw związanych ze znakiem towarowym, takich

jak uczciwe używanie terminów opisowych, ochrona oznaczeń geograficznych, zgodnie

z art. 176, lub inne ograniczone wyjątki uwzględniające uzasadnione interesy właściciela

znaku towarowego oraz stron trzecich.

1.

Niniejsza podsekcja ma zastosowanie do uznawania i ochrony oznaczeń geograficznych

pochodzących z terytoriów Stron.

2.

Aby oznaczenie geograficzne jednej Strony było chronione przez drugą Stronę, musi

ono dotyczyć produktów objętych zakresem prawodawstwa tej Strony, o których mowa w

art. 170 niniejszego Układu.

1.

Po przeanalizowaniu gruzińskiej ustawy o nazwach pochodzenia i oznaczeniach geograficznych

produktów, przyjętej dnia 22 sierpnia 1999 r., Unia stwierdza, że ustawa ta jest zgodna

z elementami określonymi w załączniku XVII-A do niniejszego Układu.

2.

Po przeanalizowaniu rozporządzenia Rady (EWG) nr 1601/91 z dnia 10 czerwca 1991 r.

ustanawiającego ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji win aromatyzowanych,

aromatyzowanych napojów winopochodnych i aromatyzowanych koktajli winopodobnych, rozporządzenia

Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych

i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych, wraz z ich przepisami

wykonawczymi, w zakresie rejestracji, kontroli i ochrony oznaczeń geograficznych produktów

rolnych i środków spożywczych w Unii Europejskiej, sekcji I rozdziału I tytułu II

części II rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego

wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych

produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku) oraz rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie

definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów

spirytusowych, Gruzja stwierdza, że te akty prawne, zasady i procedury są zgodne z

elementami określonymi w załączniku XVII-A do niniejszego Układu.

3.

Gruzja, po zakończeniu procedury sprzeciwu zgodnie z kryteriami określonymi w załączniku

XVII-B do niniejszego Układu oraz po przeanalizowaniu skróconych specyfikacji dotyczących

produktów rolnych i środków spożywczych odpowiadających oznaczeniom geograficznym

Unii wymienionym w załączniku XVII-C do niniejszego Układu oraz oznaczeń geograficznych

dla win, win aromatyzowanych oraz napojów spirytusowych wymienionych w załączniku

XVII-D do niniejszego Układu, które zostały zarejestrowane przez Unię na mocy prawodawstwa,

o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, chroni te oznaczenia geograficzne zgodnie

z poziomem ochrony określonym w niniejszej podsekcji,

4.

Unia, po zakończeniu procedury sprzeciwu zgodnie z kryteriami określonymi w załączniku

XVII-B do niniejszego Układu oraz po przeanalizowaniu skróconych specyfikacji dotyczących

produktów rolnych i środków spożywczych odpowiadających oznaczeniom geograficznym

Gruzji wymienionym w załączniku XVII-C do niniejszego Układu oraz oznaczeń geograficznych

dla win, win aromatyzowanych oraz napojów spirytusowych wymienionych w załączniku

XVII-D do niniejszego Układu, które zostały zarejestrowane przez Gruzję na mocy prawodawstwa,

o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, chroni te oznaczenia geograficzne zgodnie

z poziomem ochrony określonym w niniejszej podsekcji,

5.

Decyzje Wspólnego Komitetu ustanowionego na mocy art. 11 Umowy między Unią Europejską

a Gruzją w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych

dotyczące zmiany załączników III i IV do tej umowy, które zostały przyjęte przed wejściem

w życie niniejszego Układu, uznaje się za decyzje Podkomitetu ds. Oznaczeń Geograficznych,

a oznaczenia geograficzne dodane do załączników III i IV do tej umowy uważa się za

część załączników XVII-C i XVII-D do niniejszego Układu. W związku z tym Strony chronią

te oznaczenia geograficzne jako uznane oznaczenia geograficzne na mocy niniejszego

Układu.

1.

Strony zgodnie postanawiają o możliwości dodawania nowych oznaczeń geograficznych

obejmowanych ochroną do załączników XVII-C i XVII-D do niniejszego Układu, zgodnie

z procedurą określoną w art. 179 ust. 3 niniejszego Układu, po zakończeniu procedury

sprzeciwu i po zbadaniu skróconych specyfikacji, o których mowa w art. 170 ust. 3

i 4 niniejszego Układu, w sposób zadowalający obie Strony.

2.

Strona nie jest zobowiązana do ochrony jako oznaczenia geograficznego nazwy sprzecznej

z nazwą odmiany rośliny lub rasy zwierząt i w konsekwencji mogącej wprowadzić konsumenta

w błąd co do prawdziwego pochodzenia produktu.

1.

Oznaczenia geograficzne wymienione w załącznikach XVII-C i XVH-D do niniejszego Układu,

a także oznaczenia dodane na podstawie art. 171 do niniejszego Układu, są chronione

a)

przed wszelkim bezpośrednim lub pośrednim wykorzystaniem chronionej nazwy w celach

handlowych

(i)

w odniesieniu do porównywalnych produktów niezgodnych ze specyfikacją produktu chronionej

nazwy, lub (ii) w stopniu, w jakim takie użycie wykorzystuje renomę oznaczenia geograficznego;

b)

przed wszelkim niewłaściwym stosowaniem, naśladowaniem bądź przywołaniem

c)

wszelkim innym nieprawdziwym lub wprowadzającym w błąd określeniem miejsca pochodzenia

lub wytwarzania, właściwości lub podstawowych cech produktu, znajdującym się na opakowaniu

zewnętrznym lub wewnętrznym, w materiale reklamowym lub w dokumentach odnoszących

się do danego produktu, jak również stosowaniem opakowań mogących stworzyć fałszywe

wrażenie co do jego pochodzenia;

d)

wszelkimi innymi praktykami, które mogłyby wprowadzać konsumenta w błąd co do prawdziwego

pochodzenia produktu.

2.

W przypadku całkowicie lub częściowo jednobrzmiących oznaczeń geograficznych ochronę

przyznaje się każdemu oznaczeniu, pod warunkiem że było ono użyte w dobrej wierze

i z należytym uwzględnieniem zastosowań lokalnych i tradycyjnych oraz rzeczywistego

ryzyka pomyłki. Bez uszczerbku dla art. 23 porozumienia TRIPS, Strony wspólnie uzgadniają

praktyczne warunki zastosowania, na podstawie których jednobrzmiące oznaczenia geograficzne

będą rozróżniane, uwzględniając przy tym konieczność zapewnienia sprawiedliwego traktowania

producentów i uniknięcie sytuacji, w której konsumenci mogliby zostać wprowadzeni

w błąd. Nazwa jednobrzmiąca prowadząca do błędnego przekonania konsumenta, że produkty

pochodzą z innego terytorium, nie jest rejestrowana nawet w przypadku, gdy nazwa ta

odpowiada nazwie faktycznego terytorium, regionu lub miejsca pochodzenia danego produktu.

3.

W przypadku gdy Strona, w kontekście negocjacji z państwem trzecim, proponuje ochronę

oznaczenia geograficznego tego państwa trzeciego, a nazwa ta jest jednobrzmiąca z

oznaczeniem geograficznym drugiej Strony, ta ostatnia jest o tym informowana i otrzymuje

możliwość wyrażenia uwag na ten temat, zanim dana nazwa zostanie objęta ochroną.

4.

Żadne postanowienia niniejszej podsekcji nie zobowiązują Stron do ochrony oznaczenia

geograficznego, które nie jest lub przestało być chronione w jego państwie pochodzenia.

Strony powiadamiają się wzajemnie, jeżeli oznaczenie geograficzne przestaje być chronione

w swoim państwie pochodzenia.

1.

Oznaczenia geograficzne chronione na mocy niniejszej podsekcji, zapisane w alfabecie

gruzińskim oraz alfabetach innych niż łaciński urzędowo stosowanych w państwach członkowskich,

podlegają ochronie wraz z ich transkrypcją łacińską. Transkrypcja ta może być również

stosowana do celów etykietowania odnośnych produktów.

2.

Podobnie oznaczenia geograficzne zapisane w alfabecie łacińskim chronione na mocy

niniejszej podsekcji, podlegają ochronie wraz z ich transkrypcją w alfabecie gruzińskim

oraz alfabetach innych niż łaciński, urzędowo stosowanych w państwach członkowskich.

Transkrypcja ta może być również stosowana do celów etykietowania odnośnych produktów.

1.

Nazwa chroniona na mocy niniejszej podsekcji może być wykorzystywana przez każdy podmiot

wprowadzający do obrotu produkty rolne, środki spożywcze, wina, wina aromatyzowane

lub napoje spirytusowe zgodne z odpowiednią specyfikacją.

2.

Jeżeli oznaczenie geograficzne jest chronione na mocy niniejszej podsekcji, wykorzystanie

tej nazwy chronionej nie podlega jakiejkolwiek rejestracji użytkowników ani dodatkowym

kosztom.

Strony egzekwują ochronę przewidzianą w art. 170-174 niniejszego Układu, poprzez odpowiednie

działania administracyjne swoich organów. Strony egzekwują taką ochronę także na wniosek

zainteresowanej strony.

1.

Strony odmawiają rejestracji lub unieważniają rejestrację, z urzędu lub na wniosek

jakiejkolwiek zainteresowanej strony, zgodnie z przepisami każdej ze Stron, znaku

towarowego odpowiadającego którejkolwiek z sytuacji, o których mowa w art. 172 ust.

1 niniejszego Układu, w związku z chronionym oznaczeniem geograficznym dla podobnych

produktów, o ile wniosek o rejestrację znaku towarowego został złożony po dacie złożenia

wniosku o ochronę oznaczenia geograficznego na danym terytorium.

2.

W odniesieniu do oznaczeń geograficznych, o których mowa w art. 170 niniejszego Układu,

datą złożenia wniosku o objęcie ochroną jest dzień 1 kwietnia 2012 r.

3.

W odniesieniu do oznaczeń geograficznych, o których mowa w art. 171 niniejszego Układu,

data złożenia wniosku o objęcie ochroną odpowiada dacie przekazania drugiej Stronie

wniosku o ochronę oznaczenia geograficznego.

4.

Strony nie są zobowiązane do ochrony oznaczenia geograficznego, jeżeli - w świetle

renomy lub popularności znaku towarowego - ochrona mogłaby wprowadzić konsumenta w

błąd co do prawdziwej tożsamości produktu.

5.

Bez uszczerbku dla ust. 4, Strony chronią oznaczenia geograficzne również wtedy, gdy

istnieje poprzedni znak towarowy. Przez poprzedni znak towarowy rozumie się znak towarowy,

którego wykorzystanie odpowiada jednej z sytuacji, o których mowa w art. 172 ust.

1 niniejszego Układu, i w odniesieniu do którego złożono wniosek bądź który został

zarejestrowany lub ustanowiony poprzez użycie, jeżeli odnośne przepisy przewidują

tę możliwość, na terytorium jednej ze Stron przed datą złożenia przez drugą Stronę

wniosku o ochronę oznaczenia geograficznego na mocy niniejszej podsekcji. Taki znak

towarowy może nadal być używany i wznawiany pomimo ochrony oznaczenia geograficznego,

pod warunkiem że w przepisach Stron dotyczących znaków towarowych nie istnieje żaden

powód nieważności lub cofnięcia znaku towarowego.

1.

Niniejsza podsekcja pozostaje bez uszczerbku dla praw i obowiązków Stron wynikających

z Porozumienia WTO.

2.

Przywóz, wywóz i wprowadzanie do obrotu wszelkich produktów, o których mowa w art.

170 i 171 niniejszego Układu, odbywają się zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi

mającymi zastosowanie na terytorium Strony dokonującej przywozu.

3.

Wszelkie kwestie wynikające ze specyfikacji technicznych zarejestrowanych nazw są

rozstrzygane w ramach Podkomitetu ustanowionego na podstawie art. 179 niniejszego

Układu.

4.

Oznaczenia geograficzne chronione na mocy niniejszej podsekcji mogą być anulowane

jedynie przez Stronę, z której pochodzi produkt.

5.

Specyfikacja produktu, o której mowa w niniejszej podsekcji, to specyfikacja zatwierdzona,

w tym wszelkie zmiany również zatwierdzone, przez organy Strony, z której pochodzi

produkt.

1.

Strony pozostają w kontakcie bezpośrednim albo za pośrednictwem Podkomitetu ds. Oznaczeń

Geograficznych ustanowionego na podstawie art. 179 niniejszego Układu we wszelkich

kwestiach dotyczących wdrażania i funkcjonowania niniejszej podsekcji. W szczególności

Strona może zwrócić się do drugiej Strony o informacje dotyczące specyfikacji produktów

i zmian do nich, a do punktów kontaktowych w sprawie przepisów dotyczących kontroli.

2.

Każda ze Stron może udostępnić publicznie specyfikacje lub ich skrócone wersje oraz

punkty kontaktowe w sprawie przepisów dotyczących kontroli odpowiadające oznaczeniom

geograficznym drugiej Strony chronionych na mocy niniejszego artykułu.

1.

Niniejszym powołuje się Podkomitet ds. Oznaczeń Geograficznych. Podkomitet ten składa

się z przedstawicieli Unii oraz Gruzji i ma za zadanie monitorowanie funkcjonowania

niniejszej podsekcji oraz wzmocnienie współpracy i dialogu w zakresie oznaczeń geograficznych.

Podkomitet ten składa sprawozdania Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu,

2.

Podkomitet ds. Oznaczeń Geograficznych przyjmuje decyzje w drodze konsensusu. Podkomitet

przyjmuje swój regulamin wewnętrzny. Podkomitet zbiera na wniosek którejkolwiek ze

Stron, na przemian w UE i Gruzji, w terminie, w miejscu oraz w sposób (może to być

również wideokonferencja) ustalony wspólnie przez Strony, lecz nie później niż 90

dni po dniu przedstawienia wniosku.

3.

Podkomitet ds. Oznaczeń Geograficznych dba również o prawidłowe funkcjonowanie niniejsze)

podsekcji i może rozpatrywać wszelkie sprawy związane z jej wdrożeniem i wykonaniem.

Odpowiada on w szczególności za

a)

zmianę art. 170 ust. 1 i 2 niniejszego Układu w zakresie odniesień do przepisów mających

zastosowanie na terytorium Stron;

b)

zmianę załączników XVII-C i XVII-DD do niniejszego Układu w odniesieniu do oznaczeń

geograficznych;

c)

wymianę informacji na temat zmian w przepisach i polityce w zakresie oznaczeń geograficznych

oraz wszelkich innych kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w obszarze

oznaczeń geograficznych;

d)

wymianę informacji na temat oznaczeń geograficznych w celu rozpatrzenia kwestii ich

ochrony zgodnie z niniejszą podsekcją;

Strony potwierdzają zobowiązania zawarte w Acie genewskim Porozumienia haskiego w

sprawie międzynarodowej rejestracji wzorów przemysłowych z 1999 r.

1.

Każda ze Stron zapewnia ochronę niezależnie stworzonym wzorom, które są nowe i oryginalne

2.

Wzór naniesiony na produkt lub zawarty w produkcie, który stanowi część składową produktu

złożonego, jest uważany za nowy i oryginalny wyłącznie

a)

jeżeli dana część składowa po włączeniu do produktu złożonego pozostaje widoczna podczas

normalnego użytku tego produktu oraz

b)

w stopniu, w jakim te widoczne cechy danej części składowej spełniają wymogi co do

nowości i oryginalności.

3.

„Normalny użytek”, o którym mowa w ust. 2 lit. a) oznacza stosowanie przez użytkownika

końcowego, wyłączając konserwację, obsługę lub naprawę.

4.

Posiadacz zarejestrowanego wzoru ma prawo do uniemożliwienia osobom trzecim nieposiadającym

jego zgody co najmniej do wytwarzania, oferowania do sprzedaży, sprzedaży, przywozu,

wywozu, przechowywania lub używania produktów noszących bądź reprezentujących chroniony

wzór, jeżeli takie działania podejmowane są w celach handlowych, w sposób nieuzasadniony

naruszają normalne wykorzystywanie wzoru lub są niezgodne z praktykami sprawiedliwego

handlu.

5.

Okres ochrony wynosi 25 lat od dnia złożenia wniosku o rejestrację lub od dnia ustalonego

zgodnie z Porozumieniem haskim dotyczącym międzynarodowej rejestracji wzorów przemysłowych,

bez uszczerbku dla konwencji paryskiej.

1.

Każda ze Stron może ustanowić ograniczone wyjątki od ochrony wzorów, pod warunkiem

że takie wyjątki nie będą bezzasadnie sprzeczne z normalnym wykorzystaniem chronionych

wzorów i nie będą bezzasadnie naruszały uzasadnionych interesów właściciela chronionego

wzoru, biorąc pod uwagę uzasadnione interesy stron trzecich.

2.

