Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków zabezpieczających oraz składu, trybu powoływania i zadań komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających

Rozporządzenie określa

1)

wykaz i pojemność zakładów psychiatrycznych przeznaczonych do wykonywania środków

zabezpieczających związanych z umieszczeniem sprawcy w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym,

w odniesieniu do zakładów dysponujących warunkami

a)

podstawowego zabezpieczenia - stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia,

b)

wzmocnionego zabezpieczenia - stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia,

c)

maksymalnego zabezpieczenia - stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia;

2)

wykaz i pojemność zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków

zabezpieczających związanych z umieszczeniem w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego

- stanowiący załącznik nr 4 do rozporządzenia;

3)

warunki zabezpieczenia zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych

do wykonywania środków zabezpieczających;

4)

skład, tryb powoływania i zadania komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających;

5)

regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania środków zabezpieczających.

Sprawca przyjmowany do zakładu w celu wykonania środka zabezpieczającego

1)

jest informowany o przysługujących mu prawach i obowiązkach;

2)

jest poddawany czynnościom mającym na celu jego identyfikację;

3)

podaje informacje o posiadanych środkach pieniężnych i innych rzeczach wartościowych;

4)

oddaje do depozytu dokumenty oraz rzeczy, o których mowa w pkt 3.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 30 czerwca 2015 r.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o

1)

zakładzie psychiatrycznym - należy przez to rozumieć także

a)

oddział psychiatryczny w szpitalu psychiatrycznym i szpitalu ogólnym,

b

podmioty lecznicze utworzone i prowadzone przez uczelnie medyczne, o których mowa

w art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności

leczniczej

(Dz. U. z 2015 r. poz. 618, z późn. zm., oraz podmioty lecznicze, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 tej ustawy,

c)

regionalny ośrodek psychiatrii sądowej;

2)

zakładzie leczenia odwykowego - należy przez to rozumieć także

a)

oddział odwykowy w ośrodku leczenia odwykowego,

b)

oddział odwykowy w szpitalu psychiatrycznym.

Sprawca przyjęty do zakładu w celu wykonania środka zabezpieczającego ma prawo do

1)

przebywania w warunkach zapewniających higienę, bezpieczeństwo, ochronę przed wszelkimi

formami przemocy fizycznej bądź psychicznej oraz ochronę i poszanowanie jego godności

osobistej;

2)

świadczeń opieki zdrowotnej, opieki psychologicznej i wsparcia socjalnego;

3)

opieki duszpasterskiej;

4)

ochrony więzi rodzinnych;

5)

kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami;

6)

poszanowania prywatności z ograniczeniami wynikającymi ze specyfiki zakładu;

7)

składania próśb, skarg, wniosków i odwołań do organu właściwego do ich rozpatrywania;

8)

uczestniczenia w programach rehabilitacyjno-leczniczych i resocjalizacyjnych zakładu.

Zakłady psychiatryczne dysponujące warunkami podstawowego zabezpieczenia

1)

zapewniają stały nadzór nad sprawcami przebywającymi w zakładzie;

2)

posiadają drzwi i okna wyposażone w urządzenia uniemożliwiające sprawcom samowolne

opuszczenie zakładu.

Sprawca przyjęty w celu wykonania środka zabezpieczającego ma obowiązek

1)

przestrzegać ustalonych w zakładzie regulaminów;

2)

przestrzegać zasad współżycia społecznego;

3)

przestrzegać zasad bezpieczeństwa na terenie zakładu;

4)

stosować się do poleceń personelu;

5)

poprawnie traktować inne osoby;

6)

dbać o stan zdrowia i higienę osobistą;

7)

dbać o kulturę osobistą i kulturę słowa;

8)

utrzymywać należyty porządek w pomieszczeniach w których przebywa, chyba że aktualny

stan zdrowia to uniemożliwia.

1.

Zakłady psychiatryczne dysponujące warunkami wzmocnionego zabezpieczenia spełniają

wymagania określone w § 3, a ponadto

1)

są wyposażone w

a)

system telewizji wewnętrznej umożliwiający obserwację drzwi wejściowych, okien zewnętrznych,

sal ogólnych izolatek oraz korytarzy,

b)

elektroniczny system sygnalizujący niekontrolowane otwarcie drzwi i okien;

2)

mają możliwość wydzielenia od 10-łóżkowych do 20-łóżkowych pododdziałów;

3)

mają bezpośredni dostęp do ogrodzonego terenu rekreacyjnego;

4)

zapewniają stałą obecność personelu, w tym personelu ochrony, na terenie zakładu albo

- w przypadku dysponowania warunkami wzmocnionego zabezpieczenia w części zakładu

- w tej części zakładu, w godzinach dziennych (od godziny 7

2.