Ochrona wzoru nie obejmuje wzorów podyktowanych głównie względami technicznymi lub

funkcjonalnymi. W szczególności prawo do wzoru nie obejmuje cech wyglądu produktu,

które muszą być odtworzone w dokładnej formie i wymiarach, aby produkt, w który włączono

wzór lub na którym jest on naniesiony, mógł zostać mechanicznie złożony lub połączony

z innym produktem lub mógł zostać umieszczony w nim, na nim lub dookoła niego, tak

aby oba produkty mogły spełniać swoje funkcje.

Wzór może zostać również objęty ochroną na mocy prawa autorskiego danej Strony od

dnia stworzenia wzoru lub jego utrwalenia w jakiejkolwiek formie. Zakres i warunki,

zgodnie z którymi tego rodzaju ochrona jest przyznawana, łącznie z wymaganym stopniem

oryginalności, są ustalane przez każdą ze Stron.

Strony potwierdzają zobowiązanie do przestrzegania postanowień Układu o współpracy

patentowej WIPO.

1.

Strony uznają znaczenie Deklaracji w sprawie porozumienia TRIPS i zdrowia publicznego,

przyjętej przez konferencję ministerialną WTO w dniu 14 listopada 2001 r.

2.

Strony przestrzegają decyzji Rady Generalnej WTO z dnia 30 sierpnia 2003 r. w sprawie

ust. 6 deklaracji, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz wnoszą wkład

w jej wdrażanie.

1.

Strony uznają, że produkty lecznicze oraz środki ochrony roślin chronione patentami

na ich terytorium mogą podlegać administracyjnej procedurze wydawania pozwolenia przed

wprowadzeniem ich do obrotu. Strony uznają one, że okres, który upływa między złożeniem

wniosku o patent a wydaniem zezwolenia na wprowadzenie produktu do obrotu na odpowiednim

rynku, zdefiniowanego w tym celu w prawie krajowym, może spowodować skrócenie okresu

rzeczywistej ochrony w ramach patentu.

2.

Każda ze Stron ustanawia dalszy okres ochrony produktu leczniczego lub środka ochrony roślin, który jest chroniony patentem i podlega administracyjnej procedurze

wydawania pozwolenia, który to okres jest równy okresowi, o którym mowa w ust. 1 zdanie

drugie, skróconemu o okres pięciu lat.

3.

Niezależnie od ust. 2, kolejny okres ochrony nie może przekraczać pięciu lat.

4.

W przypadku produktów leczniczych, w odniesieniu do których przeprowadzono badania

pediatryczne, oraz pod warunkiem, że wyniki tych badań uwzględniono w informacjach

o produkcie, Strony ustanawiają przedłużenie okresu ochrony, o którym mowa w ust.

1, o kolejne sześć miesięcy.

1.

Strony wdrażają kompleksowy system gwarantujący poufność danych przedłożonych w celu

uzyskania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego, nieujawnianie

takich danych, a także niepowoływanie się na nie.

2.

Każda ze Stron zapewnia w swoim systemie prawnym przepisy, na podstawie których wszelkie

informacje, przedkładane w celu uzyskania pozwolenia na dopuszczenie produktu leczniczego

do obrotu, pozostają poufne, nie są ujawniane osobom trzecim i są objęte ochroną przed

nieuczciwym wykorzystaniem w celach handlowych.

3.

W tym celu każda ze Stron, przez okres co najmniej sześciu lat od momentu przyznania

pierwszego pozwolenia przez jedną ze Stron, nie zezwala innym wnioskodawcom na wprowadzanie

do obrotu takiego samego lub podobnego produktu na podstawie pozwolenia na dopuszczenie

do obrotu przyznanego wnioskodawcy, który dostarczył wyniki badań lub opracowania,

chyba że wnioskodawca, który dostarczył przedmiotowe wyniki badań lub opracowania wyraził na to zgodę. W trakcie tego okresu wyniki badań lub opracowania

przekazane na potrzeby pierwszego pozwolenia nie są wykorzystywane dla korzyści kolejnych

wnioskodawców ubiegających się o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego,

z wyjątkiem przypadków, gdy pierwszy wnioskodawca wyraził na to zgodę.

4.

Okres sześciu lat, o którym mowa w ust. 3, zostaje przedłużony do maksymalnie siedmiu

lat, jeżeli podczas pierwszych sześciu lat po uzyskaniu początkowego pozwolenia posiadacz

uzyskał pozwolenie na jedno lub kilka nowych wskazań terapeutycznych uznanych za przynoszące

znaczące korzyści kliniczne w porównaniu z istniejącymi metodami leczenia.

5.

Gruzja zobowiązuje się dostosować swoje prawodawstwo dotyczące ochrony danych w zakresie

produktów leczniczych do prawodawstwa Unii w terminie określonym przez Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu.

1.

Każda ze Stron przed wydaniem pozwolenia na dopuszczenie do obrotu środków ochrony

roślin ustala wymogi dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności.

2.

Każda ze Stron zapewnia, aby dane złożone przez wnioskodawcę po raz pierwszy w celu

uzyskania zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu objęte były ochroną

przed nieuczciwym wykorzystaniem w celach handlowych i nie są wykorzystywane na korzyćć

jakichkolwiek innych osób ubiegających się o uzyskanie pozwolenia na dopuszczenie

do obrotu, chyba że przedstawiono dowód na wyrażenie wyraźnej zgody przez pierwszego

posiadacza.

3.

Badanie lub sprawozdanie z badania złożone po raz pierwszy w celu uzyskania pozwolenia

na dopuszczenie do obrotu musi spełniać następujące warunki

a)

jest niezbędne do udzielenia pozwolenia lub zmiany pozwolenia w celu dopuszczenia

stosowania w odniesieniu do innej uprawy; oraz

b)

uzyskało certyfikat zgodności z zasadami dobrej praktyki laboratoryjnej lub zasadami

dobrej praktyki doświadczalnej.

4.

Okres ochrony danych wynosi przynajmniej dziesięć lat od dnia otrzymania pierwszego

pozwolenia na dopuszczenie do obrotu na terytorium zainteresowanej Strony.

Strony chronią prawa do ochrony odmian roślin zgodnie z Międzynarodową konwencją o

ochronie nowych odmian roślin oraz współpracują w celu promowania i egzekwowania tych

praw.

1.

Strony potwierdzają swoje zobowiązania wynikające z porozumienia TR1PS, a w szczególności

z jego części III, oraz wprowadzają ustanowione w niniejszej sekcji środki uzupełniające,

procedury oraz środki zaradcze niezbędne dla zapewnienia egzekwowania praw własności

intelektualnej

2.

Te środki uzupełniające, procedury i środki zaradcze muszą być sprawiedliwe i słuszne,

nie mogą być nadmiernie skomplikowane czy kosztowne ani też pociągać za sobą nierozsądnych

ograniczeń czasowych lub nieuzasadnionych opóźnień.

3.

Te środki uzupełniające i środki zaradcze muszą być również skuteczne, proporcjonalne

i odstraszające oraz muszą być stosowane w taki sposób, aby uniknąć tworzenia przeszkód

dla handlu legalnego oraz zapewnić ochronę przed ich naruszeniem.

sui gencris autora bazy danych, prawa twórcy topografii produktów półprzewodnikowych, prawa ze

znaku towarowego, prawa ze wzoru, prawa z patentu, łącznie z prawami wyrukającymi

z dodatkowych świadectw ochronnych, oznaczenia geograficzne, prawa ze wzoru użytkowego,

prawa do ochrony odmian roślin, oraz nazwy handlowe, w zakresie, w jakim są one chronione

przez przepisy krajowe jako wyłączne prawa.

Każda ze Stron za osoby uprawnione do występowania o zastosowanie środków, procedur

i środków zaradczych, o których mowa w niniejszej sekcji oraz w części III Porozumienia

TRIPS, uznaje

a)

posiadaczy praw własności intelektualnej zgodnie z przepisami prawa właściwego;

b)

wszystkie inne osoby uprawnione do korzystania z tych praw, w szczególności licencjobiorców,

w zakresie dozwolonym przez przepisy prawa właściwego i zgodnie z nimi;

c)

organizacje zbiorowego zarządzania prawami własności intelektualnej, które są prawnie

uznane za uprawnione do reprezentowania posiadaczy praw własności intelektualnej,

w zakresie dozwolonym przez przepisy prawa właściwego i zgodnie z nimi;

d)

profesjonalne organizacje zrzeszające pełnomocników, prawnie uznane za uprawnione

do reprezentowania posiadaczy praw własności intelektualnej, w zakresie dozwolonym

przez przepisy prawa właściwego i zgodnie z nimi.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby nawet przed rozpoczęciem postępowania dotyczącego istoty

sprawy, na wniosek podmiotu, który przedstawił rozsądnie dostępne dowody uzasadniające

zarzut naruszenia jego prawa własności intelektualnej lub zagrożenie naruszenia tego

prawa, właściwe organy sądowe mogły nakazać wprowadzenie natychmiastowych i skutecznych

środków tymczasowych w celu zabezpieczenia odpowiednich dowodów dotyczących domniemanego

naruszenia, z zastrzeżeniem ochrony informacji poufnych.

2.

Środki takie mogą obejmować szczegółowy opis z pobieraniem próbek lub bez, lub zajęcie

fizyczne domniemanych towarów naruszających prawo, a także, w stosownych przypadkach,

materiałów i narzędzi użytych do produkcji lub dystrybucji tych towarów oraz związanych

z nimi dokumentów. W razie konieczności środki te podejmuje się bez wysłuchania drugiej

strony, w szczególności w przypadku, gdy jakakolwiek zwłoka może spowodować dla posiadacza

praw nieodwracalną szkodę lub gdy istnieje wyraźne ryzyko, że dowody zostaną zniszczone.

3.

Jeśli środki zabezpieczenia dowodów są przyjmowane bez wysłuchania drugiej strony,

strony, których to dotyczy, informowane są o tych środkach bez zbędnej zwłoki i nie

później niż w momencie ich egzekwowania.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby w kontekście postępowania dotyczącego naruszenia prawa

własności intelektualnej oraz w odpowiedzi na uzasadnione i proporcjonalne żądanie

strony skarżącej, właściwe organy sądowe mogły nakazać przedstawienie informacji o

pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług naruszających prawo własności

intelektualnej przez naruszającego lub przez jakąkolwiek inną osobę, która

a)

znajdowała się w posiadaniu towarów naruszających prawo na skalę handlową;

b)

korzystała z usług naruszających prawo na skalę handlową;

c)

świadczyła na skalę handlową usługi wykorzystywane w działaniach naruszających prawo;

lub

d)

była zaangażowana w produkcję, wytwarzanie lub dystrybucję towarów lub świadczenie

usług naruszających prawo, co stwierdzono dzięki informacjom przekazanym przez osoby,

o których mowa w lit. a), b) lub c).

2.

W stosownych przypadkach, informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera

a)

nazwy i adresy producentów, wytwórców, dystrybutorów, dostawców oraz innych poprzednich

posiadaczy towarów lub usług, jak również przewidywanych hurtowników i detalistów;

oraz

b)

informacje o produkowanych, wytworzonych, dostarczonych, otrzymanych lub zamówionych

ilościach, jak również o cenie uzyskanej za dane towary lub usługi.

3.

Ust. 1 i 2 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów, które

a)

przyznają podmiotowi uprawnionemu prawa do otrzymania pełniejszej informacji;

b)

regulują wykorzystanie informacji przekazanej na podstawie niniejszego artykułu w

postępowaniach cywilnych lub karnych;

c)

regulują odpowiedzialność za niewłaściwe skorzystanie z prawa do informacji;

d)

umożliwiają odmowę przekazania informacji, które zmusiłyby osobę, o której mowa w

ust. 1, do przyznania się do udziału lub udziału jej bliskich krewnych w naruszeniu

prawa własności intelektualnej; lub

e)

regulują ochronę poufności źródeł informacji lub przetwarzania danych osobowych.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby organy sądowe mogły - na wniosek wnioskodawcy - wydać

przeciwko domniemanemu sprawcy naruszenia tymczasowy nakaz sądowy mający zapobiec

jakiemukolwiek nieuchronnemu zagrożeniu naruszenia prawa własności intelektualnej

lub zabronić, tymczasowo oraz, w stosownych przypadkach, pod rygorem okresowego uiszczania

kary pieniężnej, w przypadku gdy taka kara przewidziana jest w prawie krajowym, dalszego

domniemanego naruszania tego prawa, lub w przypadku jego kontynuowania, nakazać złożenie

zabezpieczenia zapewniającego pokrycie strat poniesionych przez posiadacza prawa.

Tymczasowy nakaz sądowy może być także wydany na tych samych warunkach przeciwko pośrednikowi,

którego usługi są używane przez osobę trzecią do naruszania prawa własności intelektualnej.

2.

Tymczasowy nakaz sądowy może być także wydany w celu zajęcia lub przekazania towarów,

w stosunku do których istnieje podejrzenie, że naruszają prawo własności intelektualnej,

aby zapobiec wprowadzeniu ich do obrotu lub przepływowi w kanałach handlowych.

3.

W przypadku domniemanych naruszeń na skalę handlową Strony zapewniają, aby w przypadku,

gdy wnioskodawca wskaże okoliczności, które mogłyby zagrozić naprawieniu szkód, organy

sądowe mogły zarządzić tymczasowe zajęcie ruchomości i nieruchomości domniemanego

sprawcy naruszenia, łącznie z zablokowaniem jego konta bankowego i innych aktywów.

W tym celu właściwe organy mogą, we właściwych przypadkach, zarządzić dostęp do dokumentów

bankowych, finansowych lub handlowych pozostających pod kontrolą domniemanego sprawcy

naruszenia.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby właściwe organy sądowe mogły nakazać, na wniosek wnioskodawcy

i bez uszczerbku dla jakichkolwiek odszkodowań należnych uprawnionemu z tytułu naruszenia

oraz bez żadnego rodzaju rekompensaty, przynajmniej ostateczne wycofanie z kanałów

handlowych lub zniszczenie towarów, w przypadku których stwierdzono naruszenie prawa

własności intelektualnej. W stosownych przypadkach właściwe organy sądowe mogą również

nakazać zniszczenie głównych materiałów i narzędzi wykorzystywanych do tworzenia lub

wytwarzania tych towarów.

2.

Organy sądowe Stron mogą nakazać, aby środki te były podejmowane na koszt naruszającego,

chyba że istnieją szczególne powody przemawiające za innym rozwiązaniem.

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa własności intelektualnej

w orzeczeniu sądowym, organy sądowe mogły wydać przeciwko naruszającemu lub przeciwko

pośrednikowi, z usług których korzysta osoba trzecia do naruszania prawa własności

intelektualnej, nakaz sądowy zakazujący dalszego naruszania.

4.

Strony mogą postanowić, że w stosownych przypadkach i na wniosek osoby podlegającej

środkom określonym w niniejszym artykule, właściwe organy sądowe mogą nałożyć odszkodowanie

pieniężne na rzecz strony poszkodowanej zamiast stosowania środków przewidzianych

w niniejszym artykule, o ile osoba ta działała nieumyślnie i bez zaniedbania, jeżeli

wykonanie przedmiotowych środków spowodowałoby dla niej niewspółmierną szkodę i jeżeli

odszkodowanie pieniężne na rzecz strony poszkodowanej jest stosunkowo satysfakcjonujące.

1.

Każda ze Stron zapewnia, aby na wniosek poszkodowanej strony właściwe organy sądowe

nakazywały naruszającemu, który świadomie lub mając rozsądne podstawy do posiadania

takiej wiedzy, zaangażował się w naruszającą działalność, wypłacenie posiadaczowi

prawa odszkodowań odpowiednich do rzeczywistego uszczerbku, jaki poniósł on w wyniku

naruszenia. Ustanawiając wysokość odszkodowań, organy sądowe

a)

uwzględniają wszystkie odpowiednie kwestie, takie jak negatywne skutki gospodarcze,

łącznie z utraconymi zyskami, poniesione przez stronę poszkodowaną, wszelki nieuczciwy

zysk osiągnięty przez naruszającego oraz, w stosownych przypadkach, elementy inne

niż czynniki gospodarcze, takie jak np. szkoda moralna, jaką uprawniony odniósł w

związku z naruszeniem; lub

b)

jako alternatywę do lit. a) mogą one, w stosownych przypadkach, wymierzyć odszkodowanie

jako płatność ryczałtową na podstawie przynajmniej takich elementów, jak wysokość

opłat licencyjnych lub opłat należnych w przypadku złożenia przez naruszającego wniosku

o upoważnienie do wykorzystywania danych praw własności intelektualnej.

2.

W przypadku, gdy naruszający nie zaangażował się w naruszającą działalność świadomie

lub mając rozsądne podstawy do posiadania takiej wiedzy, Strony mogą postanowić, że

organy sądowe mogą wydać - na korzyść strony poszkodowanej - nakaz zwrotu zysku lub

zapłaty odszkodowań, których wysokość może być ustalona wcześniej.

Każda ze Stron zapewnia, aby rozsądne i proporcjonalne koszty sądowe oraz inne wydatki

poniesione przez stronę wygrywającą były co do zasady pokrywane przez stronę przegrywającą,

chyba że jest to sprzeczne z zasadą sprawiedliwości oraz bez uszczerbku dla wyjątków

przewidzianych w krajowym prawie procesowym.

Każda ze Stron zapewnia, aby w ramach postępowania sądowego wszczętego w przypadku

naruszenia prawa własności przemysłowej lub w ramach postępowania sądowego wszczętego

w przypadku naruszenia prawa własności intelektualnej lub w ramach obu tych rodzajów

postępowań, organy sądowe mogły, na wniosek wnioskodawcy, a na koszt naruszającego,

zarządzić odpowiednie środki w celu upowszechnienia informacji dotyczącej orzeczenia,

w tym również jego wyeksponowania i publikacji w całości lub w części.

a)

umieszczenie nazwiska autora na utworze w sposób zwyczajowo przyjęty wystarcza autorowi

utworu literackiego lub artystycznego, w przypadku braku dowodu przeciwnego, do uznania

go za autora tego utworu i w konsekwencji uprawnia go do wszczynania postępowania

w sprawie naruszenia;

b)

postanowienia lit. a) stosuje się odpowiednio do posiadaczy praw pokrewnych prawu

autorskiemu w odniesieniu do przedmiotów ich ochrony.

1.

Bez uszczerbku dla postanowień art. 75 niniejszego Układu oraz załącznika XIII do

niniejszego Układu, niniejszy artykuł ustanawia dla niniejszego Układu ogólne zasady

dotyczące egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz nakłada

na organy celne Stron obowiązek współpracy w tym zakresie.

2.

Przy stosowaniu w ramach kontroli granicznej środków mających na celu egzekwowanie

praw własności intelektualnej Strony przestrzegają swoich zobowiązań na mocy GATT

1994 oraz porozumienia TRIPS.

3.

Postanowienia niniejszego artykułu dotyczące środków stosowanych przy kontroli granicznej

mają charakter proceduralny. Określają one warunki i procedury dla działania organów

celnych, w przypadkach gdy towary mogące naruszać prawo własności intelektualnej znajdują

się lub powinny były się znajdować w kontroli celnej. Nie mają one wpływu na prawo

materialne Stron w dziedzinie własności intelektualnej.

4.

W celu umożliwienia skutecznego egzekwowania praw własności intelektualnej organy

celne stosują szereg sposobów wykrywania przesyłek zawierających towary mogące naruszać

prawa własności intelektualnej. Sposoby te obejmują techniki oceny ryzyka oparte,

między innymi, o informacje przekazywane przez posiadaczy praw, dane wywiadowcze oraz

kontrolę ładunków.

5.

Strony zgodnie postanawiają dokonać skutecznego wdrożenia art. 69 porozumienia TRIPS

w odniesieniu do międzynarodowego handlu towarami, które mogą naruszać prawa własności

intelektualnej. W tym celu Strony ustanawiają w swojej administracji celnej punkty

kontaktowe i podają je do wiadomości oraz są gotowe prowadzić wymianę danych i informacji

o handlu takimi towarami, który ma znaczenie dla obu Stron. Strony w szczególności

wspierają wymianę informacji i współpracę między organami celnymi na temat handlu

towarami oznaczonymi podrobionym znakiem towarowym lub pirackimi towarami naruszającymi

prawa autorskie. Bez uszczerbku dla postanowień Protokołu II do niniejszego Układu,

dotyczącego wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, we właściwych przypadkach

organy celne wymieniają tego typu informacje bez zbędnej zwłoki i z zachowaniem przepisów

Stron o ochronie danych.

6.

Organy celne każdej ze Stron, na wniosek lub z własnej inicjatywy, współpracują w

zakresie przekazywania odpowiednich dostępnych informacji organom celnym drugiej Strony,

w szczególności na temat towarów będących w tranzycie przez terytorium jednej Strony

docelowo na terytorium drugiej Strony (lub z terytorium drugiej Strony).

7.

Podkomitet, o którym mowa w art. 74 niniejszego Układu, ustanawia konieczne aspekty

praktyczne dotyczące wymiany danych i informacji, o których mowa w niniejszym artykule.

8.

Protokół II do niniejszego Układu, dotyczący wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach

celnych, będzie miał zastosowanie w odniesieniu do naruszeń prawa własności intelektualnej

bez uszczerbku dla form współpracy wynikających ze stosowania ust. 5 do 7 niniejszego

artykułu.

9.

Podkomitet, o którym mowa w art. 74 niniejszego Układu, działa jako podkomitet odpowiedzialny

za zapewnienie właściwego funkcjonowania i wdrażania niniejszego artykułu.

Strony wspierają

a)

tworzenie przez stowarzyszenia lub organizacje handlowe lub zawodowe kodeksów postępowania,

mających na celu poprawę egzekwowania praw własności intelektualnej;

b)

przedkładanie właściwym organom Stron projektów kodeksów postępowania oraz wszelkich

ocen stosowania tych kodeksów postępowania.

1.

Strony zgodnie postanawiają współpracować w celu wspierania wdrażania praw i obowiązków

podjętych w ramach niniejszego rozdziału.

2.

W ramach współpracy podejmuje się między innymi następujące działania

a)

wymianę informacji na temat ram prawnych w dziedzinie praw własności intelektualnej

oraz stosownych przepisów dotyczących ich ochrony i egzekwowania; wymianę doświadczeń

w zakresie postępów w pracach legislacyjnych w tych obszarach;

b)

wymianę doświadczeń i informacji na temat egzekwowania praw własności intelektualnej;

c)

wymianę doświadczeń w zakresie egzekwowania prawa na szczeblu centralnym i podcentralnym

przez organy celne, policję, organy administracyjne i sądowe; koordynację w celu zapobiegania

wywozowi podrobionych towarów, w tym również z innymi krajami;

d)

rozwijanie zdolności; wymianę oraz szkolenie pracowników;

e)

promowanie i rozpowszechnienie informacji na temat praw własności intelektualnej,

między innymi w środowisku przedsiębiorców i w społeczeństwie obywatelskim; promowanie

świadomości społecznej konsumentów i posiadaczy praw;

f)

wzmacnianie współpracy instytucjonalnej, przykładowo między urzędami własności intelektualnej;

g)

aktywne zwiększanie świadomości i promowanie edukacji ogółu społeczeństwa w zakresie

polityki dotyczącej prawa własności intelektualnej: formułowanie skutecznych strategii

w celu określenia kluczowych odbiorców i tworzenie programów komunikacyjnych służących

podniesieniu świadomości konsumentów i mediów w zakresie skutków naruszania własności

intelektualnej, w tym zagrożeń dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz powiązań z przestępczością

zorganizowaną.

Strony uznają znaczenie wolnej i niezakłóconej konkurencji w swoich stosunkach handlowych.

Strony uznają, że antykonkurencyjne praktyki gospodarcze i interwencje państwowe (w

tym dotacje) mogą zakłócać właściwe funkcjonowanie rynków i osłabiać korzyści płynące

z liberalizacji handlu.

1.

Każda ze Stron utrzymuje na swoim terytorium kompleksowe przepisy w dziedzinie konkurencji,

które zapewniają skuteczne rozwiązania dla zwalczania porozumień antykonkurencyjnych,

uzgodnionych praktyk oraz antykonkurencyj-nych jednostronnych praktyk przedsiębiorstw

o dominującej pozycji rynkowej, a także skuteczną kontrolę koncentracji w celu uniknięcia

znacznego zakłócenia skutecznej konkurencji i nadużywania pozycji dominującej.

2.

Każda ze Stron utrzymuje odpowiednio wyposażony organ, odpowiedzialny za egzekwowanie

przepisów w dziedzinie konkurencji, o których mowa w ust. 1.

3.

Strony uznają znaczenie stosowania swoich wzajemnych przepisów w dziedzinie konkurencji

w terminowy, przejrzysty i niedyskryminacyjny sposób, przy poszanowaniu zasady sprawiedliwości

proceduralnej i prawa zaangażowanych przedsiębiorstw do obrony.

1.

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie stanowi przeszkody dla Stron do ustanowienia

lub zachowania zgodnie z ich prawem krajowym monopolu państwowego lub przedsiębiorstw

publicznych bądź przedsiębiorstw mających prawa specjalne lub wyłączne.

2.

W odniesieniu do monopoli państwowych o charakterze handlowym, przedsiębiorstw publicznych

i przedsiębiorstw mających prawa specjalne lub wyłączne, każda ze Stron zapewnia,

aby przedsiębiorstwa takie podlegałyprzepisom w dziedzinie konkurencji, o których

mowa w art. 204 ust. 1 - w zakresie, w jakim stosowanie tych przepisów nie zakłóca

wykonywania, pod wzgędem prawnym lub faktycznie, określonego zadania w interesie publicznym

powierzonego tym przedsiębiorstwom.

1.

Na potrzeby niniejszego artykułu „dotacje” oznaczają środki, które spełniają warunki

określone w art. 1 Porozumienia w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych, niezależnie

od tego, czy zostały przyznane w związku z produkcją towarów lub świadczeniem usług,

i które są specyficzne w rozumieniu art. 2 tego porozumienia.

2.

Każda ze Stron zapewnia przejrzystość w dziedzinie dotacji. W tym celu każda ze Stron

co dwa lata przedkłada drugiej Stronie sprawozdanie na temat podstawy prawnej, formy,

wysokości lub puli środków oraz, w miarę możliwości, odbiorcy dotacji przyznanej przez

rząd lub organ publiczny w związku z produkcją towarów. Sprawozdanie uważa się za

przedłożone, gdy odpowiednie informacje zostały upublicznione przez Strony na ogólnodostępnej

stronie internetowej.

3.

Na wniosek jednej ze Stron druga Strona bez zbędnej zwłoki przekazuje informacje oraz

udziela odpowiedzi na pytania dotyczące wskazanych dotacji w zakresie świadczenia

usług.

Postanowienia dotyczące mechanizmu rozstrzygania sporów określone w rozdziale 14 (Rozstrzyganie

sporów) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu nie

mają zastosowania do art. 203, 204 i 205 niniejszego Układu.

Postanowienia niniejszego rozdziału pozostają bez uszczerbku dla praw i obowiązków

Stron wynikających z Porozumienia WTO, w szczególności Porozumienia w sprawie subsydiów

i środków wyrównawczych oraz uzgodnienia w sprawie rozstrzygania sporów.

Przy wymianie informacji w ramach niniejszego rozdziału, Strony uwzględniają ograniczenia

wynikające z obowiązującego w ich prawie wymogu zachowania tajemnicy zawodowej i handlowej.

Do celów niniejszego rozdziału

a)

„towary energetyczne” oznaczają ropę naftową (kod HS 27.09), gaz ziemny (kod HS 27.11)

i energię elektryczną (kod HS 27.16);

b)

„infrastruktura transportu energii” oznacza wysokociśnieniowy gazociąg przesyłowy

dla gazu ziemnego; sieci i linie przesyłowe wysokiego napięcia, w tym rurociąg międzysystemowy

łączący różne sieci przesyłowe gazu lub energii elektrycznej; rurociąg przesyłowy

dla ropy naftowej, linie kolejowe i inne rodzaje infrastruktury stałej służącej do

transportu towarów energetycznych;

c)

„tranzyt” oznacza przepływ towarów energetycznych przez terytorium jednej ze Stron,

wraz z przeładunkiem, magazynowaniem, podziałem towaru czy zmianą środka transportu,

lub bez nich, w przypadku gdy przepływ ten stanowi jedynie część łącznej trasy rozpoczynającej

się i kończącej poza granicą Strony, przez terytorium której przesył przechodzi;

d)

„nieuprawnione pobieranie” oznacza każdą czynność polegającą na niezgodnym z prawem

pobieraniu towarów energetycznych z infrastruktury transportu energii.

Strony zapewniają tranzyt, zgodnie ze swoimi zobowiązaniami międzynarodowymi wynikającymi

z GATT 1994 i Traktatu karty energetycznej.

Każda ze Stron podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu zakazania i udaremnienia

wszelkiego nieuprawnionego pobierania przez jakikolwiek podmiot podlegający ich kontroli

lub jurysdykcji towarów energetycznych będących w tranzycie przez jej terytorium.

1.

Strony nie pobierają ani w żaden inny sposób nie zakłócają tranzytu towarów energetycznych

przez swoje terytorium, z wyjątkiem przypadków, w których takie pobieranie lub innego

rodzaju interwencja są wyraźnie przewidziane w umowie lub innym porozumieniu regulującym

taki tranzyt lub gdy dalsze funkcjonowanie infrastruktury transportu energii bez niezwłocznych

działań naprawczych stwarza niewspółmierne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego,

dziedzictwa kulturowego, zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska, z zastrzeżeniem,

że takie działanie nie jest prowadzone w sposób, który stanowiłby narzędzie służące

arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji lub ukryte ograniczenie handlu międzynarodowego.

2.

W przypadku sporu dotyczącego jakiejkolwiek kwestii angażującej Strony lub jeden lub

większą liczbę podmiotów podlegających kontroli lub jurysdykcji jednej ze Stron, Strona

przez której terytorium odbywa się tranzyt towarów energetycznych, do czasu zakończenia

procedury rozstrzygania sporu w ramach odpowiedniej umowy lub procedury wyjątkowej

na mocy załącznika XVIII do niniejszego Układu lub rozdziału 14 (Rozstrzyganie sporów)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) do niniejszego Układu, nie przerywa

ani nie ogranicza takiego tranzytu, nie zezwala także na takie przerwanie lub ograniczenie

jakiemukolwiek podmiotowi podlegającemu jej kontroli lub jurysdykcji, w tym państwowemu

przedsiębiorstwu handlowemu, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w ust. 1.

3.

Strony nie odpowiadają za przerwanie lub ograniczenie tranzytu na mocy niniejszego

artykułu,w przypadku, gdy nie są w stanie zapewnić dostaw lub tranzytu towarów energetycznych

w wyniku działań państwa trzeciego lub podmiotu podlegającego kontroli lub jurysdykcji

państwa trzeciego.

Każda ze Stron zapewnia, aby operatorzy infrastruktury transportu energii podjęli

wszelkie niezbędne kroki w celu

a)

zminimalizowania ryzyka nieprzewidzianych przerw w tranzycie lub ograniczenia tranzytu;

b)

bezzwłocznego przywrócenia normalnego działania tranzytu w wypadku jego nieprzewidzianego

przerwania lub ograniczenia.

1.

Każda ze Stron wyznacza niezależne organy regulacyjne uprawnione do regulowania rynku

gazu i energii elektrycznej. Organy regulacyjne są odrębne pod względem prawnym i

niezależne w działaniu od innych przedsiębiorstw publicznych lub prywatnych, uczestników

lub operatorów na rynku.

2.

Decyzje organów regulacyjnych i stosowane przez nie procedury muszą być bezstronne

w stosunku do wszystkich uczestników rynku.

3.

Operator, którego dotyczy decyzja organu regulacyjnego, ma prawo odwołać się od niej

do organu odwoławczego niezależnego od zainteresowanych stron. W przypadku gdy organ

odwoławczy nie ma charakteru sądowego, jego decyzja musi być zawsze uzasadniana na

piśmie, a także podlega przeglądowi przeprowadzanemu przez bezstronny i niezależny

organ sądowy. Decyzje podejmowane przez organy odwoławcze muszą być skutecznie egzekwowane.

1.

Strony zapewniają, aby funkcjonowanie rynków energii przebiegało w sposób zapewniający

konkurencyjne, bezpieczne i zrównoważone ekologicznie warunki, bez dyskryminacji między

przedsiębiorstwami w zakresie praw lub obowiązków.

2.

Niezależnie od ust. 1 Strony mogą, w ogólnym interesie gospodarczym, nałożyć na przedsiębiorstwa

zobowiązanie dotyczące bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa, regularności, jakości

i ceny dostaw; oraz ochrony środowiska, w tym efektywności energetycznej, energii

ze źródeł odnawialnych i ochrony klimatu. Zobowiązanie to jest jasno określone, przejrzyste,

proporcjonalne i możliwe do zweryfikowania.

3.

Jeżeli Strona reguluje cenę sprzedaży gazu i energii elektrycznej na rynku krajowym,

zapewnia ona, aby podstawa wyliczenia ceny regulowanej została opublikowana przed

wejściem tej ceny regulowanej w życie.

1.

Każda ze Stron zapewnia na swoim terytorium wdrożenie systemu umożliwiającego stronom

trzecim dostęp do infrastruktury transportu energii, instalacji skroplonego gazu ziemnego

i instalacji magazynowych, mającego zastosowanie do wszystkich użytkowników i stosowanego

w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminacyjny.

2.

Każda ze Stron zapewnia, aby stawka taryfy wejściowej dla korzystania z infrastruktury

transportu energii oraz wszystkie inne warunki dotyczące dostępu do infrastruktury

transportu energii były obiektywne, rozsądne, przejrzyste i wolne od dyskryminacji

ze względu na pochodzenie, własność lub przeznaczenie towarów energetycznych.