Zakłady leczenia odwykowego spełniają wymagania przewidziane dla zakładów psychiatrycznych

dysponujących warunkami wzmocnionego zabezpieczenia.

Personel zakładu w celu wykonania środka zabezpieczającego jest zobowiązany do

1)

dbania o przestrzeganie praw i obowiązków ustalonych w regulaminach obowiązujących

w zakładzie;

2)

zapewnienia sprawcy przyjętemu do zakładu w celu wykonania środka zabezpieczającego

prawidłowego procesu leczenia, terapii lub rehabilitacji;

3)

dbania o bezpieczeństwo sprawcy przyjętego do zakładu w celu wykonania środka zabezpieczającego,

personelu i osób odwiedzających;

4)

natychmiastowego interweniowania i reagowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub

życia osób przebywających w zakładzie.

Zakłady psychiatryczne dysponujące warunkami maksymalnego zabezpieczenia spełniają

wymagania określone w § 3 i § 4 ust. 1, a ponadto

1)

dysponują systemem osobistych elektronicznych urządzeń alarmowych sygnalizujących

zagrożenie, w które jest wyposażony personel;

2)

są otoczone oświetlonym, nadzorowanym za pośrednictwem telewizji wewnętrznej, gładkim

murem o wysokości co najmniej 5,5 metra lub dysponują innymi zabezpieczeniami o porównywalnej

skuteczności, uniemożliwiającymi samowolne oddalenie się sprawcy;

3)

zatrudniają personel w liczbie co najmniej dwu i półkrotnie większej niż pojemność

zakładu, w tym personel sprawujący ochronę nad sprawcami czynów zabronionych w liczbie

nie mniejszej niż jedna trzecia pojemności zakładu.

Odwiedziny sprawcy przyjętego do zakładu w celu wykonania środka zabezpieczającego

odbywają się w godzinach wyznaczonych przez kierownika tego zakładu.

1.

W skład komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających, zwanej dalej „Komisją”,

wchodzą przedstawiciele

1)

ministra właściwego do spraw zdrowia - 2 osoby;

2)

Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie - 2 osoby;

3)

Sekcji Psychiatrii Sądowej Polskiego Towarzystwa Psychologicznego - 1 osoba;

4)

Regionalnych Ośrodków Psychiatrii Sądowej - 3 osoby;

5)

szpitala psychiatrycznego, w którym wykonywany jest środek zabezpieczający, wskazanego

przez Komisję Szpitalnictwa Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego - 1 osoba.

2.

Członków Komisji, w tym przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego i sekretarza,

powołuje na okres 5 lat minister właściwy do spraw zdrowia.

Kontrola przedmiotów posiadanych przez sprawcę przyjętego do zakładu w celu wykonania

środka zabezpieczającego oraz pomieszczeń, w których on przebywa, może być prowadzana

przez personel w zakładach dysponujących warunkami wzmocnionego zabezpieczenia i warunkami

maksymalnego zabezpieczenia na zasadach określonych w art. 116 § 4‒6 ustawy z dnia

6 czerwca 1997 r. ‒ Kodeks karny wykonawczy.

Do zadań Komisji należy

1)

analiza dostępnej dokumentacji;

2)

wydawanie opinii dla właściwych sądów lub innych uprawnionych instytucji w sprawie

przyjmowania, wypisywania lub przenoszenia sprawców, wobec których orzeczono wykonywanie

środka zabezpieczającego w zakładach psychiatrycznych i zakładach leczenia odwykowego;

3)

wizytacja i ocena zakładów dysponujących warunkami podstawowego, wzmocnionego i maksymalnego

zabezpieczenia, w których realizowany jest środek zabezpieczający;

4)

analiza informacji o liczbie dostępnych miejsc w zakładach psychiatrycznych i zakładach

leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków zabezpieczających.

Zakłady dysponujące warunkami wzmocnionego zabezpieczenia i warunkami maksymalnego

zabezpieczenia posiadają procedury postępowania na wypadek wystąpienia pożaru, buntu,

ucieczki lub innych zagrożeń, uzgodnione z właściwymi jednostkami Policji i właściwym

lekarzem koordynatorem ratownictwa medycznego oraz właściwym miejscowo komendantem

powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej.

1.

Komisja w opinii, o której mowa w § 7 pkt 2, wskazując miejsce wykonywania środka

zabezpieczającego, uwzględnia

1)

rodzaj czynów zabronionych których dopuścił się sprawca w przeszłości;

2)

rodzaj, częstość i skutki zachowań agresywnych lub ucieczkowych w przeszłości;

3)

aktualny stan zdrowia psychicznego i fizycznego oraz choroby współistniejące;

4)

uzależnienie od alkoholu lub innego środka odurzającego;

5)

związek pomiędzy zaburzeniami psychicznymi a zachowaniami niebezpiecznymi;

6)

ogólną sprawność fizyczną;

7)

szczególne wskazania do postępowania leczniczego, rehabilitacyjnego i resocjalizacyjnego;

8)

przebieg i wyniki dotychczasowego leczenia, rehabilitacji i resocjalizacji.