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby wszystkie zdolności techniczne i zakontraktowane, zarówno

fizyczne, jak i wirtualne, były alokowane przy użyciu przejrzystych i wolnych od dyskryminacji

kryteriów i procedur.

4.

W przypadku odmowy dostępu stronie trzeciej, Strony zapewniają, aby operatorzy infrastruktury

transportu energii, na wniosek, przedstawiali wnioskodawcy należyte uzasadnienie,

od którego przysługuje odwołanie.

5.

W wyjątkowych przypadkach Strony mogą odstąpić od postanowień ust. 1 do 4, na podstawie

obiektywnych kryteriów ustanowionych w ich prawodawstwie. W szczególności Strona może

przewidzieć w swoich przepisach możliwość czasowego odstępstwa, w poszczególnych przypadkach,

od zasad dostępu obowiązujących strony trzecie w odniesieniu do istotnej nowej infrastruktury

transportu energii.

1.

W przypadku sprzeczności między postanowieniami niniejszego rozdziału a postanowieniami

Traktatu o Wspólnocie Energetycznej lub przepisami unijnymi obowiązującymi na mocy

Traktatu o Wspólnocie Energetycznej, pierwszeństwo mają postanowienia Traktatu o Wspólnocie

Energetycznej lub przepisy unijne obowiązujące na mocy Traktatu o Wspólnocie Energetycznej.

2.

W ramach wdrażania niniejszego rozdziału pierwszeństwo ma przyjęcie aktów prawnych

lub innych aktów zgodnych z Traktatem o Wspólnocie Energetycznej lub opierających

się na prawodawstwie obowiązującym w Unii. W przypadku sporu dotyczącego niniejszego

rozdziału przyjmuje się, że akty prawne lub inne akty spełniające powyższe kryteria

są zgodne z postanowieniami niniejszego rozdziału. W ocenie, czy dane akty prawne

lub inne akty spełniają te kryteria, uwzględnia się wszelkie odnośne decyzje podjęte

na podstawie art. 91 Traktatu o Wspólnocie Energetycznej.

Do celów niniejszego rozdziału

a)

„środki o zasięgu ogólnym” obejmują przepisy ustawowe i wykonawcze, orzeczenia sądowe

oraz procedury i decyzje administracyjne, które mogą mieć wpływ na wszelkie kwestie

objęte tytułem IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu. Nie

obejmują one aktów adresowanych do poszczególnych osób lub grup osób;

b)

„zainteresowana osoba” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która może podlegać

prawom lub obowiązkom wynikającym ze środków o zasięgu ogólnym.

Uznając wpływ, jaki otoczenia regulacyjne mogą mieć na handel i inwestycje między

nimi, Strony ustanawiają przewidywalne otoczenie regulacyjne dla podmiotów gospodarczych

oraz skuteczne procedury, w tym w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw,

z należytym uwzględnieniem wymogów pewności prawa i proporcjonalności.

1.

Każda ze Stron dokłada wszelkich starań, aby akty o zasięgu ogólnym

a)

były bezzwłocznie publikowane i łatwo dostępne za pośrednictwem urzędowo wyznaczonego

medium oraz, o ile to wykonalne, w wersji elektronicznej, tak aby zainteresowane osoby

miały możliwość zapoznać się z ich treścią;

b)

zawierały wyjaśnienie celów i uzasadnienie dla takich środków; oraz

c)

przewidywały odpowiednio długi czas między publikacją a wejściem w życie takich środków,

z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków, w tym sytuacji związanych z bezpieczeństwem

lub sytuacji nadzwyczajnych.

2.

Każda ze Stron

a)

dokłada starań w celu opublikowania z odpowiednim wyprzedzeniem wszelkich wniosków

zmierzających do przyjęcia lub zmiany środków o zasięgu ogólnym, wraz z wyjaśnieniem

celu oraz uzasadnieniem wniosku;

b)

zapewnia zainteresowanym osobom odpowiednią możliwość wyrażenia uwag na temat takiego

wniosku, a zwłaszcza zapewnia im odpowiednio dużo czasu w tym celu; oraz

c)

dokłada starań w celu uwzględnienia uwag zainteresowanych podmiotów na temat takiego

wniosku.

1.

W celu ułatwienia komunikacji między Stronami we wszelkich kwestiach objętych tytułem

IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu każda ze Stron wyznacza

punkt kontaktowy, który będzie spełniał funkcję koordynacyjną.

2.

Każda ze Stron ustanawia lub utrzymuje odpowiednie mechanizmy odpowiadania na zapytania

od jakichkolwiek osób na temat wszelkich środków o zasięgu ogólnym, w sprawie których

złożono wniosek lub które już obowiązują, oraz na temat ich stosowania. Zapytania

można składać za pośrednictwem punktów kontaktowych ustanowionych na mocy ust. 1 lub,

w stosownych przypadkach, za pomocą innego mechanizmu.

3.

Strony uznają, że wszelkie odpowiedzi przewidziane w ust. 2, mogą nie być definitywne

ani prawnie wiążące, lecz są udzielane w celach wyłącznie informacyjnych, o ile odpowiednie

przepisy ustawowe i wykonawcze Stron nie stanowią inaczej.

4.

Na wniosek jednej ze Stron druga Strona bezzwłocznie przekazuje informacje oraz udziela

odpowiedzi na pytania dotyczące jakiegokolwiek obowiązującego lub będącego przedmiotem

wniosku dotyczącego środka o zasięgu ogólnym, który Strona kierująca zapytanie uznaje

za mogący wpływać na funkcjonowanie tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem)

niniejszego Układu, bez względu na to, czy Strona kierująca zapytanie została uprzednio

powiadomiona o takim środku.

1.

Każda ze Stron stosuje w sposób obiektywny, bezstronny i racjonalny wszystkie środki

o zasięgu ogólnym.

2.

W tym celu, stosując takie środki względem poszczególnych osób fizycznych lub prawnych,

towarów lub usług drugiej Strony w konkretnych przypadkach, każda Strona

a)

dokłada wszelkich starań, aby z odpowiednim wyprzedzeniem zawiadamiać zainteresowane

osoby, których bezpośrednio dotyczy postępowanie administracyjne, zgodnie ze swoimi

procedurami, o wszczęciu postępowania, dołączając informację o rodzaju postępowania,

oświadczenie organu wszczynającego postępowanie oraz ogólny opis każdej spornej kwestii;

b)

daje takim zainteresowanym osobom odpowiednią możliwość przedstawienia faktów i argumentów

na poparcie ich stanowiska przed ostatecznym etapem czynności administracyjnych, w

zakresie, w jakim pozwala na to czas, rodzaj postępowania oraz interes publiczny;

oraz

c)

zapewnia, aby jej procedury były oparte na jej przepisach oraz zgodnie z nimi stosowane.

1.

Każda ze Stron ustanawia lub utrzymuje sądy, sądy arbitrażowe lub administracyjne

bądź procedury służące szybkiemu przeprowadzaniu przeglądu, a w stosownych przypadkach,

również korygowaniu czynności administracyjnych w obszarach objętych tytułem IV (Handel

i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu. Takie sądy lub procedury muszą

być bezstronne i niezależne od urzędu lub organu odpowiedzialnego za egzekucję administracyjną

i z wynikiem sprawy nie może wiązać się dla nich żaden istotny interes.

2.

Każda ze Stron zapewnia, aby we wszelkich takich sądach lub procedurach strony postępowania

miały zapewnione prawo do

a)

odpowiedniej możliwości uzasadnienia lub obrony swojego stanowiska; oraz

b)

decyzji opartej na dowodach i złożonych oświadczeniach lub, gdy wymaga tego jej prawo

krajowe, dokumentacji zgromadzonej przez organ administracyjny.

3.

Każda ze Stron zapewnia, aby, z zastrzeżeniem odwołania lub późniejszego przeglądu

zgodnie z jej prawem, decyzja taka była wykonywana przez urząd lub organ oraz regulowała

stosowane przez nich praktyki w odniesieniu do spornej czynności administracyjnej.

1.

Strony zgodnie postanawiają współpracować w zakresie promowania jakości i skuteczności

regulacji, w tym poprzez wymianę informacji i najlepszych praktyk dotyczących ich

własnej polityki regulacyjnej oraz ocen skutków regulacji.

2.

Strony uznają znaczenie zasad dobrego postępowania administracyjnego

Postanowienia niniejszego rozdziału stosuje się bez uszczerbku dla wszelkich szczegółowych

zasad dotyczących przejrzystości określonych w innych rozdziałach tytułu IV (Handel

i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu.

1.

Strony odwołują się do Agendy 21 Konferencji Narodów Zjednoczonych „Środowisko i Rozwój”

z 1992 r.f Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotyczącej podstawowych zasad i

praw w pracy z 1998 r., Planu działań w sprawie zrównoważonego rozwoju przyjętego

w Johannesburgu w 2002 r., deklaracji ministerialnej Komisji Ekonomiczno-Społecznej

ONZ w sprawie pełnego i produktywnego poziomu zatrudnienia i godnej pracy dla wszystkich

z 2006 r. oraz deklaracji MOP dotyczącej sprawiedliwości społecznej na rzecz uczciwej

globalizacji z 2008 r. Strony potwierdzają swoje zobowiązania w zakresie promowania

rozwoju handlu międzynarodowego w sposób przyczyniający się do realizacji celu zrównoważonego

rozwoju, dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń, oraz zapewniający uwzględnianie

i odzwierciedlanie tego celu na wszystkich poziomach swoich stosunków handlowych.

2.

Strony potwierdzają zaangażowanie w podejmowanie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju

oraz uznają, że rozwój gospodarczy, społeczny oraz ochrona środowiska stanowią jego

powiązane i wzajemnie uzupełniające się podstawy. Podkreślają one korzyści z uwzględnienia

związanych z handlem zagadnień dotyczących pracy

1.

Każda ze Stron uznaje wzajemne prawo do określenia polityki i priorytetów zrównoważonego

rozwoju, ustanowienia własnych krajowych norm w zakresie ochrony środowiska i ochrony

pracy oraz do przyjęcia lub zmiany w związku z tym odpowiednich przepisów ustawowych

i polityk, zgodnie ze swoimi zobowiązaniami wynikającymi z uznanych na poziomie międzynarodowym

norm i umów, o których mowa w art. 229 i 230 niniejszego Układu.

2.

W tym kontekście każda ze Stron dąży do zapewnienia, aby jej krajowe przepisy i polityki

przewidywały wysoki poziom ochrony środowiska i pracy i mu sprzyjały, i podejmują

starania, by wciąż ulepszać te przepisy i polityki oraz podstawowe poziomy ochrony.

1.

Strony uznają pełne i wydajne zatrudnienie oraz godną pracę dla wszystkich za kluczowe

elementy w kontekście globalizacji oraz potwierdzają swoje zobowiązanie do promowania

rozwoju handlu międzynarodowego w sposób sprzyjający pełnemu i wydajnemu zatrudnieniu

oraz godnej pracy dla wszystkich. W tym kontekście Strony zobowiązują się do konsultacji

i współpracy, w stosownych przypadkach, na temat związanych z handlem zagadnień dotyczących

pracy, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

2.

Zgodnie ze swoimi zobowiązaniami wynikającymi z członkostwa w MOP oraz z Deklaracji

MOP dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy oraz działań uzupełniających, przyjętej

podczas 86. sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy w 1998 r., Strony zobowiązują

się do przestrzegania, promowania i stosowania w prawie i w praktyce, na całym swoim

terytorium, uznanych na poziomie międzynarodowym podstawowych norm pracy, zapisanych

w najważniejszych konwencjach MOP, talach jak w szczególności

a)

wolność zrzeszania się oraz skuteczne uznawanie prawa do negocjacji zbiorowych;

b)

likwidacja wszelkich form pracy przymusowej lub obowiązkowej,

c)

skuteczne zniesienie pracy dzieci; oraz

d)

likwidacja dyskryminacji w obszarze zatrudnienia i wykonywania zawodu.

3.

Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do skutecznego wdrożenia w prawie i w praktyce

ratyfikowanych przez Gruzję i państwa członkowskie podstawowych, priorytetowych i

innych konwencji MOP.

4.

Strony rozważą również ratyfikację pozostałych, priorytetowych i innych konwencji,

które MOP zaklasyfikowała jako aktualne. Strony prowadzą regularną wymianę informacji

na temat swojej sytuacji i postępów w zakresie procesu ratyfikacyjnego.

5.

Strony uznają, że naruszenie fundamentalnych zasad i praw w pracy nie może stanowić

pretekstu ani być wykorzystane w jakikolwiek inny sposób jako uzasadniona przewaga

komparatywna, a standardy pracy nie powinny być wykorzystywane dla protekcjonistycznych

celów handlowych.

1.

Strony uznają znaczenie wielostronnego zarządzania i umów dotyczących środowiska jako

odpowiedzi wspólnoty międzynarodowej na światowe lub regionalne problemy związane

ze środowiskiem oraz podkreślają konieczność wzmacniania wzajemnych powiązań między

polityką w dziedzinie handlu oraz środowiska. W tym kontekście Strony zobowiązują

się w stosownych przypadkach do konsultacji i współpracy w zakresie negocjacji na

temat związanych z handlem zagadnień środowiskowych oraz z innych zagadnień środowiskowych

związanych z handlem, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

2.

Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do skutecznego wdrożenia wielostronnych umów

dotyczących środowiska, których są stronami, w swoich przepisach ustawowych i praktyce.

3.

Strony prowadzą regularną wymianę informacji na temat sytuacji i postępów w zakresie

procesu ratyfikacyjnego wielostronnych umów dotyczących środowiska lub zmian do tych

umów.

4.

Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do osiągnięcia nadrzędnego celu Ramowej konwencji

Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) i protokołu do tej konwencji

(Protokołu z Kioto). Strony zobowiązują się do współpracy w zakresie rozwijania przyszłych

międzynarodowych ram dotyczących zmian klimatu w ramach UNFCCC i związanych z nią

umów i decyzji.

5.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie stanowi przeszkody dla podjęcia lub zachowania

przez Stronę jakichkolwiek środków w celu wdrożenia wielostronnych umów dotyczących

środowiska, których są stronami, pod warunkiem że takie środki nie są stosowane w

sposób, który stanowiłby narzędzie służące arbitralnemu lub nieuzasadnionemu wprowadzaniu

różnic między Stronami lub ukryte ograniczenie handlu.

Strony potwierdzają zaangażowanie w intensywniejsze przyczynianie się handlu do celów

zrównoważonego rozwoju w wymiarze gospodarczym, społecznym i środowiskowym. W związku

z tym

a)

Strony uznają korzystny wpływ, jaki podstawowe normy pracy i godna praca mogą wywierać

na efektywność gospodarczą, innowacyjność i wydajność, oraz dążą do większej spójności

między politykami handlowymi a politykami pracy;

b)

Strony podejmują wszelkie działania w celu ułatwienia i promowania handlu i inwestycji

w przyjazne dla środowiska towary i usługi, w tym poprzez usuwanie związanych z nimi

barier pozataryfowych;

c)

Strony ułatwiają usuwanie przeszkód w handlu i inwestycjach w odniesieniu do towarów

i usług mających szczególne znaczenie dla łagodzenia skutków zmiany klimatu, takich

jak zrównoważone i odnawialne źródła energii, energooszczędne produkty i usługi. Może

to obejmować wprowadzanie właściwych technologii oraz promowanie standardów zaspokajających

potrzeby środowiskowe i gospodarcze, jak również zminimalizowanie barier technicznych

w handlu;

d)

Strony zgodnie postanawiają promować handel towarami, które sprzyjają lepszym warunkom

socjalnym i praktykom przyjaznym dla środowiska, w tym towarami, które są objęte dobrowolnymi

systemami zapewniania zgodności ze zrównoważonym rozwojem, takimi jak sprawiedliwy

i etyczny handel oraz oznakowania ekologiczne;

e)

Strony zgodnie postanawiają promować społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw, w

tym poprzez wymianę informacji i najlepszych praktyk. W tym celu Strony korzystają

z uznanych na szczeblu międzynarodowym odpowiednich zasad i porozumień, w szczególności

Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych.

1.

Strony uznają znaczenie zapewnienia ochrony i zrównoważonego korzystania z różnorodności

biologicznej jako głównego elementu służącego osiągnięciu zrównoważonego rozwoju oraz

potwierdzają swoje zaangażowanie w ochronę i zrównoważone korzystanie z różnorodności

biologicznej, zgodnie z Konwencją o różnorodności biologicznej i innymi odpowiednimi

instrumentami międzynarodowymi, których są stronami.

2.

W tym celu Strony zobowiązują się do

a)

promowania handlu produktami opartymi na zasobach naturalnych otrzymanymi dzięki zrównoważonemu

wykorzystaniu różnorodności biologicznej oraz do przyczyniania się do ochrony różnorodności

biologicznej;

b)

wymiany informacji na temat działań w zakresie handlu produktami opartymi na zasobach

naturalnych, mającej na celu zatrzymanie procesu utraty różnorodności biologicznej

i zmniejszenie presji na różnorodność biologiczną oraz, w stosownych przypadkach,

współpracy w celu zmaksymalizowania wpływu oraz zapewnienia wzajemnego wspierania

się polityk;

c)

promowania wpisywania gatunków do wykazu w ramach Konwencji o międzynarodowym handlu

dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) w przypadku,

gdy stan ochrony tych gatunków wskazuje, iż są one zagrożone; oraz

d)

współpracy na poziomie regionalnym i światowym w celu promowania ochrony i zrównoważonego

wykorzystywania różnorodności biologicznej w ekosystemach naturalnych lub rolniczych,

w tym zagrożonych gatunków, ich siedlisk, specjalnie chronionych obszarów naturalnych

i różnorodności genetycznej, przywrócenie ekosystemów oraz wyeliminowanie lub zmniejszenie

negatywnego oddziaływania na środowisko wynikającego z wykorzystywania żywych i nieożywionych

zasobów naturalnych lub ekosystemów.

1.

Strony uznają znaczenie zapewnienia ochrony i zrównoważonego zarządzania lasami oraz

przyczyniania się lasów do osiągania przez Strony celów gospodarczych, środowiskowych

i społecznych.

2.

W tym celu Strony zobowiązują się do

a)

wspierania handlu produktami leśnymi pochodzącymi z lasów o zrównoważonej gospodarce

leśnej, pozyskanymi zgodnie z przepisami krajowymi kraju, w którym zostały pozyskane;

może to obejmować zawarcie w tym celu dwustronnych lub regionalnych porozumień;

b)

wymiany informacji na temat środków propagowania konsumpcji drewna i produktów z drewna

pochodzących z lasów o zrównoważonej gospodarce leśnej, a w stosownych przypadkach,

współpracy w rozwijaniu takich środków;

c)

podejmowania środków promocji ochrony powierzchni terenów zalesionych i zwalczania

nielegalnego wyrębu drzew oraz związanego z tym handlu, w tym w stosownych przypadkach,

w odniesieniu do państw trzecich;

d)

wymiany informacji na temat działań na rzecz poprawy gospodarki leśnej oraz, w stosownych

przypadkach, współpraca na rzecz zmaksymalizowania wpływu i zapewnienia wzajemnego

wspierania się polityk służących wykluczeniu nielegalnie pozyskanego drewna i produktów

z drewna z przepływów handlowych;

e)

promowania włączania gatunków drzew do wykazu CITES, w przypadku gdy stan ochrony

tych gatunków wskazuje, iż są one zagrożone; oraz

f)

współpracy na poziomie regionalnym i światowym w celu wspierania ochrony powierzchni

terenów zalesionych i zrównoważonego gospodarowania wszelkimi rodzajami lasów.

Uwzględniając znaczenie odpowiedzialnego i zrównoważonego gospodarowania zasobami

rybnymi oraz promowania dobrego zarządzania w handlu, Strony zobowiązują się do

a)

promowania najlepszych praktyk w zarządzaniu rybołówstwem w celu zapewnienia ochrony

zasobów rybnych i gospodarowania nimi w sposób zrównoważony, zgodnie z podejściem

ekosystemowym;

b)

podejmowania skutecznych środków w celu monitorowania i kontroli działalności połowowej;

c)

zapewnienia zgodności ze środkami długotrwałej ochrony i zrównoważonego wykorzystywania

żywych zasobów morskich, zgodnie z najważniejszymi instrumentami ONZ i FAO w tej dziedzinie;

d)

wspierania skoordynowanych systemów gromadzenia danych i współpracy naukowej między

Stronami w celu ulepszenia opinii naukowych na potrzeby zarządzania rybołówstwem;

e)

jak najszerszej współpracy z odpowiednimi regionalnymi organizacjami ds. zarządzania

rybołówstwem oraz w ramach tych organizacji; oraz

f)

współpracy w zwalczaniu za pomocą kompleksowych, skutecznych i przejrzystych środków

nielegalnych, nierapor-towanych i nieuregulowanych połowów (NNN) oraz działań związanych

z połowami. Strony wprowadzają także w życie polityki oraz środki w celu wyłączenia

z przepływów handlowych i swoich rynków produktów pochodzących z połowów NNN.

1.

Strony uznają za niewłaściwe stymulowanie handlu lub inwestycji przez obniżenie poziomu

ochrony przewidzianego w prawie krajowym dotyczącym środowiska lub pracy.

2.

Strony nie zaniechują ani nie odstępują od stosowania swoich przepisów w zakresie

środowiska lub pracy ani nie oferują możliwości takiego zaniechania lub odstąpienia,

jako zachęty do handlu lub ustanowienia, nabycia, rozwoju lub zachowania inwestycji

inwestora na swoim terytorium.

3.

Żadna Strona ani poprzez ciągłe lub powtarzające się działanie ani zaniechanie, nie

może uchylać się od skutecznego egzekwowania swoich przepisów w zakresie środowiska

i pracy, jako zachęty do handlu lub inwestycji.

Podczas przygotowania i wdrażania środków służących ochronie środowiska lub warunków

pracy, które mogą mieć wpływ na handel lub inwestycje, Strony uwzględniają dostępne

informacje naukowe i techniczne oraz odpowiednie normy, wytyczne lub zalecenia międzynarodowe,

o ile takie istnieją. W tym celu Strony mogą także stosować zasadę ostrożności.

Każda ze Stron, zgodnie ze swoim prawem krajowym oraz rozdziałem 12 (Przejrzystość)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, zapewnia,

aby każdy środek, którego celem jest ochrona środowiska lub warunków pracy, który

może mieć wpływ na handel lub inwestycje, był opracowywany, wprowadzany i wdrażany

w sposób przejrzysty, towarzyszyły mu odpowiednie zawiadomienia i konsultacje publiczne,

oraz był należycie i w odpowiednim czasie przekazywany i konsultowany z podmiotami

niepaństwowymi.

Strony zobowiązują się do przeprowadzania przeglądów, monitorowania i oceny wpływu

wdrożenia tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu na

zrównoważony rozwój poprzez własne odpowiednie procesy i instytucje partycypacyjne,

a także procesy i instytucje ustanowione na mocy niniejszego Układu, na przykład poprzez

związane z handlem oceny oddziaływania na zrównoważony rozwój.

Strony uznają znaczenie współpracy w zakresie zagadnień związanych z handlem w polityce

ochrony środowiska i pracy w dążeniu do osiągnięcia celów tytułu IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu. Mogą one współpracować, między innymi w następujących

dziedzinach

a)

zagadnienia handlowe i z zakresu zrównoważonego rozwoju związane z pracą lub ochroną

środowiska na forach międzynarodowych, w tym w szczególności w ramach WTO, MOP, Programu

Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska i wielostronnych umów dotyczących środowiska;

b)

metodologia i wskaźniki dla związanych z handlem ocen oddziaływania na zrównoważony

rozwój;

c)

wpływ prawodawstwa, norm i zasad w dziedzinie pracy i środowiska na handel, jak również

wpływ zasad w zakresie handlu i inwestycji na prawo pracy i prawo środowiska, w tym

rozwijanie przepisów i polityki w dziedzinie pracy i ochrony środowiska;

d)

dodatni i ujemny wpływ tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu na zrównoważony rozwój i sposoby - odpowiednio - wzmocnienia tego wpływu, zapobiegania

mu lub łagodzenia jego skutków, z uwzględnieniem ocen oddziaływania na zrównoważony

rozwój, przeprowadzanych przez jedną lub obie Strony;

e)

wymiana opinii i najlepszych praktyk dotyczących promowania ratyfikacji i skutecznej

realizacji podstawowych, priorytetowych i innych aktualnych konwencji MOP oraz wielostronnych

umów dotyczących środowiska mających znaczenie z punktu widzenia handlu;

f)

wspieranie prywatnych i publicznych systemów certyfikacji, identyfikowalności i etykietowania,

w tym systemów oznakowania ekologicznego;

g)

promowanie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, na przykład poprzez działania

na rzecz podnoszenia świadomości, wdrażanie i rozpowszechnianie wytycznych i zasad

uznanych na szczeblu międzynarodowym;

h)

związane z handlem aspekty programu godnej pracy opracowanego przez MOP, łącznie ze

wzajemnymi powiązaniami między handlem a pełnym i wydajnym zatrudnieniem, dostosowaniem

rynku pracy, podstawowymi normami pracy, statystykami pracy, rozwojem zarządzania

zasobami ludzkimi, kształceniem przez całe życie, ochroną socjalną i włączeniem społecznym,

a także dialogiem społecznym i równouprawnieniem płci;

i)

związane z handlem aspekty wielostronnych umów dotyczących środowiska, w tym współpraca

celna;

j)

związane z handlem aspekty obecnej i przyszłej międzynarodowej strategii przeciwdziałania

zmianie klimatu, w tym środki na rzecz promocji technologii niskoemisyjnych i efektywności

energetycznej;

k)

związane z handlem środki promocji ochrony i zrównoważonego wykorzystania różnorodności

biologicznej;

l)

związane z handlem środki mające na celu promocję ochrony lasów i zrównoważonej gospodarki

leśnej, a co za tym idzie - zmniejszenia wylesiania, w tym poprzez nielegalne pozyskiwanie

drewna; oraz

m)

związane z handlem środki promocji zrównoważonych praktyk połowowych oraz obrotu produktami

rybnymi zarządzanymi w zrównoważony sposób.

1.

Każda ze Stron wyznacza w obrębie swojej administracji punkt kontaktowy dla drugiej

Strony do celów wykonania niniejszego rozdziału.

2.

Niniejszym ustanawia się Podkomitet ds. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju. Podkomitet

ten składa sprawozdania ze swoich działań Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu. W skład

Podkomitetu wchodzą wysocy rangą urzędnicy reprezentujący administrację każdej ze

Stron.

3.

Podkomitet ds. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju zbiera się w ciągu pierwszego roku

po dniu wejściu w życie niniejszego Układu, a następnie w zależności od potrzeb, w

celu nadzorowania wykonywania niniejszego rozdziału, w tym wspólnych działań, podejmowanych

na mocy art. 239 niniejszego Układu. Podkomitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

4.

Każda ze Stron zwołuje nową krajową grupę doradczą ds. zrównoważonego rozwoju mającą

za zadanie udzielać porad w kwestiach dotyczących niniejszego rozdziału lub konsultuje

się z istniejącą taką grupą. Grupy mogą przedstawiać opinie lub zalecenia dotyczące

wykonywania niniejszego rozdziału, również z własnej inicjatywy,

5.

W skład krajowych grup doradczych wchodzą niezależne reprezentatywne organizacje społeczeństwa

obywatelskiego, reprezentujące w sposób wyważony podmioty gospodarcze, społeczne i

ekologiczne, w tym między innymi organizacje pracodawców i pracowników, organizacje

pozarządowe, organizacje gospodarcze i inne odpowiednie zainteresowane strony.

1.

Strony prowadzą wspólne forum wraz z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego mającymi

siedzibę na ich terytorium, które obejmuje członków ich krajowych grup doradczych

i ogółu społeczeństwa, i którego celem jest prowadzenie dialogu na temat zagadnień

niniejszego Układu związanych ze zrównoważonym rozwojem. Strony dążą do zapewnienia

zrównoważonej reprezentacji poszczególnych grup interesów, w tym niezależnych reprezentatywnych

organizacji pracodawców, pracowników, grup związanych z ochroną środowiska i grup

przedsiębiorstw, jak również -w stosownych przypadkach - innych odpowiednich zainteresowanych

stron.

2.

Wspólne forum dialogu społeczeństwa obywatelskiego zbiera się raz w roku, o ile Strony

nie postanowią inaczej. Strony dokonają uzgodnień dotyczących działania wspólnego

forum dialogu społeczeństwa obywatelskiego najpóźniej w rok po wejściu w życie niniejszego

Układu.

3.

Strony przedstawiają wspólnemu forum dialogu społeczeństwa obywatelskiego sprawozdanie

z postępów w wykonywaniu niniejszego rozdziału. Poglądy i opinie wspólnego forum dialogu

społeczeństwa obywatelskiego są przedkładane Stronom i podawane do publicznej wiadomości.

1.

We wszelkich kwestiach wynikających z niniejszego rozdziału Strony odwołują się wyłącznie

do procedur ustanowionych w niniejszym artykule i w art. 243 niniejszego Układu.

2.

Strona może zwrócić się do drugiej Strony o konsultację w każdej kwestii wynikającej

z niniejszego rozdziału poprzez przedłożenie pisemnego wniosku w punkcie kontaktowym

drugiej Strony. We wniosku wyraźnie przedstawia się sprawę, wskazując problem, którego

dotyczy spór, i załączając zwięzłe przedstawienie zarzutów w ramach postanowień niniejszego

rozdziału. Konsultacje rozpoczynają się bez zbędnej zwłoki po złożeniu przez Stronę

wniosku o konsultacje.

3.

Strony dokładają wszelkich starań w celu osiągnięcia wzajemnie satysfakcjonującego

porozumienia w danej kwestii. Strony uwzględniają działania MOP lub odpowiednich wielostronnych

organizacji lub organów z zakresu ochrony środowiska, tak by promować szerszą współpracę

i większą spójność między działaniami Stron i tych organizacji. W stosownych przypadkach

Strony mogą zwracać się o opinię do tych organizacji lub organów lub jakiejkolwiek

osoby lub podmiotu, które uznają za właściwe, w celu pełnego rozpatrzenia danej kwestii.

4.

Jeśli jedna ze Stron uzna, że kwestia wymaga dalszego omówienia, może - składając

pisemny wniosek w punkcie kontaktowym drugiej Strony - zwrócić się o zwołanie posiedzenia

Podkomitetu ds. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju w celu rozpatrzenia tej kwestii. Podkomitet

zbiera się bez zbędnej zwłoki i dokłada wszelkich starań w celu uzgodnienia rozwiązania

tej kwestii.

5.

W stosownych przypadkach Podkomitet może zasięgać porady krajowych grup doradczych

jednej ze Stron lub obu Stron lub innej pomocy ekspertów.

6.

Wszelkie rozwiązania osiągnięte przez strony biorące udział w konsultacjach podaje

się do publicznej wiadomości.

1.

Każda ze Stron może, po upływie 90 dni od złożenia wniosku o konsultacje zgodnie z

art. 242 ust. 2 niniejszego Układu, wnioskować o zwołanie zespołu ekspertów w celu

rozpatrzenia kwestii, która nie została w satysfakcjonujący sposób rozstrzygnięta

w drodze konsultacji z władzami publicznymi.

2.

O ile w niniejszym artykule nie postanowiono inaczej, zastosowanie mają postanowienia

podsekcji 1 (Procedura arbitrażowa) i podsekcji 3 (Postanowienia wspólne) w sekcji

3 (Procedury rozstrzygania sporów) oraz postanowienia art. 270 rozdziału 14 (Rozstrzyganie

sporów) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, a

także regulamin zawarty w załączniku XX do niniejszego Układu i kodeks postępowania

arbitrów i mediatorów („kodeks postępowania”) zawarty w załączniku XXI do niniejszego

Układu.

3.

Na swoim pierwszym posiedzeniu po wejściu w życie niniejszego Układu Podkomitet ds.

Handlu i Zrównoważonego Rozwoju sporządza listę co najmniej 15 osób, które wyrażają

chęć i są zdolne pełnić funkcję w zespole ekspertów. Każda ze Stron proponuje przynajmniej

pięć osób mających pełnić rolę eksperta. Strony wybierają także przynajmniej pięć

osób, niebędących obywatelami żadnej ze Stron, które mogą pełnić rolę przewodniczącego

zespołu ekspertów. Podkomitet ds. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju zapewnia, aby na

liście znajdowała się zawsze ta określona liczba osób.

4.

Lista, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, obejmuje osoby posiadające specjalistyczną

wiedzę lub doświadczenie w zakresie prawa, pracy lub ochrony środowiska, o których

mowa w niniejszym rozdziale, lub rozstrzygania sporów wynikających z umów międzynarodowych.

Muszą to być osoby niezależne, działające w imieniu własnym, nieprzyjmujące instrukcji

od jakiegokolwiek rządu ani organizacji w odniesieniu do zagadnień związanych z przedmiotową

kwestią, oraz niepowiązane z rządem którejkolwiek ze Stron, a ich postępowanie musi

być zgodne z załącznikiem XXI do niniejszego Układu.

5.

W kwestiach wynikających z niniejszego rozdziału, zespół ekspertów składa się z ekspertów

z listy, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, zgodnie z art. 249 niniejszego

Układu i art. 8 regulaminu wewnętrznego określonego w załączniku XX do niniejszego

Układu.

6.

Zespół ekspertów może zasięgać informacji i porady od każdej ze Stron, krajowych grup

doradczych lub z wszelkich innych źródeł, jakie uzna za właściwe. W kwestiach dotyczących

przestrzeganiaumów wielostronnych, o których mowa w art. 229 i 230 niniejszego Układu,

zespół ekspertów powinien zasięgać informacji i porady organów MOP lub wielostronnych

umów dotyczących środowiska.

7.

Zespół ekspertów przedkłada Stronom swoje sprawozdanie zgodnie z odpowiednimi procedurami

określonymi w rozdziale 14 (Rozstrzyganie sporów) w tytule IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu, zawierające fakty ustalone w sprawie, odniesienie

do odpowiednich mających zastosowanie przepisów oraz podstawowe uzasadnienie poczynionych

ustaleń i wydanych zaleceń. Strony udostępniają sprawozdanie do publicznej wiadomości

w ciągu 15 dni od jego wydania.

8.

Strony omawiają odpowiednie środki, jakie należy wdrożyć w związku ze sprawozdaniem

i zaleceniami zespołu ekspertów. Nie później niż trzy miesiące po publicznym udostępnieniu

sprawozdania zainteresowana Strona informuje swoją grupę doradczą i drugą Stronę o

swoich decyzjach dotyczących wszelkich działań lub środków, które mają zostać wdrożone.

Działania następcze wynikające ze sprawozdania i zaleceń zespołu ekspertów są monitorowane

przez Podkomitet ds. Handlu i Zrównoważonego Rozwoju. Organy doradcze i wspólne forum

dialogu społeczeństwa obywatelskiego mogą przedstawiać swoje uwagi Podkomitetowi ds.

Handlu i Zrównoważonego Rozwoju.

Celem niniejszego rozdziału jest ustanowienie skutecznego i efektywnego mechanizmu

unikania oraz rozstrzygania sporów między Stronami w zakresie interpretacji i stosowania

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, mając na uwadze

poszukiwanie w miarę możliwości wspólnie uzgodnionych rozwiązań.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do wszelkich sporów dotyczących interpretacji i

stosowania postanowień tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu, chyba że postanowiono inaczej.

1.

Strony dokładają wszelkich starań, aby rozstrzygnąć wszelkie spory, o których mowa

w art. 245 niniejszego Układu, poprzez podejmowanie konsultacji prowadzonych w dobrej

wierze w celu osiągnięcia wspólnie uzgodnionych rozwiązań.

2.

Strona wnioskuje o przeprowadzenie konsultacji, kierując do drugiej Strony pisemny

wniosek, którego kopia zostaje przesłana Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, zgodnie z art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, zawierający

uzasadnienie, w tym identyfikację odnośnego środka oraz postanowień, o których mowa

w art. 245 niniejszego Układu, które jejzdaniem mają zastosowanie.

3.

Konsultacje przeprowadza się w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku oraz, o ile

Strony nie postanowiły inaczej, odbywają się one na terytorium Strony, do której kierowany

jest wniosek. Konsultacje uznaje się za zakończone w ciągu 30 dni od daty otrzymania

wniosku, chyba że obie Strony zgodnie postanawiają je kontynuować. Konsultacje, w

szczególności wszystkie ujawnione informacje oraz stanowiska, jakie Strony zajęły

podczas konsultacji, są poufne i pozostają bez uszczerbku dla praw każdej ze Stron

w dalszych postępowaniach.

4.

Konsultacje w pilnych kwestiach, w tym w kwestiach dotyczących towarów łatwo psujących

się lub towarów lub usług sezonowych, przeprowadza się w ciągu 15 dni od daty otrzymania

wniosku przez Stronę, do której kierowany jest wniosek, i uznaje się za zakończone

w ciągu tych 15 dni, chyba że obie Strony zgodnie postanawiają je kontynuować.

5.

Jeżeli Strona, do której kierowany jest wniosek, nie odpowie na wniosek o konsultacje

w terminie dziesięciu dni od daty jego otrzymania, lub jeżeli konsultacje nie odbyły

się w terminie określonym w ust. 3 lub w ust. 4 niniejszego artykułu, odpowiednio,

lub jeśli Strony postanawiają nie przeprowadzać konsultacji lub jeżeli po zakończeniu

konsultacji nie osiągnięto wspólnie uzgodnionego rozwiązania, Strona, która zwróciła

się o konsultacje, może zastosować art. 248 niniejszego Układu.

6.

Podczas konsultacji każda ze Stron przekazuje wystarczające rzeczowe informacje, aby

umożliwić pełne zbadanie, w jaki sposób dany środek może wpłynąć na funkcjonowanie

i stosowanie niniejszego Układu.

7.

W przypadku, gdy konsultacje dotyczą przesyłu towarów energetycznych za pośrednictwem

sieci, a jedna Strona uzna rozstrzygnięcie sporu za pilne z uwagi na przerwanie, w

całości lub w części, transportu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej

między Stronami, przeprowadza się je w ciągu trzech dni od daty złożenia wniosku i

uznaje się za zakończone w ciągu trzech dni od daty złożenia wniosku, chyba że obie

Strony zgodnie postanawiają je kontynuować.

Każda Strona może wystąpić do drugiej Strony z wnioskiem o rozpoczęcie mediacji zgodnie

z załącznikiem XIX do niniejszego Układu w odniesieniu do wszelkich środków negatywnie

wpływających na jej interesy handlowe.

1.

W przypadku gdy Stronom nie uda się rozstrzygnąć sporu w drodze konsultacji przewidzianych

w art. 246 niniejszego Układu, Strona, która wniosła o konsultacje, może na mocy niniejszego

artykułu złożyć wniosek o powołanie organu arbitrażowego.

2.

Wniosek o powołanie organu arbitrażowego kieruje się na piśmie do drugiej Strony i

Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym

w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu. Strona skarżąca określa w swoim wniosku środek,

którego dotyczy skarga, oraz wyjaśnia, w jaki sposób środek ten narusza postanowienia,

o których mowa w art. 245; niniejszego Układu w sposób umożliwiający na wyraźne przedstawienie

podstawy prawnej skargi.

1.

W skład organu arbitrażowego wchodzi trzech arbitrów.

2.

Po otrzymaniu wniosku w sprawie powołania organu arbitrażowego Strony konsultują się

bez zbędnej zwłoki i dążą do osiągnięcia porozumienia co do składu organu arbitrażowego.

Niezależnie od postanowień ust. 3 i 4 niniejszego artykułu, przed powołaniem organu

arbitrażowego Strony mogą w każdej chwili podjąć decyzję o składzie organu arbitrażowego

w drodze wzajemnego porozumienia.

3.

Jeżeli nie osiągnięto porozumienia co do składu organu arbitrażowego, każda ze Stron

może, w ciągu pięciu dni od wniosku w sprawie powołania organu arbitrażowego, wnieść

o zastosowanie do określenia składu organu arbitrażowego procedury określonej w niniejszym

ustępie. Każda ze Stron może wyznaczyć arbitra spośród osób znajdujących się na liście

sporządzonej zgodnie z art. 268 niniejszego Układu, w ciągu 10 dni od momentu złożenia

wniosku o zastosowanie procedury określonej w niniejszym akapicie. Jeżeli jedna ze

Stron nie wyznaczy arbitra, jest on, na wniosek drugiej Strony, wybierany w drodze

losowania przez przewodniczącego lub współprzewodniczących Komitetu Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, lub osobę przez nich umocowaną, spośród osób wskazanych w części

dotyczącej tej Strony w liście, sporządzonej zgodnie z art. 268 niniejszego Układu.

O ile Strony nie osiągną porozumienia dotyczącego przewodniczącego organu arbitrażowego,

przewodniczący lub współprzewodniczący Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu lub osoba przez nich umocowana, na wniosek którejkolwiek

ze Stron, wyłania w drodze losowania przewodniczącego organu arbitrażowego spośród

osób wskazanych w części zawierającej kandydatów na przewodniczącego w liście, sporządzonej

zgodnie z art. 268 niniejszego Układu.

4.

W przypadku losowania w celu wyłonienia arbitrów, losowanie przeprowadza się w ciągu

pięciu dni od dnia złożenia wniosku o dokonanie wyboru w drodze losowania, o którym

mowa w ust. 3.

5.

Datą ustanowienia organu arbitrażowego jest dzień, w którym ostatni z trzech wybranych

arbitrów akceptuje tę rolę zgodnie z regulaminem zawartym w załączniku XX do niniejszego

Układu.

6.

Jeżeli do czasu złożenia wniosku na podstawie ust. 3 któraś z list przewidzianych

w art. 268 niniejszego Układu, nie zostanie sporządzona lub nie zawiera wystarczającej

liczby nazwisk, arbitrów wylania się w drodze losowania. W losowaniu uwzględnia się

osoby formalnie zaproponowane przez jedną ze Stron lub - w przypadku braku propozycji

jednej ze Stron - osoby formalnie zaproponowane przez drugą Stronę.

7.

O ile Strony nie postanowią inaczej, w odniesieniu do sporów dotyczących rozdziału

11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane

z handlem) niniejszego Układu, które jedna ze Stron uzna za pilne z uwagi na przerwanie,

w całości lub w części, transportu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej,

lub groźbę jego wystąpienia między Stronami, zastosowanie ma procedura wyboru w drodze

losowania, o której mowa w ust. 3 niniejeszego artykułu, bez odwoływania się do postanowień

ust. 2 niniejeszego artykułu zdanie pierwsze ani do innych kroków, o których mowa

w ust. 3 niniejszego artykułu, a okres, o którym mowa w ust. 4 niniejszego artykułu,

wynosi dwa dni.

Na wniosek Strony organ arbitrażowy, w ciągu dziesięciu dni od jego powołania, wydaje

wstępną decyzję o uznaniu sprawy za pilną.

1.

Organ arbitrażowy przekazuje Stronom sprawozdanie wstępne przedstawiające ustalenia

faktyczne, możliwość zastosowania odpowiednich postanowień oraz ogólne uzasadnienie

każdego z jego ustaleń i zaleceń, nie później niż w terminie 90 dni po jego powołaniu.

W przypadku, gdy organ arbitrażowy uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, jego

przewodniczący zobowiązany jest powiadomić o tym na piśmie Strony oraz Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin przedstawienia

sprawozdania wstępnego. W żadnym przypadku sprawozdanie wstępne nie może zostać przedstawione

później niż w terminie 120 dni po powołaniu organu arbitrażowego. Sprawozdania wstępnego

nie udostępnia się publicznie.

2.

Każda ze Stron może złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego o dokonanie przeglądu

konkretnych elementów sprawozdania wstępnego w ciągu 14 dni od jego przekazania.

3.

W pilnych przypadkach, w tym w przypadkach dotyczących towarów łatwo psujących się

lub towarów lub usług sezonowych, organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby

przekazać swoje sprawozdanie wstępne w ciągu 45 dni, a w żadnym przypadku nie później

niż 60 dni po jego powołaniu. Każda ze Stron może w ciągu 7 dni od przekazania sprawozdania

wstępnego złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego o dokonanie przeglądu konkretnych

elementów sprawozdania.

4.

Po rozważeniu wszelkich pisemnych uwag dotyczących sprawozdania wstępnego przedstawionych

przez Strony organ arbitrażowy może zmienić swoje sprawozdanie oraz przeprowadzić

wszelkie dalsze badania, jakie uzna za właściwe. Ustalenia zawarte w ostatecznej decyzji

organu arbitrażowego muszą zawierać wystarczające uzasadnienie argumentów przedstawionych

na etapie przeglądu tymczasowego i jasno odpowiadać na pytania i uwagi obu Stron.

5.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, którego rozstrzygnięcie

jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na przerwanie, w całości lub w części, transportu

gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźbę jego wystąpienia,

między Stronami, sprawozdanie wstępne przekazywane jest w terminie 20 dni po dniu

powołania organu arbitrażowego, a wnioski na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu

składane są w terminie 5 dni od dnia przekazania sprawozdania na piśmie. Organ arbitrażowy

może również podjąć decyzję o odstąpieniu od sporządzenia sprawozdania wstępnego.

1.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, którego rozstrzygnięcie

jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na przerwanie, w całości lub w części, transportu

gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźbę jego wystąpienia

między Stronami, każda ze Stron może w drodze wniosku do poinformowanego organu zwrócić

się do przewodniczącego organu arbitrażowego o działanie w charakterze rozjemcy w

odniesieniu do wszelkich kwestii związanych ze sporem.

2.

Rozjemca dąży do rozstrzygnięcia sporu w drodze porozumienia lub do określenia postępowania

mającego na celu osiągnięcie takiego rozstrzygnięcia, jeżeli w ciągu 15 dni od powołania

rozjemcy nie uda się doprowadzić do takiego porozumienia, proponuje on rozstrzygnięcie

sporu lub postępowanie mające na celu osiągnięcie takiego rozstrzygnięcia i decyduje

o warunkach, jakie mają być przestrzegane od dnia, który określi, do dnia rozstrzygnięcia

sporu.

3.

Strony i podmioty przez nie kontrolowane lub podlegające ich jurysdykcji muszą przestrzegać

zaleceń dotyczących warunków, dokonanych na mocy ust. 2, przez trzy miesiące od dnia

decyzji rozjemcy lub do czasu rozstrzygnięcia sporu, w zależności od tego, co nastąpi

wcześniej.

4.

Rozjemca musi przestrzegać kodeksu postępowania określonego w załączniku XXI do niniejszego

Układu.

1.

Organ arbitrażowy przekazuje swoją ostateczną decyzję Stronom i Komitetowi Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, w ciągu 120 dni od dnia powołania organu arbitrażowego. W przypadku,

gdy organ uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, przewodniczący organu arbitrażowego

powiadamia o tym Strony oraz Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie

dotyczące handlu na piśmie, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin

wydania decyzji. W żadnym przypadku decyzja nie powinna zostać przekazana później

niż 150 dni od dnia powołania organu arbitrażowego.

2.

W pilnych przypadkach, w tym w przypadkach dotyczących towarów łatwo psujących się

lub towarów lub usług sezonowych, organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby

przekazać swoją decyzję w ciągu 60 dni od dnia jego powołania. W żadnym wypadku decyzja

nie powinna zostać przekazana później niż w ciągu 75 dni od dnia powołania organu

arbitrażowego.

3.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, którego rozstrzygnięcie

jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na przerwanie, w całości lub w części, transportu

gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźbę jego wystąpienia,

między Stronami, organ arbitrażowy przekazuje swoją decyzję w ciągu 40 dni od dnia

jego powołania.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, podejmuje wszelkie środki niezbędne do

wykonania bez zbędnej zwłoki i w dobrej wierze decyzji organu arbitrażowego.

1.

Jeśli bezzwłoczne wykonanie decyzji nie jest możliwe, Strony dokładają wszelkich starań,

aby ustalić termin wykonania decyzji. W takim przypadku Strona, przeciwko której wysunięto

zarzut, nie później niż 30 dni po przekazaniu Stronom decyzji organu arbitrażowego,

powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, o tym,

ile czasu potrzebuje na wykonanie decyzji („rozsądny termin”).

2.

Jeżeli Strony nie mogą się porozumieć co do rozsądnego terminu wykonania decyzji organu

arbitrażowego, Strona skarżąca składa w ciągu 20 dni od otrzymania przez Stronę, przeciwko

której wysunięto zarzut, powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, pisemny wniosek do

organu arbitrażowego w pierwotnym składzie w celu ustalenia rozsądnego terminu. O

złożeniu takiego wniosku powiadamia się jednocześnie drugą Stronę oraz Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu. W ciągu 20 dni od daty złożenia

wniosku organ arbitrażowy w pierwotnym składzie przekazuje swą decyzję Stronom oraz

Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu.

3.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, pisemnie informuje Stronę skarżącą o swoich

postępach w wykonaniu decyzji organu arbitrażowego nie później niż miesiąc przed upływem

rozsądnego terminu.

4.

Rozsądny termin może zostać przedłużony za zgodą obu Stron.

1.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, przed upływem rozsądnego terminu powiadamia

Stronę skarżącą oraz Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące

handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, o wszelkich środkach, które

podjęła w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego.

2.

W przypadku braku porozumienia Stron co do istnienia środka na podstawie ust. 1, podjętego

w celu wykonania postanowień art. 245 niniejszego Układu lub zgodności takiego środka,

Strona skarżąca może wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego w pierwotnym

składzie o wydanie decyzji w tej sprawie. We wniosku takim określa ona środek, którego

dotyczy skarga, oraz wyjaśnia, w jaki sposób środek ten narusza postanowienia, o których

mowa w art. 245 niniejszego Układu; dokonuje tego w sposób umożliwiający na wyraźne

przedstawienie podstawy prawnej skargi. W ciągu 45 dni od daty złożenia wniosku organ

arbitrażowy w pierwotnym składzie przekazuje swą decyzję Stronom oraz Komitetowi Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu.

1.

Jeżeli przed upływem rozsądnego terminu Strona, przeciwko której wysunięto zarzut,

nie powiadomi o podjęciu środków służących wykonaniu decyzji organu arbitrażowego

lub jeżeli organ arbitrażowy uzna, że nie podjęto żadnego środka w celu wykonania

decyzji lub że środek zgłoszony zgodnie art. 256 ust 1 niniejszego Układu jest sprzeczny

ze zobowiązaniem nałożonym na tę Stronę na mocy postanowień, o których mowa w art.

245 niniejszego Układu, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, na wniosek Strony

skarżącej i po konsultacji z nią, jest zobowiązana do przedstawienia propozycji tymczasowej

rekompensaty.

2.

Jeżeli Strona skarżąca nie wniesie o przedstawienie propozycji tymczasowej rekompensaty

zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu lub jeżeli po złożeniu wniosku nie osiągnięto

porozumienia w sprawie rekompensaty w ciągu 30 dni od upływu rozsądnego terminu lub

od wydania decyzji organu arbitrażowego na mocy art. 256 niniejszego Układu stwierdzającej,

że nie podjęto żadnego środka w celu wykonania decyzji lub iż środek podjęty w celu

wykonania decyzji jest sprzeczny z postanowieniami, o których mowa w art. 245 niniejszego

Układu, Strona skarżąca jest uprawniona, po wcześniejszym powiadomieniu drugiej Strony

i Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym

w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, do zawieszenia zobowiązań wynikających z postanowień,

o których mowa w art. 245 niniejszego Układu, zakresie odpowiadającymzakresowi zniweczenia

lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem postanowień. W powiadomieniu określa

się zakres zawieszenia zobowiązań. Strona skarżąca może zastosować takie zawieszenie

w każdej chwili po upływie 10 dni po dniu otrzymania powiadomienia przez Stronę, przeciwko

której wysunięto zarzut, chyba że Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, złoży

wniosek o arbitraż na podstawie ust. 4 niniejszego artykułu.

3.

Zawieszając swe zobowiązania, Strona skarżąca może podjąć decyzję o zwiększeniu swoich

stawek celnych do poziomu stosowanego wobec innych członków WTO na wielkość handlu,

którą należy określić w taki sposób, aby iloczyn wielkości handlu i zwiększenia stawek

celnych był równy wartości zniweczenia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem

postanowień.

4.

Jeżeli Strona, przeciwko które) wysunięto zarzut, uzna, że zakres zawieszenia nie

odpowiada zakresowi zniweczenia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem

postanowień, może wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego w pierwotnym

składzie o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku powiadamia się

Stronę skarżącą oraz Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące

handlu przed upływem dziesięciu dni, o których mowa w ust. 2. Organ arbitrażowy w

pierwotnym składzie w ciągu 30 dni od daty złożenia wniosku przekazuje Stronom oraz

Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu decyzję

w sprawie zakresu zawieszenia zobowiązań. Zawieszenie zobowiązań nie może nastąpić

przed przekazaniem decyzji przez organ arbitrażowy w pierwotnym składzie i musi być

zgodne z decyzją tego organu.

5.

Zawieszenie zobowiązań i rekompensata przewidziana w niniejszym artykule mają charakter

tymczasowy i nie mogą być stosowane po

a)

wspólnym uzgodnieniu przez Strony rozwiązania zgodnie z art. 262 niniejszego Układu;

lub

b)

wspólnym uzgodnieniu przez Strony, że środek zgłoszony na mocy art. 256 ust. 1 niniejszego

Układu powoduje, że Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, dostosowała się do

postanowień, o których mowa w art. 245 niniejszego Układu; lub

c)

gdy środek uznany za sprzeczny z postanowieniami, o których mowa w art. 245, został

wycofany lub zmieniony w sposób zapewniający jego zgodność z tymi postanowieniami,

zgodnie z art. 256 ust. 2 niniejszego Układu.

1.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem)

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, którego rozstrzygnięcie

jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na przerwanie, w całości lub w części, transportu

gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźbę jego wystąpienia,

między Stronami, stosuje się postanowienia niniejszego artykułu w sprawie środków

zaradczych.

2.

W drodze odstępstwa od art. 255, 256 i 257 niniejszego Układu, Strona skarżąca może

zawiesić zobowiązania wynikające z tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem)

niniejszego Układu w zakresie odpowiadającym zakresowi zniweczenia lub naruszenia

korzyści spowodowanego przez Stronę, która nie wykona decyzji organu arbitrażowego

w ciągu 15 dni od dnia jej przekazania. Takie zawieszenie staje się skuteczne bezzwłocznie.

Zawieszenie może pozostać w mocy do czasu, gdy Strona, przeciwko której wysunięto

zarzut, dostosuje się do decyzji organu arbitrażowego.

3.

Jeżeli Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, kwestionuje istnienie braku wykonania

lub zakres zawieszenia z powodu braku wykonania, może wszcząć postępowanie na mocy

art. 257 ust. 4 i 259 niniejszego Układu, które przebiega w drodze procedury przyspieszonej.

Strona skarżąca jest zobowiązana do rezygnacji z zawieszenia lub jego dostosowania

dopiero po wydaniu przez organ arbitrażowy decyzji w tej sprawie i może ona utrzymać

zawieszenie na czas trwania postępowania.

1.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia Stronę skarżącą i Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określony w art. 408 ust. 4 niniejszego

Układu, o środkach, które podjęła w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego w

związku z, odpowiednio, wprowadzeniem zawieszenia koncesji lub zastosowaniem czasowej

rekompensaty. Z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2 niniejszego artykułu, Strona

skarżąca kończy zawieszenie koncesji w ciągu 30 dni od otrzymania powiadomienia. W

przypadkach, w których zastosowano rekompensatę oraz z wyjątkiem przypadków określonych

w ust. 2 niniejszego artykułu, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, może zakończyć

stosowanie takiej rekompensaty w ciągu 30 dni od powiadomienia, że dostosowała się

do decyzji organu arbitrażowego.

2.

Jeżeli Strony w ciągu 30 dni od daty takiego powiadomienia nie osiągną porozumienia

w kwestii, czy zgłoszony środek powoduje, że Strona, przeciwko której wysunięto zarzut,

dostosowała się do postanowień, o których mowa w art. 245 niniejszego Układu, Strona

skarżąca występuje do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie z pisemnym wnioskiem

o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku powiadamia się jednocześnie

drugą Stronę oraz Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące

handlu. W ciągu 45 dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy przekazuje swą decyzję

Stronom oraz Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące

handlu. Jeżeli organ arbitrażowy uzna, że środki podjęte w celu wykonania decyzji

są zgodne z postanowieniami, o których mowa w art. 245 niniejszego Układu, zawieszenie

zobowiązań lub obowiązek rekompensaty ulega zakończeniu. W stosownych przypadkach

Strona skarżąca dostosowuje poziom zawieszenia koncesji do poziomu określonego przez

organ arbitrażowy.

Jeżeli w postępowaniu arbitrażowym w ramach niniejszego rozdziału organ arbitrażowy

w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą uczestniczyć, wycofają

się, lub muszą zostać zastąpieni, ponieważ nie spełniają wymogów kodeksu postępowania

określonego w załączniku XXI do niniejszego Układu, zastosowanie ma procedura określona

w art. 249 niniejszego Układu. Termin powiadomienia o decyzji organu arbitrażowego

zostaje przedłużony o 20 dni, z wyjątkiem sporów rozpatrywanych w trybie pilnym, o

których mowa w art. 249 ust. 7, dla których przedłużenie wynosi pięć dni.

Na pisemny wniosek obu Stron organ arbitrażowy może w dowolnej chwili zawiesić prace

na uzgodniony przez Strony okres, nieprzekraczający 12 kolejnych miesięcy. Organ arbitrażowy

wznawia prace przed końcem tego okresu na pisemny wniosek obu Stron lub na koniec

tego okresu na pisemny wniosek jednej ze Stron. Strona składająca wniosek informuje

o tym odpowiednio przewodniczącego lub współprzewodniczących Komitetu Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4

niniejszego Układu, oraz drugą Stronę. Jeśli żadna Strona nie zawnioskuje o wznowienie

prac organu arbitrażowego po upływie uzgodnionego okresu zawieszenia, procedura zostaje

zakończona. Zawieszenie i zakończenie prac organu arbitrażowego pozostają bez uszczerbku

dla praw każdej ze Stron w innym postępowaniu zgodnie z art. 269 niniejszego Układu.

Strony mogą w dowolnym momencie wspólnie uzgodnić rozwiązanie sporu podlegającego

tytułowi IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu. Strony wspólnie

zgłaszają Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu,

określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, oraz przewodniczącemu organu arbitrażowego,

w stosownych przypadkach, wszystkie takie rozwiązania. Jeżeli rozwiązanie wymaga zatwierdzenia

zgodnie z odpowiednimi procedurami krajowymi Stron, powiadomienie odwołuje się do

tego wymogu, a postępowanie mające na celu rozstrzygnięcie sporu zostaje zawieszone.

Jeśli zatwierdzenie takie nie jest konieczne lub z chwilą powiadomienia o zakończeniu

odpowiedniego postępowania krajowego, postępowanie mające na celu rozstrzygnięcie

sporu, zostaje zakończone.

1.

Postępowania mające na celu rozstrzygnięcie sporu, o których mowa w niniejszym rozdziale,

regulowane są przez regulamin wewnętrzny określony w załączniku XX do niniejszego

Układu oraz Kodeks postępowania określony w załączniku XXI do niniejszego Układu.

2.

Wszelkie rozprawy prowadzone przez organ arbitrażowy mają charakter otwarty, o ile

regulamin wewnętrzny nie przewiduje inaczej.

Na wniosek jednej ze Stron lub z własnej inicjatywy organ arbitrażowy może z dowolnego

źródła, w tym również od Stron zaangażowanych w spór, pozyskiwać informacje, jakie

uzna za stosowne dla prowadzonego postępowania. Organ arbitrażowy ma także prawo,

jeśli uzna to za stosowne, zwrócić się o opinie ekspertów. Przed dokonaniem wyboru

ekspertów organ arbitrażowy przeprowadza konsultacje ze Stronami. Osoby fizyczne lub

prawne mające swoją siedzibę na terytorium Stron mogą przedkładać organowi arbitrażowemu

raporty amicus curiae zgodnie z jego regulaminem wewnętrznym. Wszelkie informacje uzyskane zgodnie z niniejszym

artykułem ujawnia się obu Stronom, dając im możliwość zgłoszenia swoich uwag.

Organ arbitrażowy interpretuje postanowienia, o których mowa w art. 245 niniejszego

Układu, zgodnie ze zwyczajowymi zasadami interpretacji prawa międzynarodowego publicznego,

w tym zasadami określonymi w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z 1969 r. Organ

arbitrażowy uwzględnia również właściwą interpretację zawartą w sprawozdaniach organów

arbitrażowych oraz organu odwoławczego przyjętych przez Organ Rozstrzygania Sporów

WTO. Decyzje organu arbitrażowego nie mogą rozszerzać ani ograniczać praw i obowiązków

Stron przewidzianych w niniejszym Układzie.

1.

Organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby jego decyzje podejmowane były w drodze

konsensusu. Jednak w przypadku gdy decyzja nie może zostać podjęta w drodze konsensusu,

sprawa będąca przedmiotem decyzji rozstrzygana jest większością głosów. Obrady organu

arbitrażowego są niejawne, a odrębne opinie arbitrów nie są ujawniane.

2.

Decyzje organu arbitrażowego są bezwarunkowo przyjmowane przez Strony. Decyzje te

nie tworzą praw ani obowiązków względem osób prawnych lub fizycznych. W decyzji podaje

się ustalenia faktyczne, zakres zastosowania odpowiednich postanowień, o których mowa

w art. 245 niniejszego Układu oraz ogólne uzasadnienie ustaleń i wniosków. Komitet

Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art.

408 ust. 4 niniejszego Układu, podaje decyzje organu arbitrażowego do wiadomości publicznej

w całości w terminie 10 dni od ich przekazania, chyba że postanowi inaczej ze względu

na zapewnienie poufności informacji uznanych na mocy prawa krajowego za niejawne przez

Stronę, która je przekazała.

1.

Postępowania określone w niniejszym artykule mają zastosowanie do sporów dotyczących

interpretacji i stosowania postanowień niniejszego Układu, które nakładają na Strony

obowiązek określony w drodze odwołania do przepisów prawa Unii.

2.

W przypadkach, w których spór porusza kwestię interpretacji przepisów prawa Unii,

o których mowa w ust. 1, organ arbitrażowy nie podejmuje decyzji, lecz zwraca się

o wydanie orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W takich przypadkach

terminy mające zastosowanie do decyzji organu arbitrażowego zostają zawieszone do

czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Orzeczenie

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest wiążące dla organu arbitrażowego.

1.

Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym

w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, nie później niż sześć miesięcy po wejściu w

życie niniejszego Układu sporządza listę co najmniej 15 osób, które wyrażają chęć

i są zdolne pełnić funkcję arbitra. Lista składa się z trzech części: po jednej części

dla każdej Strony oraz jednej części dla osób niebędących obywatelami żadnej Strony,

które mogą przewodniczyć organowi arbitrażowemu. Każda część listy obejmuje co najmniej

pięć nazwisk. Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące

handlu zapewnia, aby na liście znajdowała się zawsze taka liczba nazwisk.

2.

Kandydaci do funkcji arbitra muszą posiadać specjalistyczną wiedzę i doświadczenie

w dziedzinie prawa i handlu międzynarodowego. Muszą to być osoby niezależne, działające

w imieniu własnym, nieprzyjmujące instrukcji od żadnego rządu ani organizacji, oraz

niepowiązane z rządem żadnej ze Stron, a ich postępowaniemusi być zgodne z kodeksem

postępowania, znajdującym się w załączniku XXI do niniejszego Układu.

3.

Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu może sporządzić

dodatkową listę dwunastu osób posiadających wiedzę i doświadczenie w sektorach objętych

niniejszym Układem. Z zastrzeżeniem zgody Stron, te dodatkowe listy wykorzystywane

są do powoływania składu organu arbitrażowego zgodnie z procedurą określoną w art.

249 niniejszego Układu.

1.

Odwołanie do postanowień niniejszego rozdziału dotyczących rozstrzygania sporów pozostaje

bez uszczerbku dla wszelkich działań w ramach WTO, w tym również postępowania mającego

na celu rozstrzygnięcie sporu.

2.

Jeżeli jednak jedna ze Stron wszczęła w odniesieniu do konkretnego środka postępowanie

w sprawie rozstrzygania sporu - albo to na mocy niniejszego rozdziału, albo Porozumienia

WTO - do czasu zakończenia tego postępowania nie może ona wszcząć na innym forum postępowania

mającego na celu rozstrzygnięcie sporu w odniesieniu do tego samego środka. Ponadto

Strona nie może na obu forach dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia zobowiązania,

które jest jednakowe w ramach niniejszego Układu i Porozumienia WTO. W takim przypadku,

po wszczęciu postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu, Strony dochodzą swoich

roszczeń na wybranym forum, chyba że forum to z powodów proceduralnych lub jurysdykcyjnych

nie umożliwia dokonania ustaleń dotyczących roszczeń związanych z naruszeniem tego

zobowiązania.

3.

Do celów ust. 2 niniejszego artykułu

a)

postępowanie mające na celu rozstrzygnięcie sporu na mocy Porozumienia WTO uznaje

się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie organu

arbitrażowego na mocy art. 6 Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie

sporów zawartego w załączniku 2 do Porozumienia WTO (zwanego dalej „DSU”) i uznaje

się je za zakończone, gdy Organ Rozstrzygania Sporów przyjmie sprawozdanie organu

oraz, w zależności od przypadku, sprawozdanie Organu Apelacyjnego, zgodnie z art.

16 i art. 17 ust. 14 DSU; oraz

b)

postępowanie mające na celu rozstrzygnięcie sporu na mocy niniejszego rozdziału uznaje

się za rozpoczęte z chwilą wniesienia przez jedną ze Stron wniosku o powołanie organu

arbitrażowego na mocy art. 248 niniejszego Układu i uznaje się za zakończone, gdy

organ arbitrażowy zgodnie z art. 253 niniejszego Układu przekaże swoją decyzję Stronom

oraz Komitetowi ds. Handlu w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym

w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu.

4.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie wyklucza możliwości wprowadzenia zawieszenia

zobowiązań przez jedną ze Stron, jeżeli zezwala na to Organ Rozstrzygania Sporów WTO.

Nie można w oparciu o Porozumienie WTO uniemożliwić jednej ze Stron zawieszenia zobowiązań

na mocy niniejszego rozdziału.

1.

Wszystkie terminy określone w niniejszym rozdziale, w tym terminy dotyczące przekazywania

decyzji przez organy arbitrażowe, liczy się w dniach kalendarzowych od dnia następującego

po dokonaniu czynności lub wystąpieniu zdarzenia, do którego się odnoszą, o ile nie

postanowiono inaczej.

2.

Terminy, o których mowa w niniejszym rozdziale, mogą zostać zmienione za obopólnym

porozumieniem Stron sporu. Organ arbitrażowy może, podając przyczyny, w każdym momencie

zaproponować Stronom zmianę terminów, o których mowa w niniejszym rozdziale.

1.

W celu ułatwienia oceny zbliżenia przepisów Gruzji do unijnych przepisów w dziedzinach

związanych z handlem określonych w tytule IV (Handel i zagadnienia związane z handlem),

o którym to zbliżeniu mowa w art. 419 niniejszego Układu, Strony systematycznie i

co najmniej raz do roku, omawiają postęp w zbliżeniu przepisów w świetle uzgodnionych

ram czasowych określonych w rozdziałach 3, 4, 5, 6 i 8 tytułu IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie

rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego

Układu, lub jednego z jego podkomitetów ustanowionych na mocy niniejszego Układu.

2.

Na wniosek Unii oraz na potrzeby takich dyskusji Gruzja przedkłada Komitetowi Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu lub, w stosownych przypadkach,

jednemu z jego podkomitetów, pisemne informacje na temat postępu w zbliżaniu przepisów

oraz skutecznego wdrażania i egzekwowania dostosowanych przepisów krajowych dotyczących

odpowiednich rozdziałów tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu.

3.

Gruzja informuje Unię o zakończeniu w poszczególnych rozdziałach zbliżenia przepisów,

o którym mowa w ust. 1.

W ramach zbliżenia przepisów Gruzja dokonuje uchylenia przepisów swojego prawa krajowego

lub zaniechania praktyk administracyjnych niezgodnych z prawem Unii, objętym zbliżeniem

na mocy tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, lub

z przepisami krajowymi dostosowanymi do prawa Unii.

1.

Unia rozpoczyna ocenę zbliżenia przepisów, o których mowa w tytule IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu, po otrzymaniu od Gruzji informacji zgodnie

z art. 271 ust. 3 niniejszego Układu, o ile postanowienia rozdziałów 4 i 8 tytułu

IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu nie stanowią inaczej.

2.

Unia ocenia, czy prawodawstwo Gruzji zostało zbliżone do prawa Unii oraz czy jest

skutecznie wdrażane i egzekwowane. Gruzja przekazuje Unii we wspólnie uzgodnionym

języku wszelkie niezbędne informacje w celu umożliwienia takiej oceny.

3.

W ocenie przeprowadzanej przez Unię na mocy ust. 2 bierze się pod uwagę istnienie

i funkcjonowanie w Gruzji odpowiedniej infrastruktury, organów i procedur niezbędnych

do skutecznego wdrażania i egzekwowania przepisów Gruzji.

4.

W ocenie przeprowadzanej przez Unię na mocy ust. 2 bierze się pod uwagę istnienie

przepisów krajowych lub praktyk administracyjnych, niezgodnych z prawem Unii, objętym

zbliżeniem na mocy tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu, lub z przepisami krajowymi dostosowanymi do prawodawstwa Unii.

5.

W terminie ustalonym zgodnie z art. 276 ust. 1 niniejszego Układu Unia informuje Gruzję

o wynikach oceny, o ile nie postanowiono inaczej. Strony mogą omawiać ocenę na forum

Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym

w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, lub odpowiednich podkomitetów, zgodnie z art.

419 ust. 4 niniejszego Układu, o ile nie postanowiono inaczej.

1.

Gruzja zapewnia skuteczne wdrożenie zbliżonych przepisów prawa krajowego w dziedzinach

związanych z handlem objętych tytułem IV (Handel i zagadnienia związane z handlem)

niniejszego Układu i podejmuje wszelkie działania niezbędne dla odzwierciedlenia w

prawie krajowym zmian w prawie Unii, zgodnie z art. 418 niniejszego Układu.

2.

Unia informuje Gruzję o wszelkich ostatecznych wnioskach ustawodawczych Komisji Europejskiej

w sprawie przyjęcia lub zmian prawa Unii odnoszących się do spoczywającego na Gruzji

zobowiązania do zbliżenia przepisów w ramach tytułu IV (Handel i zagadnienia związane

z handlem) niniejszego Układu.

3.

Gruzja informuje Unię o działaniach, w tym wnioskach prawodawczych i praktykach administracyjnych,

które mogą wpłynąć na wypełnienie jej zobowiązań w ramach tytułu IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu.

4.

Na wniosek, Strony omawiają wpływ wnioskówustawodawczych lub działań, o których mowa

w ust. 2 i 3, na ustawodawstwo Gruzji lub na zgodność ze zobowiązaniami w ramach tytułu

IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu.

5.

Jeżeli po dokonaniu oceny na mocy art 273 niniejszego Układu Gruzja wprowadza zmiany

do swojego prawa krajowego w celu uwzględnienia zmian w rozdziałach 3, 4, 5, 6 i 8

tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu, Unia przeprowadza

nową ocenę zgodnie z art. 273 niniejszego Układu. Jeżeli Gruzja podejmie jakiekolwiek

inne działania, które mogłyby mieć wpływ na wdrożenie i egzekwowanie dostosowanego

prawa krajowego, Unia może przeprowadzić nową ocenę zgodnie z art. 273 niniejszego

Układu.

6.

Jeśli wymagają tego okoliczności, szczególne korzyści przyznane przez Unię w wyniku

oceny zbliżenia przepisów Gruzji do prawa Unii i ich skutecznego wdrożenia i egzekwowania

mogą zostać tymczasowo zawieszone, jeżeli Gruzja nie zbliży swoich przepisów krajowych

w celu uwzględnienia zmian w tytule IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego

Układu, w przypadku gdy z oceny, o której mowa w ust. 5 niniejszego artykułu wynika,

że przepisy Gruzji przestało być dostosowane do prawa Unii, lub jeśli Rada Stowarzyszenia

nie podejmie decyzji w sprawie aktualizacji tytułu IV (Handel i zagadnienia związane

z handlem) niniejszego Układu w świetle zmian w prawie Unii,

7.

Jeżeli Unia zamierza wdrożyć takie zawieszenie, bez zbędnej zwłoki powiadamia o tym

Gruzję. Gruzja może przekazać sprawę Komitetowi Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym

kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, w terminie

trzech miesięcy od powiadomienia, wraz z uzasadnieniem na piśmie. Komitet Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu omawia sprawę w ciągu trzech miesięcy

od daty przekazania sprawy. Jeżeli sprawa nie zostaje przekazana Komitetowi Stowarzyszenia

w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu lub jeżeli Komitet ten nie znajdzie

rozwiązania w terminie trzech miesięcy od wniesienia sprawy, Unia może zastosować

takie zawieszenie korzyści. Zawieszenie zostaje bezzwłocznie cofnięte, jeżeli Komitet

Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu znajdzie rozwiązanie

powyższej kwestii.

Wymiana informacji na temat zbliżenia przepisów w ramach tytułu IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu odbywa się za pośrednictwem punktów kontaktowych

ustanowionych w art. 222 ust. 1 niniejszego Układu.

1.

Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym

w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, przyjmuje procedury w celu ułatwienia oceny

zbliżenia przepisów i zapewnienia skutecznej wymiany informacji dotyczących zbliżenia

przepisów, w tym harmonogramu oceny oraz formy, treści i języka przesyłanych informacji.

2.

Wszelkie odniesienia do konkretnego aktu Unii w tytule IV (Handel i zagadnienia związane

z handlem) niniejszego Układu obejmują poprawki, uzupełnienia i przepisy zastępcze

opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przed dniem 29 listopada 2013 r.

3.

Postanowienia zawarte w rozdziałach 3, 4, 5, 6, i 8 tytułu IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu są nadrzędne w stosunku do postanowień niniejszego

rozdziału w zakresie, w jakim są one sprzeczne.

4.

Skarg dotyczących naruszenia postanowień niniejszego rozdziału nie rozpatruje się

na podstawie rozdziału 14 (Rozstrzyganie sporów) w tytule IV (Handel i zagadnienia

związane z handlem) niniejszego Układu.

1.

UE i Gruzja ułatwiają proces reform gospodarczych poprzez dążenie do lepszego zrozumienia

podstawowych zasad rządzących ich systemami gospodarczymi oraz formułowanie i realizację

polityki gospodarczej.

2.

Gruzja dąży do stworzenia sprawnie działającej gospodarki rynkowej oraz do stopniowego

zbliżenia swoich przepisów gospodarczych i finansowych do przepisów unijnych, z zachowaniem

stabilności makroekonomicznej.

W tym celu Strony zgodnie postanawiają prowadzić regularny dialog gospodarczy, którego

celem jest

a)

wymiana informacji na temat tendencji makroekonomicznych i polityki makroekonomicznej

oraz reform strukturalnych, w tym strategii rozwoju gospodarczego;

b)

wymiana wiedzy fachowej i najlepszych praktyk w dziedzinach takich jak finanse publiczne,

polityka pieniężna i kursowa oraz dotyczące ich zasady ramowe, polityka sektora finansowego

i statystyka gospodarcza;

c)

wymiana informacji i doświadczeń dotyczących regionalnej integracji gospodarczej,

w tym funkcjonowania europejskiej unii gospodarczej i walutowej;

d)

przegląd współpracy dwustronnej w dziedzinie gospodarki, finansów i statystyki.

Strony prowadzą współpracę w zakresie publicznej wewnętrznej kontroli finansowej i

audytu zewnętrznego, której cele są następujące

a)

dalsze rozwijanie i wdrażanie systemu publicznej wewnętrznej kontroli finansowej zgodnie

z zasadą odpowiedzialności kierowniczej oraz obejmującego funkcjonalnie niezależną

jednostkę audytu wewnętrznego dla całego sektora państwowego, poprzez harmonizację

z ogólnie przyjętymi międzynarodowymi standardami i metodami, a także dobrą praktyką

stosowaną w UE, na podstawie dokumentu strategicznego na temat publicznej wewnętrznej

kontroli finansowej zatwierdzonego przez rząd Gruzji;

b)

odzwierciedlenie w dokumencie strategicznym na temat publicznej wewnętrznej kontroli

finansowej, czy i na jakich warunkach można wprowadzić system kontroli finansowej,

w jakich przypadkach jego funkcjonowanie będzie oparte na zasadzie skargowej i będzie

uzupełnieniem jednostki audytu wewnętrznego, ale nie będzie jej powielać;

c)

skuteczna współpraca między podmiotami wskazanymi w dokumencie strategicznym na temat

publicznej wewnętrznej kontroli finansowej w celu stymulowania rozwoju sprawowania

rządów;

d)

wspieranie i podnoszenie zdolności centralnej jednostki odpowiedzialnej za harmonizację

publicznej wewnętrznej kontroli finansowej;

e)

dalsze wzmocnienie krajowego urzędu obrachunkowego w Gruzji, będącego najwyższym organem

audytowym w Gruzji pod względem niezależności, zdolności organizacyjnej i audytowej,

zasobów finansowych i ludzkich oraz wdrażanie uznanych na szczeblu międzynarodowym

standardów audytu zewnętrznego opracowanych przez Międzynarodową Organizację Najwyższych

Organów Kontroli (INTOSAI); oraz

f)

wymiana informacji, doświadczeń i dobrych praktyk, między innymi przez osobiste kontakty

i wspólne szkolenia w tych dziedzinach.

Strony współpracują w celu zwiększania dobrej administracji w dziedzinie podatków,

z myślą o dalszej poprawie stosunków gospodarczych, handlu, inwestycji i uczciwej

konkurencji.

W odniesieniu do art. 280 niniejszego Układu Strony uznają zasady dobrej administracji

w dziedzinie podatków, tj. zasady przejrzystości, wymiany informacji i uczciwej konkurencji

podatkowej, przyjęte przez państwa członkowskie na poziomie UE, i zobowiązują się

do wdrażania tych zasad. W tym celu, bez uszczerbku dla kompetencji UE i państw członkowskich,

Strony udoskonalą współpracę międzynarodową w dziedzinie podatków, usprawnią pobór

należnych prawnie podatków oraz opracują środki skutecznego wdrażania wyżej wymienionych

zasad.

Strony usprawniają i wzmacniają również swoją współpracę zmierzającą do rozwoju systemu

podatkowego i administracji podatkowej Gruzji, co obejmuje poprawę zdolności w zakresie

poboru i kontroli, zapewnienie skutecznego poboru podatków i zwiększenia skuteczności

zwalczania oszustw podatkowych i unikania opodatkowania. Strony dążą do wzmocnienia

współpracy i wymiany doświadczeń w zakresie zwalczania oszustw podatkowych, w szczególności

oszustwa karuzelowego.

Strony rozwijają swoją współpracę i harmonizują politykę w zakresie przeciwdziałania

nadużyciom finanoswym i przemytowi produktów podlegających akcyzie oraz w zakresie

zwalczania takich praktyk. Współpraca ta obejmuje m.in. stopniowe zbliżenie stawek

akcyzy na wyroby tytoniowe w maksymalnym możliwym zakresie, z uwzględnieniem ograniczeń

wynikających z kontekstu regionalnego i zgodnie z Ramową konwencją Światowej Organizacji

Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu. W tym celu Strony będą dążyć do zacieśnienia

współpracy w kontekście regionalnym.

Kwestie ujęte w niniejszym rozdziale będą omawiane w ramach regularnego dialogu.

Gruzja podejmie zbliżenie swojego prawodawstwa do aktów UE i instrumentów międzynarodowych,

o których mowa w załączniku XXII do niniejszego Układu, zgodnie z postanowieniami

zawartymi w tym załączniku.

Strony rozwijają i wzmacniają współpracę w kwestiach statystycznych, przyczyniając

się w ten sposób do realizacji długoterminowego celu, jakim jest terminowe dostarczanie

porównywalnych w skali międzynarodowej rzetelnych danych statystycznych. Trwały, efektywny

i zawodowo niezależny krajowy system statystyczny powinien dostarczać informacje istotne

dla obywateli, przedsiębiorstw i decydentów w Gruzji i w UE, umożliwiając im podejmowanie

świadomych decyzji. Krajowy system statystyczny powinien być zgodny z podstawowymi

zasadami ONZ dotyczącymi statystyk urzędowych, z uwzględnieniem dorobku prawnego UE

w zakresie statystyki, w tym Europejskiego kodeksu praktyk statystycznych, w celu

dostosowania krajowego systemu statystycznego do norm i standardów europejskich.

Celem współpracy jest

a)

dalsze zwiększanie zdolności krajowego systemu statystycznego, koncentrując się na

solidnych podstawach prawnych, generowaniu odpowiednich danych i metadanych, polityce

rozpowszechniania i łatwości użytkowania z uwzględnieniem różnych grup użytkowników,

w tym z sektora publicznego i prywatnego, ze środowiska uniwersyteckiego i innych

użytkowników;

b)

stopniowe dostosowanie systemu statystycznego Gruzji do Europejskiego Systemu Statystycznego;

c)

usprawnienie przekazywania danych do UE z uwzględnieniem stosowania odpowiednich metod

międzynarodowych i europejskich, w tym klasyfikacji;

d)

podnoszenie kwalifikacji zawodowych i umiejętności menedżerskich krajowych kadr statystycznych

w celu ułatwienia stosowania europejskich standardów statystycznych i przyczynienia

się do rozwoju systemu statystycznego Gruzji;

e)

wymiana doświadczeń między Stronami w zakresie rozwoju wiedzy specjalistycznej w dziedzinie

statystyki; oraz

f)

propagowanie kompleksowej kontroli jakości wszystkich procesów sporządzania statystyk

i ich rozpowszechniania.

Strony współpracują w ramach Europejskiego Systemu Statystycznego, którego europejskim

organem statystycznym jest Eurostat. Główne obszary współpracy to

a)

statystyki makroekonomiczne, w tym rachunki narodowe, statystyki dotyczące handlu

zagranicznego, bilansu płatniczego oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych;

b)

statystyki demograficzne, w tym spisy powszechne i statystyki socjalne;

c)

statystyki rolne, w tym spisy rolne i statystyki dotyczące środowiska;

d)

statystyki działalności gospodarczej, w tym rejestry działalności gospodarczej i wykorzystywanie

źródeł administracyjnych do celów statystycznych;

e)

statystyki dotyczące energii, w tym bilansów;

f)

statystyki regionalne;

g)

działania horyzontalne, w tym klasyfikacje statystyczne, zarządzanie jakością, szkolenia,

rozpowszechnianie i wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjnych; oraz

h)

inne właściwe obszary.

Strony wymieniają między innymi informacje i wiedzę specjalistyczną oraz rozwijają

współpracę, z uwzględnieniem nabytych już doświadczeń w zakresie reformy systemu statystycznego

rozpoczętej w ramach różnych programów pomocy. Podejmowane działania zmierzają do

dalszego zbliżenia do dorobku prawnego UE w dziedzinie statystyki, opierając się na

krajowej strategii rozwoju systemu statystycznego Gruzji, z uwzględnieniem rozwoju

Europejskiego Systemu Statystycznego. W ramach procesu sporządzania danych statystycznych

nacisk kładzie się na dalszy rozwój badań reprezentacyjnych oraz wykorzystanie danych

administracyjnych, uwzględniając równocześnie konieczność zmniejszenia obciążenia,

związanego z wypełnianiem kwestionariuszy. Dane muszą być adekwatne do celów opracowywania

i monitorowania polityki w kluczowych dziedzinach życia społecznego i gospodarczego.

Kwestie ujęte w niniejszym rozdziale są omawiane w ramach regularnego dialogu. W miarę

możliwości Gruzja powinna mieć możliwość uczestnictwa w działaniach prowadzonych w

ramach Europejskiego Systemu Statystycznego, w tym w szkoleniach.