2.

Opinię, o której mowa w § 7 pkt 2, Komisja wydaje w terminie 21 dni od dnia wpłynięcia

wniosku.

W przypadku braku wolnych miejsc w zakładzie psychiatrycznym lub zakładzie leczenia

odwykowego właściwym ze względu na obszar działania według miejsca zamieszkania sprawcy,

Komisja może wskazać jako miejsce wykonywania środka zabezpieczającego inny zakład

psychiatryczny lub zakład leczenia odwykowego dysponujący odpowiednimi warunkami zabezpieczenia.

Kierownik zakładu psychiatrycznego lub zakładu leczenia odwykowego zawiadamia właściwy

sąd oraz Komisję o przyjęciu sprawcy w celu wykonania środka zabezpieczającego. O

wypisaniu sprawcy kierownik zakładu zawiadamia Komisję.

1.

Sprawca skierowany do zakładu o podstawowym zabezpieczeniu jest umieszczany w oddziale

psychiatrycznym ogólnym zgodnie z zasadą kierowania pacjentów do oddziałów obowiązującą

w danym zakładzie.

2.

Sprawca przebywający w zakładzie jest zobowiązany do przestrzegania regulaminu organizacyjno-porządkowego

obowiązującego w danym zakładzie.

3

Regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania środków zabezpieczających określa załącznik

nr 6 do rozporządzenia.

4.

(utracił moc).

1.

W ramach postępowania ze sprawcami, w celu zapewnienia prawidłowego postępowania leczniczego,

terapeutycznego, rehabilitacyjnego i resocjalizacyjnego, możliwe jest przenoszenie

sprawców w trakcie wykonywania środka zabezpieczającego do zakładu psychiatrycznego

lub odwykowego dysponującego odpowiednimi zabezpieczeniami oraz odpowiednimi możliwościami

leczniczymi, terapeutycznymi, rehabilitacyjnymi i resocjalizacyjnymi.

2.

Pobyt sprawcy w zakładzie psychiatrycznym dysponującym warunkami wzmocnionego i maksymalnego

zabezpieczenia nie powinien trwać dłużej, niż jest to konieczne dla zmniejszenia zagrożenia

sprawcy dla otoczenia i jego skłonności do ucieczek.

1.

Z wnioskiem o przeniesienie, o którym mowa w § 11 ust. 1, występuje do sądu kierownik

zakładu, w którym sprawca przebywa. We wniosku należy podać powody uzasadniające konieczność

przeniesienia sprawcy do innego zakładu i dołączyć

1)

orzeczenie sądu o zastosowaniu środka zabezpieczającego;

2)

opinię biegłych psychiatrów i ewentualnie inne opinie.

2.

O przeniesienie do innego zakładu zwracać się może do sądu sam sprawca lub jego przedstawiciel

ustawowy. W takich przypadkach zakład, w którym sprawca przebywa, przesyła do sądu

dokumentację, o której mowa w ust. 1, wraz z opinią kierownika tego zakładu.

1.

W celu zapewnienia prawidłowego przenoszenia sprawców do innego zakładu wykonującego

środek zabezpieczający sąd może zasięgnąć opinii Komisji.

2.

Przed orzeczeniem o przeniesieniu sprawcy do innego zakładu sąd przesyła Komisji dokumentację,

o której mowa w § 12.

3.

Komisja po otrzymaniu dokumentacji, o której mowa w § 12, niezwłocznie, najpóźniej

w terminie miesiąca, przesyła sądowi propozycję miejsca dalszego wykonywania środka

zabezpieczającego wraz z jej uzasadnieniem.

Przeniesienie sprawcy pomiędzy zakładami wykonującymi środek zabezpieczający realizuje

Policja, korzystając w uzasadnionych przypadkach z pomocy fachowego personelu medycznego

zakładu, w którym sprawca przebywał.

Zakłady psychiatryczne i zakłady leczenia odwykowego wykonujące środki zabezpieczające

dostosują warunki wykonywania tych środków do przepisów niniejszego rozporządzenia

w okresie do dnia 31 grudnia 2004 r.

Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lutego 2001 r. w sprawie wykazu zakładów

psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków

zabezpieczających ich pojemności, zasad kierowania do nich oraz postępowania ze sprawcami

w nich umieszczonymi, a także warunków zabezpieczenia tych zakładów

(Dz. U. poz. 297 oraz z 2003 r. poz. 852).

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia